پایان نامه درمورد مواد مخدر، روانگردان، سازمان ملل، مبارزه با مواد مخدر

دانلود پایان نامه ارشد

افسردگی و چاقی و برخی از بیماریها، مانند پارکینسون و درمان برخی از اختلالات رفتاری در کودکان پر تحرک به کار میرفت.
در جنگ جهانی، آلمانها از آن برای ایجاد بیخوابی و هوشیاری بیشتر و تهور و بیباکی، خصوصاً خلبانهای جنگی استفاده میکردند. در طول سالها اروپائیان از آن به عنوان یک داروی مفید استفاده نمودند، اماّ کمکم به اثرات سوء آن پیبردند و به مرور در اروپا متروک شد، ولی توسط مافیای مواد مخدر و روانگردان و سوداگران مرگ به کشورهای آسیایی وارد و مصرف آن گسترش یافت.
«داروهای توهم زا»41 که از جمله خطرناکترین داروهایی هستند، که معتاد را دچار اوهام و هذیان میکند، مانند ال. اس. دی.42 که در سال 1938 توسط یک محقق سوئیسی برای درمان بعضی از بیمارهای روانی از جمله اسکیزوفرنی ساخته شد.
انواع گیاهان روانگردان در قارههای مختلف شناخته شده و از ریشه، ساقه، گل، برگ و دانههای آنها به این منظور استفاده میشود. مانند هارمالا،43 که از شرق مدیترانه تا شمال هند و جنوب چین کشت میشود، و در درمان بیماریهای مختلف، مخصوصاً درمان بیماریهای چشم، مصرف دارویی دارد. دانههای این گیاه توهمزا میباشد و میوه هارمالا در تهیه رنگ قرمز به کار میرود.
«کاپی»44 (یاژه)45 نوعی گیاه رونده است، که انواع آن در برزیل، کلمبیا،… میروید. پژوهشگران انگلیسی در برزیل گیاه مذکور را در سال 1851 شناسایی و به خواص آن پیبردند. جادوگران برای مداوای بیماران با جوشاندن کاپی با گیاهان دیگر از آن استفاده میکنند. عوارض آن در ابتدا برای مصرف کننده با حالت سرگیجه شروع، سپس اشیاء نورانی قوی را مشاهده، که این توهمِ بینایی و تخیلی است. این گیاه اعتیادآور است و زیاده روی در مصرف آن سبب مسمومیت میشود. مسموم به دل درد و اسهال مبتلا میشود و در صورت عدم درمان جان خود را از دست میدهد.
«کاکتوس»46 که در کوهستانهای شمال مکزیک میروید و از300 سال قبل از میلاد مصرف و پرستش کاکتوس متداول بوده، که به مذهب پیوتل47 معروف است. در سال 1720 دولت مکزیک، مصرف کاکتوس را ممنوع اعلام نمود، ولی از سال 1760 مصرف آن در تگزاس نیز آغاز شد. در آمریکا و کانادا نیز عدهای پیرو مذهب پیوتل هستند. کاکتوس فوقالعاده محرک قوی و توهمزاست. از ریشه کاکتوس نیز یک نوع مشروب تهیه میشود، که خواصی شبیه شراب دارد. مصرف کاکتوس موجب اغماء و حتی مرگ میشود.
مواد دیگر چون داتورا48 که ریشه، میوه و گل آن، دارای مواد مخدر و توهمزا میباشد.
«ایبوقا»49 گیاهی که در بعضی از کشورهای آفریقایی از جمله گابن و کنگو کشت میشود، و از آن ماده مخدر به نام «ایبوقآیین» تهیه میگردد، که توهمزا بوده و قدت بینایی را مغشوش مینماید. بومیان برگ کاه50 و بتل51 را که در شرق آفریقا میروید، میجَوَند و یا به شکل سیگار یا جوشانده مصرف میکنند، که فوق العاده مهیج است.
«قارچهای توهمزا» چون قارچ پسیلوسیت52 و آقاریکس53 که در مکزیک میروید و باعث ایجاد حالت توهم و هذیان در مصرف کننده میشود.54

