پایان نامه درمورد عقود معین، قانون مدنی، حقوق ایران

دانلود پایان نامه ارشد

است. هنگاميكه دو طرف براي برآوردن نيازها و تأمين منافع خود با يكديگر معامله اي را منعقد سازند اين معامله از آثاري برخوردار مي شود حال اگر پس از آن دريابند كه به هدف مورد نظر خود نميرسند و پشيمان گشته و طلب فسخ معامله را كنند با توافق يكديگر مي توانند معامله را بهم زنند (اقاله) و در نتيجه آثار آن نيز زايل مي گردد. (ابراهيم زاده عطاري، 1388)در پژوهشی که قلی پور در سال 1388 به بررسی قبول اقاله و عدم سختگيري در معامله می پردازد، بیان می کند که يكي از فضايل اخلاقي تجارت كه عمل به آن، محيط بازار و كسب و كار را به محيطي سالم و مطلوب براي كسب و تجارت تبديل مي سازد «اقاله يا تفاسخ قرارداد در صورت ندامت خريدار» و عدم سختگيري در معامله است. اقاله در لغت به معناي مسامحه و ناديده انگاشتن امري مي باشد و در اصطلاح فسخ عقد از طرف معامله كنندگان بعد از پشيماني يكي از دو طرف معامله و درخواست فسخ از جانب او و قبول اين درخواست از طرف ديگر مي باشد. (قلی پور، 1388)در پژوهشی که ره پیک در سال 1385 به بررسی عقود معین می پردازد، بیان می کند که عقود معین به قراردادهایی اطلاق می‌شود که نام و احکام مشخصی در قوانین‌ دارند و از این جهت قالب‌های از پیش طراحی شده برای روابط حقوقی اشخاص تلقی می‌گردند.برای معین‌ شدن یک عقد لازم است حداقل تمایزهایی بین آن عقد و سایر عقود تصور شود والا فوایدی که بر این تقسیم‌ بندی مترتب می گردد بوجود نخواهد آمد. بنظر می‌رسد برخی از عقود که در نظرات مشهور و به طور سنتی در عقود جای گرفته‌اند در حد کافی شرایط یک عقد معین را دارا نباشند و برعکس برخی دیگر از اعمال حقوقی که در این دسته جای ندارند در آن قرار می‌گیرند. عقد صلح یکی از عقود معین است که احکام و مواد متعددی را در قانون مدنی به خود اختصاص داده است. بررسی این عقد و مواد مربوط به آن نشان می‌دهد که این عقد بیش از آنکه ویژگی‌های یک عقد معین را داشته باشد یک قالب عمومی برای توافق می‌باشد که تابع قواعد کلی قراردادهاست.( ره پیک، 1385)
فرضیات پژوهش
1. قراردادهایی که با نام مشخص در قانون تعریف شده‌اند مانند بیع، اجاره، رهن، قرض، صلح از جمله عقود معین می باشند.
2. انحلال رابطه حقوقي سابق و زوال آثار ناشي از آن رابطه از جمله آثار اقاله می باشند.
3. میتوان با تحلیل آثار و ماهیت و نقاط قوت و ضعف اقاله در آثارحقوقدانان و حقوق موضوعه به نتایج توصیفی قابل قبولی رسید.
4. اقاله نسبت به اشحاص ثالث بیع جدید تلقـي مي گردد.
سوالات پژوهش
1. در قانون مدنی کشور عقود معین به چه صورت بیان شده اند؟
2. انحلال رابطه حقوقي سابق و زوال آثار ناشي از آن رابطه چگونه از اقاله ناشی می گردند؟
3. آیا میتوان با تحلیل آثاروماهیت ونقاط قوت وضعف اقاله در آثارحقوقدانان وحقوق موضوعه به نتایج توصیفی قابل قبولی رسید؟
4. اقاله نسبت به اشحاص ثالث چگونه است؟
اهداف تحقیق
(شامل اهداف علمی1 کاربردی2 و ضرورت های3 خاص انجام تحقیق) :
هدف این تحقیق رسیدن به نظری واحد در خصوص ماهیت، آثار و شرایط تحقق اقاله با بررسی ابعاد گوناگون حقوقی آن است.
