پایان نامه درباره لوالوا، (Boeda، سنگ‌مادر، برداشتههای

دانلود پایان نامه ارشد

ازپیشتعیینشده، هر برداشتهای مرتبط با برداشتههای بعدی است به گونهای که جدا شدن هر یک، ویژگیهای ازپیشتعیینشده و ازپیشتعیینکننده را توأمان ایجاد میکند و در نتیجه چندین توالی پیدرپی شکل میگیرد که همگی از یک سطح برداشتهبرداری است(شکل 9).
کیفی: در اینجا نیز روش ترجیحی و متناوب قابل تفکیک است:
ترجیحی: در این روش، بر اساس شاخصههای ریختشناسی، فنی و متریک که برای برداشتن تراشهی مورد نظر لازم است، سطح تراشهبرداری حفظ میگردد؛ به عنوان مثال، برای تولید تراشههای مستطیلی، بیضی، تیزههای با انتهای عریض و یا تیزههای کشیده، روشهای مختلفی برای آغاز تولید به کار میرود.
متناوب: چندین روش مختلف متناوب نیز برای تولید تراشههای ازپیش‌تعیین‌شده وجود دارد که شامل موازی144 ، یکسویه همگرا145 ، یکسویه موازی146 ، دوسویه واگرا147 و مرکزگرا148 است.

