پایان نامه درمورد حمل و نقل، اوقات فراغت، سازمان ملل متحد، سلامت روان

دانلود پایان نامه ارشد

توجه به ماهيت چند رشته اي و ميان رشته اي مي تواند از انگاشت کيفيت زندگي در مراحل مختلف تهيه برنامه هاي شهري بهره مند شود.
برنامه ريزي با تکيه برتفکر ارتقاء کيفيت زندگي، افق هاي جديدي را براي برنامه ريزان و تصميم گيرندگان شهري فراهم مي کند. استفاده از انگاشت کيفيت زندگي در روند اجرايي برنامه ريزي به اهداف و ارزش هاي مورد نظر جامعه، افزون بر نتايجي که در بطن تمامي روشها و نظريات برنامه ريزي وجود دارد، دستاورد هاي منحصر به فردي چون افزايش مشارکت عمومي و نزديکي افکار مسئولين و تصميم گيرندگان از يک سو و از سوي ديگر شهروندان را نيز در پي خواهد داشت و با اهميت دادن به مواردي که مستقيماً با زندگي شهروندان در ارتباط است زبان مشترکي براي ايجاد همرأيي و گفتگو ميان شهروندان، برنامه ريزان و مراجع تصميم گيري فراهم ساخته و با توجه به ماهيت پيچيده و گسترده اي که دارد در يک نگاه تمامي مشکلات موجود در يک سيستم شهري را از ديد ساکنين شهرها منعکس مي کند. به همين علت انگاشت کيفيت زندگي کاربردهاي گسترده اي در برنامه ريزي شهري پيدا کرده است و قابليت هاي منحصر به فردي در برنامه ريزي براي جذب سرمايه هاي اقتصادي، فراهم ساختن حضور نيروهاي کارآمد و خلاق، ايجاد زمينه هاي نوآوري در دانش، تشکيل خوشه هاي کارشناسي، تجديد حيات شهري و فراهم ساختن زمينه هاي مشارکت عمومي در توليد برنامه هاي شهري دارد.
نتايج مطالعات کيفيت زندگي مي تواند به ارزيابي سياست ها، رتبه بندي مکان ها، تدوين استراتژي هاي مديريت و برنامه ريزي شهري کمک کرده و درک و اولويت بندي مسائل اجتماع براي برنامه ريزان و مديران شهري به منظور ارتقاي کيفيت زندگي شهروندان را تسهيل سازد. علاوه بر اين ، مطالعات کيفيت زندگي مي تواند به شناسايي نواحي مساله دار، علل نارضايتي مردم، اولويت هاي شهروندان در زندگي و پايش و ارزيابي کارايي سياست ها واستراتژيها در زمينه کيفيت زندگي (که هدف اصلي اين مطالعه مي باشد) کمک کند.
نکته اي که بايد در بکارگيري انگاشت کيفيت زندگي به آن توجه داشت اين است که اجزاي يک سيستم شهري اثرات متنوع و مختلفي بر يکديگر دارند که در برخي موارد ممکن است افزايش يا کاهش آنها نسبت به يکديگر اثر خنثي کننده داشته باشند. بنابراين نمي توان انتظار داشت که برنامه ريزي بتواند يکباره در ارتقاء کيفيت زندگي گام بردارد. اين امر مستلزم يک حرکت گام به گام و پيوسته است .
4-6-2- جمع بندي تجارب جهاني بکارگيري انگاشت کيفيت زندگي
مطالعات تجارب جهاني در بکارگيري انگاشت کيفيت زندگي، در دو بخش صورت گرفت. در بخش اول، تجارب کشورهاي بيشتر توسعه يافته و کمتر توسعه يافته در بکارگيري شاخص هاي کيفيت زندگي مورد مطالعه قرار گرفتند. کشورهاي آمريکا و کانادا به عنوان نمونه هايي از کشورهاي بيشتر توسعه يافته و کشورهاي پرو و اتيوپي و ايران به عنوان نمونه هايي از کشورهاي کمتر توسعه يافته انتخاب شدند. نتايج اين مطالعات نشان داد که شاخص هاي متفاوتي به منظور اندازه گيري کيفيت زندگي شهري در کشورهاي مختلف به کار مي رود. خلاصه تجارب جهاني بکارگيري انگاشت کيفيت زندگي در جدول زير ارائه شده است.

