پایان نامه درمورد اوقات فراغت، صاحب نظران، سلامت روان

دانلود پایان نامه ارشد

محلات
6. توجه به کيفيت مسکن ساکنين
7. توجه به محيط زيست و استفاده پايدار از منابع طبيعي با توجه به افزايش جمعيت و نيازمندي بيشتر ساکنين
8. رشد اقتصادي و تامين اشتغال با توجه به ثبات و حفظ سطح آن و ايجاد فضاي امن براي فعاليت هاي اقتصادي
9. عدالت و برابري ساکنين در برابر قانون و عدم وجود هرگونه تبعيض قوميتي و نژادي
10. شهروندان درباره محله خود احساس غرور کنند به خاطر تميز بودن، امن بودن و جذابيت (Alca’zer,Andrade R,2008).

2-5-4-2- مطالعه شاخص کيفيت زندگي در شهر آديس آبابا در کشور اتيوپي
اين مطالعات در سپتامبر 2009 به صورت مقاله اي توسط تسفازقي و مارتينز ، به منظور نشان دادن تنوع کيفيت زندگي در مقياس هاي کوچک منتشر شد. اين پژوهش به دنبال نشان دادن اين واقعيت است که مطالعه در مقياس بزرگ مي تواند تنوع کيفيت زندگي در مقياس هاي کوچک را پنهان نمايد. يافته ها همچنين، اهميت مطالعه کيفيت زندگي عيني و ذهني به طور توام را به جاي مطالعه جداگانه هريک، آشکار مي کند. در اين مطالعه يک ناحيه خرد شهري در آديس آبابا انتخاب گرديد و با سنجش کيفيت زندگي عيني و ذهني و ترکيب آنها، حالت هاي مختلف کيفيت زندگي در سطح محلات اين ناحيه خرد شهري در شهر آديس آبابا در کشور اتيوپي بدست آمد.
عرصه هاي زندگي که براي اين مطالعه انتخاب شدند، عبارتند از:
1. مسکن
2. محيط ساخته شده
3. امنيت واحد همسايگي
4. بهداشت واحد همسايگي
5.کيفيت تسهيلات عمومي
6.دسترسي به خدمات عمومي
7.تعاملات اجتماعي
8.درآمد خانوار
متغيرهاي انتخاب شده براي هريک از عرصه هاي انتخابي عبارتند از:
1. وضعيت اشتغال
2. سطح تحصيلات
3. نوع مالکيت خانوار
4. درآمد
5.اندازه خانوار
6.نرخ تکفل
7.تعداد اتاق
8.فاصله تا تسهيلات آموزشي
9. فاصله تا تسهيلات بهداشتي
10. تراکم جمعيت
11. تراکم ساختماني
12. نرخ جرم
13. شمار تصادف
نتايج اين مطالعات مي تواند به برنامه ريزان محلي در بهتر نمودن و درک بهتر وضعيت کيفيت زندگي جمعيت ساکن در آنها کمک کند. درنتيجه آنها بهتر مي توانند مشکلاتي که اجتماع محلي با آن مواجه مي باشد را اولويت بندي کنند(Tesfazghi,2009).

3-5-4-2- مطالعه شاخص کيفيت زندگي در مناطق 22 گانه شهر تهران در کشور ايران

اين پژوهش توسط شهرداري تهران انجام شده است. در اين پژوهش از شاخص هاي عيني براي سنجش کيفيت زندگي در سطح نواحي مختلف شهر تهران استفاده شده است. به منظور بررسي و سنجش ابعاد مختلف کيفيت زندگي در اين مطالعه، روش تحليل عاملي بکار گرفته شده است. در اين روش 27 شاخص نشانگر ابعاد مختلف کيفيت زندگي به چهار عامل که هريک از عوامل بعدي از کيفيت زندگي را نشان مي دهند، تبديل شده اند. اين ابعاد عبارت است از:
1- دسترسي به خدمات و تسهيلات شهري
2- کيفيت عرصه اجتماعي
3- کيفيت مسکن
4- کيفيت محيط زيست
در اين پژوهش با استفاده از شعاع دسترسي به خدمات و تسهيلات شهري، مناطق 22 گانه شهر تهران در هريک از ابعاد چهارگانه کيفيت زندگي با بکارگيري روش تحليل خوشه اي، به پنج گروه تقسيم شده است. اين گروهها عبارت است از:
الف) کاملاً مناسب
ب) مناسب
ج) تا حدودي مناسب
ت) نامناسب
ث) کاملاً نامناسب
که در اين مطالعه، منطقه 10 شهر تهران، جزء مناطق با کيفيت مناسب رتبه بندي شده است
((ATLAS OF TEHRAN METROPOLIS,2011,313-328.

