پایان نامه درمورد طرح جامع تهران، توسعه شهر

دانلود پایان نامه ارشد

برنامه اي در سطح نواحي خرد شهري شامل راهبردها و سياست هاي برنامه ريزي، به منظور ارتقاء کيفيت زندگي در نواحي داراي حالت محروميت تجويز مي شود.

نمودار شماره 2-2- چارچوب انگاشتي پژوهش

فصل سوم- معرفي فرايند انتخاب و شناخت مورد پژوهي
1-3- مقدمه
اين فصل در سه بخش ارائه مي گردد. در بخش نخست دلايل انتخاب شهر تهران به عنوان زمينه کار و نيز منطقه 10 به عنوان يک ناحيه خرد شهري براي مورد پژوهي در راستاي برنامه ريزي ارتقاي کيفيت زندگي بيان مي گردد. در بخش دوم، به شناخت و توصيف محدوده مورد پژوهي پرداخته مي شود. اين بخش در دو زير بخش ارائه مي گردد: در زيربخش نخست، ويژگي هاي منطقه 10 شهر تهران به صورت کلي و در مقايسه با شهر تهران بيان مي گردد. در زير بخش دوم، ويژگي هاي محلات دهگانه منطقه 10 از نظر ابعاد طبيعي، اجتماعي، اقتصادي و کالبدي با تاکيد بيشتر بر شناخت محلات در زمينه عرصه هاي چهارگانه انتخاب شده در فصل پيشين( دسترسي به خدمات و تسهيلات شهري، اجتماعي، مسکن و زيست محيطي) مورد بررسي قرار مي گيرد تا با شناخت از منطقه و محلات آن، برنامه ريزي ارتقاي کيفيت زندگي در آن انجام گيرد. در بخش آخر، يک جمع بندي از مطالعات انجام شده در اين فصل، به عنوان برونداد آن و درونداد فصل بعد ارائه مي گردد.
2-3- هدف
هدف از اين فصل، استفاده ازجمع بندي چارچوب نظري، تجربي و فني، براي فرايند انتخاب مورد پژوهي و سپس شناخت مناسب مورد پژوهي انتخاب شده براي برنامه ريزي ارتقاي کيفيت زندگي در آن مي باشد.
3-3- روش کار
به منظور معرفي فرايند انتخاب و شناخت مورد پژوهي ، فرايندي در سه مرحله پيموده شده است. اين فرايند در نمودار زير نشان داده شده است.
مرحله نخست- تشريح دلايل انتخاب شهر تهران به عنوان زمينه کار و منطقه 10 شهر تهران به عنوان مورد پژوهي پايان نامه.
مرحله دوم- شناخت محدوده مورد پژوهي: در اين بخش محدوده مورد پژوهي در دو مقياس مورد بررسي و شناخت قرار خواهد گرفت. يک مقياس آن در ارتباط با منطقه 10 شهر تهران به عنوان محيط سيستم مورد برنامه ريزي است و مقياس ديگر آن توصيفي است که تنها بر شناخت ويژگي هاي محلات منطقه 10 شهر تهران به عنوان مورد پژوهي تمرکز مي کند.
مرحله سوم- جمع بندي

