پایان نامه درمورد محله هفت چنار، سلسله مراتب، حمل و نقل، توسعه شهر

دانلود پایان نامه ارشد

مقوله مينگرند. تفاوت ديدگاهها در ارتباط با کيفيت زندگي از آنجا ناشي مي گردد که شاخص هاي مربوط به کيفيت زندگي، طيف وسيعي را در بر ميگيرد. موضوع کيفيت زندگي شهري، تعريف، شاخص سازي و سنجش آن در يک محدوده مشخص کاري دشوار است. کمپ و همکارانش (2003) نيز معتقدند که تاکنون چارچوب جامعي براي مطالعه کيفيت زندگي به صورت يکپارچه و کل گرايانه و متکي بر شاخص هاي فيزيکي، مکاني و اجتماعي ارائه نشده است (Kamp et al,2003:5). دستاوردهاي پژوهشي اين پايان نامه را مي توان چنين بيان نمود:
* بيشتر مطالعات انجام شده مربوط به کيفيت زندگي در کشور ما در سطح شهر مي باشد و مطالعات در مقياس خرد شهري کمتر صورت گرفته است. لذا در اين پژوهش به مطالعه کيفيت زندگي در سطح خرد شهري پرداخته شده است.
* بيشتر مطالعات، کيفيت زندگي را از طريق شاخص هاي ذهني حاصل از پيمايش و ارزيابي ادراکات و رضايت شهروندان از زندگي و يا با استفاده از شاخص هاي عيني حاصل از داده هاي ثانويه و به ندرت با استفاده از هر دو نوع شاخص اندازه گيري مي کنند. در اين پژوهش کيفيت زندگي در سطح محلات منطقه 10 شهر تهران با استفاده ازهر دو نوع شاخص عيني و ذهني سنجش شده است. خروجي هاي اين شيوه سنجش ممکن است به برنامه ريزان محلي در بهبود و ايجاد درکي بهتر از وضعيت کيفيت زندگي جمعيت کمک کند. در نتيجه آنها مي توانند مشکلاتي را که جامعه و يا بسياري از نواحي محروم با آن مواجه مي باشند، اولويت بندي کنند.
اين دو مورد به عنوان مهمترين دستاوردهاي اين پژوهش عنواان شده است. به طور کلي دستاوردهاي اين پژوهش را مي توان در دو بعد نظري و عملي به صورت زير خلاصه نمود:
* دستاوردهاي نظري
1. انگاشت کيفيت زندگي ماهيتي چند بعدي و پيچيده دارد، ماهيت چند بعدي و پيچيده اين انگاشت، ارائه تعريفي واحد از آن، که مورد توافق همگان باشد را دشوار ساخته است. با اين وجود، در ارتباط با اين موضوع که، اين انگاشت داراي دو بعد عيني و ذهني مي باشد و کيفيت زندگي يک فرد به واقعيت هاي عيني و بيروني زندگي اش و دريافت ها و ادراکات ذهني و دروني او از اين عوامل و از خودش وابسته است، اتفاق نظر وجود دارد.
2. کيفيت زندگي شهري مفهومي به شدت ارزشي است، بدين معنا که نمي توان به نسخه اي واحد در زمينه تدوين شاخص هاي آن دست پيدا کرد. بنابراين تعريف و شاخص سازي آن در هر مقياس مطالعه اي بايد با توجه به فرهنگ و ارزش هاي خاص آن جامعه صورت بگيرد.
3. انگاشت كيفيت زندگي شهري يكي از مفاهيمي بوده كه تأثير به سزايي در فرايند تحول ديدگاهها و روشهاي برنامه ريزي داشته است. تحت تأثير اين انگاشت، مباحث اجتماعي و كيفي رواج بيشتري در ادبيات برنامه ريزي شهري يافته است.
4. بر اساس دو بعد عيني و ذهني کيفيت زندگي، رهيافت هاي سنجش کيفيت زندگي شامل دو دسته رهيافت مي باشند: رهيافت سنجش عيني: بر اساس تحليل ثانويه داده هاي بدست آمده از قبيل داده هاي بدست آمده از مجموعه هاي آماري رسمي مانند سرشماري و رهيافت سنجش ذهني: بر اساس داده هاي اوليه جمع آوري شده از طريق مميزي هاي نمونه، که در آن ادراکات افراد از کيفيت زندگي در عرصه ها، براساس ويژگي هاي مربوط به عرصه مذکور سنجش مي شوند.
