پایان نامه درباره عرضه کنندگان، کنترل بازار، نفت وگاز

دانلود پایان نامه ارشد

که هرکس تعريف را کنترل کند ،کنترل بحث را هم در دست خواهد داشت. اما شگفت اينکه برخي سياستمداران به طور کلي از تعريف کردن امنيت انرژي امتناع مي ورزند.(سوواکول :1391 ،35)برخي نويسندگان حتي تعريف ثابتي از امنيت انرژي ندارند و حتي استاد ديويد ويکتور از دانشگاه استانفورد بيان داشت که هر تعبيري که بخواهيد مي توانيد از امنيت انرژي بکنيد.(سوواکول :1391 ،35)عده اي در مشخص ساختن تعارف و ابعاد گوناگون امنيت انرژي،علاوه بر تعريفي که براي امنيت عرضه و قيمت قابل پرداخت اولويت قائلند، تعريفي که بر دسترس بودن، بهره وري انرژي، تجارت،کيفيت محيط زيست و ادار? اجتماعي و سياسي انرژي تأکيد دارد ،را مطرح مي کنند. (سوواکول :1391 ،33)
ظاهراً دشواري کار تاحدودي ناشي از آن است که خود انرژي مفهومي سياست زده و چند وجهي است. براي نمونه ،دوتن از روان شناسان در کاري که پس از بحران انرژي ده?1970 انجام دادند نوعي نگرش علمي7متعلق به فيزيکدانان و مهندساني رامشخص ساختند که انرژي را به معنيِ داشتن گرما،حرکت و پتانسيل الکتريکي قابل سنجش برحسب ژول و بي تي يو(واحد انگليسي دما)، مي دانند.براساس اين ديدگاه،انرژي را نه مي توان توليد و نه مصرف کرد، مقدار آن هميشه ثابت و کيفيت آن همواره روبه کاهش است وامنيت انرژي درگرو شناخت ترموديناميک و فيزيک است. ولي از اين گذشته،آنها ديدگاهي اقتصادي8را هم مشخص ساختند که انرژي را يک کالا يا مجموعه اي ازکالاهايي چون برق،ذغال سنگ،نفت وگاز طبيعي مي داند که دربازارخريد و فروش مي شود.اين نگرش بر ارزش انتخاب براي مصرف کنندگان و توليد کنندگان تأکيد دارد و فرض را بر اين مي گذارد که بازار،انتخاب ها را به شکل کارآمدي تقسيم مي کند. مطابق اين ديدگاه،با افزايش قيمت ها،سوخت هاي جايگزين پيدا خواهند شد.امنيت انرژي به مسئله تحليل تعاملات ميان خريداران و فروشندگان و به حداقل رساندن هزينه هاي خارجي اين تعاملات بازمي گردد. افزون بر اين،عده اي نگرش بوم شناختي9 را مشخص ساختند که از برخورد علمي يا اقتصادي با انرژي سرباز مي زند و به جاي آن منابع انرژي را به تجديد پذير يا تجديد ناپذير ، پاک يا آلوده و پايان پذير يا پايان ناپذير تقسيم مي کند.اين ديدگاه براي ارزش هاي پايداري،صرفه جويي و انتخاب آينده اولويت قائل است.امنيت انرژي در گرو اعتراف به محدود و به هم وابسته بودن منابع انرژي و بازشناسي اين مسئله است که مصرف کنوني، کر?زمين و نسل هاي آينده را به خطر مي اندازد.(سوواکول:1391 ،36)ديدگاه رفاه اجتماعي10،خدمات انرژي را به چشم يک ضرورت اجتماعي مي بيند.اين نگرش براي مردم حقي بنيادي در زمين? بهره برداري از انرژي براي گرماي، سرمايش،روشن کردن خانه ها ،پخت و پز،حمل و نقل و هدف هاي اساسي قائل است.ارزش محوري در اينجا انصاف است وامنيت انرژي به توزيع خدمات انرژي براي تمامي طبقات اجتماعي باز مي گردد.
