پایان نامه درباره منابع غذایی، فضاهای داخلی، شبیه سازی

دانلود پایان نامه ارشد

محیطی همواره پیرامون اهدافی نظیر انرژی، کارآمدی منابع، مواد و مصالح پایدار، بازیافت پسماند، کاهش آلودگی، حفاظت از تنوع زیستی و کیفیت محیطهای داخلی بوده است. علاوه بر آن جزئیات سازوکارهای طراحی برای دستیابی به این اهداف به وسیلهی رویکرد ارزیابی سیستمهای استاندارد و گواهینامههای ساختمانی نظیر سازمان ساختمان سبز آمریکا’’LEED’’ صورت میپذیرفت. اما بر خلاف آن، یک فهم ضعیف از جزئیات طراحی بیوفیلیک وجود دارد.
4-2- معرفی عناصر طراحی طبیعت دوست:
ابعاد، اجزاء و ویژگیهای طراحی بیوفیلیک در این فصل بیان میشوند. بعد اول طراحی بیوفیلیک بعد طبیعی است که به عنوان اشکال و فرمهای ’’محیط ساخته’’ شده که مستقیما یا غیر مستقیم یا به طور استعاری وابستگی جدانشدنی انسان را با طبیعت انعکاس میدهند، تعریف میشود. تجربهی مستقیم به رابطهی بیقاعده با ویژگیهای خودپایدار طبیعت مانند نوروز، گیاهان، حیوانات، زیستگاههای طبیعی و زیستبومها باز میگردد. تجربهی غیر مستقیم شامل ارتباط با طبیعت در جهت بقا است که شامل دریافتهای امروزی انسان میشود، مانند گیاه درون گلدان، آبنما یا فواره و آکواریوم. تجربهی استعاری نیز شامل ارتباط واقعی با طبیعت نمیشود اما شامل بیان و نمایش جهان طبیعی از خلال تصاویر، عکس، انتزاع و نظایر آن است. بعد اساسی دوم طراحی بیوفیلیک، بعد مکانمحور یا بومی است که به عنوان ساختمانها و محوطههایی که با فرهنگ و زیستبوم محلی و جغرافیایی یک منطقه در ارتباط هستند تعریف میشود. این بعد شامل آن چیزی است که از آن به عنوان روح یا حس مکان یاد میکنیم، که بر چگونگی تلفیق ساختمانها و محوطهها با هویت فردی و جمعی مردم از جنبهی معنایی تأکید میکند. این ویژگی به شکلی استعاری یک موجودیت بیروح را به چیزی که دارای حس زندگی باشد و اغلب حیات را تقویت کند تبدیل مینماید. مردم خواهان تجربه کردن یک رضایتمندی احساسی، عاطفی و روحی هستند که تنها از یک تأثیر متقابل صمیمانه، نزدیک و البته توأم با شناخت، با مکان زندگیشان به دست میآید. این تأثیر متقابل و شناخت روح مکان را شکل میدهد. محیط ویژگیهای یک مکان را از خلال ادغام یک نظم طبیعی و انسانی به دست میآورد. دو بعد بیانشده میتوانند با شش عنصر طراحی بیوفیلیک مرتبط باشند و در نهایت شش عنصر یادشده بیش از هفتاد ویژگی طراحی بیوفیلیک را بیان میکنند.
جدول 1، ابعاد و عناصر طراحی بیوفیلیک، (kellert, heerwagen, & Mador, 2008, p. 15)
ابعاد طراحی بیوفیلیک
عناصر طراحی بیوفیلیک
بعد ارگانیک و طبیعی
ویژگیهای محیطی
بعد مکانمحور/گویشی(بومی)
اشکال و فرمهای طبیعی

