پایان نامه درمورد توسعه پایدار، توسعه پاید، محیط زیست، توسعه شهر

دانلود پایان نامه ارشد

اقدام مبدل ساخته است.
بنابر این راه کارهاي زیر به عنوان راه کارهاي توسعه پایدار شهري مطرح است:
1- حداقل سازي پیامد هاي زیست محیطی
2- حداقل سازي مصرف منابع تجدید ناپذیر
3- بهره برداري از منابع تجدید پذیر
در این مسیر به ناچار سیاست هایی مثل کاهش اتکا به خودروي شخصی، افزایش فشردگی کالبدي در توسعه شهري، حفاظت و احیاي نظام هاي طبیعی در شهر و منطقه پیرامونی، کاهش مصرف منابع و تولید آلودگی در شهر و منطقه، بهبود زیست پذیري اجتماعات بشري، پایندگی و تقویت اقتصاد شهري و اصلاح نظام اداري و حکمرانی شهري، بایستی اعمال شود تا شهر به سمت پایداري هدایت شود(تقوایی و صفرآبادی،1390، 46).
2-2-1 پیش فرض هاي توسعه پایدار شهري:
در راستاي تحقق توسعه پایدار شهري می بایست شرایطی فراهم شود تا امکان بستر سازي توسعه پایدار انسانی و بهبود رفاه اجتماعی شهروندي، فراهم گردد که در این بستر می توان به برقراري عدالت اجتماعی(هاروي، 1376، 110) طراحی اقلیمی هماهنگ با محیط زیست انسانی (بحرینی، 1380، 97 )، تقویت ساختارهاي همبستگی اجتماعی همچون تعهد و مسئولیت پذیري، تقویت بنیانهاي اجتماعی و خانوادگی و احیاي محیط زیست همگانی(بحرینی، 1380، 86 ) و ایجاد انتظام ساختاري در فضاي شهري براي ادراك زیباشناختی و خوانایی شهري (کوین لینچ، 1381، 12) و بهبود بهره گیري از فضاهاي شهري و افزایش رضایت شهروندي (بحرینی، 1380، 101) و یکپارچگی بخشی به ساختار بصري محیط و منظر شهري (کالن، 1377، 64) اشاره کرد. کمیسیون جهانی محیط زیست نیز الزامات توسعه پایدار را چنین بیان می کند:
مشارکت شهروندان در تصمیم گیري در بستر یک نظام سیاسی
چاره اندیشی براي تنشهاي حاصل از ناموزونی توسعه در بستر یک نظام اقتصادي
التزام به ترمیم و حفاظت محیط زیست در بستر یک نظام تولیدي
فراهم سازي الگوهاي پایداري از تجارت مالی در بستر یک نظام دانش فنی
ایجاد الگوهایی از تجارت و دارایی در بستر یک نظام بین المللی
وجود انعطاف پذیري و خود اصلاحی در بستر یک نظام مدیریتی
بر این اساس توسعه پایدار شهري در تکوین مفاهیم زیر جنبه کارامدي به خود می گیرد:
الف- بسترسازي عدالت اجتماعی و شهروندي
ب- بستر سازي مشارکت شهروندي و همبستگی اجتماعی
پ- بسترسازي تقویت بنیان نهادهاي اجتماعی و بنیان خانوادگی
ث- رویکرد استرتژیک بر پدیداري توسعه پایدار شهري
ج- گسترش آداب و فرهنگ شهرنشینی
چ- مساعدت و سازماندهی ارگانهاي دولتی و خصوصی
ح- کارامد سازي سیاستها و برنامه هاي سیاست گذاري در حوزه کلان شهري
خ- گسترش حقوق شهروندي و بهینه سازي مناسبات مدنی
طراحی پایدار در ساختار شهري بر میناي سه اصل اساسی شکل می گیرد:
اصل اول را می توان صرفه جویی در مصرف منابع دانست که در صدد است تا با مصرف بهینه منابع، میزان کاربرد ذخایر تجدید ناپذیر را در سخت و کارکرد بناهاي شهري پایین آورد.
