پایان نامه درمورد عملكرد، مالي، عالي

دانلود پایان نامه ارشد

مسئوليت شناخت، طبقه بندي، اولويت بندي، تحليل، آزمون و راه حل يابي براي اين مشكلات سومين كاركرد مهم نظام آموزش عالي مي باشد.(ساکتي،1386: 2)
روند بودجه‌ريزي فعلي بخش آموزش عالي مبتني بر مدل بودجه‌ريزي خطي سنتي مي‌باشد كه مدل ساده بودجه ريزي مبتني بر شكستن اجزاء اعتبار به اجزاء داده مي باشد و با اختصاص مبالغ جزء به ريز داده‌ها اعتبارات را توزيع مي‌نمايد. در مدل فوق الذكر توان برنامه‌ريزي دراز مدت محدود و امكان دستيابي به عمليات و نظارت بودجه‌اي بر آن بسيار محدود است، به علاوه اين نظام اطلاعاتي را در خصوص عملكرد بودجه و ميران اثر بخشي و كارائي برنامه‌هاي اعتباري بدست نمي‌دهد.
از آنجا كه روش سنتي بودجه‌ريزي، اطلاعاتي در خصوص نتايج هزينه كرد اعتبارات و ميزان اثربخشي و كارائي برنامه‌هاي اعتباري بدست نمي‌دهد، روش بودجه‌ريزي عملياتي مطرح گرديده است كه در جهت تخصيص هدفمند اعتبارت به برنامه‌ها و فعاليت‌ها، شفاف‌سازي فرآيند بودجه‌ريزي، ايجاد ارتباط بين بودجه (اعتبارات) و نتايج عملكرد برنامه، كمك در توجيه بودجه دستگاه اجرائي در برابر سازمان هاي ناظر و… گام بر مي‌دارد. بودجه‌ريزي عملياتي يك برنامه تلفيق عملكرد سالانه و بودجه سالانه مي‌باشد كه روابط بين سطح اعتبارات برنامه و نتايج مورد انتظار را نشان مي‌دهد. .(غضنفري، 1386: 1)
در بودجه‌ريزي عملياتي، علاوه بر تفكيك اعتبارات به وظايف، برنامه‌ها، فعاليت‌ها و طرح‌ها، حجم عمليات و هزينه‌هاي اجرايي عمليات دولت و دستگاه‌هاي دولتي طبق روش‌هاي علمي مانند حسابداري قيمت تمام شده محاسبه و اندازه گيري ‌مي‌شود.
در كشور ما هم هيأت وزيران به پيشنهاد سازمان مديريت و برنامه ريزي كشور، آيين نامه اجرائي نحوه محاسبه قيمت تمام شده فعاليت‌ها و خدمات ارائه شده توسط وزارتخانه و مؤسسات دولتي را تصويب كرد.
بر اساس اين آيين‌نامه، وزارتخانه‌ها و مؤسسات دولتي موظف هستند قيمت تمام شده فعاليت‌ها و خدمات خود را بر اساس دستورالعمل ابلاغي سازمان مديريت و برنامه ريزي كشور محاسبه نمايند. وزارتخانه‌ها و مؤسسات دولتي مكلف هستند به منظور فراهم نمودن امكان اجرايي اين آيين‌نامه و هدايت، نظارت، بهبود مديريت و ارتقاي كيفيت ارائه خدمات در اين واحدها و رعايت دستورالعمل و معيارهاي ابلاغي بر اساس كميت، كيفيت و محل جغرافياي ارائه خدمت، پس از تعيين قيمت تمام شده فعاليت‌ها و خدمات اين‌گونه واحدها، با اخذ تعهدهاي لازم، كليه اختيارات و مسئوليت‌هاي مديريتي‌، مالي و اداري مربوط به اداره واحد را با رعايت معيارها به مديرات واحدها تفويض كنند.
اين تصويب‌نامه‌، وزارتخانه‌ها و مؤسسات دولتي را مؤظف نموده است كليه مراحل مطالعه، طراحي، روش‌هاي محاسبه و نتايج و اقدامات اجرايي مربوط را مستند و مدون نموده و يك نسخه از آن را به اين سازمان يا استان جهت نگهداري و بهره‌برداري ارسال كنند.
