پایان نامه درباره عرضه و تقاضا، معاملات بورس، بازارهای مالی، قیمت سهام

دانلود پایان نامه ارشد

سازی می کند واژه ی «ریز بورس» (MicroExchange) بکار برده شد. از نخستین باری که در سال های نخست این دهه، بحث درباره ریز بورس ها آغاز شد، این مفهوم روز به روز جذاب تر می شود. در عصر پس از اینترنت، شکوفایی یا به عبارت دیگر رشد انفجار آمیز مبادلات تجاری میان تجار «B2B» (Business-to-business) چشم انداز بورس های جدید را تیره کرد. ولی مفهوم ایجاد بورس های الکترونیک در مقیاسی کوچک تر از بورس های سنّتی، به سرعت به واقعیتی ریشه دار تبدیل می شود.(همان منبع، همان صفحه)
یک «ریز بورس» باید دارای سه ویژگی باشد:
1) دبیرخانه ای بسیار کوچک (برای بازاری که احتمالاً کارمندان آن از ده یا دوازده نفر تجاوز نمی کند، تعداد 5 نفر یا کتر مناسب است)؛
2) دارای یک محصول با بازار هدف گذاری شده باشد (در مورد بازار کالا، بازاری که ممکن است ارزش معاملات سالیانه آن میلیاردها دلار باشد)؛
3) معاملات به جای شبکه های اختصاصی، به صورت الکترونیک و عمدتاً از طریق اینترنت انجام می شود.
فن آوری جزو ابعاد اصلی توسعه یک ریز بورس است ولی در عین حال نیازی به استفاده از فن آوری های گران قیمت نیست. در واقع، در سال های اخیر سیستم های مختلفی برای پاسخگویی به نیازهای این بخش ایجاد شده اند. در چنین بورس هایی می توان از محصولات شرکت هایی همچون «آلبرتا سلوشنز» (Alberta Solutions) و نرم افزارهای معاملاتی تقریباً فراگیر بورس سهام کشورهای اروپای شمالی استفاده کرد، شرکت «پات سیستمز» (Patsystems) نیز یکی از چندین فروشنده ای است که در این حوزه فعالیت دارند. سازمان هندی-انگلیسی «کومداک» و «ترایپورت» (COMDAQ Organisation and Trayport) که در لندن مستقر است نیز در این زمینه تخصص دارند. (همان منبع، ص 65-66)
کمترین بودجه ای که می توان به فن آوری در ریز بورس های ساده اختصاص داد کمتر از 100 هزار دلار برای یک سیستم بسیار ساده است. یک ریز بورس بسیار پیچیده تر می تواند با سرمایه گذاری 250 تا 500 هزار دلار امکانات زیربنایی خوبی را ایجاد کند. موانعی که بر سر راه کسانی که به دنبال ایجاد ریز بورس هستند، ناچیز است و احتمالاً به دلیل افزایش رقابت بر سر تأمین فن آوری نسل آینده سامانه های کوچک ولی کارآمد، بیش از پیش کاهش می یابد.
مسلماَ در کشورهایی که دولت ها مانع از تشکیل انجمن های آزاد و بورس می شوند، مقررات موجود موانعی را ایجاد می کنند. علاوه بر این، مقررات سهل گیرانه ی دولت برای کارکرد اثر بخش ریز بورس اهمیتی اساسی دارد.
امروزه به لطف امکانات فن آوری اطلاعات، ایجاد ریز بورس ها میسر گشته است. ارزان ترین شبکه موجود، اینترنت است که اغلب به عنوان خروجی اصلی ریز بورس های امروزی عمل می کند. اینترنت توانسته است، بزرگترین مفهوم دارایی قابل معامله در تاریخ را ایجاد نماید (تغییر گروه دارایی که بانک های متعارف برای همگامی با آن تلاش بسیاری می کنند). بنابراین همانطور که سامانه های نرم افزاری حراج الکترونیک از قبیل e-bay و QXL توانسته اند به هر چیز، از بلوک های سیمانی پیاده رو گرفته تا لوازم عروسک های باربی ویژگی نقد شوندگی ببخشند، ریز بورس ها نیز رشد بازارهای کالایی کوچکتر شده را امکان پذیر می سازند که به دلیل هزینه های بالای امکانات زیربنایی، برای معاملات بورس های سنّتی بسیار کوچک هستند.
