پایان نامه درباره سلامت روان، کنترل بازار، آلفرد مارشال، نهاد خانواده

دانلود پایان نامه ارشد

در کيفيت زندگي آنهاست. به طورکلي، فرصت‌هايي که به زنان و مردان داده ميشود در کشورهاي مختلف و در استان‌هاي مختلف متفاوت است. همين‌طور، مسئله جنسيت خود نيز در تعيين کيفيت زندگي نقش اساسي دارد. کيفيت زندگي کودکان نيز توجه بسياري از جامعه‌شناسان را به خود جلب کرده است. در حالي که روند افزايشي در اشتغال پدران و مادران در جوامع مختلف به چشم مي‌خورد، مسأله مراقبت و نگهداري از کودکان خود به عنوان يک پديدهي جديد در بسياري از جوامع بروز کرده است. همين طور، فضاي کافي براي بازي کودکان، کمبود تسهيلات و وسايل بازي، کمبود مطالعه در اين زمينه و… همگي حتي بر رشد جسمي آنها تأثير دارند. بنابراين، تا جايي که به زمينه‌هاي مورد اشاره مربوط ميگردد، مطالعات مربوط به کيفيت زندگي، کيفيت زندگي اين اقشار را تا حد زيادي ميتواند تحت تأثير قرار دهد. از اين رو، متغيرها و مؤلفه‌هاي ذهني کيفيت زندگي نيز از اهميت بالايي برخوردارند و چه بسا بخش مهمي از احساس نارضايتي مردم مرفه در جوامع پيشرفته ناشي از عوامل ذهني باشد. زيرا در اين جوامع، شرايط عيني مطلوب، براي بخش‌هاي مهمي از جمعيت، تا حدودي تحقق يافته است. مهم‌ترين معيارهاي ذهني کيفيت زندگي، به اين شرح‌اند:
متغيرهاي ذهني
اين دسته از عوامل که به عنوان خصوصيات مؤثر افراد جامعه به حساب ميآيد، و نقش مؤثري در کيفيت زندگي ايفاء مينمايد، شامل ويژگي‌هايي از نوع حسن خلق، شادابي و… است. همين طور، سرمايه اجتماعي شامل شبکه ارتباطات اجتماعي و ويژگي‌هايي از اين نوع، سهم مؤثري در کيفيت زندگي ايفاء مينمايد وسايل ارتباط جمعي خود در ايجاد چنين خصوصياتي بين مردم در سطح جامعه نقش مؤثر دارد. چنين روندي خود موجبات ارتقاء کيفيت زندگي را فراهم ميآورد. ضمناً، با فراهم کردن زمينهي مطالعات کيفيت زندگي در اين خصوص، به خصوصيات رفتاري، شخصيتي و سلامت رواني افراد و اعضاي جامعه يا جوامع مختلف در قالبي مقايسه‌اي ميتوان پي برد. بنابراين، مقايسه و ارزيابي کيفيت زندگي خود ميتواند به غناي فرهنگي واجتماعي يک جامعه موردنظر بيفزايد. از جمله مهم‌ترين متغيرهاي ذهني به اين شرح است:
( نگاه فرد به زندگي: نگاه فرد به مرگ عزيز، رنج، بيماري، درد، کمبودها، فقر و محدوديت‌ها؛ تعريفي که شخص از زندگي و معناي آن دارد؛ فلسفه‌اي که آگاهانه براي زندگي خويش تعريف کرده و يا ناخودآگاه در ذهن دارد؛ نگاهش به طبيعت و به هستي. به طور کلي جهان بيني فرد که نگاهش را به زندگي شکل ميدهد. جهان‌بيني آموختني است.
( اين احساس فرد که حقوقش، البته حقوقي که بدان آگاهي دارد، تا چه حد در جامعه تأمين و يا پايمال ميگردد.
( ارزيابي فرد از اين که تلاش‌هاي خانواده و جامعه تا چه حد به بهبود زندگي او و تأمين نيازهايش کمک کرده است.