4-3- تشريح دلايل انتخاب شهر تهران به عنوان زمينه کار و منطقه 10 شهر تهران به عنوان مورد پژوهي پايان نامه
* دلايل انتخاب شهر تهران به عنوان زمينه کار برنامه ريزي ارتقاي کيفيت زندگي اين پايان نامه عبارت است از:
نخست- تنوع، پيچيدگي و پويايي بالاي آن
دوم- همچنين دسترسي سهل تر به داده هاي اطلاعاتي مي باشد.
* به دليل نيات کاربستي مختلف، تقسيم نواحي مسکوني و جمعيت يک شهر به قطعه هايي کوچکتر از کل شهر، از ديرباز، ضروري بوده است و توسط سازمان هاي مختلف با مقاصد آماري، اداري و سياسي انجام مي شود. بنابراين يک شهر به حوزه هاي سرشماري، نواحي محلي، نواحي مدرسه، بخش هاي اداري و محله ها و بخش هاي فرعي ديگر تقسيم مي شود. تنها در موارد اندکي مرزهاي اين نواحي بر هم منطبق هستند. بر اين اساس، شهر تهران نيز به 22 منطقه تقسيم شده است که منطقه 10 شهر تهران به دلايل زير به عنوان مورد پژوهي اين پايان نامه انتخاب شده است:
نخست- منطقه 10 بعد از مناطق 8 و 12 داراي بيشترين زيربناي ساختمان سازي شده در تهران مي‌باشد. با توجه به مطالعاتي که در زمينه سازه ساختمانهاي تهران صورت پذيرفته بيشتر ساختمانهاي بي دوام در مناطق مرکزي و جنوبي تهران يعني در مناطق 18، 16، 17، 11، 10 و 9 قرار دارند.
از مهمترين دلايل بالا بودن ضريب آسيب‌پذيري اين منطقه مي‌توان به دلايل زير اشاره نمود:
* وجود تعداد قابل توجهي ساختمان کم دوام و قديمي در سطح اين منطقه
* بالا بودن سطح ساخته شده
* تراکم جمعيتي بسيار بالا
* کم بودن پارکها و فضاهاي باز عمومي
دوم- از نظر مساحت، منطقه 10 در مقايسه با ساير مناطق شهر تهران، کوچکترين منطقه است و براي مطالعات پيمايشي و جمع آوري اطلاعات از طريق پرسشنامه مناسب تر مي باشد.

5-3- شناخت و توصيف محدوده مورد پژوهي
1-5-3- مقدمه
هر شهر يا منطقه شهري بر اساس تصميمات گذشته افراد و نهادها، ساختار فضايي خاصي دارد كه بنابر شرايط اجتماعي ـ اقتصادي و در بستر شرايط طبيعي شكل مي‌گيرد. بنابراين وضعيت ساختاري شهر، برآيند شرايط طبيعي، نظام استقرار جمعيت و فعاليت و تحولات تاريخي آن، فرآيندهاي اجتماعي و اقتصادي و سرانجام نظام حرکت است. در يك تحليل كلي و بر اساس مطالب ياد شده، ساختار فضايي شهري از شش سيستم زير تشكيل مي‌شود (نمودار شماره 2-3).
* سيستم محيطي و طبيعي شهر (بستر مكاني)
* سيستم تاريخي شهر
* سيستم اجتماعي ـ اقتصادي
* سيستم و نظام حرکت
* سيستم عملکرد- فعاليت
* سيستم منطقه شهري(محيط پيراموني)
به‌ منظور شناخت و توصيف محدوده مورد پژوهي، محدوده منطقه 10 شهر تهران به عنوان محيط سيستم مورد برنامه‌ريزي و محلات منطقه 10 به‌عنوان سيستم مورد برنامه‌ريزي مدنظر قرار مي‌گيرند. بر اين اساس به معرفي و بررسي اجمالي ويژگي هاي منطقه10 شهر تهران پرداخته مي‌شود. سپس مباحث مرتبط با محلات منطقه 10 شهر تهران به عنوان سيستم مورد برنامه ريزي مطرح مي گردد.
نمودار شماره 2-3- سيستم‌هاي تشكيل دهنده ساختار فضايي شهري

