پایان نامه درمورد ثبت اسناد

دانلود پایان نامه ارشد

پذيرفته است و با توجه به صراحت ماده 311 قانون تجارت که از مهر نامي نبرده است به عبارتي شايد لازم نيست در صدور چک از مهر استفاده کرد76. زيرا اولاٌ قانون گذار نمي خواسته افراد بي سواد چک صادر کنند و ثانياً ماده 223 قانون تجارت در مورد برات علاوه بر امضاء مهر را نيز معتبر دانسته 77 و در ماده 311 قانون مذکور سخني از مهر به ميان نياورده است. بنابراين صدور چک فقط با امضاء امکان پذير است و اين امضاء هم لزوماً بايد دست نويس باشد يعني امضاء شخصي که به صورت مهر در آمده است نيز براي صدور چک معتبر نيست.78
بر خلاف برات و سفته که با مهر صادر کننده نيز معتبرند،چک فقط در صورتي صادر شده است که به امضاي صادر کننده رسيده باشد.79
بنابراين طرح اين مبحث که امضاء الکترونيک در رديف مهر قرار مي گيرد يا امضا دست نويس ، در خصوص چک هاي الکترونيک به عنوان يکي از روش هاي پرداخت در قراردادهاي الکترونيکي اهميت پيدا مي کند.
برخي حقوقدانان امضا الکترونيکي را در رديف مهر آورده اند زيرا از نظر ماهيتي با امضاء دست نويس تفاوت دارد و در مقام مقايسه بيشتر با مهر شباهت دارد. امضاء الکترونيکي چيزي جز يک سري فرمول هاي دريافتي نيست که از سوي مراجع گواهي امضاء تاييد و در اختيار افراد قرار مي گيرد. بايد گفت حتي اگر امضاي الکترونيکي در رديف مهر نيز باشد، قانون تجارت و قانون مدني در اين خصوص نسخ نشده اند و در واقع اسناد مي توانند با امضاء به مفهوم سنتي و يا با امضاي الکترونيک ( ولو آنکه واقعا مهر الکترونيکي بايد تلقي شود ) صادر گردند.80 و اگرچه تحت عنوان امضاء نام گرفته اند ولي چون توسط شخص ثالثي توليد و به اشخاص داده مي شوند و اشخاص فقط آنها را به شکلي که هستند مورد استفاده قرار مي دهند، در تحليل حقوقي در رديف مهر قرار مي گيرند. طبق ماده 7 قانون تجارت الکترونيک ايران ” هر گاه قانون وجود امضاء را لازم بداند، امضاء الکترونيکي مکفي است. ” يعني امضاء الکترونيک هر ماهيتي که داشته باشد ( مهر ، امضاء يا ماهيت ديگر ) از نظر قانون جايگزين امضاء دست نويس ( دستي ) با آثار حقوقي مشابه شده است.
گفتار چهارم : انواع امضاهاي الکترونيکي
از زمان پيدايش امضاء الکترونيک تاکنون روش هاي مختلفي در خصوص چگونگي انجام امضاء از طريق الکترونيک و با توجه به افزايش ضريب امنيت آن معرفي و بکار گرفته شده است.
مجازي بودن فضايي که مبادلات الکترونيکي در آن صورت مي پذيرد، امکان سوء استفاده اشخاص موجود را بالا برده است و يکي از مهمترين شرايط و الزامات انجام اين مبادلات تشويق تجار، کسبه و مصرف کنندگان به استفاده از سيستم هاي ارتباطي نوين و تامين امنيت شبکه هاي ارتباطي است.
امنيت مورد نظر در ارتباطات از چهار عنصر تشکيل مي گردد:
1) شناسايي هويت واقعي طرف مقابل
2) تماميت داده ها
3) عدم قابليت انکار
4) حفظ محرمانگي81
به منظور تحقق اين مولفه هاي امنيتي مکانيزم هاي بوجود آمده که هر کدام بسته به ماهيت خود تمام يا جزئي از مولفه هاي مذکور را تامين مي کند، مجموع اين مکانيزم ها را به طور کلي مي توان امضاء الکترونيک ناميد.