3-3-2- فلیپ ونپیر: روش لوالوا را بر اساس قرارگیری ویژهی جای برداشتهها بر سطح (که اصل خطوط راهنما را شکل میدهد)، تعریف میکند که طی سالها چندین متد فرعی149 برای آن تعریف شده است(Van Peer 1992).
3-3-2-1- متدهای تراشه
– متد لوالوای کلاسیک150
مشهورترین و شناخته‌ شده ترین متد لوالوا است که شامل آمادهسازی سطح رویی سنگ‌مادر با تراشهبرداری مرکزگرا و پیادهسازی یک سیستم با استفاده از خطوط متقاطع151 است. الگوی آمادهسازی مرکزگرا موجب میشود که تحدب کلی سطح بالایی شکل گیرد. در این روش معمولاً شکل تراشه بسیار شبیه سنگمادر خواهد شد. برخی انواع فرعی این متد به شکل زیر توصیف‌شده‌اند:
– متد غرب ویکتوریا برای تراشه‌ها152
این روش به عنوان متد پسا-لوالوا153 شناخته میشود (Bordes 1961: 16). تراشهی لوالوا از یک سمت جانبی سنگمادر جداشده و بنابراین عریضتر است (عرض از طول بیشتر است) (Bordes 1980: 47). این متد بیشتر در آفریقا استفاده میشده است.
– متد بنت154
در این متد سنگمادر مثلثی بوده و انتهای نوک‌تیز آن از محور اصلی آن انحراف دارد. تولید نهایی این روش داسی شکل است.
– متد صفاحه155
این متد بیشتر در صنایع درهی نیل مشاهده میشود (Van peer 1992). الگوی آمادهسازی آن نیز مرکزگرا بوده و بر انتهای بالایی آن پرداخت زیادی انجام گرفته است. آخرین مرحله پیش از جدا کردن تولید نهایی، برداشت خط راهنمای مرکزی با جدا کردن شبه تیغه156 است. به دلیل آمادهسازی ویژه‌ای که بر انتهای بالایی صورت گرفته، تولید نهایی انتهای بالایی دو نوک ‌تیز157 خواهد داشت.
– متد لوالوا برای تراشهها با آمادهسازی موازی158
الگوی خطوط موازی و طولی با جای برداشتهای دوسویه159 و یا یکسویه160 ایجاد میشود (Bordes 1980: 45). نوع فرعی این متد، حلفا161 است که در درهی نوبی رود نیل تشخیص داده شد (Marks 1968: 394):
1- ایجاد یک سکوضربهی پرداخت‌نشده162 و یا با پرداخت مستقیم163 در یک سمت قلوهسنگ که با زاویهی خاصی نسبت به سطح بالایی ایجاد میگردد.
2- تعدادی ریزتیغههای موازی و نیمه موازی از این سکوی ضربه جدا میشود.
3- پیش از برداشت این ریزتیغهها، سکوی ضربهی دو وجهی164 بر دیگر انتهای سنگ‌مادر شکل میگیرد. تعدادی تراشه که از این سکوی ضربه جدا میشوند، پوستهی رویی سنگمادر را برمیدارند و پس از آن سکوی ضربهی دو وجهی تبدیل به سکوضربه‌ی پرداخت‌شده‌ی محدب165 میگردد.
4- از این سکوضربهی جدید، تراشه‌هایی کوتاه و عریض جدا میشود که جای برداشتِ تراشههای آمادهسازی را برمیدارد اما معمولاً جای برداشت ریزتیغههای مقابل دست‌نخورده باقی میماند.
5- سکوضربهی شاپو ژاندارم ایجاد میگردد.
6- تراشهی حلفا جدا میشود.
در این روش، الگوی آمادهسازی لزوماً دوسویه است که ایجاد خطوط طولی میکند و در نتیجهی این الگو، تولید نهایی، تقریباً مثلثی شکل میشود.
3-3-2-2- متدهای تیزه166
– متد تیزهی لوآلوآی کلاسیک167 (Bordes 1980: 47)
در این روش بر سطح بالایی سنگ‌مادر یک خط راهنمای مرکزی حضور دارد که باعث میشود تولید نهایی نوک‌تیز168 باشد.
– متد نوبی نوع 1169
مراحل اصلی این تکنیک به این صورت است (Guichard and Guichard 1965: 68-69):
1- تراشه‌برداری از پیرامون برای به دست آوردن سنگ‌مادر ضخیم و بیضی شکل.
2- در قسمت انتهای بالایی و نوکتیز دو تراشهی کشیده و یا تیغهی لوالوا در نزدیکی یکدیگر ایجاد میشوند (جای حبابشان هم وجود دارد). اثر برداشت هر دو تیغه در محور تقارن سنگ‌مادر و با خطی کوچک170 مشخص است.
3- روتوش‌ها به سمت قسمت انتهایی و برای صاف کردن لبهها (برای اینکه به دست سازنده آسیب نزند) انجام میگیرند.
4- در قسمت انتهایی پایینی آماده سازی انجام می‌گیرد؛ در این مرحله اگر از پایین به سنگ‌مادر نگاه کنیم نوکتیز171 و از نمای جانبی گلابی شکل172 است.
5- برداشت تیزهی لوالوا.
– متد نوبی نوع 2173
در این روش سنگمادرهای لوالوا اغلب شکل مثلثی یا نیمه مثلثی داشته و تراشههای نوک‌تیز یا تیزههای لوالوا را تولید میکنند؛ البته آن‌ها را به معنای واقعی کلمه نمیتوان تیزهی لوالوا دانست چرا که آن‌ها در امتداد خط راهنما قرار ندارند. در واقع این متد نوع فرعی متد کلاسیک لوالوا برای تراشه است که به دلیل وجود خط راهنمای مرکزی منجر به تولید تراشه‌ی نوکتیز شده و بنابراین در میان متدهای تیزه باقی مانده است.
3-3-2-3- متدهای تیغه174
به این دلیل که در روشهای آمادهسازی در تولید تیغه و تراشه تفاوتی وجود ندارد، جداسازی میان تیغهها و تراشههای لوالوا تنها از نظر ریخت‌شناسی است به این صورت که تیغههای لوالوا تراشههایی با طول حداقل دو برابر عرض هستند.