بسیاری از ریز بورس ها برای دسترسی به خدمات پایاپای و تسویه با مشکلاتی روبرو هستند. برای مثال «کومداک» برای برخی از بازارهای کالای خود به استفاده از اسناد تضمینی (Escrow) متوسّل شده است. به طور کلی این شیوه از کارایی مناسبی برخوردار است ولی به ارزانی یا سهولت داشتن یک طرف معاملاتی مرکزی (مثل بورس) نیست. با وجود این، صرفه جویی ناشی از معامله ی شفاف و همزمان با تولیدکنندگان متعدّد و مصرف کنندگان نهایی مزیت بزرگی برای فروشندگان و خریداران است.
همچنین، در حالی که زیرساخت و ابزار اصلی توزیع و انتشار قیمت، اینترنت و فن آوری رایانه ای است، باید به این نکته توجه داشت که یخش عمده ی تلاش در جهت اداره ی بورس های کوچک (دست کم در مراحل ابتدایی)، تغذیه تدریجی فعالان بازار (به لحاظ اطلاعاتی) جهت حفظ نقش بورس می باشد. در ریز بورس، این مسئله «کمک کارگزار» (Broker Assistance) نامیده می شود و برای تقویت بازار از طریق کمک به کاربران بازار برای آشنا ساختن آن ها با معامله در سامانه معاملاتی ریز بورس ابزار مؤثرتری است.
از این لحاظ، ریز بورس ها نوعی قهوه خانه مُدرن محسوب می شوند. ایجاد یک شبکه کارآمد در موفقیت بازار نقشی اساسی ایفا می کند و خود نیازمند ارتباطات کلامی و انتقال همزمان اطلاعات الکترونیکی بازار است.
علاوه بر این، ریز بورس گذشته از معاملات کالا برای ایجاد بورس های کوچک سهام نیز بسیار مناسب است. در مورد بازار های کوچک سهام، جایگاه بورس های منطقه ای سهام یا بازارهای بخشی (که سرمایه مورد نیاز برای حوزه های بخصوصی را تأمین می کنند)، با بورس هایی همچون بورس سهام الکترونیکی جایگزین (Alternative Electronic Stock Exchange (AESX)) به نحو روزافزونی به موضوع اصلی بازارهای مالی تبدیل می شوند.
غول های صنعت بورس شعار «هر آنچه کوچک است زیباست» را نمی پسندند. ولی وقتی سخن از ایجاد بازارهایی است که می تواند وضعیت بسیاری از کسب و کارها، معامله گران و تولیدکنندگان را در بازارهای توسعه یافته و در حال توسعه دگرگون کند، ریز بورس اهمیت روزافزونی می یابد. این بورس ها ارتقاء سرمایه یا معاملات کالاهای جدید سنّتی را تسهیل می کنند و بدین ترتیب، آینده بسیار روشنی دارند و در مجموع به نفع بازارها هستند. (همان منبع، ص 79-82)
تحولات اخیر بازارهای جهانی که تنها به اروپای مرکزی و شرقی محدود نیست، عمدتاً بر دنیای پرشتاب، پویا و جذاب تجارت جهانی تمرکز داشته است، این در حالی است که فروشندگان فن آوری نیز اذعان دارند که فعالیت هایی که در پشت صحنه و پس از ساعات اداری در حوزه پایاپای انجام می شود، به کندی در پی این تحولات روان است. وفور امکاناتی که انواع مختلف قالب های معاملاتی تجارت الکترونیک فراهم می آورند با کمیابی قالب های معاملاتی که ارایه خدمات پایاپای کارآمد، انعطاف پذیر و سریع در معاملات بازارهای جهانی را میسر می سازند، در تضادی آشکار است.
