پایان نامه درباره گفتمان روایی، انسجام واژگانی، انسجام دستوری، ارزیابی توان

دانلود پایان نامه ارشد

112
نمودار شماره 4-6: مقایسه کاربرد ابزارهای انسجام ربطی در سه گروه سنی کودک 117 نمودار شماره 4-7: مقایسه‌ کاربرد انواع ابزار انسجامی بر پایه متغیر سن در آزمون بازگویی داستان 118
نمودار شماره 4-8: نمودار مقایسه‌ای کاربرد انواع ابزار انسجامی در آزمون بازگویی داستان 119 نمودار شماره4-9:مقایسه کاربرد تکرار و باهم‌آیی در سه گروه سنی کودک 121
نمودار شماره 4-10: کاربرد کلی ابزارهای انسجام واژگانی با توجه به متغیر سن 122
نمودار شماره 4-11: مقایسه کاربرد ابزارهای انسجام دستوری در سه گروه سنی کودک 126 نمودار شماره 4-12: کاربرد ابزارهای انسجام دستوری بر پایه متغیر سن 126
نمودار شماره 4-13: مقایسه کاربرد ابزارهای انسجام ربطی در سه گروه سنی کودک 131
نمودار شماره 4-14: مقایسه کاربرد ابزارهای انسجام ربطی برپایه متغیر سن در آزمون تولید داستان 132 نمودار شماره 4-15: مقایسه کاربرد انواع ابزار انسجامی در سه گروه سنی کودک 133
نمودار شماره 4-16: مقایسه کاربرد ابزارهای انسجام واژگانی در آزمون بازگویی و تولید داستا ن در سه گروه سنی کودک 134
نمودار شماره4-17: مقایسه کاربرد ابزارهای انسجام دستوری در آزمون بازگویی و تولید داستان در سه گروه سنی کودک 135 نمودار شماره4-18: مقایسه کاربرد ابزارهای انسجام ربطی در آزمون بازگویی و تولید داستان در سه گروه سنی کودک 136
نمودار شماره4-19: مقایسه تعداد بندهای به‌کاررفته در آزمون بازگویی و تولید داستان در سه گروه سنی کودک 137

چکیده
الف. موضوع و طرح مسأله (اهمیت موضوع و هدف):
یکی از مشخصه‌های مهم رشد زبانی، مهارت فزاینده کودکان در حوزه گفتمان است که به نظر می‌رسد مهمترین حوزه فراگیری زبان در مراحل بعدی رشد می‌باشد. توانایی سازمان‌دهی گفتمانی جزء لازم دانشِ در حال رشد کودک است که در َطول فراگیری زبان اول تحقق می‌یابد. نوعی گفتمان که کودک از سه‌سالگی قادر به تولید آن است، داستان‌گویی است که خود منبعی غنی در انعکاس توانایی‌های زبانی، کاربردشناختی و شناختی کودکان به‌شمارمی‌رود. بررسی عملکرد کودک هنگام داستان‌گویی می‌تواند حوزه وسیعی از توانایی‌های زبانی فراتر از جمله مانند سازماندهی جملات درون یک متن و نیز کاربرد ابزارهای زبانی برای منسجم‌ساختن آن متن را دربرگیرد و نیز شاخص معتبری در ارزیابی مهارتهای پیچیده زبانی، مانند مهارتهای کاربردشناختی در درازمدت ، حتی در میان کودکان کم‌سن باشد . هدف اصلی این تحقیق آن بوده است که با ارزیابی توانایی سازماندهی گفتمان روایی در کودکان فارسی زبان به شناخت و ارزیابی بهتری از توانش گفتمانی آنها دست‌یابیم. تلاش بر این بود که در صورت وجود الگویی مشخص در عملکرد این کودکان مبتنی بر کاربرد ابزارهای انسجامی به‌ منظور سازماندهی گفتمان، این الگو معرفی گردد. هدف دیگر پژوهش حاضر آن است که یافته‌های به‌دست‌آمده از عملکرد کودکان فارسی‌زبان با یافته‌های گزارش‌شده درباره کودکان در زبان‌های دیگر مقایسه شود و وجوه مشابهت و تفاوت مورد توجه و تحلیل قرارگیرد. به این منظور، پانزده کودک، هشت پسر و هفت دختر چهار تا هفت سال در یک مهدکودک انتخاب و گزینش شدند. سپس به منظور بررسی عملکرد این کودکان در سازماندهی گفتمان ازطریق بکارگیری ابزار انسجام واژگانی، دستوری و ربطی دو آزمون بازگویی و تولید داستان با استفاده از دو کتاب مصور کودک اجرا گردید و با درنظر گرفتن رشد انسجام واژگانی، دستوری و ربطی داستانهای آنها مورد بررسی و مقایسه قرار گرفت.

