پایان نامه درمورد توسعه شهر

دانلود پایان نامه ارشد

ي باشد. با وجود اينکه پژوهش هاي بسياري براي مطالعه کيفيت زندگي انجام شده است، اين پژوهش ها از نظر عرصه هاي زندگي که مورد مطالعه قرار مي دهند متنوع مي باشند. علاوه بر اين، مقياس به کار گرفته شده در مطالعات مختلف، متنوع مي باشد، بعضي مطالعات در سطح ملي مي باشند، برخي در سطح منطقه اي ، اما مطالعات بسيار کمي در مقياس هاي کوچکتر شبيه همسايگي يا سطح خرد شهري انجام شده است. بنابراين بيشتر مطالعات کيفيت زندگي در سطح منطقه و کشور مي باشند. اما اين نوع ارزيابي هاي با مقياس بالا مي تواند تغييرات فضايي بزرگ در کيفيت زندگي که ممکن است در مقياس هاي کوچک مانند بخش يا مراکز شهر غالب باشد را پنهان نمايد. در چنين شرايطي از تغييرات محلي در مطالعات با مقياس بزرگ اغلب چشم پوشي مي گردد. در نتيجه، آن دسته از مطالعات کيفيت زندگي که تلاش دارند تغييرات کيفيت زندگي را در مقياس هاي کوچکتر بررسي کنند، واجب مي باشد.
به همين خاطر اين پايان نامه بر آن است تا کيفيت زندگي را در سطح محلات منطقه 10 شهر تهران با در نظر گرفتن هر دو کيفيت زندگي عيني و ذهني و تلفيق آنها با يکديگر مورد سنجش قرار دهد، تا حالت هاي کيفيت زندگي در اين محلات تشخيص داده شود و بر اساس حالت هاي تشخيص داده شده اولويت هاي برنامه ريزي ارتقاي کيفيت زندگي براي محلات مختلف منطقه 10 تعيين گردد. اين مطالعه توجه خاصي به نواحي دچار محروميت خواهد داشت و برنامه هاي راهبردي در راستاي بهبود وضعيت اين نواحي تدوين خواهد نمود.
3-1- ضرورت پژوهش
ساخت يک چارچوب مفهومي از کيفيت زندگي جهت ارتقاء زمينه هايي نظير رشد و توسعه شهري و رفاه فردي لازم و ضروري است. چنين چارچوبي جهت گسترش دانش تئوريک موثر بوده و همچنين گسترش و رشد ابزارهايي جهت ارتقاء جنبه هايي از کيفيت زندگي را فراهم مي آورد. مطالعات کيفيت زندگي از سوي افراد بسياري به عنوان درونداد مهمي براي سياست گذاران و برنامه ريزان شهري در راستاي تشخيص عوامل کليدي تاثير گذار بر کيفيت زندگي افراد نگريسته مي شوند. با وجود سودمندي اين مطالعات، در ايران، سنجش کيفيت زندگي به شکلي جامع و هدفمند در مقياس هاي کوچکتر از شهر انجام نشده است. علاوه براين کيفيت زندگي شهري معمولاً يا بر اساس شاخص هاي عيني و با استفاده از داده هاي ثانويه و يا با استفاده از شاخص هاي ذهني از ديدگاه ساکنان و ارزيابي ميزان رضايت آنها از زندگي شهري سنجش مي شود. به ندرت شاخص هاي عيني و ذهني کيفيت زندگي در ارتباط با يکديگر به کار گرفته مي شوند. اين در حاليست که سنجش همزمان آنها و تلفيق کيفيت زندگي عيني و ذهني با يکديگر، حالت هايي از کيفيت زندگي را روشن مي سازد که درونداد مهمي براي سياست گذاران و برنامه ريزان شهري مي باشند که توسط آنها مشکلات نواحي، دليل نارضايتي و اولويت هاي شهروندان در زندگي را تشخيص دهند. منطقه 10 شهر تهران، منطقه اي با ده محله و با فعاليت غالب مسکوني مي باشد که در طول زمان با مشکلات اجتماعي و کالبدي بسياري مواجه بوده است. لذا، برنامه ريزي براي ارتقاي کيفيت زندگي در محلات آن مستلزم سنجش کيفيت زندگي با استفاده از شاخص هاي عيني و ذهني به طور همزمان مي باشد تا محلات داراي اولويت، به منظور ارائه راهبردهاي ارتقاي کيفيت زندگي تعيين گشته و برنامه ريزي ارتقاي کيفيت زندگي براي محلات موردنظر صورت گيرد.
4-1- اهدف پژوهش
1-4-1- هدف اصلي
هدف اصلي اين پژوهش سنجش کيفيت زندگي ساکنين شهري در محلات منطقه 10 شهر تهران، در سطح خرد شهري، با در نظر گرفتن هر دو کيفيت زندگي عيني و ذهني و نيز ارائه راهبردهايي به منظور ارتقاي کيفيت زندگي در نواحي برنامه ريزي آن مي باشد.
در همين راستا، اهداف خردتري را که اين بررسي به دنبال دستيابي به آنهاست مي توان به صورت زير برشمرد:
2-4-1- اهداف فرعي
الف) اهداف کلي
1. کوشش در جهت شناخت مفاهيم مرتبط با انگاشت کيفيت زندگي و عوامل تاثير گذار بر آن.
2. شناخت نقش و جايگاه مفهوم کيفيت زندگي در برنامه ريزي شهري.