بازارهای نوظهور آموخته های خود را بکار بسته اند، اما هنوز هم می توانند عملکرد بهتری داشته باشند. ایجاد اتاق پایاپای مشترک منطقه ای یکی از گام هایی است که برای بازارهای منطقه ای همچون اروپای مرکزی و شرقی بسیار سودمند است. این ابتکار الگوی درخشانی برای بازارهای اروپای غربی خواهد بود که تا کنون از اراده ی سیاسی لازم برای ایجاد خدمات پایاپای مناسب و یکپارچه ی فرامرزی بی بهره بوده اند. هنوز تا تحقق این چشم انداز که بستن یک موقعیت معاملاتی باز شده در بورس لندن در یکی از بورس های پاریس، یا تسویه معاملات در یک اتاق پایاپای مشترک در فرانکفورت میسر شود، راهی طولانی در پیش است ولی می توان و باید برای گشایش یک موقعیت معاملاتی در بورسی در بخارست و بستن آن در بوداپست و تسویه آن در اتاق پایاپای مشترکی در پراگ زیرساخت های مورد نیاز را فراهم نمود. (همان منبع، ص 38-39)
در نهایت، فن آوری می تواند بورس را به ابزارهایی برای تقویت روابط نزدیکتر با مشتریان مجهز کند. هم اکنون سیستم های مدیریت روابط مشتریان به گونه ای اثربخش در انواع صنایع، از خدمات مالی گرفته تا مخابرات، خرده فروشی، حمل و نقل و تدارکات، بکار می روند. بورس نیز می تواند از این سیستم ها به عنوان راهکاری برای افزایش سطوح ارایه خدمات به مشتریان بهره مند شود. اگرچه شاید معامله گران بزرگ، هم اکنون نیز برای بهینه سازی راهبردهای تجاری خویش از الگوریتم هایی استفاده می کنند، الگوریتم سیستم های مدیریت روابط مشتریان نیز می تواند تأثیر تلاش های بازاریابی بورس را به حداکثر برساند. این الگوریتم ها می تواند مبنایی برای داده کاوی اطلاعات معاملاتی مشتریان، شناسایی محصولات مورد نظر مشتری و تحلیل راهبردهای معاملاتی آنان باشد. بدین ترتیب به صورت خودکار، پیشنهاداتی برای افزایش انگیزه ی مشارکت مشتری از طریق راهکارهای مختلف بازاریابی مطرح می گردد، از جمله این راهکارها می توان به تعیین کارمزدهای متفاوت برای مشتریان و راهبردهای معاملاتی مختلف، تأمین به موقع منابع برای مطلع ساختن، آگاه نمودن یا آموزش مشتری درباره فرصت های جدید جهت تنوع بخشیدن به سبد سرمایه گذاری و استفاده از راهبردهای معاملاتی جدید اشاره کرد.
ایجاد کلیه ی تغییرات فوق در بورس نیازمند سرمایه گذاری قابل توجهی در زمینه فن آوری است. اکثر بورسها – که با وجود فرصت های بیشمار، از منابع محدودی بهره مندند – در زمینه این سرمایه گذاری ها باید بسیار هوشمندانه عمل کنند و حوزه هایی را انتخاب نمایند که بیشترین بازده را داند. این امر مستلزم آن است که تصمیم گیری درباره ی استفاده از فن آوری در چارچوب گسترده تری انجام شود که با گفتگوی مستمر با کاربران بازار درباره نیازهای آن ها و درک کامل چشم انداز متغیر رقابت به دست می آید. در عصر فن آوری، رمز بقا و شکوفایی بورس های کوچکتر که با محدودیت شدیدتر منابع روبرو هستند، همکاری و مشارکت با حوزه ی فن آوری است.