ب: مبانی نظری شامل مروز مختصری از منابع، چارچوب نظری و پرسش‌ها و فرضیه‌ها:
گفتمان روایی کودک از ابعاد متفاوتی قابل بررسی است که یکی از آنها چگونگی سازماندهی گفتمان و ایجاد انسجام از سوی کودک است. گفتمان روایی نمونه‌ای از مهارتهای زبانی و شناختی در سطوح بالا می‌باشد، مهارتهایی مانند درک روابط علت و معلولی و نیز توانایی سازماندهی و ایجاد توالی در رخدادها به گونه‌ای که داستان برای شنونده قابل فهم شود. برای تولید قصه‌ای قابل فهم، قصه‌گو باید بتواند مجموعه‌ای از جملات را به یکدیگر پیوندزند و ابزارهای انسجامی، سازوکار مهمی در تحقق این امر می‌باشند.
توانایی سازماندهی گفتمان روایی از دوجنبه قابل بررسی است، انسجام و پیوستگی. از این جنبه از عملکرد کودکان که در پژوهش‌های زبان‌های مختلف دنیا گزارش‌شده‌است، می‌توان به علل و عوامل رشدی، بافتی و نیز جنسیّتی تأثیرگذار در گفتمان کودکان (لیپر، 1991) به شباهتها و تفاوتهای مشاهده‌شده در رویکردهای فردی نسبت به سازماندهی داستان به لحاظ زبانشناختی (جی، 1997)، به بررسی چگونگی و نیز زمان فراگیری نقش نماهای گفتمانی (چوی، 2007)، بررسی کاربرد ابزارهای انسجامی از سوی کودکان در مقایسه با بزرگسالان (ویگلزورث، 1997)، به رابطه میان درک کودک از متن روایی و توانایی او برای تولید یک متن داستانی منسجم و معنادار و نیز به تأثیر عوامل خارجی برجنبه‌های تولید روایی (کین، 2004)، چگونگی تأثیر رشد نحوی بر انسجام ارجاعی (جیزا، 2000) اشاره نمود. در این زمینه در زبان فارسی نیز پژوهشهایی صورت گرفته است که از میان آنها می‌توان به بررسی تأثیر قصه گویی بر انسجام و پیوستگی دست‌نوشته‌های دانش‌آموزان دبستانی (کردبچه، 1391) و به تاثیر قصه‌گویی بر انسجام و پیوستگی گفتمان گفتاری کودکان دبستانی (معصومی، 1391) اشاره‌نمود.
پرسشهای پژوهش
1- میزان کاربرد ابزارهای انسجامی (واژگانی، دستوری و ربطی) در گفتمان روایی کودکان فارسی‌زبان در سه گروه سنی 4-5، 5-6 و 6-7 سال دردو آزمون بازگویی و تولید داستان چگونه است؟
2- کودکان فارسی‌زبان در رده‌های سنی 4-5، 5-6 و 6-7 چه تفاوتی در بکارگیری انواع ابزارهای انسجامی در گفتمان روایی خود در دو آزمون بازگویی و تولید داستان نشان‌می‌دهند؟
3- عملکرد کودکان فارسی‌زبان در رده‌های سنی 4-5، 5-6 و 6-7 به‌لحاظ میزان و نوع کاربرد ابزارهای انسجامی (واژگانی، دستوری و ربطی) در آزمون بازگویی داستان چه تفاوتی با عملکرد آنها در آزمون تولید داستان دارد؟
فرضیههای تحقیق
1- میزان کاربرد ابزارهای انسجامی (واژگانی، دستوری و ربطی) در گفتمان روایی کودکان فارسی‌زبان در سه گروه سنی 4-5، 5-6 و 6-7 سال در دو آزمون بازگویی و تولید داستان متفاوت است و به موازات رشد سن کودک افزایش‌می‌یابد.
2- کودکان فارسی‌زبان در رده‌های سنی 4-5، 5-6 و 6-7 متناسب با رشد سن از ابزارهای انسجامی متفاوت و دشوارتری در گفتمان روایی خود در دو آزمون بازگویی و تولید داستان استفاده‌می‌کنند.
3- عملکرد کودکان فارسی‌زبان در رده‌های سنی 4-5، 5-6 و 6-7 به‌لحاظ میزان و نوع کاربرد ابزارهای انسجامی (واژگانی، دستوری و ربطی) در آزمون بازگویی داستان در مقایسه با عملکرد آنها در آزمون تولید داستان متفاوت است.

