پایان نامه درمورد نظام اجتماعی، کنترل اجتماعی، سرمایه اجتماعی

دانلود پایان نامه ارشد

ي (وجه منفي) وجود دارد . اين سرمايه اجتماعي خاص گرايانه نه تنها نقشي در توسعه مناطق نخواهد داشت ، بلكه در اكثر موارد خود به عنوان مانعي براي توسعه همه جانبه محسوب مي شود . بنابراين باتوجه به اهميت سرمايه اجتماعي دركاهش مسائل وآسيب هاي اجتماعي وهمچنين توسعه همه جانبه اين مناطق دراين پژوهش سعي شده است که ضمن مروری بر مسئله حاشیه نشینی و آمارهای مربوط به آن در جهان و به ویژه در ایران، به نقش سرمایه اجتماعی در کاهش معضل حاشیه نشینی و آسیب های اجتماعی ناشی از آن پرداخته شود.
با توجه به اينكه شهرستان اهواز يكي از كلان شهرهاي كشور بوده و پديده حاشيه نشيني از مشكلات كلان شهرهاي كشور مي باشد.در اين پژوهش در صدد هستيم ميزان سرمايه اجتماعي را بين حاشيه نشينان اي شهر را بررسي كنيم.بر همين اساس ، سوال اصلي پژوهش و بررسي اين است كه عوامل موثر بر سرمايه اجتماعي بين حاشيه نشيني شهر اهواز كدام است ؟

1-3.اهداف تحقيق
اصولاٌ هدف از انجام تحقيقات علمي كمك به شناخت و حل بخشي از مشكلات جامعه بايد تلقي شود.
الف- هدف اصلي :
ـ بررسي رابطه بین میزان سرمایه اجتماعی حاشیه نشینان شهر اهواز
ـ بررسي مشكلات و پيامدهاي اجتماعي حاشيه نشيني در شهر اهواز
ب- اهداف فرعي :
1-مطالعه رابطه بين اعتماد اجتماعی افراد ساکن و سرمايه اجتماعي در مناطق حاشيه نشين شهراهواز.
2-مطالعه میزان روابط اجتماعی افراد ساکن و سرمايه اجتماعي در مناطق حاشيه نشين شهراهواز.
3-مطالعه میزان مشارکت اجتماعی(رسمي و غير رسمي) افراد ساکن در مناطق حاشيه نشين اهواز.
4-مطالعه انسجام اجتماعی و حاشيه نشينی در شهر اهواز.
5-مطالعه رابطه بين كنترل اجتماعي و سرمايه اجتماعي در مناطق حاشيه نشين شهر اهواز.
6-مطالعه رابطه بين قوميت و سرمايه اجتماعي در مناطق حاشيه نشين شهر اهواز.
7-مطالعه رابطه بين وضعيت تاهل و سرمايه اجتماعي در مناطق حاشيه نشين شهر اهواز.
8-مطالعه رابطه بين جنس و سرمايه اجتماعي در مناطق حاشيه نشين شهر اهواز.
9-مطالعه رابطه بين سن و سرمايه اجتماعي در مناطق حاشيه نشين شهر اهواز.
10-مطالعه رابطه بين پايگاه اجتماعي و سرمايه اجتماعي در مناطق حاشيه نشين شهر اهواز.