ديدگاه سياسيِ سخت11،روي مکان جغرافيايي منابع انرژي،ثبات کشورهاي توليد کننده و مصرف کننده و فراهم بودن جايگزين هاي سوخت تکيه دارد.در اين نگرش امنيت انرژي مؤلف? اصلي امنيت ملي است و سياست درست به مسئله اي مربوط به حفظ سر زندگي اقتصادي و توانمندي نظامي تبديل مي شود.نگرشي هاي ديگري در آمريکا شناسايي شده است که((آنان که براي آمريکا اولويت و تقدم قائلند12))،تصميمات مربوط به انرژي را اساساً با هدف مستقل تر ساختن اين کشور از نظر انرژي مي گيرند؛((آنان که نگاه شان به نتيجه ترازنامه انرژي است13))،از مجموعه فناوري هايي که کمترين هزينه را دارند پشتيباني مي کنند؛((کارآفرينان14))،حامي خلاقيت و پژوهش براي حل مشکلات از طريق نوآوري و پيشبرد فناوري هستند؛((طرفدران محيط زيست15))،درصدد به حداقل رساندن آلودگي هستند وتصميم گيري ها را براساس کاهش يا سازگاري جويي با تغييرات آب وهوايي انجام مي دهند؛((فردگرايان16))،خوهان زندگي ومصرف بسيار باکيفيت هستند؛ ((سياستمدارن17))،از نظام هاي انرژي که منافع هرچه بيشتري را برآورده سازندحمايت مي کنند؛ و((فناوري پرست ها18))،جوياي رويکردهاي مهندسي کلان براي مشکلات انرژي هستند.(سوواکول :1391 ،42)
البته اينجا مشکل وجود دارد که بسياري از اين ديدگاه ها با هم قابل مقايسه نيستند.براي نمونه، آنان که به رشد اقتصادي و افزايش مصرف انرژي اعتقاد دارند اقتصاد روبه گسترش را شالود? بهبودمستمرسطح متوسط زندگي،پوياي اجتماعي واقتصاديِ روبه بالا و جوکلي پيشرفت مي دانند. طرفداران بهره وري و صرفه جويي در مصرف انرژي در مصرف انرژي قائل به محدود بودن ظرفيت محيط زيست براي جذب آلودگي ناشي از فرايند هاي انرژي،تأثيرات نامطلوب بر سلامت و ايمني انسان و خطر فزايند? فاجعه اي تمام عيار در جهاني پيچيده، متمرکز و مستقل هستند. بين تلقي انرژي چونان يک کالا و قلمداد کردن آن به عنوان يک خدمت عمومي هم تنش و تزاحم مشابهي وجود دارد.اگر انرژي کالا باشد معقول است که شرکت هاي انرژي، مصرف کنندگان خود را به دقت انتخاب کنند و تنها روي نوعي از توزيع خدمات انرژي متمرکز شوند که در آن بتوانند سود خود را بيشينه سازند حتي اگر اين به معني حذف مناطق فقر و روستايي باشد.ولي اگر خدمت عمومي باشد شرکت هاي انرژي موظف خواهند بود انرژي را قطع نظر از هزينه اي که ممکن است داشته باشد به همگان عرضه کنند.يک بررسي با متمرکز ساختن عمدي نگاه خود روي بحث جاري برسر انرژي در بزرگ ترين مصرف کننده انرژي جهان يعني ايالات متحده سه ديدگاه بسيار متفاوت را مشخص ساخته است. (سوواکول :1391 ،43)
طرفدران ديدگاه((عرضه19))،خواستار توليد انرژي فزون تر براي پرهيز از بحران هاي مکرر بودند ، منابع را پايان ناپذير مي دانستند ومعتقد بودند توانايي فناوري براي کشف وبرداشت از منابع، درحال پيشرفت است و دخالت دولت را زيان بار و برهم زنند? بازار آزاد مي انگاشتند.بازيگران اصلي طرفدار اين ديدگاه،شرکت ها و مؤسسات انرژي هستند، هدف نهايي آنان دستيابي به عرض? فراوان انرژي ارزان است و جدي ترين خطر را قطع اين عرضه مي دانند.