پایان نامه درباره نقطه مرکز

دانلود پایان نامه ارشد

علم
نويسنده با اين استعارات زيرکانه خواسته هاي ايدئولوژيک خود را بيان مي دارد ودر پي اقناع خواننده براي پذيرش عقايد مورد نظر خويش است به بياني ديگر درخلال اين متن گفتمان خود ودالهاي مربوطه تاحد ممکن برجسته مي شوند (شهادت ،رهايي از استبداد،جهان آخرت )ودرعين حال گفتمان غير ودالهاي آن (علم وتکنولوژي ،عقلانيت ،ارزشمندي زندگي اين جهاني )به حاشيه رانده مي شوند.
ويژگي هاي دستوري واجد کدام ارزش هاي تجربي،رابطه اي وبياني هستند؟
الف.ارزش هاي تجربي:
درسراسرمتن نويسنده اززبان تمثيل براي بيان عقايد وايدئولوژي خود استفاده مي کند به بياني ديگر از فاعل غير جاندار(کوير) بهره مي برد تا بدين وسيله روي خواننده تاثير بيشتري بگذارد.وصفاتي رابه کويرنسبت مي دهد که مطابق با اصول ارزشيابي تقريبا مورد پذيرش جوامع بشري هستند.بدين گونه نويسنده مي خواهد،خواننده را قانع کند که اصول وايدئولوژي او را بپذيرد.کوير واقعيتي است که هيچ شکي دروجودش نيست نويسنده خواسته اينگونه به خواننده بقبولاند ،همانطورکه در واقعيت وجود کوير نمي توان شک کرد در صفات وخصوصياتي که در متن به آن نسبت داده مي شود نبايد شک کرد وبدين گونه از تمثيل غير جاندار براي رسيدن به اهداف گفتماني خود وتاکيد بردالهاي گفتمان خود بهره مي برد:”درکويربيرون ازديوارخانه،پشت حصار ده،ديگر هيچ نيست.صحراي بي کرانه عدم است ؛خوابگاه مرگ وجولانگاه هول،راه تنها به سوي آسمان باز است.آسمان کشور سبزآرزوها چشمه ي مواج وزلال نوازشها، اميدها ،و….انتظار!….سرزمين آزادي ،نجات،جايگاه بودن وزيستن،آغوش خوشبختي،نزهتگه ارواح پاک فرشتگان معصوم، ميعادگاه انسانها ي خوب ؛ازآن پس که ازاين زندان خاکي وزندگي رنج وبندو شکنجه گاه درد،بادستهاي مهربان مرگ ،نجات يابند”
ب. ارزشهاي رابطه اي :
بيشتر جملات متن خبري هستند واطلاعاتي را درقالب تمثيل در اختيار خواننده قرار مي دهند به بياني ديگر نويسنده خواسته از جايگاه دهنده اطلاعات به مخاطب، درجايگاه دريافت کننده اطلاعات در قالب جملات خبري اطلاعاتي را عرضه کند.ودر انجام اينکاراز اقتدار استفاده مي کند .يعني نويسنده از جايگاه اقتدار مخاطب را به عنوان بازيگري رام ومطيع در نظر مي گيرد.
نوع ديگر اعمال اقتدار استفاده از جملات امري است که درخلال اين متن ديده مي شود:”کلمات را کنار زنيد ودرزيرآن ، روحي را که در اين تلقي وتعبير پنهان است تماشا کنيد!وآن تيرهاي نوراني که گاه گاه، برجان سياه شب فرو مي رود..”.همچنين در متن نويسنده از افعال بايستن وتوانستن استفاده مي کند که باز نشان دهنده ادعاي اقتدار است واينگونه نويسنده خواسته با تاکيد ،ايدئولوژي خود را به خواننده بقبولاند:”شکوه وتقوا وشگفتي وزيباي شورانگيزطلوع خورشيد رابايدازدورديد.اگرنزديکش رويم ازدستش داده ايم !لطافت زيباي گل درزير انگشت هاي تشريح مي پژمرد!آه که عقل اين ها رانمي فهمد”!
