پایان نامه درمورد مواد مخدر، عنصر مادی، مبارزه با مواد مخدر، عنصر معنوی

دانلود پایان نامه ارشد

مجازات سنگین برای کشت مواد مخدر به مرور کشت مواد مخدر کم شد تا اینکه قانونگذار در سال 1367 مجازات شدیدی که در قانون سال 1359 برای کشت مواد مخدر اعمال شده بود را به این نحو تغییر داد (بار اول به جریمة نقدی، باردوم جریمة نقدی و شلاق و در بار سوم حبس و در بار چهارم مجازات اعدام پیشبینی نمود. در مصوبه مبارزه با مواد مخدر 1376 همین روال ادامه داشت و تنها تفاوت آن افزایش میزان جریمههای نقدی بود.
امّا آنچه حائز اهمیت است در اصلاحیه قانون مبارزه با مواد مخدر مصوب 1389 مجمع تشخیص مصلحت نظام، تبصره ماده 41 الحاقی است که اعلام نموده است:
«کشت شقایق پاپاور سامنیو فرم الی فرا به در خواست وزارت بهداشت و درمان و آموزش پزشکی تحت نظر جهاد کشاورزی و با نظارت ستاد مبارزه با مواد مخدر برای مصارف دارویی و تأمین داروهای جایگزین بلامانع است».

بند اول ـ عناصر تشکیل دهنده جرایم اصلی مواد مخدر و روانگردان
نکتهای که در خصوص جرائم مواد مخدر اهمیت دارد، اختصاصی بودن این جرائم است، هر چند که در بیان و تعریف و تبیین آنها از مفاهیم کلی و عمومی استفاده شده است، همانند: خرید، فروش، تولید، توزیع و غیره. آنچه که موجب اختصاصی شدن این جرائم و تفکیک آنها از سایر جرائم میشود، در واقع نوع فعل یا ترک فعلی است که مرتبط با مواد مخدر است که برخی مستقیم (جرائم اصلی) و برخی غیر مستقیم به این مواد ارتباط دارند.
بطور کلی جرائم مواد مخدر به دو دسته تقسیم میشود:
الف ـ جرائم اصلی
ب ـ جرایم وابسته

الف ـ جرایم اصلی :
منظور از جرایم اصلی آن دسته از جرایمی هستند که مرتبط با مواد مخدر ارتکاب مییابند، مانند کشت مواد مخدر و خرید و فروش آن، وارد کردن، ارسال و ترانزیت و حمل و نگهداری… را نیز شامل میشود، اینک با توجه به خصوصیات و ویژگیهای کلی و عمومی که دربارة جرایم مواد مخدر گفته شد، این جرایم را به تفکیک و با استفاده از روش مرسوم تألیفات حقوق جزای اختصاصی در بررسی عناصر متشکلهی هر جرم (مادی، معنوی و قانونی) مورد بحث قرار میدهیم.

1ـ کشت مواد مخدر
جلوگیری از کشت مواد مخدر، همواره از نخستین اقدامات هر قانونگذار در مبارزه با این مواد میباشد، زیرا در هر جامعهای که مواد مخدر به طور طبیعی و در سطح کلان کاشته شود، نمیتوان، اصولاً از مبارزه بحثی به میان آورد. لذا در قوانین داخلی و معاهدات بینالمللی به منع کشت مواد مخدر توجه خاصی شده و در اولین مواد قانونی به این موضوع اشاره میشود.

1ـ1ـ کشت خشخاش
ـ عنصر مادی
عنصر مادی جرم کشت خشخاش به صورت فعل ایجابی کاشتن که عبارت از هرگونه عملیات فیزیکی است که عنوان کاشتن بر آن صدق کند.99 بنابراین آنچه مد نظر قانونگذار است، هرگونه عملیاتی است که منتهی به تولید طبیعی خشخاش شود. از طرف دیگر شروع به کشت مواد مخدر شروع به جرم نبوده و برای آن مجازاتی در نظر گرفته نشده است. امّا صرف کاشت بذر خشخاش از جرایم تام بوده و عنصر مادی جرم محقق شده است.

