پایان نامه درباره کشورهای در حال توسعه، مذاکرات تجاری، تجارت جهانی، قانونگذاری

دانلود پایان نامه ارشد

گات را در خصوص وضعيت روابط تجاری بين الملل به اطلاع آنان برساند و بررسی نمايد که برای عملی نمودن اين ديدگاهها چه اقداماتی می توان انجام داد ؟ در اين خصوص دبير کل گات اقدامات موثری برای شروع دور جديد مذاکرات انجام داد . سومين راهکار ، آموزش نمايندگان کشورها بود . گروهی از کارشناسان مستقل اقتصادی که بعنوان اساتيد دانشگاه يا مشاور ، در خصوص تجارت خدمات آثار بسيار زيادی منتشر کرده بودند ، گزارشی در زمينه معضلات نظام تجاری و راههای مقابله با آن تهيه نمودند . 21
گروه هجده نفری مشورتی گات توسط شورای وزيران بصورت موقت در تاريخ اول جولای 1965 تشکيل گرديد و از سال 1979 برای ارائه رهنمود به گات تبديل به شورای دائمی گرديد . اين گروه در واقع مقدمه کميته تعيين دستور جلسات بود که وجود آن فرصت مناسبی برای اجتناب از ايجاد درگيری مستقيم و مجادله در خصوص موضوعات جديد و بحث انگيز قبل از آنکه اين موضوعات در دستور کار مذاکرات قرار بگيرند بوجود آورد . منطق تشکيل اين گروه آن بود که گروه کوچکی از کشورها قبل از تصميم گيری در خصوص موضوعات اساسی سريعتر و آسانتر می توانند به توافق دست يابند . 22 حتی اگر نمايندگان اين گروه ، ترکيب متعادلی از کشورهای توسعه يافته و در حال توسعه باشند ، توافق اين گروه مشورتی در خصوص موضوع خاص ، پيش شرط تصويب آن در شورای عمومی و جلسات طرفهای متعاهد بود .
در سالهای بين 1980 و 1986 اين گروه جلسات متعددی برگزار نمود . زمانی که ايالات متحده موضوع تجارت خدمات را در اين گروه مطرح نمود ، حتی کشورهای توسعه يافته نيز با آزادسازی تجارت خدمات مخالفت نمودند .
آنها اگر چه اهميت فزاينده خدمات در تجارت جهانی را انکار نمی کردند ، اما معتقد بودند که قبل از تصميم گيری در خصوص چگونگی بحث اين موضوع می بايستی مراحل آموزشی به کمک گات تکميل گردد و به پايان برسد . بويژه از آن جهت که موضوع خدمات يک بحث متنوع و بسيار پيچيده می باشد . بسياری از کشورها نيز به سادگی ارتباط بين گات و تجارت خدمات را انکار کردند . اما هيچ يک از اعضا با بررسی بيشتر اين موضوع توسط دبيرخانه گات جهت تقويت آگاهی و فهم کشورهای عضو نسبت به تجارت خدمات ، مخالفتی نداشت . اوايل سال 1981 دبيرخانه گات ، يک مطالعه تحليلی مقدماتی را به گروه هجده نفره مشورتی ارائه نمود . اين مطالعه نشان داد که برخی خدمات ارتباط بسيار نزديکی با تجارت کالاها دارند و در نتيجه می بايستی به عنوان يکی از نگرانی های ضروری گات مورد بررسی قرار گيرند . 23 همانگونه که دبير کل سابق گات « اوليور لانگ » يادآور شد : « دبير خانه گات همواره آماده بررسی موضوعاتی است که اگر چه احتمالا در برخی موارد مساله مبتلا به آن نيستند ، اما ممکن است بر تجارت اثر گذارند .
تحليلهای دبيرخانه گات متعاقبا در سال 1985 نيز طی يک گزارش يکصد صفحه ای و به روش کاملا بی طرفانه ای تکرار شد . در ماه سپتلمبر همان سال دبيرخانه خلاصه ای از اطلاعات مرتبط با اين موضوع که بوسيله ديگر سازمانهای بين المللی انتشار يافته بود جمع آوری نمود .