( نيازهاي فرد، که به ويژه در جهان امروز، از ترکيبي پرتنوع و مدام در حال تغيير برخوردار است. فهرست نيازهاي انسان معاصر به دليل زندگي در محيطي که به شدت تحت کنترل بازاري است که محرکه اش نوآوري است، از مرز هزار نياز گذشته است. موتور اقتصاد مدرن، مصرف لجام گسيخته است و جامعه مدرن بدون رشد مصرف نميتواند به حيات خود ادامه دهد. تبليغات مدرن به هر ترفندي نيازي جديد ميآفريند و شهوت داشتن و حرص خواستن را در فرد دامن ميزند. به هر حال دامنه نيازهاي مادي انسان مدام رو به گسترش است. ولي انسان در عين حال موجودي است متفکر، خودآگاه، کاوشگر که با کنترل نيازهاي مادي و پرداختن به نيازهاي معنوي، ميتواند حلقه تنگ زندگي مادي را بشکند و به عرصه‌هايي پاگذارد که لذتش چيز ديگري است. در اين معنا و با توجه به قابليت شگفت انگيز ذهن انسان در تعريف و بازسازي واقعيت و توانايي دستکاري درجهان بيني، ميتوان گفت نيازهاي معنوي نقشي اساسي در کيفيت زندگي انسان دارند. مهم ترين اين نيازها به اين شرح اند:
– کنجکاوي: انسان موجودي است که با کنجکاوي خود نه تنها به کشف و دستکاري در قوانين بنيادين طبيعت از جمله قوانين ماده و اطلاعات و ژن دست زده و براي خود سپهري آفريده، متفاوت با سپهر طبيعي و البته مصنوع انسان، بلکه افزون بر آن، ميتواند فارغ از دغدغه کشف و يا اختراع و دستکاري و خلق، آزاد و بي خيال به تماشاي طبيعت بنشيند و از درک سحر و افسون و کشف رازهاي آن غرق در حيرت و لذت شود.
– ميل به شناخت و درک و فهم جهان پيچيده و پرابهام وگيج‌کننده
– تخيل و تجسم: ساختن واقعيت به هر شکل آن در ذهن و خيال و تلاش براي تحقق آن در قالب هنر، علم و تکنولوژي
– ميل شديد به رشد و توسعه و يادگيري مستمر
– نياز به جستجوي معنايي براي هستي و سعي در تعريف اين معنا در رابطه خود با ديگران که تجلي آن عشق است و يا يافتن معنايي در رابطه با طبيعت و يا فضا و کيهان و يا در رابطه با خدا و کل هستي.
– نياز به خود شکوفايي و تعالي و توسعه مستمر که به گفته ابراهام مزلو، روان‌شناس، عالي‌ترين سطح نياز انسان است. امروزه انقلاب اطلاعات و ارتباطات، فرصت‌هاي بسياري براي ارضاي نيازهاي معنوي انسان- انسان بازيگر و انسان کاوشگر و انسان تماشاگر- فراهم آورده است. پژوهش‌ها نيز نشان ميدهند، دامن زدن به اين نيازها، برخلاف نيازهاي مادي، به فرد اين احساس را ميدهد که زندگي‌اش از کيفيتي در شأن انسان برخوردار است60.
جدول شماره 1 ابعاد عيني و ذهني کيفيت زندگي (مختاري، 1389)
رويکرد
بعد عيني
بعد ذهني
پزشکي
– مسکن
– درآمد
– خدمات ارائه شده به بيمار
– روابط اجتماعي
– موقعيت اجتماعي
– حمايت اجتماعي
– روابط درون خانواده
– مراقبت هاي پزشکي
– ميزان استقلال بيمار
– ميزان وابستگي بيمار به ديگران
– رابطه پزشک و بيمار
– سنجش کارهاي روزمره
– نوع و شدت و سابقه بيماري
– استفاده از تکنولوژيهاي پيشرفته پزشکي
– تصور يا ارزيابي بيمار از خود پس از بروز بيماري
– کارکرد نقش اجتماعي
– ارزيابي بيمار از سلامت کنوني خود
– اميد به بهبودي
– رضايت از زندگي
– احساسات مثبت و منفي بيمار
فلسفي