5. مطالعات اخير نشان مي دهد، مناسب ترين راه براي سنجش کيفيت زندگي شهري و استفاده از نتايج آن در برنلمه ريزي ها و تصميم گيري هاي شهري، استفاده همزمان از شاخص هاي عيني و ذهني در سنجش کيفيت زندگي مي باشد.
6. براساس ترکيب سنجش کيفيت زندگي در ابعاد عيني و ذهني ، ماتريسي 2*2 شامل حالت هاي بهزيستي، محروميت، انطباق پذيري و ناهنجاري حاصل مي شود. تفسير اين ماتريس بدين صورت مي باشد که اگر فردي شرايط عيني و ذهني خوبي داشته باشد، در حالت بهزيستي قرار دارد، اگر شرايط عيني و ذهني بد باشد، حالت محروميت وجود دارد، اگر شرايط عيني خوب و شرايط ذهني بد باشد حالت ناهنجاري و اگر شرايط عيني بد و شرايط ذهني خوب باشد، حالت انطباق پذيري وجود دارد.
7.
* دستاوردهاي عملي
مهمترين دستاوردهاي سنجش و ارزيابي کيفيت زندگي در محلات منطقه 10 شهر تهران به صورت زير ارائه مي گردد:
1. سنجش کيفيت ذهني عرصه دسترسي به خدمات و تسهيلات شهري، بر اساس 7 متغير حمل و نقل و ارتباطات، خدمات آموزشي، خدمات فرهنگي، خدمات بهداشتي و درماني، خدمات اورژانسي، خدمات ورزشي و تفريحي و خدمات تجاري انجام شده. بررسي ها بيانگر سطح خوب رضايت از عرصه مذکور در منطقه 10 شهر تهران مي باشد. سطح رضايتمندي در محلات نيز با مبنا قرار دادن سطح رضايتمندي منطقه 10 بدست آمد به گونه اي که محلات سلسبيل شمالي، کارون شمالي، زنجان جنوبي، بريانک و هفت چنار از کيفيت زندگي محلات خود راضي و محلات سلسبيل جنوبي، کارون جنوبي، هاشمي، سليماني تيموري و شبيري جي نسبت به کيفيت محلات خود ناراضي بودند
2. سنجش کيفيت ذهني عرصه اجتماعي، بر اساس 3 متغير نرخ سواد، نرخ اشتغال و فضاي قابل سکونت انجام شده است. بررسي ها بيانگر سطح متوسط رضايت از عرصه مذکور در منطقه 10 شهر تهران مي باشد. سطح رضايتمندي در محلات نيز با مبنا قرار دادن سطح رضايتمندي منطقه 10 بدست آمد به گونه اي که محلات سلسبيل شمالي، کارون شمالي، کارون جنوبي، بريانک، هفت چنار و شبيري- جي از کيفيت زندگي محلات خود راضي و محلات زنجان جنوبي، سلسبيل جنوبي، هاشمي و سليماني تيموري نسبت به کيفيت محلات خود ناراضي بودند.
3. سنجش کيفيت ذهني عرصه مسکن، بر اساس 2 متغير مساحت مسکن و کيفيت ساختمان مسکوني انجام شده است. بررسي ها بيانگر سطح متوسط رضايت از عرصه مذکور در منطقه 10 شهر تهران مي باشد. سطح رضايتمندي در محلات نيز با مبنا قرار دادن سطح رضايتمندي منطقه 10 بدست آمد به گونه اي که محلات سلسبيل شمالي، کارون شمالي، زنجان جنوبي، سلسبيل جنوبي، کارون جنوبي، بريانک و هفت چنار از کيفيت زندگي محلات خود راضي و محلات هاشمي، سليماني تيموري و شبيري- جي نسبت به کيفيت محلات خود ناراضي بودند.