در اثر اين تلاشها در بيستم سپتامبر 1986 ، 92 کشور متعاهد گات هشتمين دور مذاکرات آن را در شهر « پنتادل استه » آغاز کردند . اعلاميه آنها از دو بخش تشکيل می شد : يکی از آنها موضوعات مذاکراتی تجارت کالاها را در بر می گرفت و ديگری مرتبط با تجارت خدمات بود . در واقع توافق شد که موضوع تجارت خدمات همگام با تجارت کالا مورد مذاکره قرار گيرد .
متعاقبا سه کميته تاسيس گرديد ـ کميته مذاکرات تجاری ، گروه مذاکراتی کالاها ، گروه مذاکراتی خدمات . کميته مذاکرات تجاری وظيفه نظارت بر دور جديد مذاکرات را بر عهده داشت . گروه مذاکراتی خدمات با موضوعات مرتبط با تجارت خدمات سر و کار داشت و بعلاوه می بايستی به کميته مذاکرات تجاری گزارش اقدامات انجام گرفته را ارائه می داد. عليرغم مخالفت های شديد نسبت به طرح موضوع تجارت خدمات در اين مذاکرات ، تمام شرکت کنندگان همانگونه که به عضويت گروه مذاکراتی کالاها در آمدند ، به گروه مذاکرات خدماتی نيز پيوستند .
پس از شروع مذاکرات ، اولين مسائلی که طرف های متعاهد گات می بايستی در خصوص آن اتخاذ تصميم می نمودند عبارت بود از اهداف و قلمرو موضوعات مورد مذاکره . از دبيرخانه گات خواسته شد که سندی در خصوص اهداف و محتوای اين دور مذاکرات تهيه نمايد . در همان زمان ، مساله ديگری که در کميته مذاکرات خدمات می بايستی به آن پرداخته می شد عبارت بود از ارائه يک پيش نويس پيشنهادی . همه طرف های گات می توانستند پيشنهاد خود را ارائه نمايند . اما اين کار بسيار دشوار و ظريفی در امور بين الملل محسوب می گردد . زيرا از يک طرف منافع هر کشور اقتضا دارد که مذاکرات را با پيش نويس خود آغاز نمايد ، زيرا اولين پيش نويس معمولا محتوای مذاکرات را تعيين می نمايد . از سوی ديگر چنين پيش نويسی اغلب آزادی عمل بعدی آن کشور را محدود می نمايد و بنابراين می تواند قدرت چانه زنی آن کشور را در مذاکرات کاهش دهد .
اين دو راهه اغلب کشورهای عمده را در ارائه پيشنهاد خود محتاط می نمايد . اين مساله باعث می گردد که گهگاه پيشنهادات گمنامی ارائه گردد ؛ به این صورت که قبل از ارائه چنين پيشنهادی آن کشور جلسات بحث غير رسمی و خصوصی با تعدادی از کشورهای ديگر برگزار می نمايد تا اطمينان حاصل کند که آنها حداقل از محتوای اصلی پيشنهاد او حمايت می کنند .
بنابراين در اغلب مذاکرات تجاری ، دبيرخانه گات سندی تهيه می کند که در آن نقطه نظرات تمامی کشورها لحاظ شده باشد و مسائل مورد بحث را داخل پرانتز قرار می دهد که دستور کار جلسات مشخص گردد . 24
پس از کنفرانس مونترال ، دبيرکل گات بعنوان رئيس کميته مذاکرات تجاری در خصوص چهار موضوع مورد بحث که يکی از آنها خدمات بود جلسات مشاوره بسياری برگزار نمود . او همچنين در کنفرانس های عمومی شرکت نمود و تلاش کرد عامه را متقاعد نمايد که موفقيت دور اروگوئه برای گات با در نظر گرفتن دو کارکرد مهم آن به عنوان يک موسسه و به عنوان يک محل تبادل نظر دارای اهميت بسيار است .