ب) اهداف موردي
1. کوشش در جهت معرفي عوامل تاثيرگذار بر کيفيت زندگي شهري افراد ساکن در منطقه 10 شهر تهران.
2. سنجش کيفيت زندگي عيني و ذهني در محلات منطقه 10 شهر تهران.
3. تشخيص حالت هاي کيفيت زندگي در سطح محلات منطقه 10 شهر تهران.
4. تجويز يک برنامه در سطح نواحي خرد شهري شامل راهبردها و سياست هاي برنامه ريزي، به منظور ارتقاء کيفيت زندگي در محلات منطقه 10 شهر تهران.
5-1- پرسش هاي پژوهش
براي هر يک از اهداف سوالات زير تعيين شده است. در واقع اين رويارويي اهداف با پرسش هاي پايان نامه نشان مي دهد که با پاسخگويي به پرسش هاي پايان نامه، به اهداف پايان نامه نيز پاسخ داده مي شود.
الف) پرسش هاي کلي
1. کيفيت زندگي شهري چيست و معيارها و شاخص هاي تعريف کننده آن کدامند؟
2. در برنامه ريزي شهري چه الگوها و مدل هايي براي سنجش کيفيت زندگي شهري وجود دارد؟
ب) پرسش هاي موردي
1. عرصه ها و شاخص هاي تاثيرگذار بر کيفيت زندگي در منطقه 10 شهر تهران کدامند؟
2. ميزان کيفيت زندگي ذهني در سطح محلات منطقه 10 شهر تهران چه اندازه است؟
3. ميزان کيفيت زندگي عيني در سطح محلات منطقه 10 شهر تهران چگونه است؟
4. چهار حالتي که نتيجه ترکيب کيفيت زندگي عيني و ذهني است در سطح محلات منطقه 10 شهر تهران چيست؟
5. مزيت هاي تشخيص حالت هاي کيفيت زندگي چيست؟
6. چگونه مي توان با بکارگيري انگاشت کيفيت زندگي در فرايند برنامه ريزي شهري، کيفيت زندگي را در محلات داراي حالت هاي سازش پذيري و محروميت ارتقاء بخشيد؟
اهداف فرعي و پرسش هاي پژوهش در جدول زير نشان داده شده اند.

