پایان نامه درمورد تفکر نقادانه، گروه همسالان، رسانه های جمعی

دانلود پایان نامه ارشد

گیری شوند.
تصمیم گیری منطقی
این تصمیم گیری بر اساس تجزیه و تحلیل موقعیت(مشکل)، بررسی مزایا و معایب راه های مختلف، ارزیابی نقاط قوت و ضعف انتخاب های مختلف انجام می شود.تصمیم گیری، پس از ارزیابی و بررسی تمام راه حل های ممکن، بهترین روش تصمیم گیری است(محمدخانی،1389).
2-1-12- مهارت تفکر خلاق
تعریف: مهارتی است که شخص از تلفیق مهارت های حل مساله وتصمیم گیری، از افکار یا روابط نو برخوردار شده و قدرت کشف و انتخاب راه حل های جدید را پیدا می کند. این نوع تفکر، هم به مسأله و هم به تصمیم گیری مناسب کمک می کند با استفاده از این نوع تفکر، راه حل های مختلف و پیامدهای هر یک از انها بررسی می شود تا در اختیار روند تصمیم گیری قرار گیرند این امر فرد را قادر می کند تا مسایل را از ورای تجارب مستقیم خود در یابد و حتی در زمانی که مشکلی وجود نداردو تصمیم گیری خاصی لازم نیست، سازگاری و انعطاف پذیری بیشتری به زندگی روزمره خود بپردازد(رضایی،1387).
2-1-12-1- اصول تفکر خلاق:
1- برای اینکه بهتر بتوانید از فکر خلاق خود استفاده کنید هر گونه تصمیم گیری را عقب بیندازید.
2- ذهن خود را آزاد بگذارید.
3- تا آن جايی که می توانید راه حل های بشتری بیاید. حتی بکوشید راه حل های منفی را هم مطرح کنید.
4- هیچ نوع قضاوتی را انجام ندهید.
5- تا آنجایی که می توانید راه حل تولید کنید(رضایی،1387).
2-1-12-2- فواید مهارت تفکر خلاق
1- تفکر خلاق باعث می شود ذهن انسان باز و گسترده شود.
2- تفکر خلاق باعث می شود فرد برای مشکلات خود راه حل های متعدد پیدا کند.
3- مانع از نا امیدی، در ماندگی و استیصال می شود.
4- از اقدام به خود کشی جلو گیری مد کند.
5- از اعتیاد جلو گیری می کند.
6-از آسیب های روانی و اجتماعی جلو گیری می کند(نوری،1389).
2-1-12-3- ویژگی‌های یک فکر خلاقانه
1- روان بودن تفکر : توانایی تولید تعداد زیادی پاسخ متفاوت در مدت زمانی خاص ومعین.
2- قابلیت تغییر پاسخ ها : توانایی تولید پاسخ هایی با خصوصیات متفاوت از هم.
3- بکر بودن فکر : توانایی تولید پاسخ های غیر معمول وغیر عادی.
4- ماهرانه بودن پاسخ ها : توانایی توسعه دادن و گسترش یک فکر و استفاده ماهرانه وزیرکانه از فکر(دهستانی،1392).
2-1-12-4- موانع خلاقیت فرزندان در خانواده
1- تاکید بیش از حد والدین بر هوش و حافظه کودک.
2- ایجاد رقابت میان کودکان.
3- تاکید افراطی بر جنسیت کودک.
4- قرار دادن قوانین خشک و دست و پا گیر در منزل.
5- عدم آشنایی والدین با مفهوم واقعی خلاقیت.
6- انتقاد مکرر از رفتارهای کودکان.
7- بیهوده شمردن تخیلات کودکان.
8- عدم شناسایی علایق درونی کودک.
9- عدم وجود حس شوخ طبعی در محیط منزل.
10- تحمیل نقش بزرگسالان به کودک.
11- مخالفت والدین با بعضی بازی ها به علت کثیف شدن لباس ها.
12- محیط سرد خانواده.
13- تبعیض در خانواده.