– خصايل برجسته اخلاقي
– پرورش صفات نيکو
– حداکثر لذت و دوري از هر گونه درد و رنج
– عدالت اجتماعي
– حس کنجکاوي
رويکرد
بعد عيني
بعد ذهني
اقتصاد
– سطح درآمدها
– هزينه ها
– پس اندازها
– فعاليت هاي اقتصادي
– حس رقابت جويي

– اشتغال و بيکاري
– رفاه مادي
– تامين نيازهاي اساسي انسان
– توليد ناخالص داخلي
– توليد و فروش

روانشناسي
– روابط درون خانواده
– سلامت رواني
– رضايت از زندگي
– عزت نفس
– نگراني
– استرس
– افسردگي
– خوشحالي و شادابي
– عواطف و حالات رواني
– جنبه هاي فردي رفتار افراد
– داشتن هدف در زندگي
– تصور فرد از خود در ذهن بعد ذهني
فردي و اجتماعي
– رفاه مادي: شغل، درآمد
– تغذيه مناسب
– مسکن مناسب
– زندگي در محيط سالم
– وجود امنيت فيزيکي
– دسترسي به خدمات با کيفيت: آموزش و پرورش بهداشت و درمان
– خدمات فرهنگي
– کيفيت خدمات عمومي:آب، برق، حمل و نقل و …
– امکانات تفريحي
– دسترسي به امکانات ورزشي
– ارتباط با همسايگان و بستگان و خانواده
– شرکت در مسائل سياسي،اجتماعي، مذهبي
– احترام به حقوق ديگران
– احترام به قوانين و مقررات
– توجه به کنش هاي اجتماعي
– عملکرد ساختارهاي اجتماعي
– زندگي خانوادگي سالم و راحت
– زندگي سازماني سالم و پر بار
– امنيت سياسي: آزادي بيان و …
– مسائل مربوط به محيط زيست: حاشيه نشيني و اثرات صنعتي شدن
– نگاه فرد به زندگي
– تعريف زندگي از نگاه فرد
– نيازهاي فرد
– حس کنجکاوي
– ميل به شناخت و درک و فهم جهان پيچيده
– تخيل و تجسم
– ميل شديد بهرشد وتوسعه و يادگيري
– نياز به خود شکوفايي و توسعه
– احساس عدالت
– احساس غرور ملي
جدول 2-7 عامل هاي کيفيت زندگي و مبناي نظري آنها
رويکرد
نظريه پرداز
بحث
پزشکي
کمپل
رابطه رضايت از زندگي و کيفيت زندگي و تدوين شاخص تندرستي و شاخص تاثير عمومي در رابطه با کيفيت زندگي بيماران
پزشکي
نئوگارتن –وود–ويلي و شافر
مقياس کلاسيک براي سنجش سلامت رواني بيماران
پزشکي
کاترين لادر
مقياس تک بخشي براي سنجش رضايت از زندگي بيماران
پزشکي
ويليام جيمز
سنجش تجربه دروني با احساسات فرد بيمار
پزشکي
بودبرن –کاپلوويتز
مقياس سنجش احساسات بيماران (احساسات مثبت و منفي و توازن احساسات)
پزشکي
کيولت کانتز
قابليت زندگي محيط –دسترسي افراد معلول به خدمات
پزشکي
اريک آلارت
مطالعه رفاه تطبيقي
فلسفي
ارسطو
کسب حداکثر فضيلت از راه رعايت اصول اخلاقي
فلسفي
اپيکور
کسب حداکثر لذت و دوري از هر گونه رنج
فلسفي
دکارت
تفاوت بين جسم و روح –بين واقعيت عيني و ذهني
فلسفي
هابرماس
نقش علم و تکنولوژي و پيشرفت علوم نوين بر کيفيت زندگي
فلسفي
توماس کوهن
انقلاب علمي و پيشرفت علوم نوين
فلسفي
جان رولز
مفهوم عدالت اجتماعي و رعايت عدالت در تخصيص خدمات مورد انتظار شهروندان
اقتصادي
برنارد وان پراک
ارزيابي خوشبختي–روشمحاسبهرضايت
اقتصادي
برونو فراي–آلويس استاتزر
خوشبختي و اقتصاد
اقتصادي
جرمي بنتهام
عبارت فايده –سودبردنازفعاليت هاي اقتصادي و اجتماعي
اقتصادي
آلفرد مارشال
خريد کالاهاي ارزان براي رسيدن به سود و منفعت
اقتصادي
ليو
بسط و گسترش مفهوم کيفيت زندگي در قالب تحليل هاي اقتصاد خرد
اقتصادي
جاستر و همکاران
پل زدن ميان شکاف شيوه تفکر اقتصاددانان درباره احساس بهزيستي مادي و شيوه تفکر ديگر عالمان اجتماعي
اقتصادي
وان نيوجان –مورگنسترن
مفهوم فايده مورد انتظار و ترديد در انتخابهاي فرد
روانشناسي
جان باولبي
توجه به نيازهاي عاطفي کودک توسط مادر و تاثير آن برکيفيت زندگي فرد در بزرگسالي
روانشناسي
زيگموند فرويد
رابطه بين شرايط رواني و وضعيت شخصيتي فرد با کيفيت زندگي
روانشناسي اجتماعي
آلبرت باندورا
رابطه يادگيري رفتارهاي انساني از طريق الگوسازي با کيفيت زندگي
روانشناسي اجتماعي
چارلز هورتن کولي
رابطه مفهوم خود آينه سان با کيفيت زندگي
روانشناسي اجتماعي
هربرت ميد
تاثير تقويت من مفعولي بر کيفيت زندگي
جامعه‌شناسي
دور کيم
پيامدهاي آنومي و تاثير آن بر کيفيت زندگي
جامعه‌شناسي
سن آماريتا
مفهوم توانايي هاي انسان در قالي نظريه کارکردگرايي
جامعه‌شناسي
پارسنز
توجه به کنش هاي اجتماعي توليد شده توسط ساختارهاي اجتماعي و تاثير آن بر کيفيت زندگي
جامعه شناسي
گافمن
رابطه تئوري نقش اجتماعي با کيفيت زندگي
جامعه شناسي
زيمل
تاثير ويژگي هاي کلان شهرها بر کيفيت زندگي
جامعه شناسي
کليفورد وشاوهنري مک کي
قابل انتقال بودن ارزش هاي مربوط به کيفيت زندگي همانند ديگر ارزشها و هنجارهاي فرهنگي
جامعه شناسي
ويليام گود
نقش نهاد خانواده در پرورش شخصيت و رفتار فرد و تاثيرش بر کيفيت زندگي
جامعه شناسي
گيدنز
انتخاب آگاهانه افراد در مورد کيفيت زندگي
جامعه شناسي
هومنز
نقش مبادلات اجتماعي بر کيفيت زندگي
جامعه شناسي
ريچارد کويني
تاثير تضاد اجتماعي و تضاد طبقاتي بر کيفيت زندگي