جدول شماره 1-1- رويارويي اهداف و پرسش هاي پايان نامه

اهداف فرعي
پرسش هاي پژوهش

کلي

* کوشش در جهت شناخت مفاهيم مرتبط با انگاشت کيفيت زندگي و عوامل تاثير گذار بر آن.
* کيفيت زندگي شهري چيست و معيارها و شاخص هاي تعريف کننده آن کدامند؟
*
* شناخت نقش و جايگاه مفهوم کيفيت زندگي در برنامه ريزي شهري.
* در برنامه ريزي شهري چه الگوها و مدل هايي براي سنجش کيفيت زندگي شهري وجود دارد؟

موردي

تحليلي
* کوشش در جهت معرفي عوامل تاثيرگذار بر کيفيت زندگي شهري افراد ساکن در منطقه 10 شهر تهران.
* عرصه ها و شاخص هاي تاثيرگذار بر کيفيت زندگي در منطقه 10 شهر تهران کدامند؟

* سنجش کيفيت زندگي عيني و ذهني در سطح محلات منطقه 10 شهر تهران.

* ميزان کيفيت زندگي ذهني در سطح محلات منطقه 10 شهر تهران چه اندازه است؟
* ميزان کيفيت زندگي عيني در سطح خرد شهري چه اندازه است؟

* تشخيص حالت هاي کيفيت زندگي در سطح محلات منطقه 10 شهر تهران.

* چهار حالتي که نتيجه ترکيب کيفيت زندگي عيني و ذهني است، در سطح محلات منطقه 10 شهر تهران چيست؟
* مزيت هاي تشخيص حالت هاي کيفيت زندگي چيست؟

*

تجويزي
* تجويز يک برنامه در سطح نواحي خرد شهري شامل راهبردها و سياست هاي برنامه ريزي، به منظور ارتقاء کيفيت زندگي در محلات منطقه 10 شهر تهران.
* چگونه مي توان با بکارگيري انگاشت کيفيت زندگي در فرايند برنامه ريزي شهري، کيفيت زندگي را در محلات داراي حالت هاي سازش پذيري و محروميت ارتقاء بخشيد؟
ماخذ: نگارنده، ،1392.

6-1- فرضيه هاي پژوهش
فرضيات اين پژوهش به قرار زير مي باشد:
فرضيه 1
* مقياس بزرگ مطالعات کيفيت زندگي، گوناگوني فضايي در مقياس هاي محلي را پنهان مي کند.
فرضيه 2
* بررسي موقعيت رفاهي افراد با بررسي شرايط عيني و ذهني به طور همزمان امکان پذير است .

7-1- تعريف اصطلاحات کليدي پايان نامه
اين پايان نامه در فرايند مرور موضوع مورد پژوهش با انگاشت ها و اصطلاحات کليدي سرو کار دارد که به اين شرح مي باشد:
نخست- برنامه ريزي: مفهوم برنامه ريزي با ماهيت چند انتظامه، دورنماي جامع، ويژگي هاي تغيير يابنده و به طور پيوسته خود را در به زير پرسش بردن، دشوار است که بتوان آنرا در يک يا چند جمله تعريف کرد. با اين وجود، در زمان هاي مختلف برنامه ريزي توسط صاحبنظران تعريف شده است، تعاريفي که با وجود تفاوت ها داراي زمينه هاي مشترکي اند که به صورت فشرده در زير قابل بيان است:
الف) برنامه ريزي با آينده سروکار دارد. هرچند که بايد به اين نکته توجه نمود که ماهيت برنامه ريزي و خصلت آينده نگري آن نشانگر يک ناسازنمايي است، زيرا از يک سو برنامه ريزي به معناي کوششي است در جهت افزايش اطمينان درمورد آينده و از سوي ديگر آينده به طور ذاتي غير قابل پيشگويي است و با احتمالات و عدم قطعيت سرو کار دارد. يک راه ميانه، ميزاني از پيشگويي، از تدوين آماج و ميزان قابل توجهي از عدم قطعيت را مي پذيرد.
ب) برنامه ريزي کوشش آگاهانه توسط نهادهاي دموکراتيک در جهت دستيابي به اهدافي مشخص يا گشودن مشکلاتي ويژه است.
دوم- کيفيت زندگي: ” کيفيت زندگي انگاشتي چندوجهي، نسبي، متاثر از زمان، مکان و ارزش هاي فردي و اجتماعي است. اين انگاشت از يک سو به عوامل بيروني و عيني زندگي وابسته مي باشد و از سوي ديگر به برداشتهاي فردي افراد از جايگاهشان در زندگي در بستر فرهنگ و سيستم هاي ارزشي اي که در آنها رشد مي کنند، وابسته مي باشد.”
سوم: کيفيت زندگي عيني: کيفيت زندگي عيني، چگونگي شرايط عيني(بيروني) زندگي مردم را منعکس مي کند و با استفاده از شاخص هاي عيني که مرتبط با واقعيات قابل مشاهده زندگي و برآمده از داده هاي ثانويه مي باشند، سنجش مي شود.
چهارم: کيفيت زندگي ذهني: ادراکات ذهني(دروني) مردم را از شرايط عيني و از وضعيت زندگي خود منعکس مي سازد و با استفاده از سنجه هاي ذهني سنجش مي شود.
سوم- نواحي خرد شهري: اگر شهر به عنوان يک سيستم کلي در نظر گرفته شود، متشکل از اجزايي خواهد بود که اين اجزا با يکديگر ارتباط تنگاتنگ دارند و اين موضوع پويايي شهر را به دنبال دارد. بر اين اساس مکان ها توسط يک نظام متقابل فضايي با يکديگر همبستگي يافته اند. اين اجزا در قالب نواحي خرد شهري قابل بررسي مي باشند و برنامه ريزي براي اين نواحي نيز برنامه ريزي نواحي خرد شهري ناميده مي شود.