الگوها و فرایندهای طبیعی

نور و فضا

روابط مکان محور

روابط تکامل یافتهی انسان و طبیعت

4-2-1- ویژگی های محیطی
1. رنگ: این عنصر همواره در تکامل و بقای انسان مؤثر بوده است.
از موارد کاربردی رنگ در زندگی انسان میتوان به مکانیابی منابع غذا و آب، تشخیص خطر، استفاده از دسترسی بصری، ارتقای امکان جابجایی از مکانی به مکان دیگر اشاره کرد. انسان همواره مجذوب رنگهای زیبای موجود در طبیعت بوده، از رنگهای مطلوب برای انسانها میتوان به رنگهای روشن گلها، رنگینکمان، غروب خورشید، آب درخشان، آسمان آبی و دیگر عناصر خوشرنگ موجود در طبیعت اشاره کرد. در کل رنگهای طبیعی موسوم به تنهای زمینی(earth tones) رنگهای برگرفته از طبیعت هستند که استفاده از آنها نتایج مطلوبی بر روح انسان دارند.
2. آب: آب همواره کیفیت فضا را ارتقا داده و تا به حال در هر فضای زیبایی که توسط انسان تصور شده حضور دارد. آب عنصر پیچیدهای است که استفاده از آن مشروط به ادراک عواملی نظیرکیفیت، کمیت، تحرک و شفافیت است.
3. هوا: تهویه طبیعی همواره به هوای تحت پروسه غیر طبیعی یا هوای راکد ارجحیت دارد. حضور هوا در طرح میتواند دارای شرایط مطلوب و مهمی نظیر کیفیت، حرکت، جریان، تحریک بقیه حواس نظیر بویایی و همینطور جذابیت بصری در تضاد با اتمسفر ناپیدا باشد.
4. نور خورشید: معمار میتواند به سادگی با استفاده از نور طبیعی به جای نور مصنوعی کیفیت بیوفیلیایی طرح خود را تا اندازهی زیادی ارتقا دهد. مواردی نظیر ارتقای روحیه، آسایش، باروری و سلامت. نور خورشید همواره با تکامل انسان جهت ایجاد امنیت درگیر بوده در حالی که امروزه برای تأمین انواع نیازهای جسمی، ذهنی و احساسی امری ضروری است.
5. گیاهان: گیاهان همواره تامین کننده مسائل بنیادین در حیات بشر به عنوان منابع غذایی و علوفه دام، الیاف بوده است. حتی کمترین حضور طبیعت در محیط ساخته شده موجب ارتقاء راحتی، رضایتمندی، بهزیستی و موفقیت در عملکرد میشود.
6. حیوانات: همواره حضور حیوانات در طول دوران هستی بشر اهمیت بنیادی داشته است. تامین منابع غذایی، استفاده جهت حفاظت، همنشینی و دوستی و حتی گاهی اوقات در جهت کاهش ترس و خطر بخشی از موارد مفید حضور حیوانات در محیط زندگی انسانها است. البته وارد کردن حیوانات به محیط ساخته شده سخت و مشکل زاست. حضور حیوانات پرسهزن روی بام امری امکانپذیر است که میتواند امری مطلوب باشد. در فضاهای داخلی نیز میتوان از تصویر حیوانات استفاده نمود یا میتوان از شکل و فرم آنها استفاده کرد.
7. مصالح طبیعی: انسان ها همواره مصالح طبیعی را ترجیح می دهند حتی زمانی که مصالح مصنوعی دارای طرح طبیعی در اختیارشان باشد. بخشی از علت آن تأثیرپذیری مواد طبیعی از زمان،حتی مصالح غیر ارگانیک نظیر سنگ است. گرد زمانه فهم شخص را از فواید جریان مواد معدنی و انرژی ها از خلال سیستم های طبیعی بالا می برد.
8. دید ها و منظر ها: انسان ها دید به خارج را (ویوی خارج را) همواره به عنوان مسالهای مهم و مطلوب برای فضاهای داخلی طلقی میکنند، علی الخصوص هنگامی که مناظر شامل عناصر طبیعی و سبزینگی باشند. هنگامی که مقیاس دیدها و منظرها با تجربیات انسانی هماهنگ باشد رضایت بخش تر هستند.