بررسی عقود معین در قانون مدنی کشور.
بررسی آثار اقاله در عقود.
بررسی و تحلیل مواد 283 تا 288 قانون مدني جمهوري اسلامي.
بررسی اقاله نسبت به اشحاص ثالث.
در صورت داشتن هدف كاربردي بيان نام بهره وران (اعم از مؤسسات آموزشي و اجرايي و غيره): خیر
جنبة نوآوري و جديد بودن تحقيق در چيست؟
اگرچه تحقیقات وپژوهشهای بسیاری در زمینه ماهیت اقاله انجام گرفته است، اما پژوهشی که به بررسی ماهیت اقاله و بررسی آثار آن در عقود معین مصرحه قانون مدنی در حقوق ایران باشد، موجود نمی باشد. از سویی دیگر نتایج این پژوهش می تواند در اختیار حقوقدانان، قانونگذاران و کلیه افرادی که در این زمینه فعالیت دارند، قرار گیرد تا با استفاده از آن در تصمیم گیری ها و قانونگذاری ها به شیوه علمی تر عمل نمایند . همچنین وکلا، قضات و فعالان عرصه تجارت نیز می توانند از این پژوهش بهره مند گردند. بنابر این، این پژوهش علاوه بر جنبه نظری، دارای جنبه کاربردی نیز می باشد ، بدین صورت که تمامی افرادی که با موضوع قراردادها در ارتباط می باشند، می توانند از نتایج این تحقیق بهره مند گردند.
روش کار
الف) نوع روش تحقیق:
روش تحقیق در خصوص این موضوع از نوع روش توصیفی – تحلیلی می باشد. توصیفی از آن جهت که باید تمام پارامترها و زوایای مورد بحث به طور کامل توضیح داده و با استفاده از منابع و مآخذ داخلی و خارجی به بسط و توضیح آن پرداخته شود. روش تحلیلی نیز می باشد از آن جهت که به بررسی و تحلیل ارتباطات اجتماعی برای دستیابی و اندازه گیری متغیرها می باشد.
ب)روش گرد آوري اطلاعات :
اطلاعات مورد نیاز در این پژوهش با استفاده از منابع داخلی از طریق کتابخانه ای و اینترنتی به دست آمده است. ابزارجمع آوری در این قسمت، همه اسناد چاپی مانند کتاب، مجلات، دایرة المعارف، فرهنگ نامه ها، روزنامه ها، هفته نامه ها، سالنامه ها، ماهنامه ها، لغت نامه ها، مصاحبه های چاپ شده، پژوهش نامه ها، متون چاپی نمایه شده در بانک های اطلاعاتی و اینترنت و هر منبعی که به صورت چاپی قابل شناسایی باشد، است.
پ) ابزار گردآوری اطلاعات:
فیش برداری، مشاهده و تحقیق شبکه ای
ث) روش تجزیه و تحلیل اطلاعات:
روش تحقيق در این پژوهش به صورت تحلیلي – اسنادي انجام خواهد شد و با استناد به کتابها و منابع حقوقی صورت می گیرد. به این ترتیب در این پژوهش با توجه به ماهیت و هدف پژوهش که تعیین ماهیت اقاله و بررسی آثار آن در عقود معین مصرحه قانون مدنی در حقوق ایران است، با روش توصیفی – تحلیلی مورد تجزيه و تحليل قرار خواهد گرفت.بنابراین در سازماندهی و انجام تحقیق به صورت توصیفی و تحلیلی تلاش می گردد با استفاده از اصول منطقی و علمی به تبیین و توصیف دقیق پدیدههای مورد بحث پرداخته شود.