بند اول : امضاء الکترونيکي مبتني بر رمز نگاري
رمز نگاري 82 شاخه اي از رياضيات کاربردي است که موضوع آن تبديل داده ها به رمز جهت نيل به ايمني مطلوب است به بيان ديگر رمز نگاري علم تغيير شکل دادن نوشته ها و اطلاعات است. يعني از طريق آن مي توان يک متن خوانا را تبديل به متني ناخوانا و غير قابل فهم کرد. بعضي از کاربردهاي ساده رمز نگاري عبارتند از ارتباطات مطمئن، شناسايي و احراز و درستي چيزي. کاربردهاي پيچيده تر آن شامل سيستمهاي تجارت الکترونيکي، گواهي کردن، ارسال نامه الکترونيک محرمانه و دسترسي راه دور به رايانه مي شود.83
رمزنگاري در سال 1624 ميلادي از دو کلمه Crypto و Graphie ابداع شد، به معني مجموعه شيوه هايي است که هدفشان رمز کردن اطلاعاتي است که محرمانه بودن آنها را تضمين کند.
فرآيند رمزنگاري داراي 2 مرحله است:
1) مرحله رمز سازي 84 : تبديل يک متن ساده و عادي به يک متن رمزي است. اين متن اگر در دسترس همگان قرار گيرد غير قابل فهم است.
2) مرحله دوم رمز گشايي است 85 : تبديل متن رمز شده به يک متن عادي که قابل فهم باشد و يه طور کلي سابقه رمزنگاري به هزاران سال قبل باز مي گردد، که از حوصله اين بحث خارج مي باشد.86

الف – رمز نگاري متقارن 87 :
رمز نگاري که به رمز نگاري تک کليدي 88 نيز معروف است به منظور رمز نگاري و رمز گشايي پيام ها، از يک کليد مشترک استفاده مي شود و به همين دليل سيستم رمز نگاري متقارن معروف شده است.
قابل ذکر است که در اين حالت هر دو طرف مبادله الکترونيکي يعني فرستنده و گيرنده پيام بايد از کليد مشترک مطلع بوده و به آن دسترسي داشته باشد.89
ب‌- رمز نگاري نامتقارن 90:
سيستم رمزنگاري نامتقارن يا مبتني بر کليد عمومي 91 جهت امضاهاي ديجيتال بکار مي رود, در اين سيستم جهت رمز نگاري و رمز گشايي از دو کليد متفاوت استفاده خواهد شد و به همين دليل به آن رمز نگاري نامتقارن اطلاق مي شود. اين کليد ها اعداد بسياري هستند که در نتيجه بکارگيري مجموعه اي از فرمول هاي رياضي بر روي اعداد اول توليد مي شوند. يکي از اين دو کليد جهت امضاي ديجيتال و يا تبديل داده ها به صورت نامرئي و ديگري به منظور شناسايي و تشخيص اصالت امضاي ديجيتال و يا تبديل پيام به شکل اصل مرئي آن بکار گرفته مي شود.
تجهيزات و نرم افزار رايانه اي که از اين دو کليد 92 استفاده مي کنند و اغلب به صورت کلي، سيستم رمز نگاري نامتقارن ناميده مي شوند.93
بند دوم : امضاء ديجيتال 94
امضاء ديجيتال پيشرفته ترين و پرکاربردترين نوع از امضاهاي الکترونيکي است و به دليل امنيت بالاي آن جايگزين ساير روش هاي موجود شده و بيشتر قانون گذاران از جمله قانون گذار تجارت الکترونيکي ايران اين شيوه از امضا را پذيرفته اند .95
امضاء ديجيتالي مبتني بر علم رمز نگاري مي باشد و از دو نوع کليد تحت عنوان کليد عمومي 96 و کليد خصوصي 97 در آن استفاده شده است.