1-4.توصيف منطقه مورد مطالعه
اين تحقيق در شهر اهواز مركز استان خوزستان در جنوب غربي كشور انجام شده است.اي شهر در حدود 8152 كيلومتر مربع وسعت دارد.جمعيت آن بر اساس سرشماري تا سال 1390، برابر با1.891.425نفر مي باشد .كه از لحاظ تعداد ،هفتمين شهر كشور پس از تهران ،مشهد ،اصفهان ،تبريز و شيراز و كرج قرار دارد.و ارتفاع آن از سطح دريا 18 متر است .اين شهر در 31 درجه و 19 دقيقه عرض شمالي و 48 درجه و 41 دقيقه طول شرقي مدار گرينويچ واقع شده است.
اين شهر در زمين سطحي در طرفين رودخانه كارون بنا شده و راه آهن جنوب از وسط آن مي گذرد.فاصله آن با مركز كشور 881 كيلومتر است.در شهر اهواز ،مساله حاشيه نشيني تابعي از روند حاشيه نشيني كل كشور مي باشد.طبق تحقيقي كه اولين بار در سال 1352 توسط محققين موسسه مطالعات و تحقيقات اجتماعي دانشگاه تهران در مورد حاشه نشيني در شهر اهواز انجام گرفت ، نشان داد كه آغاز حاشيه نشيني به دهه قبل از سال 1320 برمي گردد.ولي در اين دوره رشد كندی داشته است .ليكن در دهه 1330 بر ابعاد اين مسئله افزوده شد.تا اینكه در دهه 1340 و متعاقب اصلاحات ارضي و سير مهاجرين روستائي بي زمين و كم حجم ،حاشيه نشيني رشد شتابان به خود گرفت.(نيرومند و حسيني ، 55:1382)
وقوع جنگ هشت ساله ايران و عراق (1367-1359)و تخريب شهرهاي استان از جمله خرمشهر و آبادان و انهدام صنايع چون پالايشگاه نفت و تاسيسات مشابه واز كار افتادن صنايع و مراكز بزرگ اشتغال و تاسيسات بندري خرمشهر نيز باعث شد تا جمعيت اين مناطق به شهر اهواز و ساير مناطق كشور مهاجرت اجباري نمايند.در اين دوره روستاهايي مانند عين دو –ام تمير-شيلنگ آباد-ملاشيه-كوت عبدالله – كوت سيد صالح نيز در جذب مهاجرين تاثير بسزايي داشتند.
بر اساس پژوهشي كه در سال 1364 در مورد علت مهاجرت به شهر اهواز صورت گرفت ، اكثر مهاجرين(9/76)علت مهاجرت خود را ،جنگ و پيامدهاي آن عنوان كردند.(جهاد دانشگاهي خوزستان ،8:1380).
محل مورد مطالعه در این پژوهش ، منطقه ملاشیه و کوت سید ناصرو ام تمير درحاشيه شهر اهواز می باشند که طبق سرشماری در سال 1390 دارای 120,000 نفر جمعیت هستند و در جنوب اهواز واقع می باشند.

1-5.شرح مفاهیم و اصطلاحات
سرمايه اجتماعي از مباحث نسبتاًنوينی است كه دربررسي هاي اجتماعي اقتصادي جوامع مدرن مطرح گرديده است. همانطوركه مفهوم سرمايه اجتماعي نشان مي دهددرواقع اين واژه برگرفته ازديگرمفاهيم متداول دراقتصاداست،مثل سرمايه فيزيكي وسرمايه انساني ياسرمايه طبيعي،امامفهوم جديدي است كه تقريباًازاوائل دهه90واردمتون توسعه هاي،جامعه شناسي وسياسي شده است.
سرمايه اجتماعي نيزمثل اكثراصطلاحات درعلوم انساني تعريف واحدي نداردونوع تعريف باتوجه مكان وزمان متفاوت است. ازنظربرخي صاحب نظران سرمايه اجتماعي مفهومي باصورت جديدامامحتوايی كهن است. ايده اي كه مفهوم سرمايه اجتماعي ازآن سخن مي گويدباوجودشهرتاخيرخودبراي جامعه شناسان حرف تازه اي ندارد. ايدةمذكوراين است كه مشاركت درگروههاي اجتماعي نتايج سودمندي براي فردوجامعه دارد.
از حاشيه نشيني تعاريف گوناگوني شده است که به برخي از آنها اشاره مي کنيم:
حاشيه نشين به مفهوم کلي، به کسي گفته مي شود که در شهر سکونت دارد ولي به علل گوناگون نتوانسته است جذب نظام اقتصادي- اجتماعي شهرشودوازخدمات شهري استفاده کند( عابدين درکوش،121:1372)
الف)حاشيه نشينان3
كساني هستند كه در سكونت گاه هاي غير متعارف با ساكنين بافت اصلي شهر زندگي مي كنند ،گروه هاي مزبور بيشتر بر اثر نيروهاي دافعه زادگاه چون فقر و بيكاري و كمتر عوامل جاذب شهري ،از زادگاه خود (روستا –ايل يا شهر )رانده شده و به شهرها روي مي آورنده اند .از آنجا كه اكثر اين گروه ها بي سواد بوده و مهارت لازم را جهت جذب در بازار كار شهر ندارند ،عامل پس راني شهري نيز آنها را از شهر رانده و به حاشيه کشانده است
ب)سرمايه اجتماعي4
اصطلاح سرمايه اجتماعي قبل از سال 1916 ،در مقاله اي توسط هاني نان از دانشگاه وير جينياي غربي مطرح شد.اما اولين بار در سال 1961 ،كتابي درآمريكا به وسيله ژان جاكوب نوشته شد.كه اين اصطلاح را بكار برد و منظورش اين بود كه در حاشيه نشيني شهر،ويژگي و خصلت هايي وجود دارند كه آنها مي توانند به خوبي با همديگر ارتباط برقرار كنند و گروه هايي را تشكيل دهند و خودشان مسائل و مشكلات را حل كنند.در اصل ،درآنجا منظور از سرمايه اجتماعي ،نوعي همكاري و هم فكري خود جوش و از درون گروه هاي محروم حاشيه نشين بود.(توسلي،2:1384)
افرادي که در مناطق حاشيه نشين زندگي مي کنند از ساخت قدرت و سياست عمومي جامعه جدايي يافته اند و به عنوان گروه پست اجتماعي تلقي مي شوند. حاشيه نشينان از نظر اجتماعي داراي موقعيت ضعيف بوده و در طبقه ي پايين اجتماع قرار دارند ( زاهد زاهداني،9:1369).
خانواده هاي تهي دست و اغلب مهاجر که به تعبير اسکار لوئيس در نوعي فرهنگ فقر زندگي مي کنند. آنان به طور کامل جذب شيوه ي جديد زندگي شهري نشده و در حاشيهي آن به زندگي ادامه مي دهند(دراکاکيس اسميت5،121:1377).