متغیرها و واژه هاي كليدي:
اقاله
اقاله به معناي فسخ كردن است زيرا وارد شده كه: «اقلته، فسخته». 7 اقاله مصدر باب افعال و مشتق واژة «قيل» به معني برهم زدن ميباشد. اقاله كردن يعني پشيمان شدن و تقايل در بيع يعني تفاسخ آن كه همان فسخ بيع با رضايت طرفين مي باشد.8

عقد
عقد لفظاً به معناىِ «بستن» مى باشد. وجه تناسب معناىِ اصطلاحى و معناىِ لغوى آن است كه در اثر انعقاد عقد، بين دو نفر رابطه حقوقى ايجاد مى شود. 9
فسخ
فسخ به معني زايل كردن ماسبق و انداختن ماسبق وارد شده است.10 فسخ كه به آن انحلال ارادی قرار داد نیز گفته می‌شود، در اصطلاح حقوقی عبارت است از پایان دادن حقوقی به قرار داد به وسیلۀ یكی از دو طرف قرارداد یا شخص ثالث.
مبحث اول: مقایسه اقاله با عناوین حقوقی مشابه
در این مبحث نظر به اینکه اقاله طبق ماهیتی که دارد براساس تعریفی که از آن ارائه خواهد شد، جهت انحلال عقود به کار می رود، لذا شناسایی انحلال و ویژگی های آن ولو به طور اجمال جهت ورود به بحث اصل لازم می باشد.
تعریف اقاله چه از لحاظ لغوی و چه از لحاظ اصطلاحی، نیز جهت شناسایی ماهیت و جایگاه اقاله ضروری می باشد. شناسایی اقاله جهت تعیین اینکه اقاله عقد است، یا ایقاع و یا یک عمل حقوقی دو جانبه با احکام و آثار خاص خود، ما را در جهت شناسایی اقاله کمک می کند. پس از تعریف به ماهیت اقاله خواهید پرداخت- ماهیت اقاله در قانون مدنی مطابق ماده 283فسخ می باشد ولیکن حقوقدانان آن را عقد می پندارند و آثار عقود را بر آن بار می کنند.
اقاله چون یک عمل حقوقی دو جانبه می باشد تحقق آن مثل عقود نیاز به شرایطی دارد که قصد و رضای طرفین، اهلیت آنها و شرایط دیگر را برحسب اقتضای بررسی خواهیم کرد. مقایسه اقاله با سایر عناوین مشابه حقوقی از جمله انفساخ و فسخ همواره می تواند پس از بیان نظرات راجع به ماهیت اقاله، ما را در شناسایی بهتر آن کمک کند.
لذا در این بخش، مطالب فوق را به شرح آتی ذکر خواهیم کرد.
بطور کلی عقد از تلاقی دو اراده موجودیت پیدا می کند. دو اراده خلاق با ملاحظه منافع و مضار تن به چنین پیمانی می دهند و با این اراده طرفین است که عقد اعتبار می یابد و از استحکام برخوردار می شود.
نتیجتاً این موجود بیشتر بنابر اعتباری که پیدا نموده ایجاد الزام و اجباری نماید. طرفین قرارداد، پس از خلق آن، قدرت یک جانبه آن را از دست می دهند. البته می دانیم که اگر عقودی جایز باشند هر یک از طرفین می توانند آن را فسخ کنند که به آن عقد جایز گفته می شود.
عقود به دو دسته ی لازم و جایز تقسیم می شود- عقد جایز مطابق ماده ی 187 ق مدنی این است که هر یک از طرفین بتواند هر وقتی که بخواهد آن را فسخ کند، و اگر طرفین بخواهند اثر لزوم عقود را به این دسته از عقود بدهند می توانند طبق ماده 679 قانون مدنی عقد جایز را ضمن عقد لازم درج نمایند. مادهی 679 ق م مقرر می دارد: موکل می تواند هر وقت بخواهد وکیل را عزل کند مگر اینکه وکالت وکیل یا عدم عزل در ضمن عقد لازم شرط شود.اگر عقدی که طرفین منعقد ساخته اند از سنخ عقد لازم باشد طرفین می توانند با درج خیار شرط و یا اعمال خیارات دیگر و یا به تراضی آن را منحل کنند، ماده ی 219 قانون مدنی میان می دارد «عقودی که بر طبق قانون واقع شده باشد بین متعاملین و قائم مقام آن ها لازم الاتباع است مگر اینکه به رضای طرفین اقاله و یا به علت قانونی فسخ شود.
