پایان نامه درمورد کتاب مقدس

دانلود پایان نامه ارشد

ي اختلاف مي کنند ولي هيچ گاه اين اختلاف به تفرقه و فتنه و شکاف بين اتباع و علماي مذهب کشيده نمي شود، در درون نظام إسلام نيز مي توان اختلاف هاي مذاهب را با رويکرد اجتهاد حل و فصل کرد که هم ارزش هاي مذهبي در هر مذهب به رسميت شناخته شود و هم اتحاد و يکپارچگي مسلمانان صدمه نبيند.
6-6- دست يافتن به اين موضوع که مشترکات بين مذاهب إسلامي بيش از اختلاف هاي است؛
صوت اختلاف همواره بلندتر از صوت اتحاد بوده است، کوبيدن بر طبل اختلاف در طول ساليان دور و دراز اين توهم را در اذهان گنجانده است که اختلاف هاي مذاهب به حدي است که برخي را دايره إسلام خارج کرده است در حالي که مشترکات مذاهب إسلامي بيش از اختلاف ها مي باشد. آيت الله محسني36 مشترکات مذاهب إسلامي را بيش از نود در صد مي داند.37
7- چالش هاي تقريب
از آن جا كه تقريب و وحدت مسلمانان آرمان پيامبر گرامي إسلام و دين إسلام بوده است و آثار مثبتي در زندگي مسلمانان به دنبال داشته، دشمنان إسلام، خارج از مرزهاى إسلامى همواره در تلاش بوده اند در تحقق تقريب و وحدت إسلامي، موانعي ايجاد کنند و متأسفانه بايد إذعان داشت که اين موانع به موانع بيروني منحصر نبوده بلکه با تلاش دشمنان إسلام و جهالت و غفلت برخي مسلمانان اين موانع در درون جامعه إسلامى نيز ظهور و بروز داشته است و در داخل مرزهاى إسلام نيز، برخي مسلمانان همگام با دشمنان إسلام به تفرقه افكنى و ايجاد اختلاف در بين مسلمانان پرداخته اند که از اين موانع سر راه وحدت إسلامي و تقريب مذاهب إسلامي با عنوان چالش هاي تقريب ياد مي شود.
چالش هاي تقريب که از آن به موانع هم تعبير مي شود، به هر عمل و گفتار و رفتاري گفته مي شود که مانع از رسيدن به هدف مطلوب اتحاد مسلمانان باشد. چالش هاي تقريب بر دو قسم نظري و عملي منقسم مي شود. منظور از چالش نظري آن است که به لحاظ نظري مانع رسيدن به هدف تقريب مي شود بدين بيان که شخص يا اعتقادي به تقريب ندارد، يا نوع برداشت شخص و يا پيش فرض هاي ذهني وي، زمينه تقريب را از بين مي برد. در حالي که چالش عملي مجموعه رفتارهايي هستند که مانع تحقق تقريب و وحدت مي شوند. در چالش عملي اي بسا شخص باور به تقريب دارد و يا در اين باره تصورات خاص ندارند، ولي رفتارهايي از وي روي مي دهد که عملاً مانع تقريب شده و اختلاف را شدت مي بخشد.
به عبارت ديگر مقصود از موانع تقريب، عوامل يا رفتارهائي هستند که حرکت يا فعاليت هاي اجتماعي، سياسي، فرهنگي يا علمي را مختل کرده و اين فعاليت ها را از رسيدن به هدف مطلوب و نهايي که همان وحدت مسلمانان باشد، باز مي دارند.
بايد دانست که اختلاف هاي نوع بشري به سبب ذات انسان امري طبيعي بوده و است و در نظام إسلامي اختلاف هاي أمت إسلامي، امر جديد و نوظهوري نيست به گونه اي که ريشه اين اختلاف ها را مي توان بين مسلمانان نزديک به عصر رسول خدا نيز مشاهده نمود. ولي آنچه در اين بحث حائز أهميت است اين که ريشه اين اختلاف ها در مسائل سياسي و اجتماعي و براي رسيدن به قدرت بوده و ريشه اختلاف ها اساساً اعتقادي و فکري نيست. امام علي مي فرمايد: بين ما و معاويه اختلافي در قرآن و سنت رسول الله نيست مگر اختلاف در خون خليفه سوم عثمان بن عفان.38
در يک تقسيم بندي کلي موانع تقريب مذاهب إسلامي را در دو بخش مي توان دسته بندي کرد:
الف موانع داخلي
ب: موانع خارجي.