پ: روش تحقیق شامل تعریف مفاهیم، روش تحقیق، جامعه مورد تحقیق، نمونه‌گیری و روش‌های نمونه‌گیری، ابزار اندازه‌گیری، نحوه اجرای آن، شیوه گردآوری و تحلیل داده‌ها:
15 کودک فارسی‌زبان در سه گروه سنی 4 تا 7‌ سال مورد بررسی و مقایسه قرارگرفتند و نتایج به‌دست‌آمده از تولید روایی آنها به‌لحاظ سن و جنسیت با یکدیگر مقایسه‌شد. تمام آزمودنی‌ها تک‌زبانه و از طبقه‌اجتماعی متوسط تهران بودند و هیچ گونه علایم یا سابقه نارسایی زبانی نداشتند. برای جمع‌آوری داده‌های پژوهش، دو آزمون بازگویی داستان و تولید داستان با استفاده از دو کتاب داستان از گروه سنی (ب) به طور متوالی و با فاصله 10 دقیقه با حضور پژوهشگر و هر کودک به صورت انفرادی اجراگردید. سپس داستانهای کودکان با استفاده از دستگاهی با کیفیت بالا ضبط‌گردید و آوانگاری‌شد. داده‌های این پژوهش به دو صورت کمی و کیفی تحلیل شده‌اند و نتایج آنها به‌صورت جدول و نمودار ارائه گردیده‌اند.
ت: یافته‌های تحقیق:
مجموعه یافته‌های این پژوهش همچون پژوهش‌های پیشین نشان‌داد کودکان با قرارگرفتن در یک مسیر تکوینی، توانایی تولید گفتمان و سازماندهی آن را به‌دست‌می‌آورند. درواقع، کودکان در تمامی گروههای سنی قادر به بکارگیری انواع ابزارهای انسجامی بودند؛ اما نکته قابل ذکر این است که رشد سن تنها در میزان کاربرد ابزارهای انسجامی تأثیرگذار بود. به عبارتی دیگر، در تمامی گروههای سنی گرایش هماهنگی به نوع خاصی از هر یک از زیرگروههای ابزارهای انسجامی وجودداشت‌ و متناسب با رشد سن، تغییری در توانایی و یا تمایل کودکان نسبت به کاربرد ابزارهای انسجامی رخ‌نداد. یافته دیگر این پژوهش در ارتباط با عملکرد متفاوت کودکان در هر یک از آزمونها بود. درنهایت، باید گفته شود عامل جنسیت تنها به‌لحاظ کاربرد ابزار انسجام ربطی تأثیری نداشت و کودکان دختر و پسر نسبت به بکارگیری ابزارهای انسجامی واژگانی و دستوری متفاوت عمل‌کردند.
ث: نتیجه‌گیری:
مجموعه یافته‌های این پژوهش همچون پژوهش‌های پیشین نشان‌داد که کودکان در تمامی سنین قادر به تولید گفتمانی سازمان‌یافته بودند و تفاوت میان داستانهای گروه‌های سنی مختلف مربوط ‌به نوع ابزار بکاررفته نبود (آنگونه که در دیگر مطالعات مشاهده‌می‌شود) بلکه تفاوت در میانگین و تراکم کاربرد ابزارهای انسجامی بود.

صحت اطلاعات مندرج در این فرم بر اساس محتوای پایان‌نامه و ضوابط مندرج در فرم را گواهی می‌نمایم.
نام استاد راهنما:
دکتر محمد دبیرمقدم
سمت علمی: استاد
دکتر شهلا رقیب‌دوست
سمت علمی: استادیار
نام دانشکده: ادبیات و زبانهای خارجی

رییس کتابخانه:

چکیده :
هدف از انجام این پژوهش آن بود که با ارزیابی توانایی سازماندهی گفتمان روایی در کودکان فارسی زبان به شناخت و ارزیابی بهتری از توانش گفتمانی آنها دست یابیم. به این منظور دو آزمون بازگویی داستان و تولید داستان با استفاده از دو کتاب داستان گروه سنی (ب) مورد اجرا قرارگرفت تا توانایی سازماندهی روایی آنها با استفاده از ابزارهای انسجامی واژگانی، دستوری و ربطی معرفی شده از سوی هلیدی و حسن (1976) مورد ارزیابی قرارگیرد تا مشخص‌گردد آیا عملکرد کودکان در رابطه با میزان ونوع کاربرد ابزارهای انسجامی به موازات با رشد سن متفاوت است. برای جمع‌آوری داده ها 15 کودک در رده های سنی 4-5، 5-6 و 6-7 در یک مهدکودک انتخاب گردید و از هر کودک دو داستان، یکی برای آزمون بازگویی و یکی برای آزمون تولید، جمع‌آوری گردید. سپس داستانهای ضبط‌شده واژه به واژه بازنویسی و به شکل بندبند تقسیم‌بندی شدند و تعداد بندها شمارش شد، قبل از تحلیل انسجام در سطح خرد، هر جمله به طور جداگانه در سطح کلان به عنوان یک واحد کامل خوانده شد، سپس رابطه آن جمله یا پاره‌گفتار با جملات قبلی بررسی‌گردید، ابزارهای انسجامی تشخیص‌داده‌شد و شمارش‌گردید. هر ابزار یا گره انسجامی به عنوان یک گره کامل یا ناقص و یا ابزار بجا و یا نابجا تشخیص‌داده‌شد. در این

پایان نامه
Previous Entries پایان نامه درباره انسجام دستوری، تحلیل داده، انسجام واژگانی، منابع فارسی Next Entries پایان نامه درباره گفتمان روایی، تحلیل گفتمان، کاربردشناسی، توانش ارتباطی