1-6.مشاركت
در فرهنگ بين المللي و بسته معاني زير براي مفهوم مشاركت آمده است:
عمل ياوضعيت شركت جستن،بهره وري در چيزي ،مشاركت بر اساس رابطه خويشاوندي كه بيش از يك نفردرآن شركت داشته باشند.(اكبري،28:1383-27)ودر اين مشاركت رابطه معناداري بين افراد به وجود مي آيد.
الف: مشاركت اجتماعي6
مشاركت اجتماعي نيز بيانگر شركت فعالانه در امور اجتماعي است فردي داراي مشاركت اجتماعي است كه در نهادها و سازمانهاي مختلف اجتماعي فعاليت داشته و نسبت به مسائل اجتماعي اطراف خود بي‌تفاوت نباشد. همچنين شركت فعالانه در امور فرهنگي، مراسم، آداب و رسوم را شامل مي‌شود. مشاركت در دفاع از كشور در زمان جنگ،يا مشاركت در انتخابات ، نشانه هايي از مشاركت اجتماعي است.
ب: اعتماد اجتماعي7
آنتوني گيدنز ، اعتماد و تاثير آن بر فرايند توسعه را زير بناو زمينه ساز اصلي در جوامع مدرن مي داند، هر جا كه سطح اعتماد اجتماعي بالا باشد مشاركت و همياري مردم در عرصه هاي اجتماعي بيشتر و آسيب هاي اجتماعي كمتر است.(اكبري،11:1383)
ج: کنترل اجتماعی
هومنز ، در تعریف کنترل اجتماعی می گوید : فرایندی که از طریق آن ، هر گاه شخصی از مرتبه فعلی رعایت فلان هنجار عدول کند ، رفتار وی دوباره به همان مرتیه عدول داده می شود و هرگاه به کلی از هنجار عدول کند ، مجددا” به رعایت کامل هنجار سوق داده می شود (فرهنگ علوم اجتماعی ، جولیوس گولد8 و ویلیام کوب9،706:1384).
د: انسجام اجتماعی
به معنی استحکام درونی و مترادف با وحدت اجتماعی است.فرهنگ جامعه شناسی آلموند کولین ،انسجام اجتماعی را به معنای توافق افکار ، احساسات و اعمال تعریف می کند که با وحدت ، یک گروه و یا یک جامعه را روشن می سازد (کولین10,1970:84 ).
ه: روابط اجتماعی
رابطه به معنی ارتباطی است از هرنوع بین دو یا چند واقعیت، اصطلاح روابط اجتماعی در زبان فرانسه هنگامی که معنای عام از آن مستفاد می شود ، بصورت جمع به کار می رود . معمولا” ارتباطات بین دو شخص یا گروه و نه ارتباطات بین دو پدیده اجتماعی را می رساند ( فرهنگ علوم اجتماعی ، آلن بیرو11,376:1380).