سيستم‌هاي مختلف و جديدي در علم حسابداري وحود دارند كه مي‌توان از آن ها براي اين تجزيه و تحليل استفاده نمود، كه براي اين منظور سيستم هزينه‌يابي بر مبناي فعاليت6 () پيشنهاد مي‌گردد كه داراي قابليت‌هاي زيادي در محاسبه بهاي تمام شده خدمات است و نتايج مثبتي از به كارگيري آن حاصل شده است. اين سيستم، يكي از سيستم‌هاي نوين هزينه‌يابي است كه در ادامه توضيحات كاملي در خصوص آن ارائه خواهد گرديد.(غضنفري، 1386: 3)

2-8) تجاربي از اجراي بودجه ريزي عملياتي در دانشگاه ها
2-8-1) تجارب آمريکا
با عنايت به اينكه شاخص هاي ارزيابي عملكرد مرتبط با منابع آموزش عالي در كشورهاي مختلف هم از حيث تعداد عوامل و هم از نظر سطوح تخصيص منابع مالي و هم از جنبه داده هاي مربوط به درونداد، برونداد و پيامد متفاوت مي باشد، همچنين از آنجايي كه شاخص هاي ارزيابي عملكرد نظام آموزش عالي به عواملي نظير سياست ها و خط مشي هاي ملي، اهداف موسسات آموزشي، عوامل انگيزشي داخلي و عوامل رقابتي خارجي، و … بستگي دارد، لذا به منظور تدوين شاخص هاي ارزيابي عملكرد متناسب با عوامل فوق، شناسايي و تدوين شاخص هاي عملكرد مرتبط با بودجه ريزي تخصيص منابع مالي در كشورهاي مختلف مي بايست واكاوي شود. به عنوان مثال از حيث تعداد شاخص هاي عملكرد، در آمريكا تنوعي از 37 شاخص در كاروليناي جنوبي تا 5 شاخص در مينه سوتا وجود دارد. در 7 ايالت آمريكا عواملي نظير توسعه اقتصادي و نيروي كار، تحقيقات و مطالعات پژوهشي فارغ التحصيلان، همكاري با آموزش و پرورش و استفاده از تكنولوژي آموزشي براي دستيابي به اهداف آموزشي به عنوان معيارهاي عملكرد در نظر گرفته مي شود. اين شاخص ها مبين تغيير جهت تامين منابع مالي مبتني بر عملكرد از منابع مورد نياز به نتايج توليد شده توسط نظام آموزش عالي است. به عبارتي در بيشتر ايالت ها بر بروندادها و پيامدهايي نظير نرخ فارغ التحصيلي و نرخ ماندگاري، اشتغال و رضايت كارفرمايان تأكيد مي شود. (عزتي، 1386: 2)
در ايالات متحده امريكا عملكرد دانشگاه ها برحسب داده هاي درونداد، برونداد و پيامد اندازه گيري مي شود. برخي از شاخص هايي كه در نظام آموزش عالي آمريكا مورد تأكيد قرار گرفته عبارتند از: شاخص هاي برونداد مثل تعداد فارغ التحصيلان، تعداد كلاسها، تعداد كميته هاي دانشگاهي، تعداد مقالاتي منتشره، شاخص هاي پيامد نظير موفقيت هاي بعدي فارغ التحصيلان، تاثير تحقيقات بر جامعه، منافع كسب شده از طريق خدمات ارائه شده. بيشتر افراد در اين كشور موافقند كه معيارهاي پيامد در درازمدت بدست مي آيند و تأكيد مي كنند كه در چنين اندازه گيري هايي پيامدها بايد جايگزين دروندادها و فرآيندها شوند. برخي از ايالت ها نظير كلرادو، فلوريدا، ايلينويز، كنتاكي، نيويورك، كاروليناي جنوبي، تنسي، تگزاس، ويرجينيا و پنسيلوانيا تلاش هايي در چند سال گذشته براي تعيين مناسب ترين معيارهاي عملكرد به عمل آورده اند. از جمله معيارهاي عملكرد كه به طور كلي مورد توافق قرار گرفته عبارتند از:
1- كيفيت و اثربخشي آموزشي
2- برابري در دسترسي به فرصت ها
3- کارايي و بهره وري
4- تأمين نيازهاي دولت
5- ارتباط با ساير بخش هاي آموزشي
همچنين هيأت دولتي نظام آموزش عالي ايالت پنسيلوانيا برخي از شاخص ها و معيارهاي عملكردي كه با اندازه گيري منابع مالي مورد نياز يا مورد استحقاق ارتباط داشته را به شرح ذيل اعلام و اجرا نموده اند:
1- موفقيت و پيشرفت دانشجويان، كاهش ماندگاري دوساله دانشجويان و فارغ التحصيلي4تا6 ساله
2- كسب مزيت دانشگاهي و آموزش عالي نظير احراز مدارك تحصيلي بالا، تنوع كاركنان، داشتن هيأت علمي با آخرين درجه.