الف – شناخت امضاء ديجيتال
براي شناخت امضاء ديجيتال به يک جفت کليد نيازمنديم. يک کليد رمز به صورت ديجيتال که براي امضاء انواع داده ها استفاده مي شود و يک کليد عمومي تائيد امضاء ديجيتال که ديگران آن را بکار مي برند تا يقين حاصل نمايند که امضاء دريافتي با کليد امضاء مربوطه ساخته شده است. هر گاه سندي که به نحو ديجيتال امضا شده باشد به هر شکلي مخدوش گردد امضاء ذيل آن تاييد نخواهد شد. با اين وجود ، کليد اختصاصي سازنده امضا ممکن است مورد استفاده هر کسي قرار گيرد که به آن دست يابد اين واقعيت باعث مي شود تا امضاء ديجيتال شبيه مهر گردد.
تشخيص اصالت امضاء ديجيتال شامل فرآيند چک کردن امضاء از طريق مراجعه به پيغام اصلي و يک کليد عمومي مشخص است که از طريق آن مشخص مي شود امضاء ديجيتال براي همان پيغام و يا استفاده از کليد خصوصي مرتبط با کليد عمومي و مکمل آن ايجاد شده يا نه؟
شناخت امضاء ديجيتال از طريق محاسبه يک ارزش خرد جديد از پيغام اصلي يا بکارگيري همان عملياتي صورت مي گيرد که به منظور ايجاد امضاء مورد استفاده قرار گرفته بود. بنابراين شخصي که قصد دارد از اصالت امضاء ديجيتال مطمئن شود با استفاده از کليد عمومي و چکيده جديد اين مسئله را کنترل مي کند که آيا امضاء ديجيتال با بکارگيري کليد خصوصي مرتبط ايجاد شده يا نه و نيز آنکه آيا چکيده جديد با چکيده قبلي که توسط اصل ساز توليد، امضا و ارسال شده منطبق هست يا نه؟
به خاطر ساختار غير فيزيکي واسطه ( واسطه حامل داده ها )، روشهاي سنتي علامتگذاري واسطه توسط مهر يا امضاء براي مقاصد تجاري و حقوقي غير قابل استفاده مي باشند. هنگام کار با اسناد الکترونيکي ، بايد علامتي براي تشخيص اصل بودن و سنديت بخشيدن به محتواي آن، به اطلاعات اضافه شود. برخي شيوه هاي جديد تنها براي سنديت بخشيدن به بک موجوديت جهت مجوز دهي به دسترسي استفاده مي شوند. با امضاء در پاي يک نوشته امضاء کننده هويت خود را به عنوان نويسنده مشخص مي کند، جامعيت سنديت را تاييد نموده و بيان مي کند که به محتويات آن متعهد و پايبند است. 98
بنابراين هنگامي چکيده ارسالي با استفاده از کليد عمومي رمز گشايي شود مشخص خواهد شد که کليد خصوصي مرتبط با اين کليد جهت رمز کردن چکيده بکار رفته است و هر گاه اين چکيده که از طريق کليد عمومي از حالت رمزي خارج شده و چکيده جديد با هم منطبق باشند اطمينان حاصل مي شود که پيغام در جريان ارسال، ذخيره سازي و … تغيير نکرده است. چون در پيغام متفاوت نتيجه خرد يکساني را در بر ندارند.99
ب‌- ايجاد امضاء ديجيتال
براي ايجاد يک امضاء ديجيتال، ابتدا امضا کننده بايد از طريق کليد عمومي امضاء خود را رمز سازي کرده و سپس آن را ضميمه پيام داده اي کند و براي مخاطب خويش ارسال نمايد. مخاطب که اکنون داده پيامي را به همراه امضاء ديجيتال منضم شده به آن دريافت کرده بايد امضاء رمزنگاري شده را که قابل فهم نيست از داده پيام جدا ساخته و از طريق کليد عمومي ارسال کننده ( که در فهرست عمومي مرجع امضاء موجود است ) پيام را براي وي ارسال مي کند تا خود ارسال کننده ( اصل ساز ) با کليد خصوصي اش آن را رمزگشايي کند چنانکه نتايج يکساني حاصل شد، يعني همان چيزي که امضاء کننده به عنوان امضاء ديجيتال براي خود تعريف کرده بود هويدا شد، معلوم مي شود که اولاً امضاء مذکور به نحو صحيحي از سوي امضا کننده ارسال شده و ثانياً وي نمي تواند ادعا کند که پيام را امضا نکرده و يا اينکه پيام تغيير يافته است.100
بنابراين بکارگيري امضاء ديجيتال شامل دو فرآيند است: مرحله اول ايجاد امضاء توسط ارسال کننده پيام توسط کليد خصوصي اش و مرحله بعد بيشتر شامل چک کردن امضا ديجيتال از طريق مراجعه به پيام اصلي و استفاده از کليد عمومي ارسال کننده است.