اصولا خارج از مقیاس(بسیار بزرگ یا کوچک)، تنگ و محدود یا محبوس بودن دید و منظرها نامطلوب است.
9. سبز کردن نما: دیوار عشقه ای(پیچکی) و بام سبز مصادقی از جدارههای سبز هستند که بازتاب دهندهی فواید تاریخی مصالح ارگانیک هستند بدین معنا که همواره انسانها در طول تاریخ حیات خود از گیاهان به عنوان منابع غذایی، پناه در مقابل سرما و گرما، وسیله استتار در مقابل خطرات بهره برده است.
اکنون نیز استفاده از دیوار سبز میتواند فوایدی نظیر تامین غذا، بازگوکننده خصلت بومی یک منطقه باشد.
10.زمین شناسی و لند اسکیپ: این مقوله بیانکنندهی همان ارتباط هماهنگ ساختمان ها با ویژگیهای غالب زمینشناسی است. بهترین شکل طراحی متناسب با طبیعت، هماهنگ کردن طرح با ویژگیهای زمینشناختی موجود است که به چنین طرحی اصطلاح ریشه زده یا به زمین وصل شده نیز اطلاق میشود.
خانههای دشت باز فرانکلویدرایت را شاید بتوان نمونه بارز چنین رویکردی دانست، در این خانهها خلق ساختارهای هماهنگ در ارتباط موازی با منظر(برخلاف تسلط بر دشت ساوانا) را میتوان دید. در این رویکرد زیستگاه ها و اکوسیستمها البته از دیدگاه بیوفیلیک، ساختمان ها و لنداسکیپهایی که رابطه نزدیک و هماهنگ با زیستگاهها و اکوسیستمهای محلی دارند ارجح هستند.
در این زمینه باید به چند نمونه از اکوسیستمهای قابل توجه موجود در طبیعت اشاره نمود که حضورشان در پیرامون محیط زندگی انسان همواره بسیار مطلوب بوده است، Wetlands (زمین های خیس) برکه، آبگیر، جنگل ها، مرغزار و چمنزارها (grassland) و چشمه سارها از این نمونهها هستند.
11. آتش: حضور آتش در محیط ساخته شده پیچیده و چالش برانگیز اما مطلوب است. البته حضور آتش در محدوده زندگی انسانها از نظر عملکردی عموما درارتباط با گرمایش و پخت و پز بوده و از جنبه نمادین نیز از گذشته حضور آتش در فضای داخلی نماد آسایش و تمدن بوده. اما این پدیده طبیعی میتواند ایجاد کننده ی کیفیات مطلوبی نظیر رنگ، گرما، حرکت باشد.
4-2-2- اشکال و فرم های طبیعی
بازنمایی و شبیه سازی جهان طبیعی اغلب بر روی نمای ساختمان ها و درون طرح های داخلی انجام میگیرد.
1. نقشمایههای گیاهی: تداعی کردن فرم الگوی گیاهان در محیط ساخته شده (به شکل عینی یا استعاری) یکی از موارد موجود در طراحی بیوفیلیک است. فرم شاخ و برگ، سرخس ها، میوه کاج و بوته ها از مواردی است که در طراحی قابل استفاده هستند.
2. درخت و نگهدارنده های طبیعی: بهکارگیری ستونها و عناصر عمودی در ساختمان در حالت انبوه و متعدد، محیط جنگلی را به ذهن متبادر می کند و در چنین شرایطی تعدد ستونها در ساختمان میتواند امری مطلوب تلقی شود.
3. نقش مایه های حیوانی (مهره داران): شبیه سازی زندگی حیوانات هرچند کمتر از گیاهان اما در نماها و فضاهای داخلی وجود دارد. در برخی موارد میتوان به خوبی بخشی از اندام آنها را نیز به جای شبیه سازی کل بدن مانند سر یا پنجه نمایش داد. در محیطهای انسانساخت فرمهای حیوانات اغلب به شکل و سبک خاص نمایش داده می شود یا به حالت خیالی یا اشکال و فرم های تغییریافته بروز می یابند.