منبع: نگارنده برپايه طرح جامع تهران ـ‌ 1386

2-5-3- بررسي و شناخت منطقه 10 شهر تهران به ‌عنوان محيط سيستم مورد برنامه‌ريزي
1-2-5-3- مقدمه
منطقه 10، که به عنوان مورد پژوهي اين پايان نامه انتخاب شده است، يکي از 22 منطقه شهر تهران مي باشد که از نظر جغرافيايي، در مرکز آن واقع گرديده است. اين منطقه از شمال به خيابان آزادي ، از شرق به بزرگراه نواب ، از جنوب به خيابان قزوين و از غرب به خيابان شهيدان و هرمزان و پادگان جي محدود مي شود. کاربري زمين در اين منطقه بيشتر کاربري مسکوني است که در محله ها داراي ساختار فشرده و متراکم مي باشد. منطقه 10 مطابق سرشماري عمومي نفوس و مسکن سال 1385 حدود 317 هزار نفر جمعيت را در خود جاي داده است که با391 نفر در هکتار جزء پرتراکم ترين مناطق شهر تهران به شمار مي آيد. در مطالعه وضع موجود ويژگي هاي منطقه از نظر اجتماعي ، اقتصادي و کالبدي مورد بررسي قرار مي گيرد تا با شناخت از منطقه، برنامه ريزي ارتقاي کيفيت زندگي براي محلات آن انجام گيرد.
2-2-5-3- سير تحولات شکل گيري منطقه 10
سابقه شکل گيري منطقه 10 با توجه به قديمي ترين محلات منطقه به سال 1304 بازمي گردد و تا سال 1353که جديدترين محلات منطقه شکل مي گيرد در حال توسعه بوده است.
قديمي ترين سكونتگاه اين منطقه، دو آبادي بريانك و جي بوده كه به نام قلعه بريانك و قلعه جي بصورت آباديهاي اطراف ري وجود داشته اند. عنصر قديمي ديگر منطقه نهر فيروزآباد است كه از شمال غرب تهران به طرف شهر ري جريان داشته و به يك آبادي بنام فيروزآباد در جنوب شرقي شهر ري مي رسيده ، از اين رو نام اين نهر را فيروزآباد گذاشته اند. در حدود سالهاي 1330 رفته رفته باغات اطراف بريانك و جي تقسيم شده و با افزايش جمعيت شهر تهران و مهاجرت روستائيان به اين شهر بخاطر امكانات جديد در شهر، اين منطقه مساعدترين مكان براي اسكان روستائيان مي شود. از سال 1330 تا سال 1340 تفكيك اراضي همچنان ادامه داشته و سرعت رشد و مهاجرت به منطقه چنان زياد مي شود كه تا سال 1336 تقريباً تمامي قطعات زمينهاي تفكيك شده ساخته مي شود و قلعه بريانك داخل بافت مسكوني متراكمي قرار مي گيرد و رفته رفته ديوار قلعه فرو ريخته شده و بافت ارگانيك قلعه به خيابانهاي اطراف مي پيوندد.
قبل از تغييرات سال 1359 (كه تهران به بيست منطقه تبديل شد) تهران ابتدا به 7و سپس به 12 منطقه تقسيم شده كه منطقه ده كنوني بخشي از منطقه يك شهر تهران بود، (هم در زماني كه تهران 7 و هم زماني كه تهران 12 منطقه بود). پس از تخريب باروي شهر تهران به دستور رضاشاه ( 1316) توسعه شهر تهران به طرف روستاهاي اطراف آن از جمله بريانك شروع مي شود.