طرفدران ديدگاه ((صرفه جويي20)) ،جوياي راه حلي فني براي مشکلات انرژي بودند،لزوم مصرف سنجيده تر انرژي و رشد اقتصادي بودند.بازيگران اصلي هوادار اين ديدگاه،سازمان هاي دولتي مسئول پژوهش هستند و نقش آنها پيش بردن علوم پايه و نوآوري است که منجر به جامعه اي بهره ور تر از نظر انرژي خواهد شد،جدي ترين خطر نيز ازديد آنان ضايعات وبهره ور نبودن مصرف انرژي است. طرفدران ديدگاه((انرژي شناسي21))،انتقادي تر بودند و مشکل انرژي را نه مشکل منابع يا مشکل فناوري بلکه معضل اجتماعيِ ناسازگاريِ نظام انرژي با ارزش هاي مردم سالاري و قوانين فيزيکي علم مي دانستند.بازيگران مهم هوادار اين ديدگاه،مصرف کنندگان انرژي و افرادند،هدف آنان ايجاد جامعه اي برابرتر، نامتمرکزتر و مشارکتي تر است و جدي ترين خطر را ته کشيدن منابع و نابودي اجتماع و همبستگي مي دانند.(سوواکول:1391 ،44)واکنش عمومي را به بحران انرژي سال 1973 در نظر بگيريد.مردم آمريکا به طور معمول بحران نفت را اساساً حرکتي از سوي شرکت هاي نفتي براي به جيب زدن سود حاصل از افزايش قيمت ها مي دانستند.مخالفان طرفدرادارن محيط زيست آنرا نعمتي براي مبارز? خودشان با سازمان هاي طرفدار محيط زيست و متحدان آنها مي پنداشتند. طرفداران محيط زيست افزايش قيمت ها را موهبتي براي منصرف شدن از مصرف نفت مي شناختند.شرکت هاي نفتي مستقل آن را راهي براي حمله به شرکت هاي نفتي بزرگ مانند اکسون و شل مي ديدند.طرفداران اصلاح ماليات ها آن را بختي براي پايان دادن به برخي مقرراتي مي دانستند که شرکت هاي نفتي بزرگ را در خارج منتفع مي ساخت.دراصل،هرکس نقش خويش را در بحران انرژي مي ديد ولي اين برداشت ها همساز با هم نبود.(سوواکول :1391 ،45) به گفته جاناتان الکايند،معاون اول دستيار وزير انرژي آمريکا،امنيت انرژي از چهار عنصر تشکيل مي شود: فراهم بودن، قابل اعتماد بودن، قابل خريد بودن، پايداري.
منظور از فراهم بودن22،توانايي مصرف کنندگان و بهره برندگان براي تأمين انرژي مورد نيازشان است.اين مستلزم وجود بازار تجاري گسترده، خريداران و فروشندگاني که به مبادل? کالا بپردازند، طرف هايي که دربار? شرايط مبادله با هم توافق کنند و نيز منابع فيزيکي کافي، سرمايه گذاري، فناوري و چارچوب هاي حقوقي و مقرراتي براي پشتيباني از آنهاست.(سوواکول :1391 ،46)
قابل اعتماد بودن23،اشاره به اين دارد که از خدمات انرژي چه اندازه در برابر قطع خدمات حفاظت مي شود و اين خود بر برخي معيارهاي به هم مرتبط مبتني است ازجمله:
-متنوع سازي منابع عرضه(سوخت و فناوري هاي گوناگون)؛
-تنوع بخشيدن به زنجير? عرضه؛
-ترميم پذيري يا توانايي برآمدن از پس شوک ها و بازتواني پس از بروز نارسايي؛
-کاهش تقاضاي انرژي براي کم کردن فشار وارد بر زيرساخت ها؛
-ظرفيت اضافي براي استفاده در صورت بروز نارسايي؛
-رساندن به موقع اطلاعات به بازار؛
قابل خريد بودن24،نه تنها متضمن آن است که قيمت ها نسبت به درآمد پايين يا منصفانه باشد بلکه بايد قيمت ها باثبات باشد و دم به دم تغيير نکند.
