پایان نامه درمورد مواد مخدر، عنصر مادی، مبارزه با مواد مخدر، عنصر معنوی

دانلود پایان نامه ارشد

عرضه مواد صنعتی و شیمیایی از قبیل انیدراستیک، اسید انتراتیلیک، اسید فنیل استیک، کلرو استیل و سایر مواد مندرج در جداول یک و دو ضمیمه به ماده 12 کنوانسیون مبارزه با قاچاق مواد مخدر و داروهای روان گردان مصوب 1988 میلادی و اصلاحات و الحاقات بعدی آن بنماید همچنین نسبت به ورود، خرید، فروش، ساخت، مصرف، نگهداری یا صدور کدیین و متادون اقدام بنماید با رعایت تناسب و با توجه به مقدار مواد حسب مورد به مجازاتهای مقرر در ماده 5 قانون مبارزه با مواد مخدر محکوم خواهد شد.»

ب ـ جرایم ارسال، صادر کردن و ترانزیت مواد مخدر و روان گردان
صدور، ترانزیت و ارسال مواد مخدر و روان گردان، از نظر حقوقی جرایم جداگانهای محسوب میشوند و برای ارتکاب هریک از آنها در قانون، مجازاتهایی مجّزا تعیین شده است.
اصطلاح «ارسال» و «ترانزیت» از نوآوری و ابداعات قانون اصلاحی سال 76 میباشد و این دو واژه در قانون مصوّب شورای انقلاب (1359) و در قانون مبارزه با مواد مخدر 67 نیامده است، ولی به دلیل هماهنگی بین قانون داخلی و کنوانسیونهای بینالمللی (که ایران به آن ملحق شده است) قانونگذار را بر آن داشت که در تدوین قانون 76 این دو واژه را از بند (الف-1-) مادة 3 کنوانسیون سازمان ملل متحد مصوب 1988 به قانون مبارزه با مواد مخدر اصلاحی 76 اضافه نماید که به تبع آن این دو واژه به قانون اصلاحی سال 89 تسری پیدا کرده است.106 لذا به دلیل شباهت ظاهری مفاهیم این سه واژه با یکدیگر، توأمان به بررسی عناصر تشکیل دهنده هر سه جرم میپردازیم.

1ـ عنصر مادی جرایم ارسال، صادر و ترانزیت
ارسال با فعل مادی مثبت فرستادن مواد مخدر، از نقطهای به نقطۀ دیگر (مانند پست کردن مواد مخدر) تحقق مییابد. ویژگیای که این جرم دارد این است که عموماً شخص مرتکب در جابهجایی مواد مخدر مباشرت ندارد و این جابهجایی با علم و اطلاع یا بدون علم و اصلاع توسط دیگری صورت میگیرد.107
صادر کردن عبارت است از فعل مادی مثبت، که منتهی به خارج کردن مواد مخدر و روان گردان از مرزهای زمینی، دریایی و هوایی کشورگردد. تفاوت عنصر مادی این جرم با ارسال کردن در این است، که در این جرم گاهی مباشرت در انتقال مواد مخدر به خارج از کشور با خود شخص صادر کننده است و گاهی هم به دستور او و توسط دیگری مواد مخدر از کشور خارج میشود. معیار و ملاک برای تحقق این جرم خروج مواد مخدر از کشور محسوب میشود.108
ترانزیت یا حق عبور اینگونه تعریف شده است: «هرگاه کالای کشوری از کشور دیگر عبور داده شود تا در کشور ثالث مورد معامله قرار گیرد و در کشور دوم از پرداخت گمرک و مالیات معمولی معاف باشد و فقط حقی بابت عبور بپردازد، این حق را حق عبور یا ترانزیت گویند.»109 ذکر این واژه در قانون مبارزه با مواد مخدر به معنی ممنوع بودن ترانزیت مواد مخدر است، یعنی حتی اگر قصد وارد کنندۀ مواد مخدر به داخل کشور عبور دادن از کشور و انتقال به کشورهای دیگر باشد باز هم عمل وی جرم است. برای تحقق عنصر مادی ترانزیت باید مواد مخدر از یک نقطۀ مرزی وارد کشور شده و از نقطه مرزی دیگر خارج شود. بنابراین اگر عمل ارتکابی در هر مرحلهای قطع شود و مواد مخدر در داخل کشور کشف شود، عنوان ترانزیت بر آن صدق نمیکند و ممکن است عناوین دیگری پیدا کند.110 قانونگذار در مواد 4، 5 و 8 قانون مبارزه با مواد مخدر اشارهای به ترانزیت مواد مخدر در کنار مصادیق دیگر اعمال مجرمانه نکرده است.