3- ارائه خدمات رفاه عمومي مثل رتبه مدارك ارشد، هزينه دوره ارشد در مقايسه با دانشجويان تمام وقت.
4- نظارت و توسعه منابع شامل بهره وري اعضا هيأت علمي، نسبت كاركنان، هزينه هاي فارغ التحصيلي به دانشجويان معادل تمام وقت.
اين هيأت توزيع منابع مالي مبتني بر عملكرد را در سه مولفه برنامه نظام پاسخگويي يعني پيشرفت سازماني، موفقيت هاي مقايسه اي(تطبيقي) و دستيابي به اهداف عملكرد مورد استفاده قرارداده است. (عزتي، 1386: 3)
2-8-2) تجارب کشورهاي اروپايي
در برخي از كشورهاي اروپايي نظير انگلستان از اواسط دهه 1980 توصيه شده كه دانشگاه ها بايد اهداف واضح و روشن تدوين كنند و براي افزايش كارآيي در جهت اولويت ها و شاخص هاي عملكردي تعيين شده دولت، به كسب منابع مالي مورد نياز خود بپردازند. بر اين اساس از اوايل دهه 1990 دانشگاه هاي بريتانيا ارزيابي آموزشي و ارزيابي پژوهشي را به کار گرفته اند.
امروزه در كشور انگلستان استفاده از ارزيابي شاخص هاي عملكرد كارآيي و اثر بخشي مؤسسات آموزشي براي سرمايه گذاري دولتي و توزيع منابع مالي بين بخش هاي آموزشي و پژوهشي مورد استفاده قرار مي گيرد.
در آلمان رويكرد تأمين منابع مالي مبتني بر عملكرد به کار گرفته شده است که اهداف كلي در اين مدل دستيابي به سيستم تخصيص منابع مالي با ويژگي هاي شفافيت، منصفانه بودن، رقابت پذيري و پاداش دهي مي باشد.
در استراليا نيز استفاده از شاخص هاي عملكردي در نظام دانشگاهي در تخصيص منابع مالي به شكل جديد، مربوط به تشكيل كميته ويژه اي در سال 1986 مي شود كه رؤساي دانشگاه ها و دانشكده ها مأموريت يافتند تا شاخص هاي عملكردي را تهيه كنند. اين كميته، شاخص هاي قبلي را مورد تجديد نظر قرار داده و شاخص هاي جديدي را تدوين نموده و سرانجام فهرست آن ها را در همان سال اعلام نمود. بدين ترتيب به كارگيري شاخص هاي عملكردي نظير دوره هاي تحصيلي، پژوهش و نتايج ارزشيابي آموزشي، ملاك تخصيص منابع مالي و بودجه ريزي دانشگاهي گرديد.(عزتي، 1386: 4)
هلند در اوايل دهه 1980 با تأسيس اتحاديه دانشگاه ها، به كارگيري منسجم شاخص هاي عملكردي را در آموزش عالي خود آغاز كرده و در ژانويه 1993 يك نظام جديد مالي براي ارتقاء كيفيت تدريس ايجاد نمود، كه اين امر به نظام آموزش عالي تعميم يافت و به ايجاد چهارچوب شاخص هاي نظام دانشگاهي با نقش محوري در سياستگذاري بخش آموزش عالي انجاميد. برخي از اين شاخص
ها مستقيماً با تخصيص منابع مالي به دانشگاه ها و موسسات آموزش عالي ارتباط پيدا مي كند. علاوه بر آن بايستي اشاره كرد كه بودجه اختصاص يافته بر مبناي معيارها و شاخص هاي دروني دانشگاه توزيع مي شود. اخيراً هم به شاخص هاي عملكردي به ويژه در ارزشيابي چگونگي هزينه كردن منابع مالي بيشتر توجه شده است. از جمله شاخص هايي نظير عملكرد تدريس، تعداد انتشارات، مدت تحصيل و … براي تحقق اهداف آموزش عالي استفاده شده است.