8-1- روش شناسي پژوهش
روش هاي پژوهش به کار گرفته شده در اين مطالعه ترکيب هردو روش کيفي و کمي مي باشد. داده هاي کمي، در مورد شرايط عيني و اطلاعات پايه ديگر از داده هاي ثانويه جمع آوري گرديد. داده هاي کيفي در مورد ادراکات محلي، از خانوارهاي نمونه و با استفاده از پرسشنامه ساختار يافته حاصل گرديد.

1-8-1- منابع داده ها و روش هاي جمع آوري آنها
پژوهش حاضر بر اساس منابع اوليه و ثانويه اطلاعات است. داده هاي اوليه از طريق نمونه گيري خانوار، روشهاي مبتني بر مصاحبه و مصاحبه هاي ميداني جمع آوري شد. داده هاي ثانويه از روش کتابخانه اي جمع آوري گرديد. منابع و روش هاي بکارگرفته شده براي جمع آوري داده هاي موردنياز پژوهش به طور خلاصه آورده شده است.
1-1-8-1- جمع آوري داده هاي اوليه
براي توليد داده هاي موردنياز از منابع اوليه، از رويکردهاي روش شناختي ميداني استفاده گرديد. اين روش شامل تکميل پرسشنامه از واحدهاي تحليل ( ساکنين اجتماعات محلي منطقه 10 شهر تهران)، مصاحبه با مردم محلي، مشاهده موضوعات در محدوده هاي سکونتگاهي منطقه، مصاحبه با متخصصين موضوع پژوهش در جهت اصلاح شاخص هاي نظري مي باشد. اين تکنيک ها براي جمع آوري داده هاي مربوط به عرصه هاي ذهني زندگي به کار گرفته شدند. پرسشنامه هاي ساختار يافته براي مصاحبه استفاده شدند. پرسشنامه ها به دو شيوه زير تکميل شدند:
الف) تکميل پرسشنامه توام با مصاحبه: در اين شيوه خود پرسشنامه را در دست گرفته و سوالات را به ترتيب طرح نموده و جواب آنها را پس ازدريافت از پاسخگو در پرسشنامه وارد نموديم. معمولاً اين نوع استفاده از پرسشنامه در مورد خانوارهايي به کار گرفته شد که سطح سواد و آگاهيهاي عمومي آنها نسبتاً پايين بوده و پاسخگويان شخصاً قادر به خواندن سوالات و يا درک مفهوم آنها نبودند.
ب) تکميل پرسشنامه بدون مصاحبه: در اين شيوه پرسشنامه را پاسخگو خود شخصاً تکميل نمود

پایان نامه
Previous Entries پایان نامه درمورد حمل و نقل Next Entries پایان نامه درمورد سلسله مراتب