7-1- موانع داخلي
موانع داخلي موانعي است که از درون جهان إسلام نشأت مي گيرند و مسبب بروز اختلاف هاي مسلمانان هستند، اين موانع عبارتند از:
7-1-1- تعصبات مذهبي؛
تعصب مذهبي عبارت است از طرفداري از اعتقاد و مذهب خاص بدون استدلال و توجيه منطقي كافي.39
تعصب در واقع يک نوع کجروي روحي رواني است که در رفتار ظاهري انسان و در عقلانيت و قضاوت او اثر مي گذارد و انسان را از درک و فهم حقيقت و واقعيت باز مي دارد تا حدي که شخص در مقابل حقيقت، مقاومت کرده و آن را نمي پذيرد.
محمدتقي قمي، از بانيان دارالتقريب در قاهره، تعصب را چنين ارزيابي مي کند: چه مصيبت هائي که اين تعصب بر سر مسلمانان آورده است و خون هائي که به واسطه آن ريخته شده و شمشيرهائي که به جاي کشتن دشمن به روي برادر کشيده شده است.40
در طول تاريخ تعصبات مذهبي وجود داشته است و امروز نيز تعصب مذهبي به عنوان مهم ترين و اساسي ترين مانع در راه وحدت و تقريب مطرح است که اگر با تدبير مناسب اين مشكل حل نشود، پيامدهاي منفي آن گريبان گير جهان إسلام خواهد شد چرا که تعصب مذهبي موجب ايجاد اختلاف و شکاف ميان مسلمانان و از بين رفتن وحدت مي شود و استعمار و استکبار بيشترين بهره را از اين نقطه ضعف جهان إسلام خواهد برد.
7-1-2- بدبيني و خود برتر بيني؛
اين توهم که إسلام من، برتر و خالص تر از إسلام ديگران است و ديگر مذاهب از دايره إسلام خارج گشته اند، از موانع تقريب مذاهب إسلامي مي باشد. برخي از أتباع مذاهب اسلامي گمان مي کنند که مذهب ديگر، از اسلام حقيقي به دورند و إسلام با کفر در آميخته اند، در حالي که قدم اول براي رسيدن به نتيجه مطلوب در مناظرات تقريب و وحدت إسلامي، حسن ظن به طرف مقابل و دوري از سوء ظن و بدبيني است.
ذهبي مي گويد: چنان که ما هر پيشوائي را که در اجتهاد خود درباره مسائل جزئي اشتباه قابل گذشتي کند، بدعت گذار بدانيم و در مقابل او قيام کنيم و تبعيديش نمائيم، در آن صورت نه ابن نصر و نه ابن منده و نه کساني که از آنها بزرگتر هستند، باقي نخواهند ماند.41
اين سوء ظن و بدبيني بين دو گروه شيعه و سني وجود دارد. غالي دانستن شيعه و ناصبي ناميدن اهل سنت از اين بدبيني هاست. شيعه و سني زماني مي توانند به تقريب حقيقي دست يابند که بدبيني و سوءظن را در تعامل با مذاهب ديگر کنار بگذارند.
برتر ديدن خود نيز از موانع گفتگوي صحيح در فضاي سالم است، حتي وجود روح بي نيازي از تقريب و وحدت از سوي مذاهبي که اکثريت برخوردارند، از خود برتر بيني ناشي مي شود.
7-1-3- نسبت هاي ناروا؛
نسبت هاي ناروا در طول تاريخ إسلام، ضربات فراواني به اسلام و وحدت مسلمانان وارد ساخته است، و معمولا اين گونه نسبت ها از سوي نويسندگاني روي مي دهد که اطلاع کافي از مذاهب اسلامي ندارند و زمينه بدبيني أتباع مذاهب را فراهم مي آورند.
