پایان نامه درمورد رشد اقتصادی، سرمایه انسانی، بهرهوری کل عوامل، ضریب جینی

دانلود پایان نامه ارشد

دانش ( اقتصاد نوین) به منظور ارتقاء بهرهوری کل در اقتصاد کشور اهمیت بسیاری دارد.
متفکرآزاد و ابهری (1384)، در مطالعهای شاخصهای نابرابری توزیع درآمد و فقر جوامع را که از ویژگیهای مهم و اساسی در ارزیابی وضعیت سطح توسعه نیافتگی و نیز جاری بودن عدالت اجتماعی، اقتصادی در آن جوامع به شمار میرود، بررسی کردند. نتایج این مطالعه نشان داده است، رفع فقر و بهبود توزیع درآمد نه تنها تأثیر مثبت بر بهرهوری و رشد اقتصادی دارد، بلکه خود موجب تقویت بهرهوری نیروی کار و استمرار رشد اقتصادی میشود.
نیلی و نفیسی (1382)، در مطالعهای چگونگی تأثیر سرمایه انسانی بر رشد اقتصادی، با در نظر گرفتن توزیع آموزش، به معنی میزان پراکندگی سالهای تحصیل در بین شاغلان، برای ایران طی دوره 1379-1345 مورد بررسی قرار دادهاند. نتایج به دست آمده نشان میدهد که با افزایش پراکندگی سالهای تحصیل شاغلان، رشد اقتصادی کاهش پیدا میکند؛ لذا تمرکز بر ارتقاء سطح تحصیلی شاغلان در سطوح ابتدایی و راهنمایی به جای آموزش عالی، منجر به افزایش رشد اقتصادی خواهد شد.
جدول (2-1): خلاصه مطالعات تجربی صورت گرفته
محقق یا محققان
موضوع، حوزه و دوره زمانی مورد بررسی
روش و تکنیک
نتایج
سائر و زاگلر (2014)
رابطه بین نابرابری آموزشی و توسعه اقتصادی در 143 کشور جهان
طی دوره (2005- 1950)
GMM
برای کشورهای با سطوح آموزشی پایین، نابرابری ارتباط مثبتی با رشد اقتصادی دارد در حالی که برای کشورهای با سطوح بالای آموزش ارتباط منفی بیمعنایی بین نابرابری و رشد اقتصادی مشاهده میشود.
آیبورک و آماگاس (2012)
اندازهگیری نابرابریهای آموزشی برای 15 کشور از منطقه خاورمیانه و شمال افریقا طی دوره (2010- 1950)
پانل
رابطه منفی و معنادار بین شاخص جینی و متوسط سالهای تحصیل
بارو و لی (2010)
دادههای جدید برای پیشرفت تحصیلی در جهان
طی دوره (2010- 1950)
پانل
ارتباط مثبت و معنیدار بین تحصیل و تولید وجود دارد.
چانگژنگ و جین (2009)
عدالت آموزشی و کیفیت رشد اقتصادی در چین
طی دوره (2004- 1978)
علیت گرنجر
جهت علیت از ضریب جینی به سمت بهرهوری کل عوامل تولید
مسترومارکو و قش (2009)
سرمایه خارجی، سرمایه انسانی و بهره وری: تجزیه و تحلیل برای 57 کشوره در حال توسعه طی دوره (2000- 1960)
پانل
FDI، واردات کالاهای سرمایهای، R&D و سرمایه انسانی همه کانالهای مهمی برای بهبود بهرهوری هستند، اما اثر سه عامل اول بستگی قطعی به سطح انباشت سرمایه انسانی دارد.

کیان و اسمیت (2008)
اندازه گیری نابرابرهای منطقه ای آموزشی در چین
طی دوره (2000-1990)
پانل
علت عمده نابرابری آموزشی در چین ناشی از اختلاف دسترسی به تحصیل در بین مناطق شهری و روستایی در سال 2000 میباشد.