3-4- روشهای مطالعهی لوالوا
3-4-1- رویکرد سنتی:
این رویکرد، بر مبنای گونهشناسی بوده که توسط فرانسوا بورد (Bordes 1980) مطرح شد و شامل مراحل زیر است:
1- انتخاب سنگمادرها و برداشتههای لوالوا: معیار انتخاب این دو بر مبنای ریختشناسی (Bordes 1961) و یا ریخت-فناوری175 است (Tixier et al. 1980).
2- تحلیل: فرانسوا بورد بر اساس گونهشناسی طبقهبندی انجام داد و سنگ‌مادرها، برداشتهها و سکوضربه‌ها را به انواع مختلفی تقسیم کرد.
سنگمادرها: بورد سنگ‌مادرها را به سه دسته تقسیم میکند (Bordes 1980):
– سنگ‌مادر لوالوا برای تراشهها که شامل نوع کلاسیک176 (مرکزگرا177)، سنگ‌مادر با آمادهسازی موازی178 و سنگ‌مادرهای نوع غرب ویکتوریا179 میشود.
– سنگ‌مادر تیزههای لوالوا که شامل نوع کلاسیک، نوبی نوع 1 و نوبی نوع 2 است.
– سنگ‌مادر تیغهی لوالوا.
– سنگ‌مادرهای نوع حلفا.
برداشتهها (Bordes 1961):
– تراشههای لوالوا.
– تیزههای لوالوا.
– تیغههای لوالوا.
سکوضربهی برداشتهها (Bordes 1972: 48):
– ساده (پوستهدار نیز در این دسته قرار میگیرد).
– پرداخت‌شده.
– محدب- پرداخت‌شده.
– محدب- دو وجهی.
– برداشت‌شده180.
– شکسته.
3- ترکیب181: شمارش نسبی و مطلق برای هر دسته و سپس محاسبهی شاخصهای زیر:
IL: شاخص فنی لوالوا182
IF: شاخص پرداخت183
IFs: شاخص پرداخت محدود184
ILty: شاخص گونهشناسی لوالوا185