اصل دوم بر طراحی بر اساس چرخه حیات مبتنی است که نتایج و تبعات زیست محیطی کل چرخه حیات منابع ساخت و ساز شهري را از مرحله تدارك تا بازگشت به طبیعت در بر می گیرد.
اصل سوم را طراحی انسانی می دانند که ریشه در نیاز به حفظ عناصر زنجیره اي نظامهاي زیستی دارد و تداوم حیات و بقاي انسان را در پی دارد. بر این اساس طرحی شهري و معماري پایدار می بایستی کیفیت محیط هاي کار و زیستی را بهبود بخشد که موجب افزایش بهره وري و کاهش فشارهاي روانی انسانی و بهبود شرایط زیستی می گردد که همان مفهوم رفاه اجتماعی و شهروندي را به ذهن متبادر می کند(تقوایی و صفرآبادی، 1390، 50).
2-2-2- دسته بندي نظري دیدگاه هاي توسعه شهری
2-2-2-1 دیدگاه پرنشیب و آزار دهنده
توسعه پایدار در این دیدگاه به منابع طبیعی به عنوان یک سرمایه نگاه می شود و حداکثر استفاده کردن از آن مورد نظر است. شرکتهاي صنعتی چند ملیتی با سرمایه هاي بیکران بدون کوچکترین توجهی به منابع با ارزش محیطی از آن استفاده می کنند و حتی اگر آلودگیهاي ایجاد شده از این گونه فعالیتهاي صنعتی به پاره شدن لایه ازن بینجامد، آنها همچنان به حداکثرسازي سرمایه هاي خود مشغولند، در این دیدگاه نظرات مخربی وجود دارد و دسته آي به این اعتقاد چسبیده اند که اگر به هوش و استعداد انسان میدان بدهیم و مخصوصاً این هوش و استعداد را از طریق تکنولوژي بیان نماییم، این قدرت و استعداد انسان می تواند هر گونه مسأله محیطی را حل کند. براساس این نظریه هیچ محدودیتی در زمینه ظرفیت درك انسان وجود ندارد. و این قدرت انسان می تواند هر گونه سیستم محیطی را تحت نفوذ خود درآورد. در این دیدگاه محیط طبیعی براساس سودمندي آن در سیستم اقتصادي ارزیابی می شود و از سوي دیگر توسعه پایدار تنها هم معنی رشد پایدار تلقی می گردد. جایی که توسعه در شکل کاملا خام خود تنها با محصول ناخالص ملی اندازه گیري می شود. دیدگاه هاي رسمی در زمینه حسابداري بدون تغییر باقی مانده اند.
در این گونه دیدگاه هاي رسمی توجه کال به یک سلسله متغیرهاي باریک مانند سرمایه گذاري، سود و صادرات معطوف می گردد. در دیدگاه پرنشیب و آزاردهنده توسعه، ابزار سیسات گذاري به صورت مداوم به حداکثر سازي محصول رشد آن می پردازد. محدودیت این دیدگاه در متن توسعه پایدار عبارت از این است که این دیدگاه با معیار پول نگاه متمرکزي بر سیستم فعالیت اقتصادي دارد. و از نتایج محیطی این گونه فعلاً کاملا چشم می پوشد. طی دیدگاه رشد رسمی در زمینه اجراي پروژه هاي شهرهاي مانند راه هاي شهري و تنظیم کاربري اراضی شهري و چگونگی مصرف انرژي، تأثیرات محیطی این قبیل پروژه ها را بکلی از نظر دور می دارد و هر مشکلی در محیط پیش می آید، بدون توجه به حال خود رها می شود. درباره این امر در کشورهاي جهان سوم حتی مسئولی براي رسیدگی به مشکلات وجود ندارد، به عنوان مثال از نتایج توسعه صنعتی در شهرهاي ایران مخصوصاً تهران آلودگی هوا که تقریباً بجز محیط زیست هیچ مرجعی خود را مسئول آن نمی داند، و متأسفانه دست محیط