4. سنجش کيفيت ذهني عرصه زيست محيطي، بر اساس 2 متغير آلاينده هاي هوا و آلاينده هاي صوتي انجام شده است. بررسي ها بيانگر سطح متوسط رضايت از عرصه مذکور در منطقه 10 شهر تهران مي باشد. سطح رضايتمندي در محلات نيز با مبنا قرار دادن سطح رضايتمندي منطقه 10 بدست آمد به گونه اي که محلات سلسبيل شمالي، کارون شمالي، زنجان جنوبي، سلسبيل جنوبي، کارون جنوبي، بريانک و هفت چنار از کيفيت زندگي محلات خود راضي و محلات هاشمي، سليماني تيموري و شبيري- جي نسبت به کيفيت محلات خود ناراضي بودند.
5. سنجش کيفيت ذهني کلي با رويهم گذاري 4 عرصه دسترسي به خدمات و تسهيلات شهري، اجتماعي، مسکن و زيست محيطي انجام شده است. بررسي ها بيانگر سطح متوسط رضايت از کيفيت زندگي در منطقه 10 شهر تهران مي باشد. سطح رضايتمندي در محلات نيز با مبنا قرار دادن سطح رضايتمندي منطقه 10 بدست آمد به گونه اي که محلات سلسبيل شمالي، کارون شمالي، زنجان جنوبي، سلسبيل جنوبي، کارون جنوبي، بريانک و هفت چنار از کيفيت زندگي محلات خود راضي و محلات هاشمي، سليماني تيموري و شبيري- جي نسبت به کيفيت محلات خود ناراضي بودند.
6. سنجش کيفيت عيني کلي نيز با رويهم گذاري 4 عرصه دسترسي به خدمات و تسهيلات شهري، اجتماعي، مسکن و زيست محيطي انجام شده است. بررسي ها نشان داد که محلات سلسبيل شمالي، کارون شمالي، سلسبيل جنوبي و کارون جنوبي کيفيت عيني مناسب و محلات زنجان جنوبي، هاشمي، بريانک، سليماني- تيموري و هفت چنار کيفيت عيني نامناسبي دارند.
7. لايه هاي ذهني و عيني بدست آمده در مراحل پيشين با يکديگر ترکيب شدند و بر اساس جدول متقاطع برگرفته شده از زپف (Zapf,1984) حالت هاي کيفيت زندگي در محلات دهگانه منطقه 10 شهر تهران بدست آمد. بررسي ها بيانگر اين است که محلات سلسبيل شمالي، کارون شمالي، سلسبيل جنوبي و کارون جنوبي حالت بهزيستي دارند به اين معنا که شرايط عيني و ذهني زندگي در اين محلات خوب مي باشد. محلات زنجان جنوبي، بريانک و هفت چنار حالت سازش پذيري دارند، يعني کيفيت زندگي عيني آنها مناسب نمي باشد اما از نظر ذهني راضي مي باشند و محلات هاشمي، سليماني- تيموري و شبيري- جي حالت محروميت دارند به اين معنا که شرايط عيني و ذهني زندگي در اين محلات بد مي باشد.
4-6- ارائه پيشنهادها
– مطالعه اي که دلايل ايجاد حالت هاي ناهنجاري و سازش پذيري را توضيح دهد.
– مطالعه اي که ارزش کيفيت زندگي منطقه 10 را در از دو بعد داخلي و بيروني بررسي کند. تصور کلي عموم و عقايد مسئولين درمورد منطقه، تعبير بيروني آنرا بسازد و تصوير ساکنان آن تصور دروني نسبت به منطقه را ايجاد کند.
5-6- معرفي قيود و محدوديت هاي انجام اين پايان نامه
محدوديت هايي که در مسير انجام اين پژوهش قرار داشت عبارت بود از:
* محدوديت هايي در زمينه دسترسي به منابع خارجي معتبر در زمينه موضوع پايان نامه.
* محدوديت هايي در زمينه کمبود اطلاعات در مورد ويژگي هاي ساختار فضايي محلات منطقه 10 شهر تهران و نيز تناقض شديد بين آمار و ارقام پورتال شهرداري تهران و اطلس محلات .
* محدوديت هايي در زمينه تدوين شاخص هاي سنجش کيفيت زندگي، که به دليل محدوديت داده ها، بعضي از شاخص ها از فرايند سنجش حذف شدند.