3-4-2- اریک بوئدا:
اریک بوئدا بر اساس کارهای تجربی که انجام داد، لوالوا را به عنوان استفادهای ویژه از حجم و تخمین میزان ازپیش‌تعیین‌شدن تعریف کرد.
1- انتخاب سنگ‌مادرهای لوالوا: مطالعهی لوالوا باید با انتخاب و تحلیل سنگ‌مادرها آغاز شود چرا که مفهوم لوالوا در سنگ‌مادرها به خوبی نمایان است (Boeda 1986: 45). بوئدا شش ویژگی برای انتخاب صحیح سنگ‌مادرها در نظر میگیرد (Boeda 1990):
– سنگمادر باید شامل دو وجه نامتقارن و محدب باشد و میتوان صفحهای در تقاطعشان تصور کرد.
– آن وجه که نقش سکوی ضربه را دارد، از نظر عملکرد وابسته به وجه دیگر است.
– تحدب جانبی و تحدب انتهای بالایی.
– وجود سکوضربهی خاص برای تولیدات نهایی.
– برداشتههای ازپیش‌تعیین‌شده، از سطحی موازی با سطح تقاطع دو وجه، جدا میشوند.
– در سراسر کاهش از ضربهی مستقیم با چکش سنگی استفاده میشود.
2- تحلیل: ارزیابی و بررسی الگوهای تشخیص186: با استفاده از مشخص نمودن ترتیب جدا شدن، جهت و عملکرد هر جای برداشته بر سطح رویی سنگمادر، متد بهره‌برداری187، الگوی آمادهسازی188، تولیدات مورد نظر189، تعداد سطوح لوالوا190 تعیین خواهد شد (Boeda 1986).
– متد بهرهبرداری: بوئدا دو متد برای بهره‌برداری معرفی میکند (Boeda 1988; 1990)؛ متد خطی191 یا ترجیحی، که در این روش هر سطح لوالوا یک برداشتهی ازپیشتعیینشده تولید میکند. معمولاً، جای برداشتههای ازپیشتعیینشده در متد ترجیحی بیش‌ترین قسمت ممکن سطح رویی را برمیدارد. متد متناوب192 که در آن هر سطح لوالوا بیش از یک برداشته ازپیشتعیینشده تولید میکند که در اینجا این برداشته‌ها هم ازپیشتعیینشده و هم ازپیشتعیینکننده (به این دلیل که همزمان شرایط از پیشتعیینشدن را برای برداشتههای بعدی ایجاد میکنند) هستند. در متد متناوب، بر اساس جهات تراشهبرداری روشهای تکقطبی193، تک قطبی همگرا194، متد دوقطبی195 و متد مرکزگرا196 وجود دارد (Boeda 1986).
– متد آماده سازی197: بوئدا با انجام کارهای تجربی، 13 نوع تراشهی ازپیشتعیینکننده را تشخیص داد (Boeda 1986). این امر به این دلیل که برخی از تراشههای ازپیشتعیینکننده میتوانند همان تراشهی مورد نظر198 باشند، بسیار سخت است (Boeda 1986).
– تولیدات مورد نظر199: شکل انواع مختلف تولیدات ازپیشتعیینشده وابسته به روش‌های بهرهبرداری و آمادهسازی آن است. در روش خطی، شکل تولیدات ازپیشتعیینشده، نتیجهی مستقیم متد آمادهسازی خواهد بود (Boeda 1988). در روش متناوب، اشکال ایجادشده متنوعترند به این خاطر که هر یک مستقیماً تحت تأثیر معیارهای ازپیشتعیینشدن قرار دارند که توسط برداشتههای پیشین ایجاد شدهاست. بوئدا میان برداشته‌های کلاسیک لوالوا، برداشتههای لوالوا ثانوی200 و برداشتههای لوالوا سومی201 تمایز قائل شد (Boeda 1988).
– تعداد سطوح لوالوا: گاهی میتوان حدس زد که در روند کاهش چه تعداد سطوح لوالوا حضورداشته‌اند. از نظر تئوریک، تشخیص میان یک سطح لوالوا، بهرهبرداری از آن، آمادهسازی مجدد سطح بالایی و بهرهبرداری بعدی میبایست امکانپذیر باشد؛ اما بیشتر اوقات، برداشتهی نهایی تمامی نشانههای پیشین را از میان برده و بازیابی این اطلاعات از طریق برداشتهها و تراشههای ازپیشتعیینکننده خواهد بود (Boeda 1986; 1990).
3- انتخاب برداشتهها: برداشتههایی انتخاب میشوند که مرتبط با سنگ‌مادرها باشند (هر متد -بهرهبرداری و آمادهسازی- طیفی از تولیدات شاخص خود را تولید میکند) (Boeda 1990). این تولیدات میتوانند شواهد ازپیش‌تعیین‌شدن را نشان دهند؛ آن‌ها ممکن است برداشتههای ازپیشتعیینشده و ازپیش‌تعیین‌کننده بوده و یا تولیدات غیر شاخص لوالوا باشند (Boead 1986). برای انتخاب برداشتهها معیار خاصی وجود ندارد و تشخیص آن‌ها در یک مجموعه بر اساس ارزیابی الگوهای تشخیص سنگ‌مادرها202 خواهد بود.
4- تحلیل: ارزیابی الگوهای تشخیص: به همان روشی که برای سنگ‌مادرهای لوالوا توصیف شد، این الگوها در برداشتهها نیز بررسی‌شده و اطلاعات بیشتری را فراهم خواهند کرد. در برخی موارد اطلاعات به دست آمده از فناوری لوالوا در برداشتهها منحصربه‌فرد بوده و از سنگمادرها به دست نیامدهاست (Boeda 1986:84).
5- ترکیب: روندی که توصیف شد، استراتژی کاهش لوآلوآی یک مجموعه را در سطوح مختلف مانند متدهای بهرهبرداری، متدهای آمادهسازی و تعداد سطوح لوالوا در هر کاهش را نشان میدهد (Boeda 1990).

3-4-3- فیلیپ ونپیر:
1- انتخاب:
– انتخاب سنگمادرها: ونپیر نیز مانند بوئدا معتقد است که ابتدا سنگمادرها باید بررسی شوند. ویژگیهای سنگ‌مادر عبارت است از: یکی از قسمتهای سطح زیرین به شدت آمادهسازی شده و زاویهای که با سطح تقاطع میسازد حدود 60 درجه است و سکوی ضربه مقابل آن زاویهی 50 درجه دارد؛ همچنین کشیدگی سنگمادر کاهش یافته است.
– انتخاب تولیدات نهایی: تعیین معیارهای ثابت برای تشخیص تولیدات

پایان نامه
Previous Entries پایان نامه درباره سلسله مراتبی، سلسله مراتب Next Entries پایان نامه درباره شمال غرب ایران، غرب ایران، خاورمیانه