زیست نیز از چند طرف بسته شد و عملاً نمی تواند کاري انجام دهد. هم اکنون در شهرهاي بزرگ ایران مانند تهران و تبریز و اصفهان و غیره، برجسازي ها با مسایلی مواجه شده اند. به عنوان مثال در تهران برجهاي منفردي که در سطح شهر مخصوصاً شمال تهران درست شده از نظر تأسیساتی محیط اطراف خود را دچار مشکل کرده اند . شبکه لوله هاي آب محلات مختلف براساس مقدار مصرف معمولی جمعیت محاسبه شده اند، وقتی در نقطه اي مصرف قابل توجهی بر این سیستم اعمال می شود، دیگران در مضیقه قرار می گیرند. موارد فوق، نکات بارز دیدگاه پرنشیب و آزاردهنده توسعه پایدار است.به هر حال توسعه پرنشیب و آزاردهنده روشی از توسعه است که طی آن به هر قیمت باید سرمایه ها افزایش یابند و به حداکثر برسند. این امر در زمینه کارهاي بزرگ و یا درباره کارهاي کوچک تولیدي یکسان است و در جهان سوم مشکلات شهري به این دیدگاه مربوط می شود(عزیزي، 1380، 26)
2-2-2-2- توسعه پایدار ضعیف
طی این دیدگاه هدف با ارزشی تعقیب می گردد و آن عبارت است از “رشد سرمایه داري را با امور محیطی ترکیب کردن.” طی این هدف اینگونه نکات بررسی می شوند که اصول اقتصادي نئوکلاسیک را می توان در حل مسائل محیطی به کار برد. لازمه اهداف سیاست گذاري در زمینه توسعه پایدار ضعیف در نظر گرفتن رشد اقتصادي است، اما طی آن هزینه هاي محیطی نیز مورد توجه قرار می گیرند و براي این منظور حساب معینی تعیین می گردد. این امر ممکن است، زیرا در اینجا محیط بعنوان منابع قابل اندازه گیري در نظر گرفته می شود. طی این دیدگاه منابع محیطی به عنوان سرمایه هاي ثابت تلقی می شوند، در حالی که اقتصاد مجاز است به دنبال هر آرمان و هدف اجتماعی مناسب برود. طی این دیدگاه براي پایداري دو نوع ابعاد اصلی تعریف می شود:
1- توسعه پایدار که چنین معنی می شود: رشد پایدار با توجه به سرانه درآمد واقعی طی زمان و با توجه به اهداف رشد اقتصادي رسمی بدون تخلیه ذخیره هاي سرمایه هاي ملی،
2- نکته دو به استفاده پایدار از منابع و محیط، بشرطی که سرمایه هاي محیطی کاملاً تخلیه نشود، توجه می کند. توسعه پایدار ضعیف نفوذ افزاینده اي بر آژانسهاي بین المللی داشته است که این امر شامل بانک جهانی سازمان ملل متحد می شده است و تقریباً هم معنی مدیریت محیطی تلقی شده است. در این باره طبیعت به عنوان تولید کننده مصالح و عوامل و ثروت محیطی فرض می شود که هر دو فرم ثروت اندوزي با اهداف اجتماعی مربوط می شود و بدتر اینکه در این دیدگاه طبیعت به عنوان عامل پر از ثروت است که این ثروت باید در اختیار انسان قرار گیرد(کیانی، 1383، 4)
اما دیگران کمی از این موقعیت عقب می نشینند و می گویند: ثروت اندوزي از طبیعت از جهت مصالح و ثروت محیطی در واقع باید مانند یک شریک با طبیعت تلقی شود. اما دراین باره باید از مدیریتهاي پیشرفته و داراي فکر روشن و با ابزار تکنولوژي پیشرفته استفاده نشود که قادر باشند کاملاً پاره اي از جهات طبیعت را تحت نفوذ خود درآورده و ثروت خود را چندین برابر افزایش دهند.