4-5-4-2- کيفيت زندگي مردم شهر تهران بر اساس پرسشنامه WHOQOL-BREF

اين پژوهش توسط دانشگاه علوم پزشکي تهران انجام شده است. در اين پژوهش از شاخص هاي ذهني براي سنجش کيفيت زندگي در سطح مناطق 22 گانه شهر تهران استفاده شده است. به منظور بررسي و سنجش ابعاد مختلف کيفيت زندگي در اين مطالعه، روش طيف ليکرت 5 نقطه اي بکار گرفته شده است. در اين پژوهش تعداد 1164 نفر از جمعيت عمومي 22 منطقه شهرداري تهران، پرسشنامه WHOQOL-BREF را تکميل نمودند. اين پرسشنامه شامل 26 سوال در چهار دامنه تعريف شده براي کيفيت زندگي که عبارت بود از: سلامت جسماني، سلامت رواني، سلامت اجتماعي و سلامت محيط بوده است. اين مطالعه در سال 1384 انجام شده است (Nedjat,2008:21-61).

6-4- 2- شواهد تجربي در سنجش کيفيت زندگي عيني و ذهني
همانگونه که در جدول بيان شده بيشتر پژوهش هاي کيفيت زندگي براي کشورهاي اروپايي است که کوشش دارند کيفيت زندگي عيني و ذهني را با هم اندازه بگيرند، اندازه نمونه اين مطالعات رنجي از 69 تا 2400 نفر دارد و سايز نمونه به جمعيت کلي محدوده مورد مطالعه وابسته نمي باشد. بعلاوه بيشتر مطالعات از يک مقياس ليکرت 5 نقطه اي استفاده مي کنند. (Rishan Teklay,2012,p:10-11).
خلاصه مطالعات کيفيت زندگي شهري در جدول زير ارائه شده است.
جدول شماره 5-2- خلاصه مطالعات کيفيت زندگي شهري

منطقه
مساحت محدوده مورد مطالعه(هکتار)
جمعيت کل (ميليون)
اندازه نمونه
مقياس ليکرت
سنجه هاي کيفيت زندگي
Foo(2000)
آسيا
647.8
3.1
2200
5
کيفيت زندگي ذهني
Ibrahim and Chung (2003)
آسيا
ذکر نشده است
ذکر نشده است
300
5
کيفيت زندگي ذهني
McCrea,et al (2006)
اروپا
20000
2035
1610
5
کيفيت زندگي ذهني و عيني
Santos,et al (2007)
اروپا
ذکر نشده است
ذکر نشده است
2400
5
کيفيت زندگي ذهني
Das(2008)
آسيا
ذکر نشده است
ذکر نشده است
379
5
کيفيت زندگي ذهني و عيني
Senlier, et al (2009)
اروپا
ذکر نشده است
ذکر نشده است
300
ذکر نشده است
کيفيت زندگي ذهني و عيني
Tesfazghi,et al (2010)
افريقا
14.720
220.991
607
5
کيفيت زندگي ذهني و عيني
Pearl,et al (2011)
اروپا
254.5934
3.726
69
5
کيفيت زندگي ذهني و عيني
Woldetinsaye (2011)
آفريقا
ذکر نشده است
220.925
410
6
کيفيت زندگي ذهني و عيني
مآخذ: (Rishan Teklay,2012,p: 11)