ـ عنصر معنوی
کشت خشخاش از جرایم عمدی است و علم و اطلاع مرتکب از غیر قانونی بودن عمل. اینکه چه چیزی میکارد برای حصول عمد کافی است. به عبارت دیگر قصد تولید مواد مخدر شرط نیست و در واقع در کشت خشخاش قصد تولید مواد مخدر مستتر است.100

ـ عنصر قانونی
مجازات کسی که مبادرت به کشت خشخاش میکند برابر ماده 2 اصلاحی قانون مبارزه با مواد مخدر 1389 به شرح ذیل تعیین شده است:
1ـ بار اول، ده تا صد میلیون ریال جریمة نقدی،
2ـ بار دوم، پنجاه تا پانصد میلیون ریال جریمة نقدی و سی تا هفتاد ضربه شلاق،
3ـ بار سوم، صد میلیون تا یک میلیارد جریمة نقدی و یک تا هفتاد ضربه شلاق و دو تا پنج سال حبس،
4ـ بار چهارم اعدام.
البته در این ماده علاوه بر مجازاتهای مذکور، در هریک از موارد بالا کشت خشخاش نیز باید امحاء گردد.
اما در اینجا سئوالی که در ذهن هر انسانی تداعی میگردد این است که آیا مجازات فوق، تنها بر مباشر جرم (مسئول عملیات اجرایی کشت)، بار میشود یا سبب (دارندة زمین) هم مجازات دارد؟ میزان مسئوولیت جزایی بین آمر (سبب) و مباشر چگونه تقسیم میشود؟
قانونگذار، جهت پاسخ به این سئوال در تبصره ذیل ماده دو همین قانون، آورده است که مطابق با آن اگر سبب، اقوی از مباشر باشد، به ده تا سی میلیون ریال جریمه نقدی و پانزده تا چهل ضربه شلاق محکوم خواهد شد.
1ـ 2ـ کشت شاهدانه
ـ عنصر مادی
فعل مادی کشت بذر شاهدانه به نحوی که منتهی به رویش گیاه شاهدانه شود، عنصر مادی این جرم میباشد.
جرم کشت شاهدانه مثل خشخاش به صورت فعل ایجابی میباشد، اعم از اینکه به ثمر برسد یا نرسد و از جمله جرایم عمدی است.

ـ عنصر معنوی
امّا از نظر عنصر معنوی تفاوتش با کشت خشخاش در این است که علاوه بر علم و اطلاع مرتکب از جرم بودن عمل ارتکابی و اطلاع از این که چه چیزی میکارد، باید قصد تولید مواد مخدر نیز احراز شود. به عبارت دیگر صرف کاشتن شاهدانه جرم تلقی نمیشود. مگر قصد مرتکب احراز گردد که تشخیص قصد بر عهده دادگاه است.101
اما شایان ذکر است که کشت شاهدانه تا قبل از تصویب قانون مبارزه با مواد مخدر سال 1367 جرم تلقی نمیشد، امّا قانونگذار در سال 1367 کشت شاهدانه را، منوط به قصد تولید مواد مخدر، جرم دانست و به همین ترتیب قانونگذار به جرم بودن کشت آن نیز در مادة 2 قانون اصلاحی سال 1376 و اصلاحی سال 1389توجه نموده است.

ـ عنصر قانونی
مطابق با ماده یک قانون اصلاح قانون مبارزه با مواد مخدر مصوب سال 1376 و 1389، کشت شاهدانه به منظور تولید مواد مخدر، جرم می باشد، و در مادة 2 قوانین مذکور، دقیقاً مجازاتهایی که برای کشت خشخاش تعیین شده، مقرر گردیده است.