14- اجبار به هم نوایی.
15- پاداش.
16- قانع بار آمدن کودک.
17- تاکید بسیاری به نمره امتحانی.
18- ترس از شکست(رضایی،1387).
2-1-12-5- باورهای منفی
1- این باور که برای هر مشکلی فقط یک راه حل درست و منطقی وجود دارد.
2- این باور که من قدرت خلاقیت ندارم.
3- این باور که فقط بعضی از افراد قدرت خلاقیت دارند.
4- این باور که من نمی توانم در برابر مشکلاتم کاری انجام دهم.
5- این باور که خلاق بودن یعنی بچه گانه عمل کردن.
6- بزرگ کردن مشکل و این باور که مشکلات بزرگتر از توان ماست(نوری،1389).
2-1-12-6- راه کارها و پیشنهادهایی برای خلاقیت کودکان و نو جوانان:
1- والدین به کودکان احترام بگذارند و به توانمندی های آنان آگاه باشند.
2- به آنها آزادی عمل دهند زیرا ابتکار و خلاقیت کودک غالبا در زمان های شکوفا می شود که از آزادی عمل برخوردار باشند.
3- والدین باید به کودکان اجازه دهند به طور خودجوش وخلاقانه به کارهای مورد علاقه خویش بپردازند و با ملایمت و احتیاط فعالیت آنان را هدایت کنند.
4- والدین باید خود به عنوان الگوی خلاق برای فرزندان باشند، زیرا اگر کودکان الگوی خلاق داشته باشند خلاقانه تر عمل می کنند.
5- والدین باید نظارت و مراقبت خود را نسبت به فرزندان کاهش دهند.
6- والدین باید فرزند خود را آن گونه که هستند تربیت و آماده کنند نه آن گونه که می خواهند.
7- والدین باید به فرزندان بیاموزند که برای حل مساله تنها به یک راه فکر نکنند و به دنبال راه های جدید تر و متنوع تر باشند.
8- اگر والدین به خواهند در مورد پیشرفت فرزندان سوال کنند باید سوالاتی را بپرسند که با چرا و چگونه آغاز می شود.
9- والدین به تفاوت های فردی فرزندان توجه کنند.
10- از تحمیل یک الگوی خاص بپرهیزند.
11- والدین کودکان را به بازی با گل تشویق کنند زیرا گل وسیله سه بعدی است هنگام کار با این وسیله کودک آزادی خلاقانه ای را نسبت به وسایل دو بعدی دیگری نظیر نقاشی و طراحی بدست می آورد(رضایی،1387).
2-1-13-مهارت تفکر نقادانه
2-1-13-1- تعریف تفکر نقادانه:
تفکر نقادانه، تفکری است که در جستجوی شواهد، دلایل و مدارک برای یک قضاوت و نتیجه گیری است ویا برای دست یابی به چنین قضاوت و نتیجه گیری خواستار دلیل، شواهد و مدارکی است. در تعریف دیگری مهارت تفکر نقادانه را به این صورت مطرح کرده اند: فرآیند ی که به بررسی صحت،دقت و ارزش اطلاعات و دانسته ها می پردازد.منظور از نقد کردن، سنجیدن، ارزیابی، مطالعه و بررسی کردن است. و عبارتست از یک فرایند شناختی، فعال، هد فمند و سازمان یافته است که شخص با استفاده از آن به بررسی افکار و عقاید خود و دیگران ویا مو قعیت های خاص می پردازد و با ارزیابی و تفسیر ماهرانه خود به درک و فهم روشن تر و بهتری دست می یابد. تفکر نقادانه، توانایی تحصیل اطلاعات و تجارب است. آ موزش این مهارت نوجوان را قادر می سازد تا در برخورد با ارزش ها، فشار گروه همسالان و رسانه های جمعی مقاومت نماید واز آسیب های ناشی از این موارد در امان بماند(نوری،1389).
2-1-13-2- اصول تفکر نقادانه:
1- به آنچه گفته می شود، یا آنچه از شما خواسته می شود خوب توجه کنید.