بنددوم ـ تاریخچه مواد مخدرو روانگردان درایران
استعمال مواد مخدر در ایران سابقهای دیرینه دارد. در ابتدا به عنوان دارو و به صورت قرص و شربت استعمال شده است و به طور کلی شکلهای مصرف مواد مخدر در طول تاریخ ایران متفاوت میباشد. در ایران باستان از یک گیاه به نام کانابیز (کانابیس) به عنوان بی حس کننده استفاده میشده، که همان شاهدانه امروزی میباشد. از حشیش که از گیاه شاهدانه یا کانابیز گرفته میشده، به صورتهای گوناگون استنشاقی یا خوراکی، خالص یا مخلوط استفاده میگردیده و از شیره تریاک به صورت جوشانده به عنوان دارو استفاده میشده است. لیکن استعمال تریاک به کمک وافور پدیده نسبتاً جدیدی است که سابقه آن به حدود دو قرن میرسد.55 از نظر قدمت زمانی، سابقه مواد مخدر (تریاک) در ایران به اواخر قرن سوم هجری قمری باز میگردد. محمدبنزکریایرازی از تریاک در معالجه بیماران استفاده میکرده است. بنابراین با استناد به مدارک تاریخی میتوان گفت که سابقه مصرف تریاک در ایران بالغ به 12 قرن میباشد.
پایهگذاری و رواج دهنده مواد مخدر در ایران عوامل انگلستان بودند، که در عصر صفویه، شیوه کشت خشخاش و استفاده از تریاک را رواج دادند، تریاک خواری در دوره شاهان صفویه در ایران گسترش زیادی داشته است، چنانکه در زمان بعضی پادشاهان، استعمال مواد افیونی آزاد بوده و منعی نداشته است، زمان شاه اسماعیل دوم که خود او معتاد بوده است. هر چند در زمان شاه عباس با مواد مخدر مبارزه شدید میشده، عصر صفوی را میتوان دوران آغاز مصرف مواد مخدر به صورت گسترده دانست. رواج تریاک در این دوره به حدی بود که شربت تریاک (شربت کوکنار) در عطاریها به فروش میرسید.
اوج مصرف مواد مخدر بعد از صفویه به قاجاریه میرسد و در واقع شکل سیاسی مواد مخدر از این زمان آغاز میشود، در زمان سلطنت قاجاریه، کشیدن تریاک یکی از وسایل تجمل دربار بود و به دلیل گرانی قیمت و کمیاب بودن مورد استفاده طبقات ثروتمند و اشراف بود. کشت خشخاش در ایران متدوال بود. فروش تریاک در انحصار دولت و یکی از منابع درآمد کشور محسوب میگشت. که پس از آن در زمان پهلوی همچنان ادامه یافت.
استعمار انگلیس در گسترش اعتیاد مردم ایران به تریاک نقش به سزایی دارد. در زمان قاجار کشیدن تریاک با وافور متداول گردید، در حالی که در سالهای قبل از آن مصرف تریاک بیشتر به صورت خوراکی بود. دولت انگلیس برای معتاد نمودن مردم ایران ابتدا پزشکان خود را مأمور نمود، تا با تبلیغ اینکه تریاک درمان تمامی دردها میباشد، مردم ایران را که به دلیل فقر و کمبود پزشک از بیماریها رنج میبردند، به این ماده مخدر معتاد نمایند، دولت انگلیس برای اجرای سیاست شوم خود در اعتیاد مردم ایران برای اینکه بعداً بتواند آنان را زیر سلطه خود درآورد، اعلام میکند که سوخته تریاک را با قیمت مناسبی از افرادی که از این ماده استفاده میکنند، میخرد. این امر موجب شد، عده بیشماری از افراد مملکت به منظور کسب درآمد، تریاک را که به مقدار فراوان و قیمت ارزان در دسترس بود، خریداری کنند و پس از کشیدن تریاک، سوخته آن را به چند برابر قیمت بفروشند.56 بدین ترتیب گسترش روزافزون مصرف تریاک و کشت خشخاش ادامه یافت و هر روز بر تعداد معتادین افزوده شد. گفته شده است، در سال 1314 رقمی بالغ بر یک و نیم میلیون نفر، معادل هفت درصد جمعیت کل کشور، به مواد مخدر معتاد بودند و در سال 1334 نیز حدوداً همین تعداد معتاد در ایران وجود داشته است و روزانه دو تُن تریاک به مصرف میرسیده است.57
در سال 1337 هجری شمسی هروئین برای اولین بار وارد ایران شد و باعث شد، تعدادی از معتادان به تریاک و شیره و حتی افراد غیر معتاد به استعمال هروئین روی آورند. در کنار دو ماده مخدر مزبور استعمال حشیش، چرس، بنگ و بعضی مواد مخدر دیگر کم و بیش وجود داشته است.
در سالهای بعد از پیروزی انقلاب اسلامی، به مرور مواد مخدر مختلف و سپس روان گردانهای گوناکون از طرف مافیای مواد مخدر و روانگردان، به کشور وارد شد. علاوه بر آن، مواد مخدر جدید، مانند هروئین فشردهای که در افغانستان تولید و تحت عنوان کراک به کشور قاچاق میشود و انواع مواد روانگردان، مانند قرصهای اکس و ال. اس. دی. که در کشورهای اروپایی تولید میشود، در اشکال و عناوین مختلف به کشور قاچاق شده و بین جوانان توزیع میگردد.
خطرناکترین دوران ورود مواد و گسترش آن در کشور، مربوط به سالهای اخیر میباشد، که علاوه بر مواد مخدر و روانگردان گوناگون، ماده روانگردانی به نام شیشه یا آمفتامین یا کریستال به کشور راه پیدا کرده و در اختیار سود جویان قرار گرفته است.58