پ. ارزشهاي بياني :
علائق ايدئولوژيک درادعاهاي مربوط به صحت يا ادعاهاي مبني بردانش نهفته است،که بوسيله صورتهاي وجهي نشان داده مي شوند.درتمام متن از افعال حال کامل وحال ساده استفاده شده است. گويي نويسنده مي خواهد پندارهاي ذهني خود را به عنوان حقيقت ناب به خواننده بقبولاند. عموميت اين صورت هاي وجهي مطلق از وجود ديدگاهي شفاف نسبت به جهان حکايت مي کند گويي نويسنده مي خواهد معناي مورد نظر خود را به ناظران منتقل کند بدون اينکه نيازي به تفسير وبازنمايي باشد:( مي کشند، مي ايستند،مي مانند،مي شوند،مي رويند،نمي افشانند،نمي توانند،مي خشکد،مي سوزد،مي افکنند،مي لرزد،کرده است،مي رويد،مي کند،مي بالد،مي کشد،مي نشيند،مي افتد،مي گويد،مي خواند،کرده است…).
تفسيروتبيين: فرکلاف در مرحله تفسير به دنبال بيان اين مطلب است که مفسرين چگونه بافت موقعيتي را تفسير مي کنند وچگونه اين تفسير نوع گفتمان را مشخص مي کند(فرکلاف،1379 ،222 )ودراين راستا درصدد پاسخ گويي به چهار سوال اصلي است که عبارتند از:ماجرا چيست؟ نويسنده در رخداد ارتباطي مذکور با جان بخشيدن به کويرونسبت دادن اصول وارزشهاي ايده آل خود به آن درپي القاي معناي خاص برخي از مفاهيم ازجمله آزادي به خواننده است .چه کساني درگير ماجراهستند؟دروراي متن مذکور دو بافت موقعيتي وجود دارد که دو مشارکت کننده عمده دارد در يک طرف نويسنده ازگفتمان اسلام سياسي ودرطرف ديگرگفتمان غرب در مقام مخاطب ومتهم قرار دارد.روابط ميان آنها چيست؟ دراين مرحله،روابط ومناسبات قدرت وفاصله اجتماعي وديگرمواردي که درموقعيت مورد نظر تعيين وتثبيت شده اند ،مطرح مي شوند.براي مثال گفتمان غرب به عنوان پارادايم مسلط در سده کنوني بايد از قدرت به زيرکشيده شود وگفتمان خود به جاي آن قرارگيرد.نقش زبان چيست؟ فرکلاف معتقد است از زبان به صورت ابزاري درجهت تحقق بخشي يک هدف گفتماني استفاده مي شود.دراين متن از زبان براي به تصويرکشيدن مفاهيمي چون آزادي به شيوه اي خاص سود جسته مي شود.
بادر نظر گرفتن اين امر که در هرگفتمان دالهاو وقته هاي خاصي باآزادي همراه مي شود.در جهان بيني حاکم بر متن درس نيزآزادي معناي خاصي مي يابدونويسنده متن سعي دارد اين جهان بيني را به عنوان حقيقت مسلم به خوانندگان خود بقبولاند.اين گفتمان براي شناساندن خود از يک ضد يا غيراستفاده مي کند.غير او به صورت پنهان در وراي متن قرار دارد که متن براي شناساندن بهتر خوداز آن استفاده مي کند. اين غير همان گفتمان غرب است که گفتمان حاکم بر متن درس با به چالش کشيدن،ساختار شکني وحاشيه راني دالهاي اصلي آن از يک طرف وبا برجسته سازي دالهاي مهم خوداز طرف ديگرسعي در اقناع دانش آموزان براي پذيرش اصول وارزشهاي خود دارد.دالها يي که در اين گفتمان باآزادي همراه است ودر اين درس به آنها تاکيد شده (برجسته مي شوند)عبارتند از:

جدول 4-1-8:دال هاي گفتمان ِخود ِدرس :کوير
دالهاي گفتمان خود
عبارات تاييدي
رضايت خداوند
صفاي اهورايي آن همه زيبايي که درونم راپرازخدامي کرد
تاکيد بر زندگي جاويدان
سرزمين آزادي ،نزهتگه ارواح پاک،فرشتگان معصوم
تاکيد برارزش هاي جمعي
شکوه تقوا ،درختان بي باک وصبور
تاکيد بر مجاهدت،شهادت طلبي ورهايي از استبداد
به جرم گستاخي دربرابرکوير،از ريشه شان برمي کنند ودر تنورشان مي افکنندو…اين سرنوشت مقدر آنهاست.