2- آنچه برای شما مشخص نیست سئوال بپرسید.
3- به جز آنچه که می شنوید و به شما گفته می شود ، به جنبه ‌ی دیگر آن موضوع فکر کنید.
4- همه آن چیزی که به شما گفته می شود، یا خودتان به آن نتیجه رسیده اید ارزیابی کنید.
5- والدین فضای نقادی را هم برای خود و هم برای فرزندان ایجاد کنند(رضایی،1387).
2-1-13-3- فواید کاربرد تفکر نقادانه:
1- به فرد کمک می کند که از میان اطلاعات و پیشنهادات مختلفی که به وی می شود پیشنهادهای سالم را انتخاب کند.
2- به فرد کمک می کند تا واقعیت ها را بیابد تا خود را محدود به حدس و گمان نکند.
3- به او قدرت می دهد تا اعمال و رفتارهایش را پیش بینی کند.
4- مهارت تفکر نقاد به فرد یاری می رساند تا اطلاعات اساسی را به یک تصمیم گیری صحیح را جمع آوری کند.
5- از اعتیاد، خود کشی، فرار از منزل، خشونت و بی توجهی به قانون و آسیب های روانی اجتماعی جلو گیری می کندهمان منبع).
2-1-13-4- راه کارهای پرورش تفکر نقادانه
1- نسبت به امور و پدیده های اطرافمان، حساسیت و دقت بیشتری داشته باشیم.
2- دیده ها، شنیده ها و مطالعه خود را مورد تجزیه و تحلیل قرار دهیم و به سادگی آنها را نپذیریم و رد نکنیم.
3- در باره هر موضوعی با سوالات مناسب و مرتبط اطلاعات بیشتری به دست آوریم.
4- مسایل معمولا راه حل های متفاوتی دارند، تحمیل راه حل های خود یا تحمل راه حل های دیگران را به عنوان یک راه حل منطقی به نظر نمی آید.
5- در باره مسایل پیشامده فکر کنیم و دچار احساسات و هیجان های شدید و کاذب نشویم واز قضاوت عجولانه، تعصب و خود رایی در باره موضوعات مورد بحث اکیداً بپرهیزیم.
6- قبل از پاسخ گویی به مسایل فکر کرده سپس تصمیم گیری و عمل نماییم.
7- از عقاید و نظرات خود دفاع معقولانه و منطقی کرده و زود تسلیم نشویم.
8- به دیگران اجازه بحث و اظهار نظر درباره ی موضوعات مختلف را بدهیم.
9- برای رشد تفکر نقادانه ودر کودکان نوجوانان مطالعه زندگینامه افراد نقاد مفید و مؤثر می باشد.
10 در جلسات بحث و تبادل افکار از برچسب زدن، دستور دادن، سرزنش و نصیحت و قضاوت و مسخره کردن دیگران اکیدا پرهیز نماییم.
11- در مقابل سوالی که از ما می کنند پاسخ از قبل تعیین شده‌ای نداشته باشیم، تا بهتر بتوانیم به نقد و بررسی، تجزیه و تحلیل موضوع بپردازیم.
12- ایجاد فضای آزاد و پرسشگرانه در مدرسه و منزل برای دانش آموزان و پرهیز از هرگونه خشونت، سرکوب و تهدید آنان(رضایی،1387).
2-1-13-5- تفکر نقادانه چه چیزی نیست؟
تفکر نقادانه بی احترامی وبی توجهی به بزرگسالان نیست.
لازمه‌ی تفکر نقادانه آن است که فرد بپرسد، اطلاعات جمع آوری کند، به ارزیابی مطالعه وتفکر بپردازد. ونیز می توان از مشورت وراهنمایی بزرگسالان هم استفاده کرد.در صورت عدم تطابق افکار ما با دیگران به جای درگیرشدن بهتر است دید خود را نسبت به موضوع بیان کرد وگاهی انسان ها یک موضوع را از زاویه های مختلفی نگاه می کنند.
تفکر نقادانه بدبینی وبی اعتمادی به دیگران نیست.