چن و گوپتا (2006)
بررسی بازبودن تجاری و رشد اقتصادی در 20 کشور افریقایی
طی دوره (2003- 1990)
پانل
اثر متقابل میان آموزش و بازبودن تجاری منفی و معنیدار است.
آکینلو (2006)
عوامل اقتصاد کلان و بهرهوری کل عوامل در کشورهای منطقه جنوب صحرای آفریقا، 34 کشور، طی دوره (2002- 1980)
پانل
سرمایه انسانی، نسبت صادرات به GDP، دارایی بخش خصوصی به صورت درصدی از GDP، سرمایهگذاری مستقیم خارجی به صورت درصدی از GDP و ارزش افزوده صنعت به صورت نسبتی از GDP تأثیر مثبت و معنیدار بر TFP دارند.
آسکاری و کاسمو (2004)
عوامل مؤثر بر بهرهوری کل عوامل در مناطق ایتالیا
طی دوره (2000- 1985)
پانل
فعالیتهای تحقیق و توسعه و سرمایهانسانی اثر مثبت بر بهرهوری دارد.

باریو کاسترو و دیگران (2002)
سرریز R&D بین المللی ، سرمایه انسانی و بهره وری در OECD
طی دوره (1966-1995)
پانل
سرمایه انسانی و R&D اثر مثبت بر بهرهوری دارد.
توماس و همکاران (2001)
اندازهگیری نابرابریهای آموزشی برای 85 کشور جهان
طی دوره (1990- 1960)
پانل
ارتباط منفی بین ضریب جینی آموزش و میانگین سالهای تحصیل نیروی کار وجود دارد. میانگین سالهای تحصیل ارتباط مثبتی با GDP سرانه دارد در حالی که نابرابری آموزش با GDP سرانه ارتباط منفی دارد.

میلر و اوپادیا (2000)
اثرات باز بودن تجاری، گرایش تجاری و سرمایه انسانی روی بهرهوری کل عوامل تولید برای 83 کشور توسعه یافته و در حال توسعه
طی دوره (1989-1960)
پانل
هر قدر میزان باز بودن تجاری بیشتر باشد بهرهوری کل عوامل بیشتر افزایش خواهد یافت. سرمایه انسانی عموماً ارتباط مثبتی با بهرهوری کل عوامل تولید دارد. برای کشورهای فقیر سرمایه انسانی با بازبودن تجاری متقابلاً اثر میکنند تا به یک اثر مثبت منجر شوند.

لوپز و همکاران (1998)
توزیع آموزش و اصلاحات اقتصادی برای 12 کشور آسیایی
طی دوره (1994-1970)
پانل
توزیع آموزش نابرابر اثری منفی روی درآمد سرانه دارد.
بارو (1991)
عوامل مؤثر بر رشد اقتصادی در 98 کشور جهان
طی دوره (1985- 1960)
پانل
تایید نقش مهم و کلیدی سرمایه انسانی در رشد اقتصادی از مجرای رشد بهرهوری.
آذربایجانی و مصطفایی (1390)
اثر نابرابری جنسیتی بر رشد اقتصادی و بهرهوری کل عوامل تولید در کشورهای منتخب طی دوره (2006-1993)
پانل
اثر کاهش نابرابری جنسیتی بر بهرهوری کل عوامل تولید مثبت است.
احمدی و همکاران (1389)
روش همگرایی آزمون باند، تعامل بین سرمایه انسانی و بهرهوری کل عوامل تولید در ایران طی دوره (1384-1357)
روش خود توضیح با وقفههای گسترده (ARDL)
متوسط سالهای تحصیل نیروی کار و نسبت مخارج بهداشتی به تولید ناخالص داخلی اثر مثبت و معنیدار بر سطح بهرهوری دارند. رابطه علی یک طرفه از سرمایه انسانی بر بهرهوریکل عوامل تولید وجود دارد.
برزانی و حاتمی (1389)
اثر برابری جنسیتی آموزشی بر رشد اقتصادی در کشورهای منتخب درحالتوسعه طی دوره (2006-2000)
معادلات همزمان
بهبود برابری جنسیتی آموزشی تسریع کننده رشد اقتصادی است.
علمی و جمشیدنژاد (1386)
اثر آموزش بر رشد اقتصادی ایران در سالهای (1382-1350)
روش حداقل مربعات معمولی
(OLS)
آموزش تأثیر مثبت و معنادار بر رشد اقتصادی ایران دارد.