1ـ 3ـ کشت کوکا
قانونگذار تا سال 1376 در هیچ قانونی به کشت کوکا اشاره نکرده است اما یکی از ابداعات قانونگذار در قوانین مبارزه با مواد مخدرمصوب سال 1376 قرار دادن این مواد در لیست جرایم مواد مخدر میباشد. در سال 1376 به علت امکان بالقوه کشت کوکا (حتی به صورت گلخانهای) و همین طور انطباق بیشتر با کنوانسیونهای بینالمللی (بند 2 از قسمت (ب) کنوانسیون سازمان ملل متحد برای مبارزه با قاچاق مواد مخدر و… مصوب 1988 میلادی) مبادرت به جرمانگاری عمل کشت در خصوص این مادة مخدر نمود.

ـ عنصر مادی
عنصر مادی این جرم، همانند کشت خشخاش و شاهدانه، با فعل ایجابی کاشت بذر و گیاه بوتة کوکا، صرف نظر از اینکه به ثمر برسد، تحقق مییابد.102

ـ عنصر معنوی
این جرم از جمله جرایم عمدی است که صرف اطلاع مرتکب از اینکه چه چیزی میکارد و عمد در فعل محقق میشود.

ـ عنصر قانونی
1ـ قانونگذار در بند 1 مادة 1 قانون مبارزه با مواد مخدر کشت کوکا را مطلقاً جرم شناخته است، و در مادة 2 نیز همان مجازاتهایی که برای کشت خشخاش و شاهدانه مقرر گردیده، تعیین شده است.

بند دوم : جرایم مرتبط با محصولات مواد مخدر و روانگردان
الف ـ واردات مواد مخدر و روانگردان
واردات موادمخدر و داروهای روانگردان، مادر سایر جرایم مواد مخدر در کشور ما محسوب میشود. زیرا با فقدان این مواد و عدم دسترسی به آن، دیگر بحثی از استعمال و اعتیاد و حمل و نگهداری و خرید و فروش و… مطرح نخواهد بود. اما در حال حاضر تنها راه دسترسی به مخدّرات در کشور ما، واردات غیر قانونی آن از سایر کشورها است و بیجهت نیست که بیشترین سرمایه گذاریهای مالی و انسانی برای مبارزه با مواد مخدر نیز به همین مقوله (مبارزه با واردات) اختصاص یافته است.

1ـ عنصر مادی
با ارتکاب هر فعل مادی مثبت که منتهی به ورود مواد مخدر به داخل کشور شود، عنصر مادی این جرم تحقق میبابد. یعنی هرگاه مواد مخدر با هر وسیلهای از خارج مرزهای زمینی، هوایی یا دریایی کشور به داخل منتقل شود ولو اینکه در ابتدای ورود، کشف و ضبط گردد، عنصر مادی ایجاد میشود.

2ـ عنصر معنوی
این جرم از جرایم عمدی است بنابراین احراز قصد مجرمانة مرتکب برای تحقق جرم ضروری است. همین که شخص با قصد ورود، مواد مخدر را به همراه خود یا به هر وسیلهای به داخل کشور حمل کند و منتقل نماید، نیت وی محرز و عمد وی در ارتکاب فعل مجرمانه، یعنی وارد کردن مواد مخدر مشخص میشود.103