مثلا برخي نويسندگان نسبت هايي به شيعه مي دهند که بدبيني اهل سنت را نسبت به شيعه فراهم آورده است به گونه اي که آن ها شيعيان را از کافران و مشرکين بدتر دانسته و ريختن خون او را مباح و گاهي واجب مي دانند که بعضي از اين دروغ ها و تهمت ها عبارتند از:
7-1-3-1-شيعه در معني به خدا بودن علي معتقد است.
7-1-3-2-جبرائيل مأمور بود که به علي نازل شود، اشتباها بر پيامبر نازل شد.
7-1-3-3- شيعه براي از بين بردن اسلام به وجود آمده است.
7-1-3-4- شيعه سوره هائي را جزء قرآن دانسته و مي خواند که از قرآن نيست.
7-1-3-5- قرآن شيعه غير از قرآن ساير مسلمانان است.
7-1-3-6- شيعه به جاي سجده بر خدا بر تربت علي يا تربت کربلا سجده مي کند.
7-1-4- رفتارهاي حساسيت برانگيز؛
برخي رفتارهاي مسلمانان را مي توان رفتارهاي حساسيت بر انگيز دانست. برخي از اين رفتارها، رفتارهائي که حاصل آن بدنام شدن شيعه است؛ برخي رفتارها، مثل لعن و سب خلفا و بعضي از صحابه که حاصل آن دشمني و عداوت است و احساسات برادران اهل سنت را بر مي انگيزد و موجب بدبيني مي گردد و دشمني و خصومت را بين مسلمانان تشديد مي کند.
محمدجواد مغنيه در اين باره مي گويد: ممکن است کسي بگويد که احاديث لعن در کتب اربعه شيعه وجود دارد. در جواب بايد گفت در ميان احاديثي که در کتب معتبر شيعه است مانند احاديث کافي، استبصار، تهذيب و من لا يحضره الفقيه هم ضعيف بوده و هم صحيح و معتبر در آن وجود دارد. احاديث موجود در اين کتابهاي شيعه دليل و حجت عليه مذهب شان نيست.42
هم چنان که برخي رفتارها مثل تکفير شيعه نيز علاوه بر اين که اتحاد و همبستگي مسلمانان را تحت الشعاع قرار مي دهد، مبناي عقلاني و ديني ندارد.
7-1-5- درک نادرست از معناي تقريب؛
يکي از موانع و چالش هاي سر راه تقريب مذاهب إسلامي عبارت است از برداشت نادرست از معناي تقريب است.
برداشت نادرست از تقريب موجب شده است که تقريب مذاهب إسلامي، ذوب مذاهب در مذهب واحد و يا الغاي مذاهب اسلامي‌ و يا إلزام پيروان مذاهب به پيروي از مذهب خاص معرفي شود. در حالي که اين برداشت ها خلاف واقع است چرا که بنيانگذار دارالتقريب قاهره ‌در اين باره مي گويد: نداي اصحاب تقريب اين است که مسلمانان در اصول (که شرط مسلماني است) متعهد باشند در ساير مسائل که در آن اختلاف نظر وجود دارد بر اساس قرآن و سنت رسوا خدا به بحث و بررسي بپردازند اگر توانستند در اين گونه مسائل بر اساس دليل و برهان به اتفاق نظر نسبي برسند چه بهتر، در غير اين صورت، رأي و نظر هر کسي براي خودش محفوظ بوده، ديگران نيز به نظر او احترام قائلند و او را در اين رابطه معذور مي‌دانند و نسبت به او هيچ گونه سوء ظني ندارند؛ چون اختلاف در غير اصول دين ضرري به اصل اسلام نمي‌زند و موجب خروج کسي از دايره آن نمي گردد.43
7-2- موانع خارجي؛
موانع خارجي تقريب عبارت از اين است که دشمنان خارجي به هر وسيله اي متوسل مي شوند، تا اختلاف و فاصله ميان مسلمانان را زياد سازند و از اختلاف هاي مسلمانان بهره برداري کنند. براي اين منظور امکانات گوناگون رسانه اي و مالي فراوان را در اختيار پيروان مذاهب قرار مي دهند تا در مقابل يکديگر صف آرايي کرده و در بين مسلمانان شکاف ايجاد کنند. شيخ ياسر الحبيب44 را مي توان از سرمايه گذاري هاي دشمنان إسلام دانست که با هزينه انگليس و آمريکا شبکه تلويزيوني فدک را در لندن راه اندازي کرده و فعاليت دارد.