3-2-5-3- موقعيت و تقسيمات اداري منطقه
منطقه 10، از شمال به خيابان آزادي، از شرق به بزرگراه نواب، از جنوب به خيابان قزوين و از غرب به خيابان شهيدان و هرمزان و پادگان جي محدود مي شود. هر منطقه شهري به منظور برنامه ريزي و خدمات رساني بهتر به چندين ناحيه تقسيم بندي مي شود. منطقه 10 شهرداري، از لحاظ ناحيه بندي در وضع موجود شامل سه ناحيه مي‌باشد که داراي مشخصات ذيل مي‌باشند:
ناحيه 1: ناحيه يک شهرداري منطقه 10 در قسمت جنوبي و حد فاصل خيابان کميل از شمال، خيابان قزوين از جنوب، خيابان نواب از شرق و خيابان سبحاني از غرب مي‌باشد. اين ناحيه با وسعتي در حدود 337 هکتار داراي جمعيتي معادل 130192 نفر مي‌باشد.
ناحيه 2: ناحيه دو شهرداري منطقه 10 از قسمت مياني و مرکزي منطقه و حد فاصل خيابان هاشمي از شمال، خيابان کميل از جنوب، خيابان نواب و خيابان سبحاني از شرق و خيابان هرمزان از غرب مي‌باشد. ناحيه 2 منطقه 10 با وسعتي در حدود 227 هکتار داراي جمعيتي معادل 107950 نفر مي‌باشد.
ناحيه 3: ناحيه سه شهرداري منطقه 10 در قسمت شمالي منطقه و حد فاصل خيابان آزادي از شمال، خيابان هاشمي از جنوب، خيابان نواب از شرق و خيابان يادگار امام از غرب مي‌باشد. ناحيه 3 منطقه 10 با وسعتي در حدود 243 هکتار داراي جمعيتي معادل85218 نفر مي‌باشد.
از لحاظ تقسيم بندي محلات (که کوچکترين واحد اداري در شهر تهران مي باشند)، بررسي‌ها نشان مي‌دهد 2 نوع محله بندي در سطح منطقه 10 وجود دارد که به شرح ذيل قابل تعريف مي‌باشند.
الف) محله بندي 26 گانه منطقه 10
در تقسيم بندي 26 گانه محلات مي‌توان گفت که اين محلات از تقاطع خيابان‌هاي شمالي و جنوبي و بعضاً مورب اصلي در منطقه تشکيل شده‌اند. لذا مبناي تقسيم بندي محلات 26 گانه منطقه 10، بلوک‌هاي شهري ايجاد شده از تقاطع خيابان‌هاي اصلي عمود بر هم مي‌باشد.
ب) محلات ده گانه منطقه 10
محلات ده گانه منطقه 10 شهرداري تهران براساس تجميع چند محله از محلات 26 گانه بوجود آمده است. بنابراين محله بندي ده‌گانه در منطقه 10، اولاً حاصل تلفيق و تجميع محلات 26 گانه و ثانياً در هر محله يک نهاد شوراياري متشکل از چند نفر از معتمدين محل وجود دارد. در نقشه شماره 1-3 موقعيت منطقه در شهر تهران و محلات 10 گانه منطقه 10 نشان داده شده است.

4-2-5-3- ويژگي هاي سازمان فضايي منطقه 10 شهر تهران
به منظور شناخت بهتر از منطقه 10 شهر تهران، ويژگي هاي سازمان فضايي آن از نظر محيط طبيعي، اجتماعي، اقتصادي و کالبدي در مقايسه با شهر تهران مورد بررسي قرار گرفته است. در ادامه به شناخت اين ويژگي ها مي پردازيم.
الف) بررسي و تحليل محيط طبيعي، ارزش‌ها و تنگناهاي زيست محيطي
در حال حاضر مباحث زيست‌محيطي و مطالعه شرايط طبيعي يك محدوده در كليه طرح‌هاي شهري جايگاه ويژه‌اي يافته است. توجه به ارزش‌ها و يا تنگناهاي اقليمي امكان استفاده از قابليت‌هاي محيطي يك منطقه و يا برعكس، امكان گريز از مشكلات اقليمي را فراهم مي‌كند.
در اين بخش به بررسي توپوگرافي و ارتفاعات زمين شناسي و زلزله خيزي بعنوان بخشي از ويژگي هاي طبيعي محدوده پرداخته مي شود.
* توپوگرافي و ارتفاعات: منطقه 10 يکي از مناطق مرکزي شهر تهران مي باشد و فاقد پستي و بلندي بوده، با شيب متوسط از شمال به جنوب به طور يکنواخت گسترده شده است.
* زمين شناسي و زلزله خيزي: شدت زلزله و گسل هاي عبوري در مناطق مختلف شهر تهران به شرح زير مي باشد:
1- مدل گسل ري: براساس اين مدل منطقه جنوبي شهر شدت زلزله 9 و منطقه شمالي آن شدت زلزله بين 7 تا 8 را احساس خواهد كرد.
2- مدل گسل شمال تهران: شدت زلزله در بخش شمالي شهر به 9 و در بخش جنوبي آن به 7 م يرسد. بخش اعظم شهر شدت زلزله 8 را تجربه خواهد كرد.
3- مدل گسل مشاء:

پایان نامه
Previous Entries پایان نامه درمورد حمل و نقل، اوقات فراغت، سازمان ملل متحد، سلامت روان Next Entries پایان نامه درمورد نسبت اشتغال زنان، اشتغال زنان