واژهي کيفيت در لاتين (Qual) به معني چيزي و چه و Quality به مفهوم چگونگي آمده و Qol از منظر واژگاني به معني چگونگي زندگي و دربرگيرنده تفاوت‌هاي آن است که براي هر فرد، ويژه و يگانه، و متفاوت با ديگران است(کرد زنگنه، 1385).
بر طبق گفته «فينويک، ناگلير و برون (1966)»، کيفيت زندگي مفهومي اجتماعي است و خود معنايي واقعي ندارد بلکه صرفاً افراد به آن معنا ميبخشند. براساس برداشت کامپ و همکاران، مفهوم کيفيت زندگي به طور عميقي از تفکر مرتبط با سلامت نشأت ميگيرد و ديدگاه واحدي درباره علت آن وجود ندارد(کامپ و همکاران61، 2003). براساس ديدگاه پال، کيفيت زندگي به عنوان معياري براي سنجش ميزان برآوره شدن نيازهاي روحي- رواني و مادي جامعه تعريف گرديده و در اين زمينه از کيفيت زندگي روستايي نيز به مفهوم چگونگي شرايط و وضعيت زندگي خانواده‌هاي روستايي ياد شده است(پال62 و کامر63،2005).
با توجه به آنچه که ذکر گرديد، ميتوان گفت که در زمان حاضر اتفاق نظر چنداني در زمينه مفهوم کيفيت زندگي وجود ندارد، ولي اگر مشترکات اين

پایان نامه
Previous Entries پایان نامه درباره حمل و نقل، بهداشت و سلامت، اعتماد متقابل، اوقات فراغت Next Entries پایان نامه درباره محل سکونت، طرح و نقش