2ـ عنصر معنوی جرایم ارسال، صادر و ترانزیت
هر سه جرم ارسال کردن، صادر کردن و ترانزیت مواد مخدر ار جمله جرائم عمدی هستند و زمانی شخص تحت تعقیب و مجازات میگیرد که سوء نیت وی در ارتکاب جرم محقق گردد. اگر شخص بستهای را به سفارش دیگری پست کند، ولی نداند که داخل بسته، مواد مخدر جاسازی شده است، نمیتوان او را به عنوان ارسال مواد مخدر تعقیب نمود.

3ـ عنصر قانونی جرایم ارسال، صادر و ترانزیت
اصطلاح ارسال و ترانزیت، همانگونه که قبلاً گفته شد از ابداعات قانون اصلاحی سال 67 است که در قانون اصلاحی سال 89 هم این دو واژه آورده شده است و در مادة یک این قوانین، در بند2 به کلمات ارسال و صادر و در بند 3 به کلمه ترانزیت اشاره کرده، و آنها را به عنوان مصادیق جرایم مواد مخدر و روان گردان شناخته شده است، البته کیفر این جرایم نیز همان مجازاتهایی است که در مادة 4 و 8 قانون 89 برای جرم ورود مواد مخدر و روان گردان، مقرر میباشد.

ج ـ جرایم تولید و ساخت مواد مخدرو روان گردان
1ـ عنصر مادی جرايم ساخت و تولید
هرگونه فعل مادی و مثبت، برای ایجاد انواع مواد مخدر (طبیعی یا شیمیایی)، عنصر مادی این جرم را تشکیل میدهد. تفاوت کشت با تولید در آن است که در کشت، فقط بذر کاشته میشود که این عمل برای به دست آوردن مادة مخدر و روان گردان کافی نیست. بلکه باید مراحلی طی شود تا این مواد کاشته شده تبدیل به مادة مخدر و روان گردان شود، بنابراین کشت برای حصول مواد مخدر صورت میگیرد، و تولید مرحلة پس از کشت است.

2ـ عنصر معنوی جرايم ساخت و تولید
این جرم نیز از جمله جرائم عمدی است و برای تحقق آن احراز سوء نیت مرتکب لازم است. قصد مجرمانه در عمدی بودن فعل ارتکابی زمانی محرز میشود که شخص با علم و اطلاع از اینکه چه چیزی میسازد یا چه چیزی تولید میکند به قصد حصول نتیجه به انجام آن فعل مبادرت کند. بنابراین جرائم ساختن و تولید از جرائم عمدی مقید است، یعنی مجرم هم عمد در فعل دارد (ساختن و تولید) و هم عمد در حصول نتیجه (تولید مادة مخدر و روان گردان). پس اگر در هرمرحله از تولید و ساخت اقدامات شخص عقیم بماند و مادۀ مخدر مورد نظر وی ساخته نشود، اقدام او شروع به جرم است.111