سازمان ملل متحد
سازمان توسعه و همکاري اقتصادي
فيليپين
ژاپن
سوئد
فنلاند
* سلامت
* غذا
* آموزش
* اشتغال
* مسکن
* امنيت اجتماعي
* پوشاک
* تفريح
* آزادي بشر
* جمعيت
* درآمد و هزينه
* ارتباطات و حمل و نقل

* خوراک
* پوشاک
* سرپناه
* سلامت
* آموزش
* فراغت
* امنيت اجتماعي
* محيط اجتماعي
* محيط کالبدي
* وضعيت اجتماعي
* سلامت، خوراک
* يادگيري
* اشتغال
* منابع محيطي
* مسکن
* تسهيلات
* ايمني عمومي
* عدالت
* ارزشهاي سياسي
* تحرک اجتماعي
* سلامت
* آموزش، يادگيري
* اشتغال
* کيفيت کار
* فراغت
* درآمد
* مخارج
* محيط مادي
* جرم
* اجراي قانون
* زندگي اجتماعي
* تحرک اجتماعي
* شرايط کار
* منابع اقتصادي
* منابع سياسي
* مدارس
* سلامت، مراقبت هاي پزشکي
* روابط خانواده
* مسکن
* تغذيه
* اوقات فراغت
* سلامت
* آموزش
* محيط کالبدي
* مسکن، محل سکونت
* شرايط کار
ايالات متحده آمريکا(کالورت هندرسون)
ايالات متحده آمريکا(گراند تراورس)
کانادا
(آنتاريو)

اتيوپي (آديس ابابا)
ايران (تهران)

ايران (تهران)
* آموزش
* اشتغال
* انرژي
* سلامت محيطي
* سلامت انسان
* حقوق انسان
* درآمد
* زيرساخت هاي فيزيکي
* امنيت ملي
* ايمني عمومي
* تفريح
* سرپناه
* ايمني عمومي
* محيط زيست طبيعي
* حمل و نقل و زيرساخت
* بهداشت
* دولت و نطام سياسي
* هنجارهاي اخلاقي و مدني
* آموزش
* اقتصاد
* فرهنگ
* تفريح
* محيط اجتماعي
* اجتماعي
* بهداشتي
* اقتصادي
* زيست محيطي
* مسکن
* محيط ساخته شده
* امنيت واحد همسايگي
* بهداشت واحد همسايگي
* کيفيت تسهيلات عمومي
* دسترسي به خدمات عمومي
* تعاملات اجتماعي
* درآمد خانوار
* دسترسي به خدمات و تسهيلات شهري
* کيفيت عرصه اجتماعي
* کيفيت مسکن
* کيفيت محيط زيست
* سلامت جسماني
* سلامت رواني
* سلامت اجتماعي
* سلامت محيط
ماخذ: تکميل شده توسط نگارنده از منابع مختلف
در بخش دوم نيز، تجارب بکارگيري انگاشت کيفيت زندگي در راستاي شناسايي روش هاي مختلف بکار رفته در سنجش کيفيت زندگي، مورد بررسي قرار گرفت. نتايج نشان داد که، بيشتر پژوهش هاي کيفيت زندگي، براي کشورهاي اروپايي است که کوشش دارند کيفيت زندگي عيني و ذهني را با هم اندازه بگيرند. خلاصه مطالعات بکارگيري انگاشت کيفيت زندگي در جدول زير ارائه شده است.
جدول شماره 10-2- خلاصه مطالعات بکارگيري انگاشت کيفيت زندگي

