پایان نامه درباره پرخاشگری، حالات خلقی، اسباب بازی، عوامل محیطی

دانلود پایان نامه ارشد

بر اجرای تکلیف اثر می‏گذارد.

اثرات سر و صدا بر یادگیری به جنسیت، سن و سطح تحصیلات فرد بستگی دارد (کریستی و گلیکمن254، 1980؛ زنتال255، 1983).
سر و صدای جدید، غیرعادی یا معنی‏دار به لحاظ روانشناختی به طریقی بر هر تکلیفی اثر می‏‏گذارد (کوهن و وینستین، 1982، کرایتر256، 1976، 1980)، اما برخی تکالیف به راحتی با هر سر و صدایی مختل می‏شوند. تکالیفی که به توجه متمرکز، به یادسپاری، توجه همزمان به چند چیز مختلف یا حفظ هشیاری نیاز دارند، به راحتی تحت تأثیر قرار می‏گیرند. از طرف دیگر کارهایی مثل ارزیابی دیداری، تحقیقی و تکراری که به قدرت و چابکی نیاز دارند کمتر تحت تأثیر سر و صدا قرار می‏گیرند (براد بنت، 1958؛ کوهن و وینستین، 1982؛ گلیس و سینگر، 1972؛ کرایتر، 1970؛ پولتون257، 1970؛ اسمیت258، 1991؛ تئولوگاس259، ویتون و فلیشمن260، 1974). در برخی شرایط اگر سر و صدا به توجه به هشیاری فرد کمک کند باعث بهبودی در عملکرد می‏شود (کورکوران261، 1962؛ پولتون، 1976؛ وارنر262، 1969). ایوانز و کوهن (1987) نتیجه گرفتند که اگرچه سر و صدا ظرفیت حافظه را کاهش می‏دهد ولی ممکن است پردازش اطلاعات را در حافظه فعال سرعت ببخشد و عملکرد در برخی تکالیف را آسان سازد.
تا اینجا اکثر پژوهش‏های مربوط به اثرات سر و صدا بر عملکرد آزمایشگاهی متمرکز بوده‏اند اما مطالعات میدانی در موقعیت‏های روزمزه نیز با داده‏های آزمایشگاهی همخوانی دارند (محمودی، 1392: 98)
سر و صدا بر رفتار اجتماعی هم تأثیر دارد. ایلیارد و لینتل263 (1972) متوجه شدند که ارتباط اجتماعی کمی میان همسایگان پر سر و صدا وجود دارد. سایر مطالعات نشان دادند که ما در محیط‏های پر سر و صدا در مقایسه با محیط‏های آرام کمتر به دیگران کمک می‏کنیم (مئوس و کنون264، 1975؛ پیج265، 19770). سرانجام اینکه تعدادی از آزمایشات سر و صدا را با سطوح بالای پرخاشگری در موقعیت‏های آزمایشگاهی مرتبط دانسته‏اند (دانرستین و ویلسون266، 1976؛ گین و انیل267، 1969؛ کانکنی268، 1975).
به طور خلاصه می‏توان چنین گفت که محیط دور بر اشاره به جنبه‏های ناپیدای محیط فیزیکی دارد. عوامل این محیط شامل آب و هوا، ارتفاع، دما، نور، رنگ و سر و صدا بود. هر یک از این عوامل محیطی دارای تأثیراتی قوی و قابل پیش‏بینی بر رفتار و احساسات انسان هستند. تا حد زیادی حالات خلقی و هیجاناتی را که مردم تجربه می‏کنند محصول همین محیط است. حالات خلقی تحت تأثیر برانگیختگی فیزیولوژیایی و آمادگی هیجانی فرد قرار دارند.
واکنش‏های در برابر محیط را می‏توان به شکل گرایشی یا اجتنابی توصیف کرد و شدت این گرایشات در ما محصول میزان لذت فراخوانده شده توسط محیط است. محرابیان و راسل (1974) سه بعد برانگیختگی – آرمیدگی، خوشایندی- ناخوشایندی و تسلط و فرمانبرداری را برای پیش‏بینی حالات خلقی واکنش در برابر محیط پیشنهاد کرده‏اند. الگوی آنها نظریه سه عاملی هیجان نام دارد.