در كشور فرانسه استفاده از شاخص هاي عملكردي از سال 1910 شروع شد و شاخص هايي در زمينه تدريس، پژوهش و خدمات دانشگاه ها مورد استفاده قرار گرفته است، و درحال حاضر، نظام ارزشيابي كيفي آموزش عالي فرانسه، بكارگيري شاخص ها را كارآمد ارزيابي نموده است.
در دانمارك عوامل مربوط به بروندادها را در فرمول هاي تخصيص منابع به كارگرفته اند. در اين كشور به جاي تعداد ثبت نام ها، تعداد فارغ التحصيلان را در محاسبات خود دخالت مي دهند و نرخ ترك تحصيل نيز به فرمول هاي تخصيص منابع افزوده شده است.(ساکتي، سعيدي، 1388: 7)
2-9)تجارب دانشگاه هاي ايران
تا كنون مدل هايي به منظور انجام فرآيند بودجه ريزي در واحدهاي دانشگاهي و پژوهشي در ايران نيز به كار گرفته شده است كه در ادامه به طور مختصر به آن ها اشاره مي گردد:
الف) منطق و روند بودجه واحدهاي پژوهشي وابسته به وزارت علوم،تحقيقات و فناوري توسط وزارت علوم، تحقيقات و فناوري.
در اين مدل بودجه دستگاه‌هاي پژوهشي به سه دسته تقسيم شده است كه عبارتند از:
1- بودجه اجتناب ناپذير
2- بودجه اثربخشي
3- بودجه كارايي
بودجه اجتناب ناپذير تابعي است از تعداد پژوهشگران، تعداد كادر فني، تعداد كادر اداري، سطح زيربنا، آزمايشگا هها، آب، برق، گاز، خدمات علمي و غيره و مبناي محاسبه آن ?? درصد اعتبارات سال گذشته دستگاه قرارداده شده است. براي تعيين بودجه اثربخشي از سه شاخص زير استفاده شده است:
– 036/ – (تعداد محقق/ تعداد پتنت ها)
– 22/ – (تعداد محقق/ تعداد مقاله معتبر)
– 3/ – (بودجه مصوب/ تعداد قراردادهاي پژوهشي)
مجموع امتياز اين شاخص‌ها پس از بي مقياس شدن به عنوان امتياز اثربخشي دستگاه تعيين شده است كه در صورت منفي بودن امتياز، امتياز صفر به دستگاه تعلق مي گيرد. با ضرب كردن سهم هر يك دستگاه‌ها از امتياز اثربخشي(سهم دستگاه از تقسيم امتياز اثربخشي دستگاه به مجموع اعتبارات اثربخشي به دست مي‌آيد) در ?? درصد بودجه سال قبل، بودجه اثربخشي دستگاه محاسبه مي گردد. در مورد بودجه كارايي نيز شاخص هاي تعداد كتب تأليفي، ترجمه اي، مقالات ISI،‌ مقالات علمي- پژوهشي و غير ISI، تعداد مقالات ارائه شده در كنفرانس هاي داخلي و بين المللي، تعداد پايان‌نامه كارشناسي ارشد و دكترا، اختراعات داخلي و خارجي، اثرات بديع و ارزنده و گزارشات علمي با ضرايب مختلف مبناي ارزيابي قرار گرفته اند.

پایان نامه
Previous Entries پرخاشگری، سبک دلبستگی، سبکهای دلبستگی Next Entries پرخاشگری، پرخاشگری کلامی، رفتار پرخاشگرانه