8- ظرفيت هاي تقريب
گفته شد که دين إسلام به همبستگي و همدلي مسلمانان أهميت ويژه اي قائل است و قرآن کريم و روايات رسول خدا و اهل بيت همواره بر وحدت و يکدلي مسلمانان تأکيد داشته است. به جهت مطلوبيت ذاتي وحدت و همدلي مسلمانان و تقريب مذاهب إسلامي، با وجود تمام اختلافات فکري که بين اتباع مذاهب إسلامي وجود دارد، در کليه سطوح فکري و اعتقادي و فقهي مذاهب إسلامي، توانايي هايي در راستاي همبستگي و همدلي مسلمانان وجود دارد که از آن با عنوان ظرفيت هاي تقريب ياد مي شود.
مقصود از ظرفيت هاي تقريب، توانايي ذاتي اتباع و پيروان مذاهب براي همزيستي مسالمت آميز مي باشد. مثل مشترکات فراوان کلامي، فقهي، حديثي و داشتن دشمن مشترک دانست.
در جهان إسلام با واقعيت اختلاف بين مذاهب روبرو هستيم و چه بسا اين اختلاف ها با جهت دهي قرآني، بتواند موجب رشد و تعالي إسلام باشد بدين معني که مذاهب با حفظ ارزش هاي مذهبي، اختلاف هاي فکري و عقيدتي را با مرجعيت قرآن و سنت رسول خدا در راستاي رسيدن به وحدت و يکدلي، هدايت کنند. ولي بايد دانست که براي رسيدن به وحدت إسلامي و تقريب مذاهب، بايد راه کارها و عوامل تقريب و وحدت را شناخت چرا که شناخت عوامل و راه کارها هستند که مي توانند مسلمانان را به وحدت آرماني قرآن و سنت رسول خدا برسانند.
عوامل و راه کارهايي که مي توان با تمسک به آن به وحدت و تقريب مطلوب رسيد را مي توان اين گونه جمع بندي کرد:
8-1- قرآن و تفسير:
قرآن يگانه کتاب مقدس و مقبول بين مسلمانان که از سوي خداوند توسط رسولش براي هدايت انسان ها نازل شده است و از هر گونه تحريف و زيادت و نقصان مصون مي باشد، مي تواند کمک شاياني براي مسلمانان در رسيدن به اتحاد و تقريب داشته باشد، ولي بايد توجه داشت که علما وانديشمندان إسلامي نبايست اجتهادات و برداشت هاي شخصي خود از قرآن را، وحي منزل دانسته و در نتيجه مخالفت با آن را مخالفت با قرآن بدانند.
مثلا در سوره حمد تفسيري که إبن عباس ارائه مي دهد متفاوت از تفسيري است که أبن عمر دارد، ولي اين دو هيچ گاه با اختلاف در اجتهاد و برداشت، ديگري را محکوم نکرده و خود را بر حق ندانسته اند. عدم اعتماد بر قطعي الصدور بودن برخي أسباب نزول نيز مي تواند در راستاي وحدت مسلمانان مؤثر باشد.45
8-2- روايت ها و احاديث:
بحث روايت و حديث متفاوت از قرآن است. چرا که اولا روايت بر

پایان نامه
Previous Entries پایان نامه درمورد استنباط حکم، وحدت وجود Next Entries پایان نامه درمورد فرهنگ و تمدن، نهج البلاغه، زبان فرانسه، سازمان ملل