3ـ عنصر قانونی جرايم ساخت و تولید
در ماده یک قانون اصلاحی سال 89، ساختن و تولید مواد مخدر، به عنوان یک جرم معرفی میشود و در مواد 4، 8 و 40 همین قانون، بسته به نوع و میزان مواد مخدر و روان گردان، مجازات اعمال فوق تعیین شده که دقیقاً همان مجازاتهایی است که برای جرم وارد کردن مواد مخدر ذکر کردیم.
در پایان این مبحث باید گفت در اصل تنها جایی که قانونگذار ساخت و تولید مواد ممنوع را جرم ندانسته است، مادۀ 41 قانون اصلاحی است که میگوید: «ساخت، تولید، خرید، فروش، ارسال، نگهداری، ورود، صدور، مصرف و حمل مواد ممنوع، حسب مورد برای مصارف پزشکی، تحقیقاتی و صنعتی با مجوز وزارت بهداشت، درمان و آموزش پزشکی از شمول این قانون مستثنی است.» قطعاً منظور از جرم ندانستن تولید و ساخت مواد ممنوع، مواد مخدر نیست بلکه منظور مواد ممنوع مذکور در مادۀ 40 الحاقی به قانون است و تسری دادن حکم مادۀ 41 به مواد مخدر مسلماً اشتباه و خطاست.112

دـ جرایم حمل و نگهداری و اختفاء موادمخدر و روانگردان
1ـ عنصر مادی حمل
عنصر مادی این جرم عبارت است از هرگونه فعل مادی ایجابی که موجب نقل و انتقال مواد مخدر (مندرج در مواد 4 و 8 قانون مبارزه با مواد مخدر سال 1389) از نقطهای به نقطه دیگر بالمباشره یا با واسطه گردد.
از آنجاییکه حمل مواد مخدر معمولاً با جاسازی همراه است، قانون اصلاحی 1389، اقدام به ساخت و تعبیة جاسازی جهت حمل مواد مخدر در وسایل نقلیه را نیز به عنوان جرم «معاونت در جرم» حتی اگر منجر به حمل نیز گردد قابل تعقیب و مجازات میداند. (تبصرة ذیل ماده 30)

ـ عنصر مادی نگهداری
نگهداری به معنی در اختیار داشتن مواد مخدر است خواه نزد خود شخص، خواه در جا و مکان معینی باشد، محقق میشود. البته لازم نیست حتماً مواد مخدر و روان گردان توسط خود شخص در جایی قرار داده شود، همین که به دستور یا اذن وی، مواد در تصرف او قرار گیرد نیز عنصر مادی جرم نگهداری ایجاد میگردد.

ـ عنصر مادی اختفاء
عنصر مادی این جرم عبارت است از هرگونه فعل مادی ایجابی برای مخفی کردن مواد مخدر و دور نگهداشتن آنها از انظار، اعم از آنکه مواد مخدر به وسیلۀ شیء خاصی پوشیده شود یا اینکه جاسازی گردد و یا در هر مکان دیگری از دید سایرین مخفی بماند.

2ـ عنصر معنوی جرایم حمل، نگهداری و اختفاء
هر سه جرم مذکور از جمله جرائم عمدی محسوب میشوند و ارتکاب آنها با سوء نیت جزایی توأم است. در این حال شخص مرتکب باید علم و اطلاع از وجود مواد مخدر داشته باشد و به عمد آن را حمل و نگهداری و مخفی کند.
البته در دو مورد، حمل و نگهداری و اختفاء، باید به قصد تولید مواد مخدر و روان گردان باشد تا جرم، محقق شود که یک مورد آن دربارة حمل و نگهداری و اخفاء بذر شاهدانه است (مادة 3 قانون اصلاحی 1389) و مورد دیگر نیز دربارة حمل و نگهداری موادمخدر و روان‌گردان در ماده 40 الحاقی به قانون اصلاحی فانون مذکور میباشد که قانون‌گذار برای جرم دانستن این اعمال، قصد نتیجه را شرط تحقق میداند.