محرابیان (1976) مفهوم بار محیطی را برای توصیف میزان اطلاعات حسی محیط‏های مختلف ارائه کرده است. محیط‏های با بار حسی بالا مملو از اطلاعاتند و به شدت تحریک‏‏زا هستند و محیط‏های با بار کم اینگونه نیستند. شدت، تازگی و یا پیچیدگی محیط جنبه‏های اصلی مرتبط با بار آن محیط به شمار می‏آیند.
شخصیت فرد به ویژه رابطه آن با واکنش‏های در برابر تغییرات سطح برانگیختگی، به شدت بر چگونگی پاسخ فرد به محیط اطراف تأثیر دارد. هیجان خواهی و غربالگری محرک دو مثال از صفات شخصیتی هستند که از این نظر بسیار مهم‏اند.

4-2-3- اثرات تراکم بالا بر انسان‏ها

مطالعات در مورد ازدحام کوتاه مدت
پژوهش در مورد ازدحام درازمدت معمولاً پاسخ‏هایی را مورد بررسی قرار می‏دهد که به شکل طبیعی در گروههایی بروز می‏کنند که به مدت طولانی تحت شرایط یا تراکم بالا زندگی می‏نمایند. به طور معمول ماهیت این مطالعات همبستگی است. قبل از بحث درباره اثرات مواجهه درازمدت با تراکم بالا، نتایج پژوهش‏های مربوط به اثرات ازدحام کوتاه مدت مورد بررسی قرار خواهد گرفت.
اندرو ( 1953) بیان می کند که، مطالعات در مورد ازدحام کوتاه مدت بیشتر آزمایشی بوده‏اند. به طور معمول پژوهشگر به شکل تصادفی آزمودنی‏ها را در شرایط آزمایشی قرار می‏دهد که به لحاظ تراکم فضایی یا اجتماعی با یکدیگر متفاوت هستند. آزمایش ممکن است به کوتاهی 30 دقیقه یا به مدت چند ساعت باشد. روشن است که مدت زمان کوتاه آزمایش و ماهیت مصنوعی موقعیت، تعمیم نتایج این مطالعات را به مسائل افرادی که ازدحام جدی را در محیط‏های واقعی تجربه می‏کنند، محدود می‏سازد. با این وجود این آزمایشات با ارزشند زیرا تنها راه معتبر بررسی متغیرهای جغرافیایی و موقعیتی است که در مطالعات میدانی ازدحام درازمدت مبهم باقی می‏مانند. همچنین با استفاده از روش‏های آزمایشی متغیرهای مستقل و وابسته بیشتری مورد مطالعه قرار می‏گیرند. رایج‏ترین متغیرهای وابسته در آزمایشات مربوط به ازدحام کوتاه مدت واکنش‏های عاطفی و هیجانی، انجام تکلیف و رفتارهای اجتماعی مثل پرخاشگری، رفتار کمک بخش و جذابیت بین فردی است.
آزمایشات ازدحام کوتاه مدت می‏تواند هم در موقعیت آزمایشگاهی و هم موقعیت میدانی انجام گیرد. یک نمونه خوب از مطالعه آزمایشگاهی درباره اثرات مواجهه کوتاه مدت با تراکم بالا توسط متئوس269، پائولوس و بارون270 (1979) صورت گرفته است. هدف آنها تعیین این بود که تراکم چه اثراتی بر رفتار پرخاشگرانه آزمودنی‏های در حال رقابت یا همکاری با یکدیگر می‏گذارد. آزمودنی‏های این آزمایش دانشجویان پسر سال نخست رشته روان‏شناسی بودند. آنها به شکل تصادفی در گروههای با تراکم بالا (چهار فرد در اتاق 7/1×2 متر) و تراکم پایین (چهار نفر در اتاق 4×9/3 متر) قرار داده شدند. آزمودنی‏ها در این گروهها سعی می‏کردند تکلیف بسیار پیچیده گذر از دوازده ماز افقی تو درتو با استفاده از راههای عمودی درست و نادرست را به اتمام برسانند. پژوهشگران دریافتند که تراکم بالا عملاً پرخاشگری تحت شرایط رقابتی را کاهش داده است در حالی که این نتایج مغایر با برخی از مطالعاتی است که درباره آنها بحث خواهیم کرد ولی با پژوهش‏های جدیدی همخوانی دارد که نشان می‏دهند ازدحام در شرایط رفابتی به جای پرخاشگری به کناره گیری می‏انجامد (بام، والینس، 1977؛ لو271، 1978). تراکم هیچ اثری بر پرخاشگری آزمودنی‏های همکار نداشت. متئوس، پائولوس و بارون نیز دریافتند اگر به آزمودنی‏ها بین بخش اول و دوم مطالعه 30 دقیقه استراحت داده شود، تمام اثرات تراکم از بین می‏رود. آنها عنوان داشتند که نتایج مطالعات آزمایشگاهی تراکم را می‏توان به تجارب کوتاه مدت آن مانند تجارب در آسانسورها و اتوبوس‏ها تعمیم داد.