خالصی (1384)
اقتصاد نوین و بهرهوری در ایران
طی دوره (1382-1338)
الگوی خود بازگشت برداری
(VAR)
تحقیق و توسعه در قالب شاخص سهم شاغلان علمی، فنی و تخصصی و درجه بازبودن اقتصاد بر رشد بهرهوری کل اثر مثبت، اما تورم و تغییرات ساختاری در قالب شاخص سهم ارزش افزوده بخش صنعت از تولید ناخالص داخلی اثر منفی دارد.
نیلی و نفیسی (1382)
رابطه سرمایه انسانی و رشد اقتصادی با تأکید بر نقش توزیع تحصیلات نیروی کار مورد ایران
طی دوره (1379-1345)
روش حداقل مربعات معمولی
(OLS)
با افزایش پراکندگی سالهای تحصیل شاغلان، رشد اقتصادی کاهش پیدا میکند؛ لذا تمرکز بر ارتقاء سطح تحصیلی شاغلان در سطوح ابتدایی و راهنمایی به جای آموزش عالی، منجر به افزایش رشد اقتصادی خواهد شد.

منبع: یافتههای تحقیق
2-4- جمعبندی
نتایج بررسی مبانی نظری نشان از وجود رابطه مثبت بین سرمایه انسانی و رشد و توسعه اقتصادی دارد. بر اساس مبانی نظری، سرمایه انسانی مکمل سرمایه فیزیکی است و با اهمیت روزافزون منابع انسانی و توسعه این منابع در عوامل تولید، نقش آموزش به عنوان یک عامل اقتصادی هر چه بیشتر مطرح میشود. سرمایهگذاری در آموزش، تواناییهای افراد را ارتقاء و به سطح مهارتهای آنها میافزاید. میزان تولید هر کشوری به قابلیتها و کفایتهای نیرویکار آن جامعه بستگی دارد. استفاده از انواع فناوری در تولید جهت ارائه محصولات متنوعتر، با کیفیتتر و در مقادیر بیشتر، همه با آموزش نیرویکار میسر میگردد. استفاده کارآمد از عوامل تولید و تخصیص بهینه منابع، همه در سایه سرمایهگذاری در آموزش امکانپذیر است. بنابراین بهبود توزیع آموزش، هم فوایدی در سطح فردی و هم در سطح جامعه و کل اقتصاد دارد در این راستا تأثیر مثبت آن بر بهرهوری کل عوامل نیز آشکار میشود.
بررسی مطالعات صورت گرفته در این زمینه نشان میدهد که تمرکز اصلی این مطالعات روی نابرابریهای جنسیتی و اندازهگیری سطح متوسط آموزش بوده است و توجه زیادی به ابعاد توزیعی آن نشده است. از طرفی در این مطالعات از شاخصهایی استفاده شده است که از نوع نهاده میباشند. به بیان دیگر این شاخص باید بیانگر نتایج حاصل از سرمایهگذاری در آموزش و پرورش باشد نه اینکه هزینههای آموزشی را نشان دهد. در مطالعه حاضر با در نظر گرفتن این موضوع، ضریب جینی آموزشی به عنوان شاخصی برای بیان نابرابری آموزشی استفاده شده است. در این مطالعه ضریب جینی آموزشی، برای افراد 15 سال به بالا، با استفاده از مطالعه توماس و همکاران (2001)، محاسبه شده است. به منظور محاسبه ضریب جینی، از متوسط سالهای تحصیل که یک شاخص از نوع ستاده میباشد، استفاده شده است.