نکته‌ی بسیار مهم آن است که فرد برای محافظت از خود در مقابل آسیب های روانی، اجتماعی ودر مواجهه با فرهنگ ها، انسان‌ها، باورها وعقلید سالم وناسالم حق دارد که از نیروی فکر خود استفتده نماید. منطقی آن است که ابتدا موقعیت های زندگی، به خصوص موقعیت هایی که امکان خطر دارند، خوب سنجیده و ارزیابی وسپس اقدام وتصمیم گیری شود این به معنی بی اعتمادی، منفی بافی وبدبینی نیست، بلکه فقط جستجوی واقعیت هاست(نوری،1389).

2-1-14- مهارت کنترل هیجان
هیجانات بخشی از زندگی روزمره ما را تشکیل می دهند. واژه هیجان16 گویای احساساتی است که هریک از ما می تواند با درونگری در وجود خود شناسایی کند یا با برون نگری به دیگران نسبت دهد. ویژگی های هیجان ها از طریق احساس های کم و بیش آشکاری از خوشی یا ناخوشی تعیین می شود. هیجان های خوشایند یا مثبت با وقوع رویدادهای خوشایند یا پیش بینی آنها همراه است. هیجان های نا خوشایند یا منفی با تجربه درد، خطر یا تنبیه ارتباط دارد. برای صحبت کردن از هیجان ها و نیز سهیم کردن اطرافیان در آن یاد می گیریم که هبجان ها را با واژه های خاصی تبیین کنیم. مثل شادی، شعف شادکامی، غم، رنج، گناه، ترس، اضطراب، و خشم( موکلی و دانترز17، 1994 ،ترجمه‌گنجی،1384).
یک پاسخ هیجانی متشکل از سه مؤلفه است: رفتاری، خودکار و هورمونی. مؤلفه رفتاری‌ متضمن آن است که آن دسته از حرکات عضلانی است که با موقعیتی که آنها را بر می انگیزد، تناسب دارد. پاسخ های خودکار موجب تسهیل رفتاری می شوند و انرژی بدن را برای حرکت سخت، به سرعت بسیج می کنند. پاسخ های هورمونی باعث تقویت پاسخ های خودکار (خودمختار) می شوند(کارلسون 18،2001 ، ترجمه پژهان،1390).
بروز هیجان ها دارای دامنه وسیعی است که بر حسب نوع تعبییری که به همراه دارند در شش طبقه اصلی گنجانده شده اند از جمله غم، شادی، ترس، تعجب، خشم و عشق. هر طبقه خود داری یک طیف می باشد. یعنی از کمترین احساس و حالت شروع می شود و به بیشترین احساس یا حاات ختم می شود. مثلا” طبقه غم، ممکن است از ناراحتی شود و به افسردگی ختم گردد. بروز هیجان ها با در نظر گرفتن سن، به دو دسته هیجان های اولیه و هیجان های ثانویه تقسیم می گردند. هیجان های اولیه، هیجان هایی هستند که طی دو سال اول زندگی ظاهر می شوند مانند هیجان های شادی، غم، عصبانیت و ترس. با افزایش سن کودک هیجان ها و احساس ها رشد یافته و هیجان های ثانویه مانند خجالت، حسادت و غرور ظاهر می شوند. هیجان های ثانویه را بعضاً هیجانات خود آگاهی هم می نامند. دلایل این نام گذاری، احساس نا خوشایندی است که به دنبال تجربه چنین احساسی نسبت به خود داریم. برنامه مهارت های زندگی با پرداختن به مهارت مقابله با هیجان، سعی در آموزش اطلاعات و آگاهی های لازم در مورد احساسات و نحوه کنار آمدن با آن، مخصوصا احساسات قوی و محرک دارد(نیک پرور فرد، 1391).

پایان نامه
Previous Entries پایان نامه درمورد سلامت روان، سلامت روانی، مهارت حل مساله Next Entries پایان نامه درمورد منابع استرس، اعتماد متقابل، فشار روانی