ساگرت272، مکینتاش و وست273 (1975) دو مطالعه‏ای را انجام دادند که عالی‏ترین نمونه‏های پژوهش روی اثرات کوتاه مدت تراکم در موقعیت میدانی هستند. هدف هر دو مطالعه بررسی اثرات تراکم بر توانایی شخص در انجام دقیق تکالیفی بود که به دقت و تفکر بالا احتیاج داشت.
نتایج به دست آمده از این آزمایشات نشان داد که مردان در مقایسه با زنان، در شرایط شلوغی زیاد هیجانات شدیدتری (مثل پرخاشگری، کیفوری) را گزارش کردند.
با وجود برخی استثنائات باید خاطرنشان ساخت که مواجهه با تراکم بالا به جای اثرات مثبت، اغلب دارای اثرات منفی است. افرایش تراکم به ویژه تراکم اجتماعی، به شدت سطوح برانگیختگی فیزیولوژیک را بالا می‏برد (آیلو274، اپستین و کارلین275، 1975؛ ایوانز276، 1979؛ ساگرت277، 1978؛ سینگلر278، لاندبرگ و فرانکن هوسر279، (1978) و این برانگیختگی اغلب توسط مردمی که آن را تجربه می‏کنند، منفی تعبیر می‏شود. مواجه کوتاه مدت با تراکم بالا می‏تواند باعث اثرات ثانوی منفی نیز گردد، مثل مردمی که اخیراً تجربه تراکم داشتند و بعد توانایی کاهش یافته در تحمل ناکامی نشان دادند (دولی280، 1975؛ شرود281، 1974).
اگر در تراکم زیاد دیگران شما را لمس کنند شرایط آزار دهنده تر می‏گردد (نیکوزیا282، هالمن283، کارلین، اسپتین و آیلو، 1979). جای تعجب ندارد که آزمودنی‏ها در اتاق‏های کوچک، در مقایسه با آزمودنی‏ها در اتاق‏های بزرگ، احساس شلوغی، محدودیت و نارضایتی بیشتری می‏کنند و اتاق را گرم‏تر و آزاردهنده‏تر می‏بینند؛ دانش آموزان در کلاس‏های شلوغ‏تر از تهویه هوا، اندازه اتاق و کلاسی که در آن هستند، بیشتر شکایت می‏نمایند (استوکولز، رال284، پینر و شاپلر285، 1973). انتظار تجربه تراکم بالا باعث می‏شود افراد ارتباطشان را با دیگران قطع کنند و از تعامل کناره بگیرند (بام و گرین برگ، 1975؛ بام و کومان، 1976). گریفیت و ویچ286 (1971) نشان دادند که تراکم زیاد باعث شد که آزمودنی‏های آنها دچار حالات خلقی بسیار بد گردند و در مقایسه با آزمودنی‏هایی که تراکم کمی را تجربه کردند، از غریبه‏ها متنفر شوند؛ اثرات تراکم بالا وقتی شدیدتر می‏شود که دمای اتاق گرم باشد.