1-7 .پایگاه اقتصادی و اجتماعی
مراد از پایگا ه اقتصادی و اجتماعی این معانی است.
الف: موضوعی در نظام اجتماعی که متضمن انتظار عمل متقابل است با توجه به صاحبان مواضع دیگر در ساختار مشابه.
ب:منزلت است از نظرشان در داخل یک نظام اجتماعی،و گاهی اشاره است به توزیع حقوق، التزامات ، اقتدار و مرجعیت در داخل نظام مشابه ، چنان که در عبارات ( پایگاه بلند ) و ( پایگاه پست ) آمده است.
پ:مقام والا با توجه به توزیع شان در داخل یک نظام اجتماعی ، چنان که در عبارت طالب پایگاه آمده است ( فرهنگ گولد و کوب ,82:1384 ).

1-8 .كاربرد نتايج تحقيق
نتايج اين پژوهش مي تواندمورد استفاده سازمانها و نهادهاي زير قرار بگيرد:
وزارت كشور،اداره فرهنگ وارشاد،شهرداري وشواراي شهرها،اداره مسكن وشهرسازي.

2-1.مقدمه
بدون شك دانستن معاني و تعاريف گوناگون يك مفهوم ،ما را در شناخت ابعاد گوناگون آن مفهوم مارا ياري مي رساند .در اين فصل ضمن ارائه تعاريف گوناگون از سرمايه اجتماعي به مباحثي مثل ،انواع سرمايه اجتماعي و تفاوت آن با ديگر سرمايه ها خواهيم پرداخت.بدنبال آن نيز نظريه هاي مرتبط با بحث و پيشينه موضوع مورد مطالعه ،مورد بحث قرار مي گيريد.

2-2.سرمايه12
سرمايه ثروتي است مولد ، يا منبعي كه شخص مي تواند جهت ايجاد درآمد با منبعي اضافي ديگر به كار برد.سرمايه هميشه در اقتصاد سياسي ماركس ،كار مجسم يا انباشته تعريف مي شود ، در يك مناسب اجتماعي قرار مي گيريدكه درآن مولد براي انباشت بيش تر سرمايه به كار گرفته مي شود.
بورديو سرمايه را كار انباشت ، تعريف مي كند .به نظر البرو انديشه اي كه در پس مفهوم اصلي سرمايه هست ، حتي در معناي مالي اوليه اش ،مفهوم ارزشي است كه مي تواند اساس ارزش هاي آينده باشد.(البرو13،1995) بنابرين ، سرمايه هر منبعي است كه مي تواند در عرصه ي خاصي اثر بگذارد. وبه فرد امكان مي دهد كه سود خاصي را از طريق مشاركت در رقابت بر سر آن به دست آورد(استونس14،228:1998).

2-3 .اشكال سرمايه
برخي از محققين معتقدند بورديو بين سه نوع كلي سرمايه ،كه ممكن است محتواي خاص عرصه اي داشته باشد تمايز قايل شده است.
1-سرمايه اقتصادي15
به درآمد پولي ، و هم چنين ساير منابع و دارائي هاي مالي اطلاق مي شود تظاهر نهادينه اش را در حقوق مالكيت مي يابد.مثلا” پول و اشياي مادي كه مي توان براي توليد كالا و خدمات به كار برد.
2-سرمايه فرهنگي16
شامل تمايلات و عادات ديرين كه در فرآيند

پایان نامه
Previous Entries پایان نامه درمورد سرمایه اجتماعی، توزیع فراوانی، فرسایش سرمایه Next Entries منابع پایان نامه با موضوع آسیب شناسی، نمایشنامه، یونان باستان