منظور از پايداري25،به حداقل رساندن خسارات اجتماعي،زيست محيطي و اقتصادي ناشي از زيرساخت هاي انرژي قديمي است.(سوواکول :1391 ،47)
ازنظربنجامين سوواکول ، فراهم بودن به استقلال نسبي و تنوع سوخت ها و خدمات انرژي باز مي گردد. تضمين فراهم بودن تا حدودي در گرو تأمين((عرض? کافي و بي وقفه))26 و به حداقل رساندن اتکا به سوخت هاي وارداتي است.جنب? مرتبطي از بعد فراهم بودن، متنوع سازي يا جلوگيري از خرابکاري و حمله به زيرساخت هاي حياتي مانند نيروگاه هاي برق، خطوط لوله، سدها و شبکه هاي انتقال و توزيع است تا خدماتي که آنها ارائه مي کنند فراهم بماند. تنوع دست کم سه بعد را در بر مي گيرد؛ (سوواکول :1391 ،50)
متنوع سازي منابع27 مستلزم بهره گيري از آميزه اي از منابع مختلف انرژي، سوخت ها ، گونه ها، وچرخه هاي سوخت(يعني نه اتکاي دربست به نيروي هسته اي يا گاز طبيعي بلکه همچنين تکيه بر ذغال سنگ ، نفت ، باد ، زيست توده28 ، انرژي گرمايي زمين29 و غيره )است.
منظور از متنوع کنندگي عرضه کنندگان30، توسع? چندين نقط? توليد انرژي است به نحوي که هيچ شرکت يا تأمين کنند? واحدي کنترل بازار را در دست نداشته باشد(يعني خريد گاز طبيعي نه تنها از يک يا دو شرکت بلکه از مجموع? متنوعي از ده ها شرکت انرژي).
متنوع سازي مکاني31 يعني پراکنده ساختن محل استقرارتسهيلات منفرد به نحوي که حمله ،حادثه، سوء کارکرد ، يا نقص واحدي نتواند فعاليت آن را متوقف کند(يعني پراکندن پالايشگاه ها در سراسر کشور به جاي استقرار آنها در امتداد کرانه اي واحد).نوعاً سطح ((بهينه ))تنوع هنگامي حاصل مي شود که هر سه بعد هم زمان پيش برده شوند يا براي به حداقل رساندن صريح مخاطره در کل بخش با کمترين هزينه ، مجموع? معيني از نظام هاي انرژي آرايش داده شوند.
دومين مؤلف? امنيت انرژي از حد فراهم بودن فراتر مي رود و شامل قابل خريد بودن اساسي خدمات انرژي مي شود.منظور از قابل خريد بودن صرفاً پايين بودن قيمت ها به نحوي که مردم بتوانند پول خدمات انرژي را بدهند نيست ،بلکه از آن گذشته ثبات قيمت ها و دسترسي منصفانه به خدمات انرژي را هم دربر مي گيرد.وقتي نوسان قيمت هاي سوخت شديد باشد برنامه ريزي سرمايه گذاري هاي دور انديشانه براي عرضه کنندگان دشوار است.افزايش شديد قيمت هاي گاز طبيعي،ذغال سنگ و نفت طي چند سال گذشته فعاليت بسياري از نيروگاه هاي برق را غير اقتصادي ساخته و منجر به افزايش چشمگير قيمت هاي برق در چندين ناحيه شده است.سطوح بالاي دسترسي به برق و خدمات انرژي با سطوح بالاتر مصرف انرژي و نسبت هاي پايين تر فقر انرژي نيز همبستگي دارد در حالي که سطوح پايين تر دسترسي و حداقل حق انتخاب با سطوح پايين مصرف ، اتکا به زيست توده و فقدان تجهيزات بهره ور همبسته است. (سوواکول :1391 ،50)
سومين مؤلفه با بهره وري يا عملکرد بهتر و استفاد? بيشتر از تجهيزات بهره ورتر انرژي و تغيير رفتارها ارتباط دارد. بهره وري انرژي، امکان مقرون به صرفه ترين شکل مصرف

پایان نامه
Previous Entries پایان نامه درباره عرضه کنندگان، نفت وگاز، حقوق بشر Next Entries پایان نامه درباره عرضه کنندگان، انتقال اطلاعات، نفت و گاز