گفتار اول: انحلال به معنای تجزیه و تحلیل
هرگاه مورد عقد چند چیز باشد که هر یک مستقلاً بتواند موضوع عقد واقع شود در این صورت گرچه با یک اراده این عقد محقق شده است ولی در واقع شامل عقود متعددیست که بر اجزای آن تعلق گرفته است. مانند اینکه اگر در عقد بیع یک دستگاه آپارتمان و یک دستگاه اتومبیل و یک تخته فرش مورد معامله قرار گیرد ظاهراً یک عقد می باشد و در واقع می توان آن را به چند عقد تجزیه کرد. لذا چنانچه بعداً به دلایلی مانند فقدان یکی از موارد معامله بعداً کشف شود عقد بیع نسبت به آن باطل می باشد زیرا عقد بیع در این مورد، موضع خود را ندارد و لذا در نهایت مشتری حق خواهد داشت بیع را فسخ کند و یا نسبت به قسمتی که بیع واقع شده است قبول کند و نسبت به قسمتی که بیع باطل بوده است ثمن را مسترد دارد.
گفتار دوم: انحلال به معنای گسیختن
در این معنا «انحلال» به معنی جدا شدن، گشودن، گسیختن، مورد استعمال است- چنانچه طرفین با جمع تمامی شرایط برای انجام معامله از جمع شرایط اساسی صحت معامله مقرر در ماده ی 190 ق.م مبادرت به انعقاد عقد نمایند این عقد صحیح و نافذ خواهد بود و تمامی آثار و نتایج یک عقد صحیح را خواهد داشت حال پس از انعقاد عقد طرفین بنابر دلایلی تصمیم به هم زدن این عقد می نمایند یعنی همان دو اراده خلاقی که موجودی را هستی بخشید این قدرت و توانایی را دارند که موجودی اعتباری را از بین ببرند به عبارت دیگر طرفین همانطور که توانسته گره ای را بر هم بزنند همین قدرت را دارند که این گره را بگشایند.
اگر انحلال عقد با تراضی دو طرف عقد و یا قائم مقامی قانونی آنها صورت گیرد به آن اقاله می گویند.و چنانچه انحلال عقد با اراده یکی از طرفین عقد صورت بگیرد به آن فسخ می گویند. حال اگر انحلال قرارداد بدون دخالت اراده و به حکم قانون و یا رضایت قبلی طرفین انجام پذیرد به آن انفساخ می گویند.
یکی از نویسندگان حقوقی کشورمان در ذیل مفهوم انحلال می نویسد: دو انحلال قرارداد را با بطلان آن نباید مخلوط کرد عقد باطل صورتی بی معنا است که از آغاز نفوذ و اعتباری نداشته است، ولی در انحلال عقد، سببی عقد موجود را بر هم می زند و حکم دادگاه، اگر نیازی به وجود آن احساس شود ناظر به صورت همین سبب است، پس در هر انحلال دو مرحله ی ممتاز وجود دارد.
مرحله نخست: از آغاز تراضی تا زمان وقوع سبب انحلال، قراردادی نافذ بر روابط دو طرف حکومت میکند.
مرحله دوم: از لحظه تحقق سبب انحلال، که باعث گسیختن عقد می شود و عقد را در حکم باطل قرار میدهد.11
ایشان در ادامه می نویسند ؛انحلال قرارداد گاه با اجرای آن اشتباه می شود. قرارداد با اجرای تمام تعهدات ناشی از آن پایان م

پایان نامه
Previous Entries پایان نامه درمورد قانون مدنی، عقود معین، حقوق ایران Next Entries پایان نامه درمورد قانون مدنی، قانونگذاری، قواعد آمره