گفتار دوم : سیر تحولات تقنینی مبارزه با مواد مخدر و روانگردان
بنداول ـ سیر تحولات تقنینی مبارزه با مواد مخدر و روانگردان در جهان
روند رو به گسترش تولید و استفاده از مواد مخدر و روانگردان و عواقب شوم ناشی از آن، به تدریج مردم را به عکسالعمل و واکنش نسبت به این مواد واداشت. و جوامع بشری به فکر چارهجویی افتادند. تلاشها و مبارزات انجام شده، سرانجام باعث شد، در سال 1909 میلادی در کنفرانس شانگهای سیزده کشور آلمان، اتریش، هنگری، ایران، فرانسه، ایتالیا، انگلستان، ژاپن، روسیه، تایلند، پرتقال و ایالات متحده آمریکا گرد هم آمده و جهت جلوگیری از استعمال غیرمجاز تریاک و سایر مواد افیونی مانند مرفین، کوکائین و هروئین قطعنامهای را تصویب و امضاء کنند. هر چند کشورهایی که خود مروّج و تولیدکننده مواد بودند، در این کنفرانس شرکت داشتند.
دومین کنفرانس در ژوئیه سال 1913 میلادی در لاهه تشکیل شد، ولی هیچ نتیجه مثبتی در بر نداشت.
سومین کنفرانس لاهه در ژوئن سال 1914 میلادی تشکیل شد و قرداد مفیدی در این خصوص تنظیم گردید ولی امضاء این قرار داد تا اوائل ژانویه سال 1921 به دلیل بروز جنگ جهانی اول توسط دولتهای شرکت کننده در کنفرانس، میسر نگردید تا پارلمانهای خود را وادار به تصویب آن نمایند. بعد از پایان جنگ جهانی اول نخستین مجمع جامعه ملل در سال 1920 میلادی تشکیل گردید. در این مجمع، کمیسیونی به نام «کمیسیون مشاور تریاک» با عضویت عدهای از کشورها که در امر کشت و تولید تریاک و سایر مواد افیونی سهمی داشتند ایجاد شد، که اولین کمیسیون مشاور تریاک در ماه می سال 1921 در ژنو تشکیل شد. بعد ازآن سه اجلاس عمده توسط جامعه ملل برگزار گردید که شامل کنوانسیونهای 1925و1931و1936 میشود. بعد از شروع جنگ جهانی دوم، عمر جامعه ملل سپری شد و پس از پایان جنگ جهانی دوم سازمان ملل متحد به وجود آمد که همان اقدامات جامعه ملل را در جلوگیری از کشت، خرید، فروش، تهیه و مصرف تریاک دنبال کرد. ادامه اقدامات سازمان ملل متحد به شکل تنظیم پروتکلهایی در زمینه مبارزه با مواد مخدر میباشد که عبارتند از:
ـ پروتکل 1946 به موجب این پروتکل، کلیه اختیارات جامعه ملل متحد به سازمان ملل متحد تفویض گردید.