در سال 1990 مذاکرات تجارت خدمات سرعت بيشتری به خود گرفت . در فوريه همان سال کشورهای آمريکای لاتين ( برزيل ، شيلی ، کلمبيا ، کوبا ، آندورا ، نيکاراگوئه ، مکزيک ، پرو ، ترينيداد و توباگو و اروگوئه ) ساختاری را برای چهارچوب مقرراتی آن پيشنهاد کردند . قبل از آن نيز پيشنهادی از طرف ايالات متحده ارائه گرديد . 25
در ماه می همان سال نيز 7 کشور آسيائی و آفريقائی پيشنهاد خود را ارائه دادند . در ماه جولای ، بخش خدمات پيشنهاد خود را به کميته مذاکرات تجاری ارائه داد . برای تسهيل مذاکرات ، گروه مذاکراتی خدمات به گروههای کاری متفاوت در بخش های مختلف تقسيم گرديد . همه اين گروهها در ژوئن 1990 اولين جلسه خود را برگزار کرد ند .
در جلسه جولای توافق گرديد که دبيرخانه دو سند غير رسمی تهيه نمايد : يکی از آنها در برگيرنده متون پيشنهادی باشد و دومين سند دربرگيرنده فهرست موضوعات مورد بحث در پيش نويس باشد .
عليرغم اختلاف نظرها ، گروه مذاکراتی خدمات توانست پيش نويس موافقت نامه ای تحت عنوان « موافقت نامه عمومی تجارت خدمات » را گردآوری نمايد و آن را متعاقبا به جلسه وزيران بروکسل مورخ دسامبر 1990 تسليم نمايد .
در مرحله نهائی مذاکرات کشورها در خصوص امتيازات اعطا شده به بخش های خدماتی به گفتگو پرداختند . در سال 1991 دبيرخانه فهرست طبقه بندی بخش های خدماتی را تهيه نمود که شامل 12 طبقه و زير مجموعه های مربوطه می گرديد .

1 ـ 1 ـ 5 ـ 2 ـ اهداف موافقت نامه عمومی تجارت خدمات
اهداف عمده ای که موجب ايجاد چارچوب اصول و قواعد بين المللی در خصوص تجارت بين المللی خدمات گرديد را می توان بدينصورت نام برد :
الف : توسعه تجارت خدمات با ايجاد شفافيت و آزادسازی تدريجی به عنوان ابزارهايی برای تسريع رشد اقتصادی همه طرف های متعاهد آن و توسعه کشورهای در حال توسعه می باشد
ب : تسهيل مشارکت کشورهای در حال توسعه در تجارت خدمات و افزايش توان رقابتی و صادراتی اين کشورهاست .
ج : از بين بردن هر گونه محدوديت و از جمله تمام مقررات داخلی که مانع عرضه بين المللی خدمات تلقی می گردند
در عين حال اين اهداف به معنای مقررات زدايی خدمات نيست ، بلکه حق قانونگذاری يکی از اختيارات اساسی دولتها بشمار می رود . هدف گاتس عبارتست از آزادساری تجارت خدمات و نه مقررات زدايی آن . کما اينکه بسياری از خدمات بطور کامل و بنا به دلايل موجه قاعده مند می باشد . گاتس بطور ويژه حق قانونگذاری کشورهای عضو خود را به رسميت شناخته است و به آنها اجازه وضع قوانين جديد جهت بر آورده ساختن اهداف سياست ملی در داخل قلمرو خود را اعطا نموده است .
1 ـ 1 ـ 5 ـ 3 ـ ساختار موافقت نامه عمومی تجارت خدمات
گاتس همانند گات ساختاری دو بخشی دارد که ذيلا بررسی می گردد .
الف : متن موافقت نامه عمومی تجارت خدمات
متن گاتس از شش بخش تشکيل شده است . اين شش بخش شامل 29 ماده و چند ضميمه است .