ازطرف ديگر دالهايي که درگفتمان غير با آزادي مفصل بندي مي شود با عبارتبندي افراطي به حاشيه رانده مي شوند:
جدول4-1-9:دال هاي گفتمان ِغير ِدرس: کوير
دالهاي گفتمان غير
عبارات تاييدي
ارزشمندي زندگي دنيا
زندان خاکي،نوري بدلي،سايه همان خورشيد جهنمي،زندگي رنج وبند وشکنجه گاه درد
ارزش هاي فردي
مصلحت انديشي
تاکيد برخلاقيت وتکنولوژي مدرن
نگاه لوکس مردم آسفالت نشين
علم
علم عدد بين،فهم هاي پليد
عقلانيت
سموم سرد اين عقل بي درد وبي دل،
بدين گونه دالهاي گفتمان غيربا استفاده ازعبارات واستعارات حقارت آميز به حاشيه رانده مي شود وبانيان کتب درسي با استفاده از اين متن ومتون مشابه درخلال کتب درسي کوشش مي کنند تا استيلاي گفتمان خود رابرجامعه تثبيت کنند ومخاطب را به پذيرش موقعيت خود قانع کنند.
تصور اجتماعي واسطوره:
همانگونه که درقسمت دستوري (ارزش هاي بياني) اشاره شد استفاده نويسنده از زمان حال ساده براي افعال بکاررفته درمتن درس نشان دهنده حقيقت محض بودن مطالب ازديدگاه اوست .نويسنده براي بيان اصول وارزشهاي خود از زبان تمثيل استفاده مي کند.بااين حال استفاده ازاين زمان براي بيان مطالبي عقيدتي وايدئولوژيک نشان از ادعاي صحت مطالب عنوان شده توسط نويسنده است.ازطرف ديگر نويسنده پيروي از اصول وعقايد خود را وسيله دستيابي به سعادت مي داندوچون هيچ محدوديتي ازنظرزمان ومکان براي عقايدش قائل نشده است بنابراين به طور ضمني ادعاي جهانشمولي مي کند به بيان ديگر ارزش هاي خود را پاسخ گوي همه نيازها وتقاضاهاي موجود در عالم مي دانديعني عقايد ايدئولوژيک گفتمان خود را تا حد يک تصور اجتماعي بالا مي برد:”سرزمين آزادي ،نجات ،جايگاه بودن وزيستن،آغوش خوشبختي ،نزهتگه ارواح پاک، فرشتگان معصوم،ميعدگاه انسان هاي خوب؛ازآن پس که از اين زندان خاکي وزندگي رنج وبند وشکنجه گاه ودرد،با دست هاي مهربان مرگ ،نجات يابد”!
قابليت دسترسي وقابليت اعتبار:نويسنده متن براي اينکه همدلي خواننده رابراي پذيرش ادعاهاي خود برانگيزد ازعبارات ساده ودرعين حال زيبا ونغز که براي مردم عامه قابل فهم باشد استفاده مي کند واز طرف ديگر براي اعتبار دادن به گفته هايش از شخصيتهايي که درجامعه ما ويا درجامعه جهاني داراي اعتبار هستند استفاده مي کند:”اين شهادت را يک نويسنده رومانيايي داده است که براي شناختن محمد(ص)وديدن صحرايي که آوازپر جبرئيل همواره درزيرغرفه بلند آسمانش به گوش مي رسد وحتي درختش، غارش، کوهش، هرصخره سنگش وسنگ ريزه اش آيات وحي رابرلب دارد وزبان گوياي خدا مي شود ،به صحراي عربستان آمده است وعطر الهام را درفضاي اسرار آميز آن استشمام کرده است”.”ناله هاي گريه آلود آن امام راستين وبزرگم را که همچون اين شيعه گمنام وغريبش،درکنارآن مدينه پليد ودرقلب آن کويربي فرياد؛،سردرحلقوم چاه مي برد ومي گريست. چه فاجعه اي است در آن لحظه که يک مرد مي گريد”.