بسیاری از مطالعات ازدحام کوتاه مدت روی کودکان انجام گرفته‏اند. اگر منابع در دسترس کودکان زیاد باشد تراکم اثری روی آنها ندارد (لو و اسمتانا287، 1978؛ راه و پترسون288، 1974)، اما در اکثر موارد تراکم بالا با بدرفتاری پرخاشگری مرتبط بوده است (گینسبورگ289، پولمن290، واولون و هوپ291، 1977؛ هات و وایزی292، 1966؛ مک گرو293، 1972). لو و کنلی294 (1979) در یک مطالعه میدانی 5 ساله، تأیید کردند که تراکم بالا پرخاشگری را افزایش می‏دهد و با آشفتگی گزارش شده توسط فرد و بازی کمتر با اسباب بازی‏ها ارتباط دارد. بعلاوه آنها متوجه شدند که پسران در مقایسه با دختران، در تراکم بالا مخرب‏تر و پرخاشگرترند و اغلب اسباب بازی‏ها را می‏شکنند و با یکدیگر دعوا می‏کنند. فقط تعداد کمی از مطالعات (برای مثال لو، 1972) نتوانستند ارتباطی را میان تراکم بالا و افزایش پرخاشگری در کودکان بیابند. به اعتقاد لو (1973) این استثناها را می‏توان با در نظر گرفتن موقعیت‏های این مطالعات تبیین نمود.
این مطالعات همچنین نشان دادند که مردان بزرگسال، و نه زنان، اغلب تحت شرایط تراکم اجتماعی بالا، پرخاشگرتر می‏شوند (استچینو و بوردن295، 1976؛ استوکولز و همکاران، 1973). در واقع مردان و زنان به شکلی متفاوت و به طرقی جالب به تراکم بالا واکنش نشان می‏دادند.
تراکم بالا به تنها بر احساسات ما اثر می‏گذارد بلکه می‏تواند توانایی ما را در انجام درست تکالیف تحت تأثیر قرار دهد. در حالی که تراکم بالا بر عملکرد در تکلیف ساده خیلی تأثیر ندارد، عملکرد در تکالیف مشکل و پیچیده‏ای را که به حل مسأله، استمرار و تمایز نیاز دارند، دچار تغییر می‏کند (فریدمن، گلوانسکی و ارلیچ296، 1971؛ کلین و هریس297، 1979، نگار و پندی298، 1987؛ پائولوس، آنیس299، سیتا300، چکاد301 و متئوس، 1976؛ شرود302، 1974). عملکرد گروهی نیز مثل عملکرد فردی در تراکم بالا مختل می‏شود، به ویژه زمانی که گروه سازمان یافته و دارای رهبری مشخص و قواعد اجرایی معین نباشد (ورچل و شاکلفورد303، 1991). پژوهشگران مختلف بیان می‏کنند که تراکم بالا به همان شیوه سایر عوامل محیطی مثل سر و صدا، عملکرد در تکالیف پیچیده را آشفته می‏سازد. کوهن (1978، 1980) و شرود و کوهن (1978) عنوان می‏دارند که حضور نزدیک غریبه‏ها می‏تواند محیط را پیش‏بینی ناپذیر و غیرقابل کنترل نماید. چنین محیط‏هایی برای دوری از تهدید یا شگفتی، به کنترل نزدیک نیاز دارند. این شرایط نیازمند به ظرفیت مضاعف توجه و تقلیل منابع شناختی در دسترس برای انجام تکالیف پیچیده و دارای اطلاعات بالا، است. از این نظر تراکم فرقی با سایر رویدادهای کنترل ناپذیر ندارد.
الگوی تراکم – شدت
الگوی تراکم- شدت304 که توسط فریدمن (1975) مطرح گردیده یکی از معدود نظریه‏های ازدحام است که عنوان می‏کند اثرات تراکم بالا بر انسان‏ها همیشه منفی نیست. براساس این نظریه، تراکم به خودی خود نه اثرات خوب و نه اثرات بدی بر افراد دارد اما هرگونه واکنش فرد را به موقعیت شدت می‏بخشد. بنابراین اگر شخصی خود را در یک موقعیت دلپذیر بیابد

پایان نامه
Previous Entries پایان نامه درباره روان‏شناختی، رضایتمندی، حالات خلقی، ادبیات تحقیق Next Entries پایان نامه درباره بیمارستان، گروه درمانی، کیفیت فضایی، فضاهای داخلی