منطقه
مساحت محدوده مورد مطالعه(هکتار)
جمعيت کل (ميليون)
اندازه نمونه
مقياس ليکرت
سنجه هاي کيفيت زندگي
Foo(2000)
آسيا
647.8
3.1
2200
5
کيفيت زندگي ذهني
Ibrahim and Chung (2003)
آسيا
ذکر نشده است
ذکر نشده است
300
5
کيفيت زندگي ذهني
McCrea,et al (2006)
اروپا
20000
2035
1610
5
کيفيت زندگي ذهني و عيني
Santos,et al (2007)
اروپا
ذکر نشده است
ذکر نشده است
2400
5
کيفيت زندگي ذهني
Das(2008)
آسيا
ذکر نشده است
ذکر نشده است
379
5
کيفيت زندگي ذهني و عيني
Senlier, et al (2009)
اروپا
ذکر نشده است
ذکر نشده است
300
ذکر نشده است
کيفيت زندگي ذهني و عيني
Tesfazghi,et al (2010)
افريقا
14.720
220.991
607
5
کيفيت زندگي ذهني و عيني
Pearl,et al (2011)
اروپا
254.5934
3.726
69
5
کيفيت زندگي ذهني و عيني
Woldetinsaye (2011)
آفريقا
ذکر نشده است
220.925
410
6
کيفيت زندگي ذهني و عيني
مآخذ: (Rishan Teklay,2012,p: 11)
5-6-2- جمع بندي چارچوب هاي فني انگاشت کيفيت زندگي
همانگونه که بيان گرديد، کيفيت زندگي دو بعد دارد که به عنوان ابعاد عيني و ذهني شناخته مي شوند و اغلب توسط شاخصهاي عيني يا ذهني سنجش مي شود. بر اين اساس، رهيافت هاي سنجش کيفيت زندگي شامل دو دسته رهيافت مي باشند:
رهيافت سنجش عيني: بر اساس تحليل ثانويه داده هاي بدست آمده از قبيل داده هاي بدست آمده از مجموعه هاي آماري رسمي مانند سرشماري.
رهيافت سنجش ذهني: بر اساس داده هاي اوليه جمع آوري شده از طريق مميزي هاي نمونه، که در آن ادراکات افراد از کيفيت زندگي در پهنه ها، براساس ويژگي هاي مربوط به پهنه مذکور سنجش مي شوند.
شاخصهاي عيني که در رهيافت سنجش عيني به کار مي روند، بر شرايط بيروني يا ملموس زندگي دلالت دارند و اغلب از داده هاي ثانويه مانند، داده هاي جمعيتي، اجتماعي- اقتصادي، گزارش هايي مبني بر وجود خدمات عمومي و جز آن بدست مي آيند. از سوي ديگر، شاخصهاي ذهني که رهيافت سنجش ذهني برپايه آنها صورت مي گيرد، ارزشگذاري فردي از شرايط عيني زندگي را ارائه مي کنند که از مميزي هاي صورت گرفته از ادراکات ساکنين، رضايتمندي يا بهزيستي با زندگي شهري بدست مي آيند.
اتصال شناخت عيني با ادراک افراد براي فهم و ارزشگذاري بهتر شرايط محلي کيفيت زندگي بسيار مهم است و به دريافت نتايجي که به واقعيت در زمين نزديکتر هستند کمک مي کند. درنتيجه ترکيب اين دو نشانگر، براي ارزيابي کامل تر کيفيت زندگي مفيد خواهد بود. ترکيب سنجه هاي عيني و ذهني کيفيت زندگي، مقايسه تغييرات ممکن بين دو ديدگاه عيني و ذهني را ممکن مي سازد.
براساس سنجش کيفيت زندگي در ابعاد عيني و ذهني ، ماتريسي 2*2 شامل حالت هاي بهزيستي، محروميت، انطباق پذيري و ناهنجاري حاصل مي شود. تفسير اين ماتريس بدين صورت مي باشد که اگر فردي شرايط عيني و ذهني خوبي داشته باشد، در حالت بهزيستي قرار دارد، اگر شرايط عيني و ذهني بد باشد، حالت محروميت وجود دارد، اگر شرايط عيني خوب و شرايط ذهني بد باشد حالت ناهنجاري و اگر شرايط عيني بد و شرايط ذهني خوب باشد، حالت انطباق پذيري وجود دارد.
مدل هاي مفهومي براي تجزيه و تحليل و فهم جنبه هاي کلي کيفيت زندگي، حياتي هستند. مدل هاي مختلف، از نظر مقياس و شاخص هاي به کار رفته متفاوت مي باشند. همچنين مدل ها مي توانند نظري (مدل کمپل،1976)، حقيقي ( تسفازقي و همکاران،2009)، پيچيده (شافر و همکاران،2000) و روشن (تسفازگي) باشند. از نظر مقياس، مطالعاتي بارها در سطح شهر يا کشور انجام شده است ( مانند کمپل و همکاران (1976)، لي و ونگ (2007)، سانتوس و مارتينز(2006). در حالي که مطالعات کمي در سطح همسايگي يا افراد انجام شده است (مانند داشورا (2009) ، تسفازقي (2009)).
همچنين، بيشتر مطالعات از نظر استفاده از شاخص هاي عيني، ذهني و يا هردو با يکديگر تفاوت دارند. اگرچه کمپل و همکارانش (1976) در برخي موارد بحث مي کنند که هم سنجه هاي ذهني و هم عيني براي ارزيابي کيفيت زندگي مهم مي باشند، اين مولفان اساساً با سنجه هاي ذهني سروکار داشتند(سانتوس دلا کروس،2011، ص5). کستانزا و همکارانش (2007) ، کيفيت زندگي را با يکپارچگي هردو سنجه عيني و ذهني تعريف مي کنند. به طور مشابه، تسفازقي (2006)، کيفيت زندگي شهري را با کاربرد دو ديدگاه عيني و ذهني مورد بررسي قرار مي دهد.