بند سوم : مراجع گواهي امضاء الکترونيکي 101
اگرچه استفاده از روش امضاي ديجيتال تماميت داده ها، محرمانه بودن اطلاعات و امنيت داده ها تضمين مي شود، مسئله مهم تضمين هويت امضا کننده است.
از نظر حقوقي مهمترين اثر امضا اثبات رابطه سند با کسي است که امضا به او نسبت داده شده است. امضاي الکترونيک هر چند از امنيت بالايي برخوردار است ولي قادر به تضمين هويت امضاء کننده نيست و اين همان شکل تعيين هويت در سيستم باز است که طرفين يک مبادله در خصوص حقوق و تکاليف خود توافقي نکرده و همديگر را نمي شناسند. ساز و کار احراز و تضمين هويت در فضاي سنتي از طريق ثبت اسناد در مرجع ثالثي تحت عنوان دفاتر رسمي صورت مي گيرد که با احراز هويت امضا کنندگان و رعايت برخي تشريفات قانوني به اسناد اعتبار و رسميت مي بخشند در سيستم مبادلات الکترونيک نيز چنين مرجع ثالثي براي تعيين هويت امضا کننده ضروري است اين مرجع تحت عنوان مرجع گواهي شناخته مي شود، زيرا از طريق صدور يک گواهي نامه ديجيتال هويت امضا کننده را تضمين مي کند. گواهينامه ديجيتال يک کليد عمومي را براي اشخاص ( حقيقي يا حقوقي ) تعريف و تصديق مي کند. صدور اين گواهينامه توسط يک مرجع معتبر و موثق که به آن مرجع گواهي گويند تاييد مي گردد، لذا از اين طريق اثبات مي شود که کليد عمومي مذکور فقط مختص به يک شخص خاص است102.
بنابراين مرجع گواهي تضمين مي کند که کليد عمومي موجود در فهرست مرجع که در اختيار عموم است به درستي ايجاد و اعلام شده است، زيرا هويت دارنده کليد خصوصي که منطبق و مرتبط با کليد عمومي است نزد مرجع وجود دارد. در واقع مرجع گواهي يک کليد خصوصي را به اشخاص تخصيص و آن را ثبت و نگه داري مي کند و کليد مکمل آن يعني کليد عمومي را در فهرست دارندگان کليد عمومي ثبت و نگهداري کرده و در دسترس عموم قرار مي دهد.
قانون تجارت الکترونيکي ايران نيز از مراجع گواهي تحت عنوان ” دفاتر خدمات صدور گواهي الکترونيکي ” 103 نام برده و باب دوم خود را به آن اختصاص داده است. ماده 31 اين قانون مقرر مي دارد ” دفاتر خدمات صدور گواهي الکترونيکي واحد هايي هستند که براي ارائه خدمات صدور امضاي الکترونيکي در کشور تاسيس مي

پایان نامه
Previous Entries پایان نامه درمورد قانون نمونه، اسناد و املاک Next Entries پایان نامه درمورد بورس تهران، اشخاص ثالث