دراين متن از ميان جنبه هاي مختلف آزادي برجنبه دروني آزادي تاکيد مي شود که نقطه مرکزي آن خشنودي خداوند است.علاوه بر اين آنچه که متن را منحصر به فرد مي کند حاشيه راني شديد آزادي فردي (آزادي که درگفتمان غير برآن تاکيد مي شود)ونگاه تحقير آميز به آن است وهمچنين آزادي اجتماعي،هم آنگونه که ازمتن بر مي آيد اهميت چنداني ندارد. تنها ازآن به عنوان وسيله اي براي رسيدن به آزادي دروني مي توان استفاده کرد.
بنابر نظريه برلين آزادي که دراين رخداد ارتباطي برآن تاکيد مي شود آزادي مثبت ازنوع دروني-اخلاقي مي باشد.

تحليل متن 5
کتاب ادبيات فارسي (1) درس هجدهم :ناله مرغ اسير
توصيف :
واژگان واجد کدام ارزش تجربي،رابطه اي وبياني هستند؟
الف.ارزش هاي تجربي:
آن جنبه از ارزش هاي تجربي که بيش ازهمه درآثارفرکلاف مورد توجه واقع شده اين است که چگونه تفاوتهاي ايدئولوژيک بين متون دربازنمايي هاي مختلفي که ازجهان ارائه مي دهند در واژگان آنها رمزگذاري مي شود؟آنچه در نگاه اول در متن به چشم مي آيد استفاده ازبرخي کلمات وتکرارآنها در شعر مذکوراست :(آزادي ،اسير،وطن،بيت حزن،ملک سليمان، مرغ گرفتارقفس،غرقه به خون ،ملت ،همت،هم وطنان،خانه،اجانب،اهرمن ،آباد) استفاده ازاين کلمات تعلق شعر رابه گفتمان مشروطه نشان مي دهد وغيرآن گفتمان استعمار واستبداد است که درشعربراي معرفي خود به حاشيه رانده مي شود.شاعربراي برجسته سازي گفتمان خود وازطرف ديگر حاشه راني گفتمان غير ازتضاد معنايي استفاده مي کندبه بياني ديگردالهاي متضادي را به خود وگفتمان غير نسبت مي دهد.
جدول4-1-10:دال هاي گفتمان خود وغيرِدرس:ناله ي مرغ اسير
دالهاي گفتمان خود
دالهاي گفتمان غير
آزادي
اسير،گرفتارقفس
همت ،آباد
ويران،بيت الحزن
کفن غرقه به خون(شهادت طلبي)
ننگ
وطن،ملک،خانه
اجانب،اهرمن
نکته ديگراستفاده ازکلمات هم آوا است البته بايد يادآوري شوداستفاده ازآنهابراي شکل دهي وزن شعر امري متداول است اما نکته قابل توجه در شعراستفاده ازکلماتي هم آوايي است که ايجاد شور وهيجان در خواننده مي کند .شاعرسعي دارد اينگونه مخاطب را از فردي منفعل تبديل به انساني فعال سازد:(اهرمن است،کفن است،بيت الحزن است،مثل من است،طرف چمن است،وطن است)استقاده ازاين کلمات به منظورايجاد هيجان درخواننده براي مبارزه با استعمار واستبداد است (حاشيه راني گفتمان غيريت).
ب.ارزشهاي رابطه اي :
در تمامي بيت هاي شعر نويسنده با بکاربردن کلماتي شور آفرين ووطن پرستانه سعي دارد که حس وطن خواهي خواننده را برانگيزد تا

پایان نامه
Previous Entries پایان نامه درباره آزادي، غير، بندي Next Entries دانلود پایان نامه ارشد درباره ارزیابی عملکرد، سرمایه فکری، عملکرد مالی