“انتظار مي رود که نتايج يافته هاي اين پژوهش در طراحي مطالعات آينده کيفيت زندگي شهري مفيد واقع گردد.”

منابع و ماخذ
* تقي زاده مطلق، محمد (1381)، ” برنامه ريزي براي بهبود وضعيت زندگي از استاندارد تا کيفيت زندگي”، فصلنامه جستارهاي شهرسازي، شماره اول، تهران.
* چدويك، ج. م. (1365)، “نقش ارزيابي در روند برنامه‌ريزي شهري و منطقه‌اي”، ترجمه: زهره قراگزلو، مركز تحقيقات ساختمان و مسكن، تهران.
* خوارزمي، شهيندخت (1383)،” کيفيت زندگي و الزامات عصر ديجيتال در ايران “، روزنامه دنياي اقتصاد، مورخه 9 و 10 و 11 و 12 اسفند ماه.
* دانشپور، زهره (1388)، ” جزوه روشهاي طراحي برنامه و معرفي فن تحليل عرصه هاي تصميم گيري مرتبط (AIDA)”، دانشکده معماري و شهرسازي، درس کارگاه برنامه ريزي شهري، دانشگاه شهيد بهشتي، تهران.
* دانشپور، زهره (1389)، “جزوه اصول پايه برنامه‌ريزي شهري”، درس نظريه‌هاي برنامه‌ريزي شهري، دانشكده معماري و شهرسازي، دانشگاه شهيد بهشتي، تهران.
* رفيعيان، مجتبي (1387)، ” سنجش ميزان رضايتمندي سکونتي ساکنان محله نواب”، پژوهش هاي جغرافياي انساني، شماره 67، 68-53.
* زبردست، اسفنديار، (1380)، “کاربرد فرايند تحليل سلسله مراتبي در برنامه ريزي شهري و منطقه اي”، نشريه هنرهاي زيبا، 10، 21-13.
* غياثوند، الهام (1388)، ” تاثير سرمايه هاي اجتماعي بر کيفيت زندگي، فصلنامه مهندس مشاور، شماره 45.
* لطفي، صديقه(1388)، ” مفهوم کيفيت زندگي شهري: تعاريف، ابعاد و سنجش آن در برنامه ريزي شهري”، فصلنامه علمي پژوهشي جغرافياي انساني، شماره چهارم.
* مركز آمار ايران، “نتايج سرشماري عمومي نفوس و مسكن سال 1375″، تهران.
* مركز آمار ايران، “نتايج سرشماري عمومي نفوس و مسكن سال 1385″، تهران.
* موسسه انديشه سراي شهر، (1389)، ” توصيف محله شبيري-جي”، تهران.
* موسسه انديشه سراي شهر، (1389)، ” توصيف محله سليماني- تيموري”، تهران.
* موسسه انديشه سراي شهر، (1389)، ” توصيف محله هفت چنار”، تهران.
* موسسه انديشه سراي شهر، (1389)، ” توصيف محله بريانک”، تهران.
* موسسه انديشه سراي شهر، (1389)، ” توصيف محله هاشمي”، تهران.
* موسسه انديشه سراي شهر، (1389)، ” توصيف محله کارون جنوبي”، تهران.
* موسسه انديشه سراي شهر، (1389)، ” توصيف محله سلسبيل جنوبي”، تهران.
* موسسه انديشه سراي شهر، (1389)، ” توصيف محله زنجان جنوبي”، تهران.
* موسسه انديشه سراي شهر، (1389)، ” توصيف محله کارون شمالي”، تهران.
* موسسه انديشه سراي شهر، (1389)، ” توصيف محله سلسبيل شمالي”، تهران.
* مهديزاده، جواد (1382)، ” برنامه ريزي راهبردي توسعه شهري، تجربيات اخير جهاني و جايگاه آن در ايران”، مرکز مطالعات و تحقيقات معماري و شهرسازي ايران، تهران.
* مهندسين مشاور طرح و معماري (1384)، “طرح تفصيلي

پایان نامه
Previous Entries پایان نامه درمورد کلانشهر تهران، مشارکت مردم، حمل و نقل Next Entries پایان نامه درمورد حمل و نقل، محله هفت چنار، طرح و نقش، مدارس متوسطه