3ـ عنصر قانونی جرایم حمل، نگهداری و اختفاء
در بند 3 ماده یک قانون اصلاحی 1389، حمل ونگهداری و اختفاء مواد مخدر و روان گردان جرم شناخته شده است. بنابراین در مادة 4 این قانون به حمل، نگهداری و اختفاء مواد مخدر و روان گردان دسته اول (بنگ، چرس، گراس و…) اشاره نموده که در ماده 5 نیز مجازات آنها را معین کرده است :113
اما درخصوص مواد مخدر و روان گردان دسته دوم (هروئین، مرفین، کوکائین و…) عنصر قانونی این جرایم در ماده 8 همین قانون، مذکور است که سابقاً در رابطه با جرم وارد کردن مواد مخدر و روان گردان، به آن اشاره شد.
گذشته از آنچه که گفته شد، در قانون اصلاحی 1389 ارتکاب این اعمال دربارة بذر یا گرز خشخاش یا بذر کوکا و شاهدانه نیز جرم تلقی میشود که در مادة 3 برای آن مجازات تعیین شده است :
«هرکس بذر یا گرز خشخاش یا برگ کوکا و یا بذر شاهدانه را نگهداری، مخفی و یا حمل کند به یک میلیون تا 30 میلیون ریال جریمه نقدی و یک تا 70 ضربه شلاق محکوم خواهد شد. در مورد بذر شاهدانه قصد تولید مواد مخدر یا روان گردان صنعتی غیر دارویی از آنها باید احراز شود».
همچنین به موجب مادة 40 الحاقی اصلاحی قانون مذکور حمل و نگهداری (بدون ذکر جرم اختفاء) مواد صنعتی و شیمیایی مذکور در این ماده، نیز طبق شرایطی جرم شناخته شده که قبلاً (جرم واردات)، متن کامل آن را ذکر نمودیم.

ه ـ جرایم خرید ‏، فروش ، عرضه و توزیع مواد مخدر و روان گردان
اینکه مواد مخدر مالیّت دارند یا خیر میان قضات اختلاف نظر وجود دارد.114 عدهای معتقدند که مالیّت داشتن و منع خرید و فروش مواد مخدر دو بحث مجزاست و اگر ممنوعیت را برداریم مالیّت به قوت خود باقیست، زیرا برخی از مواد مخدر مانند تریاک و متادون منفعت عقلایی دارند و عدهای دیگر هم معتقدند که مواد مخدر مالیّت ندارند چون برای خرید و فروش مواد مخدر حق تعقیب و حق اقدام وجود ندارد و دعاوی مربوط به مالیت اینگونه مواد طبق بند 8 مادۀ 84 قانون آیین دادرسی مدنی قابلیت استماع ندارد. البته کمیسیون جزایی معاونت آموزش و تحقیقات قوه قضاییه نظر اول را پذیرفته و معتقد به مالیت داشتن مواد مخدر است.115
سیاست جنایی قانونگذاری در کشور ایران به سبب لطمات بسیاری که جامعه ما از خرید و فروش و عرضه و توزیع مواد مخدر، متحمل میشود، همواره با شدّت و حدّت توأم بوده است، زیرا اینگونه اعمال ضمن آنکه به اقتصاد جامعه ضربه میزند، پولهای نامشروعی را نیز روانة مجاری اقتصادی مینماید، تا جایی که امروزه در نتیجه این گونه اقدامات، جرم جدیدی به نام «پولشویی» وارد حقوق جزا شده است.

1ـ عنصر مادی جرایم خرید، فروش، عرضه و توزیع مواد مخدر و روان گردان
ـ عنصر مادي جرم خرید
عنصر مادی مواد موضوع این قانون عبارت است، از فعل مادی مثبت یعنی به دست آوردن مواد در مقابل پرداخت وجه یا هر مال دیگر. ترک فعل در تحقق این جرم نقشی ندارد و برای محقق شدن خرید، انجام اعتباری آن کافی است و ضرورتی به قبض و اقباض جنس و عوض آن ندارد و نقد و نسیه بودن معامله در این امر بی تأثیر میباشد.116 بزه خرید مواد عموماً مقدمة ارتکاب جرایم دیگری است.

ـ عنصر مادي جرم فروش
عنصر مادی

پایان نامه
Previous Entries پایان نامه درمورد مواد مخدر، عنصر مادی، مبارزه با مواد مخدر، عنصر معنوی Next Entries پایان نامه درمورد مواد مخدر، مصرف مواد، عنصر مادی، عنصر معنوی