5-2- معرفي روشها و فنون مرتبط با بکارگيري انگاشت کيفيت زندگي در برنامه ريزي شهري
1-5-2- مقدمه
همانطور که بيان گرديد، انگاشت کيفيت زندگي شهري، انگاشتي چند بعدي و پيچيده مي باشد. بدون شک زماني مي توان از اين مفهوم در برنامه ريزي هاي شهري استفاده نمود که چارچوبي مناسب و قابل اطمينان براي سنجش آن تدوين شود. کيفيت زندگي دو بعد دارد که به عنوان ابعاد عيني و ذهني شناخته مي شوند و اغلب توسط شاخص هاي عيني يا ذهني، به صورت جداگانه، سنجش مي شود. شاخص هاي ذهني، ارزشگذاري فردي از شرايط عيني زندگي را ارائه مي کنند که از مميزي هاي صورت گرفته از ادراکات ساکنين، رضايتمندي يا بهزيستي با زندگي شهري بدست مي آيند. از سوي ديگر، شاخص هاي عيني، بر شرايط بيروني يا ملموس زندگي دلالت دارند و اغلب از داده هاي ثانويه مانند، داده هاي جمعيتي، اجتماعي- اقتصادي، گزارش هايي مبني بر وجود خدمات عمومي و جز آن بدست مي آيند.
براساس سنجش شاخص هاي عيني و ذهني، سطح کيفيت زندگي چهار حالت دارد که به عنوان بهزيستي، محروميت، سازش پذيري يا ناهنجاري شناخته مي شوند. بهزيستي زماني است که هم احساس ذهني فرد از زندگي و هم شرايط عيني زندگي خوب باشد. اگر هر دو شرايط عيني و ذهني بد باشند، محروميت وجود دارد. از سوي ديگر زماني که شرايط ذهني خوب است و شرايط عيني بد است، در آن هنگام سازش پذيري وجود دارد. ولي، اگر شرايط ذهني بد اما شرايط عيني خوب باشد، در آن هنگام ناهنجاري وجود خواهد داشت.
مدل هاي انگاشتي در تحليل و فهم تمام جنبه هاي کيفيت زندگي واجب و حياتي هستند. مدل هاي متنوع برحسب مقياس و شاخص هاي بکار رفته متمايز مي باشند. در اين فصل مدل هاي انگاشتي به عنوان راهنمايي براي انتخاب و تحليل شاخص هاي کيفيت زندگي در مورد پژوهي مورد بازبيني قرار مي گيرند. بررسي و مطالعه روابط پيشنهاد شده در مدل هاي زير مي تواند کمک موثري درجهت سنجش کيفيت زندگي در مورد پژوهي فراهم آورد.
2-5-2- هدف
هدف از اين بخش، آشنايي با روشها و فنون سنجش کيفيت زندگي شهري به منظور استفاده از آنها در سنجش کيفيت زندگي مورد پژوهي پايان نامه مي باشد.
3-5-2- روش کار
اين بخش شامل دو زيربخش به شرح ذيل مي باشد:
زيربخش نخست- سنجش کيفيت زندگي: مک لارن (1996) بيان مي کند که: توافقي همگاني وجود دارد که دو نوع مشخصي از شاخص ها براي سنجش کيفيت زندگي مناسب هستند. نوع اول شامل شاخص هاي عيني هستند که جنبه هاي ملموس محيط ساخته شده، محيط طبيعي و حوزه ي اجتماعي و اقتصادي را اندازه گيري مي کنند. نوع دوم شاخص ذهني است که بياني قابل اندازه گيري از حس بهزيستي افراد و رضايت مندي از يک جنبه خاص از زندگي مي باشد(Massam,2002,121).
با توجه به اين دو دسته شاخص در سنجش کيفيت زندگي شهري که تقريبا مورد توافق اکثر صاحب نظران قرار گرفته است، در ادبيات مطرح شده در اين زمينه با دو رهيافت اصلي در سنجش کيفيت زندگي شهري مواجه مي شويم. رهيافت اول که از آن با عنوان سنجش کيفيت زندگي شهري عيني نام برده مي شود و رهيافت دوم که از آن با عنوان سنجش کيفيت زندگي شهري ذهني نام برده مي شود. در اين زيربخش ادبياتي که شاخص هاي عيني و ذهني را براي سنجش کيفيت زندگي به کار مي برند بازگو مي شود، از آنجايي که سنجش کيفيت زندگي شهري تنها با استفاده از يکي از دو دسته شاخص هاي عيني و شاخص هاي ذهني نمي تواند تصويري روشن و منطبق بر واقعيت را براي برنامه ريزان شهري ترسيم نمايد، لذا ادبياتي که ترکيبي از شاخص هاي عيني و ذهني کيفيت زندگي شهري را براي سنجش کيفيت زندگي شهري به کار مي برند، نيز در اين زيربخش مورد بازبيني قرار گرفته است.
زير بخش دوم: مدل هاي سنجش کيفيت زندگي: در اين زيربخش مدل هاي انگاشتي به عنوان راهنمايي براي انتخاب و تحليل شاخص هاي کيفيت زندگي در مورد پژوهي مورد بازبيني قرار مي گيرند.