بخش اول اين موافقتنامه که به حوزه شمول و تعريف می پردازد ، در ماده يک و طی سه بند تنظيم شده است . بخش دوم ( مواد 2 تا 15 اين موافقتنامه ) تعهدات و نظامات کلی اعضا از قبيل رفتار مبتنی بر دولت کامله الوداد ، شفافيت ، افزايش مشارکت کشورهای در حال توسعه ، ادغام اقتصادی و ….. را مورد بررسی قرار داده است . در مقابل ، بخش سوم گاتس به بيان تعهدات خاص اعضا طی مواد 16 تا 18 پرداخته است . و بهش سوم تحت عنوان آزادسازی تدريجی می باشد ( مواد 19 تا 21 ) . بخش پنجم به بررسی مقررات نهادی مربوط به گاتس طی مواد 22 تا 26 می پردازد . و آخرين بخش گاتس نيز مربوط به مواد پايانی است که مواد 27 تا 29 آن را در بر می گيرد .
ضمائم گاتس نيز بخش های خاص خدماتی يا موضوعات مربوط به سياست گذاری را در بر می گيرند عبارتند از :
ضميمه مربوط به معافيتهای ماده دو ؛ ضميمه مربوط به جابجائی اشخاص حقيقی عرضه کننده خدمات در چارچوب گاتس ، ضميمه مربوط به خدمات حمل و نقل هوائی ، ضميمه مربوط به ارتباطات راه دور ، ضميمه مربوط به حمل و نقل دريائی و ضميمه مذاکرات درباره ارتباطات راه دور اصلی . 26
ب : جدول تعهدات خاص
همان گونه که جداول تعرفه ها جزء لاينفک گات می باشند ، می توان گفت جداول تعهدات خاص نيز جزء لا ينفک گاتس هستند . در واقع در حالی که متن اين موافقتنامه به طور يکسان نسبت به تمام اعضای سازمان تجارت جهانی اعمال می شود ، جداول تعهدات تنها توسط عضو مربوط ( چه مستقلا و چه بر اساس مذاکره و توافق با ديگر اعضا) تقبل می شوند.
اصولا گاتس بر اين مبنا استوار است که هر عضوی بايد تعهدات خاصی را متقبل شود که هماهنگ با سطح توسعه يافتگی آن کشور باشد .
بنابراين پذيرفته شده است که کشورهای در حال توسعه تعداد کمتری از تعهدات خاص را در مقايسه با کشورهای توسعه يافته صنعتی متقبل شوند . از اين نکته می توان به خوبی انعطاف قواعد گاتس را استنباط کرد . با وجود اين در عمل ، کشورهای در حال توسعه متقاضی الحاق برای استفاده از مقررات ويژه و متفاوت که در موافقت نامه های چند جانبه لحاظ شده اند دچار مشکل بوده اند . شايد درخواست استفاده از اين مقررات ، مذاکرات را به دليل نياز به استدلال از سوی کشورهای در حال الحاق سخت تر می نموده است . 27
1 ـ 1 ـ 5 ـ 4 ـ قلمرو موافقت نامه عمومی تجارت خدمات
بموجب بند ي: ماده يک موافقت نامه گاتس : « موافقت نامه حاضر ناظر بر آن دسته از اقدامات اعضاست که بر تجارت خدمات اثر می گذارد . » بند يک ماده 28 گاتس مقرر می دارد : « اقدامات بمعنای هر گونه اقدام يک عضو در قالب قانون ، مقرره ، قاعده ، رويه ، تصميم ، عمل اداری يا در هر شکل ديگر است . »
همانطور که ملاحظه می شود قلمرو گاتس بسيار وسيع می باشد و اين مساله به عنوان يکی از نگرانی های کشورهای در حال توسعه در الحاق به سازمان تجارت جهانی همواره مطرح بوده است . 28
گاتس همه خدمات مورد مبادله را در همه بخش های خدماتی در بر می گيرد ، غير از خدماتی که در

پایان نامه
Previous Entries پایان نامه درباره حمل و نقل، سازمان ملل متحد، سازمان ملل، آموزش و پرورش Next Entries پایان نامه درباره عرضه کننده، بازارهای مالی، مصرف کننده، جهانی شدن