ـ پروتکل 1948 که به عهدنامه پاریس معروف است و داروهای جدیدی را زیر پوشش قرار داد. این پروتکل جهت توسعه و بازرسی و کنترل تریاک و مواد مخدر طبیعی و مصنوعی59 با کمک سازمان بهداشت جهانی توافق حاصل شد.
ـ پروتکل تریاک 1953 که برای محدود کردن محصول و فرآوردهای تریاک و سایر مشتقات آن و تطبیق دادن با میزان مورد نیاز در مصارف پزشکی و علمی، کنفرانسی در ماههای مه و ژوئن در نیویورک تشکیل گردید، هنوز بسیاری از دولتها این قرارداد را امضاء و تصویب نکردند (از جمله ایران که قرارداد 1984 را هم امضاء نکرد).60
ـ کنوانسیون سال 1961 که در تاریخ 30 مارس 1961 میلادی برابر دهم فروردین ماه 1341 در سازمان ملل با شرکت 73 کشور از جمله ایران تشکیل و قراردادی مشتمل بر یک مقدمه و51 ماده و چهار فهرست، تحت عنوان معاهده واحد مربوط به مواد مخدر61 به تصویب رساند. به موجب آن معاهده هرگونه ساخت و استخراج، ترکیب، نگهداری، عرضه، فروش، توزیع، ارسال، دلالی، صدور، حمل و نقل، وارد کردن و صادر کردن مواد مخدر را بدون مجوز قانونی جرم محسوب گردید و مجازات آن را مشروط به اجازه قوانین اساسی هر کدام از طرفینِ تعهد و سیستم قضایی و قوانین داخلی کشور عضو نمود.
متعاقباً کنوانسیونهای دیگری در این رابطه در سالهای 1981 و 1971 (کنوانسیون مربوط به مواد روانگردان مصوب سال 1971) و 1988 میلادی تدوین گردید که ایران نیز در سالهای 1351 ، 1370، 1377 به آنها ملحق شد.62

بنددوم ـ سیر تحولات تقنینی مبارزه با مواد مخدر و روانگردان در ایران
در کشور ایران، پیشینه تاریخی تصویب قوانین در زمینه مواد مخدر و روانگردان، با توجه به نوع طرز تفکر و تلقی حکمرانان بر ایران نسبت به مواد مخدر و بافت اجتماعی ایران در ادوار گذشته، میتوان به دو دوره اساسیِ قبل از پیروزی انقلاب اسلامی و بعد از آن تقسیم نمود، که به طور مختصر در این قسمت به شرح آن میپردازیم.

الف ـ سیر قانون گذاری نسبت به مواد مخدر و روانگردان قبل از پیروزی انقلاب اسلامی
به دنبال تلاش کشورهای

پایان نامه
Previous Entries پایان نامه درمورد مواد مخدر، روانگردان، مراسم مذهبی، یونان باستان Next Entries پایان نامه درمورد مواد مخدر، انقلاب اسلامی، مجازات اعدام، مبارزه با مواد مخدر