4-5-2- سنجش کيفيت زندگي
1-4-5-2- عرصه هاي زندگي23
رايج است که در تجزيه و تحليل کيفيت زندگي، رويکرد “عرصه هاي زندگي” مورد استفاده قرار بگيرد. اگر از مردم خواسته شود که زندگي خود را توصيف کنند، هم مي توانند زندگي خود را به عنوان يک کل و هم با اشاره به عرصه هايي از زندگي که تجربياتشان در آنها تقسيم شده است، توصيف کنند. اندروز و ويدي24 (1976) تاييد کردند که مردم مي توانند زندگي خود را به عرصه هايي تقسيم کنند که اگرچه مجزا نيستند، اما کاملاً براي تشخيص و ارزشگذاري به عنوان يک بخش قابل تميز زندگي، از يکديگر مستقل هستند. درجه اي که نيازها و خواسته هاي فرد درون يک عرصه ي خاص زندگي راضي کننده باشد، کيفيت زندگي براي آن عرصه مي باشد. (Cerce,1992,p: 8-9)اکثر مطالعات تجربي، عرصه ها يا جنبه هاي متفاوتي را به منظور اندازه گيري کيفيت زندگي شهري به کار مي برند. براي مثال رضايتمندي از زندگي خانوادگي، آموزش، دارايي، سلامت توسط فو25(2000) ارزشگذاري شده بود که بيشتر با ويژگي هاي جمعيت شناختي و اجتماعي-اقتصادي افراد مربوط هستند. مک کريا و همکاران26 (2006) عرصه هاي مربوط به رضايتمندي از محيط همچون رضايتمندي از همسايگي، رضايتمندي از محدوده محلي، رضايتمندي منطقه اي و کيفيت زندگي منطقه اي را براي ارزشگذاري رضايتمندي به کار بردند. به همين نحو تسفازقي و ديگران27(2010) عرصه هايي همچون مسکن، محيط ساخته شده، امنيت همسايگي، بهداشت همسايگي، کيفيت خدمات عمومي، دسترسي به خدمات عمومي، درآمد خانوار را براي ارزشگذاري و تحليل فضايي کيفيت زندگي شهري به کار بردند. پيرل و ديگران28(2011) عرصه هايي چون امنيت در خيابان ها، دسترسي به مراکز تفريحي، سطح آموزش، کيفيت مسکن و فضاي سبز را در پژوهش هاي کيفيت زندگي خود به کار بردند. (Rishan Teklay,2012,10-11)
در رويکرد “عرصه هاي زندگي” بحث هاي قابل توجهي در مورد شمار عرصه هاي مستقل وجود دارد. پژوهش هاي زيادي براي تشخيص يک ليست کامل از عرصه هاي زندگي انجام شده است. جدول زير عرصه هاي شناسايي شده توسط پژوهشگران مختلف را نشان مي دهد. مطالعات نشان مي دهد که برخي از عرصه هاي اصلي درميان اکثر مطالعات مشترک هستند. اين عرصه ها عبارتند از: کار، اوقات فراغت، سلامت، وضعيت

پایان نامه
Previous Entries پایان نامه درمورد مشارکت مردم، آموزش و پرورش، سازمان ملل متحد، بهداشت روان Next Entries پایان نامه درمورد اوقات فراغت، چارچوب سنجش، حمل و نقل