3ـ عنصر قانونی
در بند 2 مادة یک قانون اصلاحی قانون مبارزه با مواد مخدر و مواد روان گردان مصوب 1389، وارد کردن انواع مواد مخدر (اعم از طبیعی، صنعتی) را جرم میداند و آن را قابل مجازات اعلام میکند.
دراین قانون مواد مخدر به دو دسته تقسیم میشوند:
1ـ بنگ، چرس، گراس، تریاک، شیره، سوخته و تفاله تریاک و یا دیگر مواد مخدر یا روان گردانهای صنعتی غیر دارویی (مواد مذکور در مادة 4).
2ـ هروئین، مرفین، کوکائین و دیگر مشتقات شیمیایی مرفین و کوکایین و یا دیگر مواد مخدر یا روان گردانهای صنعتی غیر دارویی (مواد مذکور در مادة 8).
در مورد دستة اول، قانونگذار در مادة 4 قانون اصلاحی سال 1389 میگوید هرکس بنگ، چرس، گراس، تریاک، شیره سوخته یا تفاله تریاک و یا دیگر مواد مخدر یا روان گردانهای صنعتی غیر دارویی به هر نحوی وارد کشور نماید یا… با رعایت تناسب و با توجه به مقدار مواد مذکور به محکوم به مجازات می شوند.104
اما در مورد مواد مخدر دستة دوم، عنصر قانونی در مادة 8 و تبصرة ذیل آن به این صورت بیان شده است: «هرکس هروئین، مرفین، کوکائین و دیگر مشتقات شیمیایی مرفین و کوکائین و یا لیزرژیک اسید دیاتیلآمید (ال.اس.دی)، متیلن دی اکسی مت آمفتامین (ام.دی.ام. یا اکستازی)، گاما هیدروکسی بوتیریکاسید (جی،اچ،بی)، فلونیترازپام، آمفتامین، متآمفتامین (شیشه) و یا دیگر مواد مخدر یا روانگردانهای صنعتی غیر دارویی که فهرست آنها به تصویب مجلس شورای اسلامی میرسد را وارد کشور کند و یا… با رعایت تناسب و با توجه به میزان مواد برابر ماده 8 قانون به مجازات محکوم خواهد شد.105
قانونگذار در اعمال مجازات بند 4 ماده 4 و بند 6 ماده 8 قانون اصلاحی سال 89 را منوط به شرایطی دانسته که در تبصرة ذیل این مواد به آن شرایط به شرح ذیل اشاره نموده است.
در دستة اول مواد مخدر یا داروهای روان گردان صنعتی غیر دارویی که شامل مواد اشاره شده در ماده 4 قانون مذکور میباشد (بنگ، چرس، گراس، تریاک و…) دوشرط که در تبصره ذیل ماده 4 قید شده و مد نظر قانونگذار میباشد، یکی اینکه مرتکب برای بار اول مرتکب این جرم نشده و دیگر اینکه موفق به توزیع یا فروش مواد مخدر و روان گردان موضوع این ماده هم شده باشد.
بنابراین در صورت وجود یکی از شرایط دو گانة مذکور مرتکب اعدام میشود. ولی اگر برای باراول مرتکب شده باشد و موفق به توزیع یا فروش مواد مخدر هم نشده باشد و اینکه میزان مواد، 20 کیلو یا کمتر باشد در صورت جمع شرایط مذکور به جای اعدام به حبس ابد و 74 ضربه شلاق و مصادرة اموال ناشی از همان جرم محکوم میشود.
اما در دستة دوم مواد مخدر یا روان گردانهای صنعتی غیر دارویی که شامل مواد اشاره شده در ماده 8 همین قانون میباشد (هروئین، مرفین، کوکائین و…) و شرطی که قانونگذار درتبصره ذیل این ماده برای عدم اعمال مجازات اعدام عنوان نموده، عدم احراز قصد توزیع یا فروش مواد مخدر یا روان گردانهای صنعتی غیر دارویی در داخل کشور است. که این شرط را با کلمه «یا» از دو شرط دستة اول جدا کرده است. یعنی اگر قصد وارد کنندة مواد مخدر و داروهای روان گردان صنعتی غیر دارویی به داخل کشور، توزیع یا فروش این مواد نباشد (بلکه قصد ترانزیت باشد) در این صورت مسولیت جزایی وی کمتر است و به جای اعدام به حبس ابد محکوم میشود.
علاوه بر موارد فوق، در ماده 40 اصلاحی قانون سال 89 نیز، انواع دیگری از مواد مخدر، ذکر گردیده که واردات آنها به قرار زیر، جرم دانسته شده است:
«هرکس عالماً عامداً به قصد تبدیل یا تولید مواد مخدر یا روان گردانهای صنعتی غیر دارویی، مبادرت به ساخت، خرید، فروش، نگهداری، حمل، ورود، صدور و

پایان نامه
Previous Entries پایان نامه درمورد مواد مخدر، مبارزه با مواد مخدر، مواد روان گردان، روانگردان Next Entries پایان نامه درمورد مواد مخدر، عنصر مادی، مبارزه با مواد مخدر، عنصر معنوی