جینی آموزش در ایران

3-1- مقدمه
قبل از ورود به بحثهای اقتصاد سنجی، بررسی روابط مورد نظر در این مطالعه با استفاده از دادههای خام و به صورت توصیفی میتواند تفسیر واقعیتری از روابط متغیرها با همدیگر را نمایان سازد. لذا در فصل حاضر در راستای هدف این مطالعه، تلاش شده است روند بهرهوری کل عوامل تولید و ضریب جینی آموزش با استفاده از آمار توصیفی، تحلیل دادههای خام و نمودارها مورد بررسی قرار گیرد.
مطالب این فصل در چهار بخش تنظیم شده است. پس از مقدمه، در قسمت دوم روند بهرهوری کل عوامل تولید در ایران طی دوره 1390- 1349 بررسی شده است. در بخش سوم، روش محاسبه ضریب جینی آموزش و روند تغییرات این ضریب گزارش شده است. در پایان نیز جمعبندی کلی از این نتایج ارائه شده است.
3-2- بهرهوری کل عوامل تولید
امروزه در همه کشورهای توسعه یافته و یا درحال توسعه به اهمیت بهرهوری به عنوان یکی از ضرورتهای توسعه اقتصادی و کسب برتری رقابتی در عرصههای بینالمللی تأکید دارند، زیرا در دنیای کنونی رقابت در صحنههای جهانی ابعاد دیگری به خود گرفته و تلاش برای نیل به سطح بهرهوری بالاتر یکی از پایههای اصلی این رقابتها را تشکیل میدهد. به این ترتیب اغلب کشورهای درحال توسعه به منظور اشاعه نگرش بهرهوری و تعمیم بهکارگیری فنون و روشهای بهبود آن، سرمایهگذاریهای قابل توجهی را در این زمینه انجام داده و یا در حال انجام دارند. همچنین در بین کشورهایی که در چند دهه اخیر به پیشرفتهای سریع اقتصادی نایل آمدهاند نیز بهرهوری طیف گستردهای یافته است، به طوری که شاید بتوان گفت که پایه توسعه اقتصادی و تکنولوژیکی آنها بر اساس توجه به مقوله بهرهوری و اشاعه آن در کلیه سطوح و طبقات جامعه میباشد. ارتقاء بهرهوری بر پدیدههای اصلی اقتصادی، اجتماعی و سیاسی جوامع تأثیر دارد، مانند کاهش سطح تورم، افزایش سطح رفاه عمومی، افزایش سطح اشتغال و افزایش توان رقابت اقتصادی. در کشور ما اهمیت و توجه به مقوله بهرهوری به دلایل مختلف از جمله حاکم نبودن فرهنگ و نگرش درست به بهرهوری در جامعه، مورد غفلت واقع شده است (مقدم تبریزی، ولیزاده، 1385).
3-2-1- جایگاه بهرهوری در برنامههای توسعه اقتصادی کشور
موضوع بهرهوری اولین بار در برنامه دوم و در قالب تبصره 35 مورد توجه قرار گرفت. در این تبصره دستگاه‌های اجرایی موظف شدند تا یک درصد از اعتبارات جاری خود را برای فعالیت‌های ارتقای بهره‌وری هزینه کنند. در برنامه سوم توسعه اقتصادی ایران هدف مشخصی برای بهرهوری در نظر گرفته نشد.
به طور کلی تغییرات و روند شاخصهای بهرهوری در طی سالهای پس از انقلاب نمایانگر این میباشد که اقتصاد کشور عمدتاً بر پایه استفاده از منابع شکل گرفته است و در زمینه مدیریت استفاده از نیروی انسانی و سرمایه، کارایی در حد بهینه وجود نداشته است. روند نزولی شاخصهای بهرهوری در این سالها موید این میباشد که مشکلات و نقاط ضعف جدی در این راستا وجود داشته است. به عنوان مثال وجود تعداد زیاد جمعیت جوان مستعد به ویژه جوانان

پایان نامه
Previous Entries پایان نامه درمورد نیروی کار، سرمایه انسانی، آموزش و پرورش، رشد اقتصادی Next Entries پایان نامه درمورد بهرهوری کل عوامل، ضریب جینی، آموزش عالی، دانشگاهها