6-6-2- معرفي چارچوب انگاشتي پژوهش
با توجه به موارد بيان شده در مباني نظري، تعريف زير از کيفيت زندگي مبناي مطالعه در اين پايان نامه قرار گرفته است:
” کيفيت زندگي انگاشتي چندوجهي، نسبي، متاثر از زمان، مکان و ارزش هاي فردي و اجتماعي است. اين انگاشت از يک سو به عوامل بيروني و عيني زندگي وابسته مي باشد و از سوي ديگر به برداشتهاي فردي افراد از جايگاهشان در زندگي در بستر فرهنگ و سيستم هاي ارزشي اي که در آنها رشد مي کنند، وابسته مي باشد.”
سه تکنيک سنجش کيفيت زندگي براي دو ديدگاه کيفيت زندگي يعني ديدگاههاي عيني و ذهني به کار گرفته شدند: اين سه تکنيک، کاربرد متغيرها و شاخص هاي ذهني براي سنجش کيفيت زندگي ذهني، متغيرها و شاخص هاي عيني براي سنجش کيفيت زندگي عيني و ترکيب نقشه هاي کيفيت زندگي عيني و ذهني براي تشخيص حالت هاي مختلف کيفيت زندگي مي باشند.
براي سنجش کيفيت زندگي ذهني، بر اساس مطالعه تجارب ديگر کشورها و با توجه به مطالعات صورت گرفته در ارتباط با کيفيت زندگي در مناطق 22 گانه شهر تهران، چهار عرصه از ابعاد اجتماعي، اقتصادي و کالبدي زندگي انتخاب شدند. اين عرصه ها عبارتند از: دسترسي به خدمات و تسهيلات شهري، اجتماعي، مسکن و زيست محيطي. مقياس ليکرت براي مقايسه استاندارد استفاده شد. براي تحليل داده‌هاي مربوط هر متغير و شاخص، به پاسخ گزينه‌ها ، براساس روش ليکرت، ارزش عددي اختصاص داده مي‌شود. سپس پاسخ‌هاي کيفي به رتبه‌هاي کمّي تبديل مي‌گردد.
کيفيت زندگي عيني نيز از نظر ابعاد اجتماعي، اقتصادي و کالبدي زندگي سنجيده مي شود. داده هاي ثانويه به عنوان دروندادي براي سنجش شرايط ملموس زندگي به کار گرفته مي شوند. روشهاي کمي براي تحليل کيفيت زندگي عيني استفاده مي گردد. سپس حالت هاي کيفيت زندگي بر اساس سطوح کيفيت زندگي عيني و ذهني که از نمونه گيري خانوار و داده هاي ثانويه تحليل مي گردد، مشخص مي شود و سرانجام،

پایان نامه
Previous Entries پایان نامه درمورد توسعه مدل، توسعه شهر Next Entries پایان نامه درمورد طرح جامع تهران، توسعه شهر