4. فرم های صدفی و حلزونی: فرمهای صدفی و حلزونی عموما سرشار از تناسبات و فرمهای ناب و پیچیده طبیعت هستند که به خوبی میتوان از آنها در طراحی فرم و بافت ساختمانها استفاده نمود. همواره شبیهسازیها و تصویرسازیها از بیمهرگان همواره عنصری مطلوب به جهت استفاده در طراحی محیطهای ساختهشده است. در این زمینه از مواردی نظیر صدفها، حلزونها، زنبورها، مگسها و پروانهها بسیار استفاده شده. در این زمینه تقلید از پروسههای موجود در زندگی بیمهرگان نیز امکانپذیر است. چنانجه مواردی نظیر بهرهگیری از سیستم کنترل زیستاقلیمی موجو در تپه موریانهها و ساختارهای قدرتمند موجود در صدفهای دریایی، کندوها و تار عنکبوتها را میتوان برشمرد.
5. تخم مرغ، بیضی و فرمهای لوله: از فرمهای تخممرغی یا لولهای میتوان در طراحیهای داخلی، بدنهی ساختمانها، محوطهسازیها(باغها و آبنماها) به شکلی واقعی یا استعاری میتوان بهره برد. همچنین استفاده نمادین یا سازهای از فرمهای فوق در امر طراحی وجود دارد که پسندیده و مقبول است.
6. طاقها، آرگها و گنبدها: عناصر فوق نیز برگرفته از طبیعت هستند که هم از نظر سازهای و هم از منظر زیباییشناسی عناصری مناسب در طراحی هستند. این عناصر را به طور طبیعی میتوان در کندوها، لانه پرندگان، صدفها و صخرهها مشاهده نمود.
7. فرمهایی که در برابر خطوط راست و زوایای قائمه مقاومت میکنند: خطوط و فرمهایی که با نیروهای طبیعی متناسب شدهاند در نوعی تعادل پویا با محیط پیرامون خود قرار دارند که شکل کلی آنها اغلب به شکل فرمهای خمیده و سینوسی در میآید. لازم به ذکر است که خطوط راست و زوایای قائمه بیانگر شخصیت و ذات مهندسیها، محصولات و ساختارهای انسانی است که سنخیتی با ویژگیها عناصر طبیعت ندارد.
8. شبیهسازی ویژگیهای طبیعی: این ویژگی شبیهسازی فرمهای طبیعی را بر کپی کردن عین به عین از طبیعت ارجح میداند. موفقترین حالت در شبیهسازی ویژگیهای طبیعی دستیابی به منطق موجود در عملکردها و ساختارهای موجود در طبیعت نظیر اشکال، الگوها و فرآیندها است. چنین امری نه تزئین صرف نیست بلکه موجب یکپارچگی ساختاری طرح و هماهنگ آن با نیروهای پیرامونیش میشود.
9. بیومورفی: شباهت طرح به فرمهای زنده طبیعت که عموما محصول غیر عامدانه طراحی هستند اطلاق میشود. این نوع طراحی همواره بیننده را ترغیب میکند که به اثر معماری عنوان یک گیاه یا حیوان را بدهد در حالی که قصد معمار چنین نبوده. نمونهی چنین مواردی را میتوان در آثاری نظیر اپراهوس سیدنی یرن اوتزن و رینگ هاکی دانشگاه ییل اثر اروسارینن مشاهده نمود.
10. ژئومورفولوژی: طراحی بعضی ساختمانها با ساختار و فرم زمینشناختی محوطه پروژه هماهنگ است، حتی گاهی اوقات گویی محوطه پروژه را در آغوش گرفته یا از آن طبعیت میکند. چنین رویکردی ظاهری استوار به ساختمان میبخشد و همواره ساختمان در تلفیق با بستر زمینشناختی خود خواهد بود.
11. زیست وارگی(bio mimicry): برخی از طرحهای موفق دنیا از طبیعت الهام

پایان نامه
Previous Entries پایان نامه درباره ارتباط با طبیعت، ناخودآگاه، دوران کودکی Next Entries پایان نامه درباره تعادل پویا، محیط زیست، تسلط بر محیط