اگرچه در این روند قرن هیجدهمی بناچار کاربرد ابزاري مانند ارزیابی نتایج تصمیم گیري محیطی تجزیه و تحلیل هزینه و سود، و ایجاد و قیمتهاي سایه محیطی و غیره را نیز قبول کرده اند. مخالفان این دیدگاه بحث هاي، متضادي دارند. گروهی آن را مانع رشد اقتصادي می دانند و گروه دیگري آن را مخرب ساختار محیطی تلقی می کنند. بنابراین محافظت محیطی در این باره یک عامل کلیدي در زمینه هدف گذاري و سیاست گذاري شناخته شده است. در این باره توسعه شهري نامنظم خود تبدیل به بحث مهمی می گردد. ازاین روهم باید در کلیه قوانین شهري تجدید نظر گردد و هم باید سیاستگذاران سطح بالاي ممالک در تنظیم سیاستهاي خود به ارزشهاي محیطی نادر توجه کافی مبذول نمایند. گرچه غالباً مدیران محیطی مسایل محیطی استانها را به فراموشی می سپارند. به عنوان مثال ما در ایران هیچگاه در موارد آلودگی محیطی شهرهایی مثل تبریز و اصفهان و مشهد بحثی به میان نیاورده ایم. تنها گاهی مسئولان در مورد آلودگی هواي تهران و اینکه باید در زمینه از دور خارج کردن پاره اي از اتوبوسها و مینی بوسها و سواریهاي دودزا اقداماتی معمول گردد، حرفهایی زده اند که حرفهاي آنان از دایره حرف بیرون نرفته و در همان دایره باقی مانده است و هواي تهران همچنان بشدت آلوده است(اصغرپور و همکاران، 1388، 115).
2-2-2-3 توسعه پایدار قوي
طرفداران این دیدگاه مدعی این نکته هستند که پیش شرط هر گونه توسعه اقتصادي، محافظت محیطی است. آنها به سیاست گذاران سطح بالاي ممالک اروپایی توصیه نموده اند که در زمینه تنظیم سیاستهاي اقتصادي خود محافظتهاي محیطی را نیز با آن سیاستها ترکیب نمایند، به عبارت دیگر هر گونه توسعه اقتصادي باید طوري انجام شود که محیط لطمه نخورد و اگر از ثروت محیطی استفاده می شود هزینه هایی باید تعیین گردد تا مخصوصاً منابع تجدیدپذیر اقتصادي کاملاً از بیخ و بن تهی نشوند، و هم چنین صنایع فاضلابها و دودهاي خود را بدون تصفیه کامل به محیط رها نکنند. مدتی است چنین سیاستهایی عملاً در پاره اي از کشورهاي اروپایی اجرا شده و کشورهاي معین اروپایی سعی کرده اند کلیه فاضلابها تصفیه و بعد به رودخانه هایی مانند تایمز و راین و دانوب ریخته شوند. اکنون آب این رودخانه ها کاملاً زلال شده و در کنار آنها مکانهایی براي گشت و گذار مردم فراهم شده است. از این گذشته در انگلیس غالب اتومبیلها از فیلترهاي تصفیه دود استفاده می کنند. در نتیجه با وجود متروي لندن و تدابیري از نوع فوق هواي لندن دیگر آلوده نیست. به صورت کلی طی دیدگاه فوق هر گونه سیاست گذاري اقتصادي با عطف توجه کامل نسبت به سرمایه هاي محیطی، چه آنهاییکه تجدیدپذیر هستند و چه آنهاییکه قابل تهی شدن هستند، مورد توجه قرار می گیرد و تصویب می شود. در این باره محافظت از این گونه سرمایه محیطی که ارزش نگهداري آن ها مسلم است (جنگلهاي مناطق حاره) یا اینکه باید آنها را توسعه بدهیم (خاك هاي پست شده) بایدتوجه داشت که انجام این گونه عوامل نیاز به تنظیم بازار و مداخله اولیاي امور استان

پایان نامه
Previous Entries پایان نامه درمورد توسعه پاید، توسعه پایدار، توسعه پایدار شهری، زیست محیطی Next Entries پایان نامه درمورد توسعه پایدار، توسعه پاید، محیط زیست، تغییر رفتار