با وجود این، استفاده از فن آوری تنها ابزاری برای نیل به هدف می باشد و موفقیت در آینده (همچون امروز) منوط به مسایل ارزشی بنیادینی است که مبنای مشارکت سرمایه گذاران است: قراردادهای شفاف و منطبق با نیازمندی های دست اندرکاران بازار، سیستم تحویل کارآمد، و بازارهای نقدینه، کارا و شفافی که مبتنی بر رویکرد مسؤولانه به مدیریت ریسک بازار باشند. (همان منبع، ص 29-30)
1-12 بررسی معاملات بورسی از دیدگاه اندیشمندان اسلامی
در این قسمت معاملات بورس را از نظر دو تن از اندیشمندان اسلامی درباره معاملات بورس نقل می گردد:
1-12-1 دیدگاه شهید مطهری
وی دو عامل را توأماً منشأ ارزش می دانند:
1 – ارزش هر شیء ناشی از اثری است که بر آن شیء مترتب است.
2 – ندرت و تحت انحصار بودن شیء.
ایشان تساوی ارزش را با کار مردود دانسته اند به نظر استاد کار علت و ایجاد کنندة ارزش است نه این که مساوی با ارزش است. ارزش هر شیء ناشی از اثری است که در آینده بر آن شیء مترتب می شود نه علتی که آن را ایجاد کرده است خواه آن علت کار باشد و خواه چیز دیگر. البته اثر داشتن به تنهایی علت ارزش نمی باشد ندرت و تحت انحصار بودن نیز در ارزش موثر است در این میان کار هم یکی از علل ایجاد ارزش است نه علّت منحصره بنابراین اصل ارزش ناشی از مفید بودن است که مبدأ ومنشأ تقاضا است بعلاوه ندرت وجود و کمیابی. استاد مطهری با انتساب نوسانات ارزش و یا قیمت به عرضه و تقاضا می گوید ارزش و قیمت و مالیت و بها یا هر چه دیگر اسم بگذاریم، نوساناتی پیدا می کنند و مسلماً این نوسانات مربوط به مفید بودن نیست. درجه مفید بودن نوسان پیدا نمی کند عرضه و تقاضا در مفید بودن تأثیری ندارد ولی در ارزش و قیمت اثر دارد بنابراین بر اساس نظریه استاد مطهری قیمت نمایندة ارزش است و آن هم بر اساس عرضه و تقاضا تعیین می شود. در بازارهای مالی عرضه و تقاضا هر لحظه تغییر کرده و بر اساس آن قیمت در بازار نوسان می کند بنابراین با نظر به دیدگاه استاد انجام معاملات در بازارهای بورس و سود بردن از نوسانات قیمت با توجه به اینکه عرضه و تقاضا تعیین کنندة ارزش است مانعی ندارد و چنین سودی مشروع است. بنابراین اگر فردی سهام یا کالایی را خریداری نموده و سپس افزایش قیمت صورت گیرد و سپس وی اقدام به فروش نماید سودی کسب کرده است هر چند زمان نگهداری کوتاه باشد سود حاصل از این معامله صحیح است زیرا افزایش قیمت سهام تحت مالکیت وی تحقق یافته است و مالک اصلی مال و افزایش آن است بر این اساس خرید و فروش سهام به منظور کسب درآمد از تغییرات قیمت سهام و استفاده از فرصتهای موجود در بازار مالی اسلامی جایز است گرچه ملزم تولید خدمت نیز نباشد. (صالح آبادی، 1390،

پایان نامه
Previous Entries پایان نامه درباره ابزارهای مالی، منابع مالی، عوامل اقتصادی، عرضه و تقاضا Next Entries پایان نامه درباره قانون مدنی، معاملات بورس، بورس کالای ایران، عرضه و تقاضا