پایان نامه درباره سازمان ملل متحد، بازده مورد انتظار، علم اقتصاد، سازمان ملل

دانلود پایان نامه ارشد

در کشورهاي در حال توسعه ارائه نمايند.
از اواسط دهه 80 سازمان و تشکيلات بانک جهاني و مؤسسه توسعه اقتصادي وابسته به آن مورد تجديدنظر ‌قرار گرفت و تعداد زيادي از کارشناسان و صاحب‌نظران فني خود را در امور طرحهاي عمراني بازنشسته و به جاي آنان کارشناس اقتصاد کلان استخدام نمود و از ظرفيت و امکانات و نوآوريهاي خود در زمينه تدوين و ارزشيابي طرحهاي عمراني کاست. از سال 1984 به بعد دوره‌هاي آموزشي ارزشيابي طرحها به ندرت تشکيل گرديد و اولويت و اهميت خود را از ديدگاه بانک جهاني از دست داد و فرض بر آن بود که ساير مؤسسات اين کار را دنبال خواهند نمود. اين موضوع باعث گرديد که در دو دهه 80 و 90 در زمينه تدوين و ارزشيابي طرحهاي عمراني نظرهاي تازه‌اي ارائه نگردد و آنچه که مطرح شده عملاً حول نظريات ارائه شده قبلي بوده که مهم ترين آنها عبارتند از(راهنماي تهيه گزارش توجيه طرح، 1380):
تحليل اقتصادي طرحهاي کشاورزي-1982
ارزشيابي و مديريت طرح- 1983
ارزشيابي طرح 1988
ارزشيابي طرح براي کشورهاي در حال توسعه- 1990
ارزشيابي اقتصادي طرح ها- 1996
اقتصاد تحليل طرح- 1997
اقتصاد تحليل طرح، رهنمودي براي دست اندركاران، ويليام آ. وارد – باري جي. ورن – ويليام اچ. دوسيلوا، بانك جهاني 1997
نرم افزار کامفارIII12: نسخه 1كامفار سال 1983 و نسخه 1. 1 آن در نوامبر 1984 به بازار عرضه شد و به دليل استقبال از آن؛ نسخه 2 و 2، 1 آن در سال‎هاي 1986 و 1989 ارائه گرديد و نسخه 3 آن در سال 2004 توسط يونيدو وارد بازار گرديد(راهنماي کاربردي نرمافزار تخصصي کامفار III، 1384).

2-1-5- ارزيابي طرحهاي سرمايه‌گذاري
منظور از ارزشيابي يک طرح، دقيقاً انتخاب معيار و استاندارد مطلوب و کاربرد آن براي ارزشيابي است. ضرورت ارزيابي از کمبود منابع موجود سرچشمه مي‌گيرد، زيرا اگر منابع زيادتر از نياز در اختيار باشد ديگر لزومي به ارزيابي نيست. در انجام مطالعات توجيهي يک طرح، چهار جنبة زير مورد ارزيابي قرار مي‌گيرد(اسکونژاد، 1380) :
ارزيابي بازار
ارزيابي فني
ارزيابي مالي
ارزيابي اقتصادي
2-1-5-1- ارزيابي بازار
بخش نخست در گزارش مطالعه توجيهي تمام طرحهاي عمراني (انتفاعي و غيرانتفاعي) را بررسي بازار و يا به عبارتي تقاضاي محصول (خدمت يا کالا) تشکيل مي‌دهدکه چهار مرحله زير را در بر مي‌گيرد :
تحليل نياز يا تقاضاي گذشته و کنوني محصول
برآورد نياز يا تقاضاي آينده محصول
مسأله بي‌اطميناني به برآوردهاي آينده و چگونگي رفع آن
تعيين هدف توليدي طرح عمراني
در واقع بايد گفت که ارزيابي بازار، به عنوان يک کار مقدماتي در انجام مطالعات يک طرح، به دنبال پاسخگويي به دو سؤال زير است :
نياز بازار به محصول يا خدمات مورد نظر چقدر خواهد بود؟
سهم بازار براي محصول يا خدمات طرح مورد نظر چقدر خواهد بود؟

2-1-5-2- ارزيابي فني
پس از بررسي بازار و تعيين هدف توليدي طرح عمراني، مسأله بعدي مطالعه و بررسي شيوة توليد محصول (کالا يا خدمت) و تسهيلات مورد نياز و تمام مسائل فني مربوط به طرح است. در واقع بررسي فني طرح از مرحله مطالعه مقدماتي آغاز شده و به موازات پيشرفت مطالعه طرح، ادامه مي‌يابد. در ارزيابي فني روش توليد و تجهيزات و تأسيسات و منابع مورد نياز مشخص مي‌شود و سپس بر پايه آن هزينه هاي سرمايه‌گذاري و بهره‌برداري طرح برآورد مي‌گردد(راهنماي تهيه گزارش توجيه طرح، 1380).
بايد توجه داشت که بررسي فني طرح به معني خاص آن، يعني فقط امکان‌پذيري توليد از نظر فني نيست، يعني هر چند با پيشرفت فناوري و دانش فني کنوني کمابيش توليد هر محصولي از نظر فني امکان‌پذير است اما نکته مهم آن است که اين توليد از نظر مالي و همچنين اقتصادي نيز سودآور باشد. هدف مطالعه فني نيز دقيقاً آن است که گزينه‌هاي مختلف توليد با عنايت به اوضاع و احوال موجود و پيش‌بيني‌هاي آينده، مورد بررسي قرار گيرد و از ميان آنها مطلوب‌ترين گزينه انتخاب شود.
2-1-5-3- ارزيابي مالي
در ارزيابي مالي طرح دو سؤال زير مطرح مي‌گردد که بايد پاسخي براي آنها يافت :
آيا طرح پيشنهاد شده مي‌تواند تأمين مالي گردد؟
آيا اين طرح بازده مورد انتظار صاحبان سرمايه را مي‌تواند داشته باشد يا خير؟
جنبه‌هاي مورد بررسي و ارزيابي مالي طرح نيز عبارتند از :
ميزان سرمايه و هزينه طرح
تأمين مالي
هزينه سرمايه
ميزان سودآوري
نقطه سر به سر
جريان نقدي
جريانها و وضعيت مالي
همانطوري که قبلا توضيح داده شد، طرحهاي عمراني با توجه به تعريف قانون برنامه و بودجه مصوب سال 1351، به دو گروه کلي طرحهاي عمراني انتفاعي و غيرانتفاعي تقسيم مي‌شوند. هدف طرحهاي عمراني انتفاعي، مانند سرمايه‌گذاري بخش خصوصي، کسب سود است با اين تفاوت که به دليل عمراني بودن، طرح افزون بر ضابطه سودآوري مالي بايد از لحاظ اقتصادي نيز سودآور باشد.
از نظر اصول، ضابطه سنجش و گزينش طرح هاي عمراني غيرانتفاعي، سودآوري اقتصادي است، اما به دلايل زير بايد همواره بررسي مالي نيز در مطالعات توجيهي طرح هاي عمراني غيرانتفاعي صورت گيرد :
مبناي برآوردهاي اقتصادي محاسبات و برآوردهاي فني و مالي است.
مداومت فايده اقتصادي طرح، به سلامت و پايداري مالي آن بستگي دارد.
آگاهي از وضعيت مالي و تعهدات مربوط به طرح، از نظر تأمين هزينه‌هاي سرمايه‌گذاري و تأمين هزينه‌هاي جاري بابت بهره‌برداري و نگهداري طرح هاي عمراني که محصولشان فروخته نمي‌شود و رايگان عرضه مي‌گردد، براي تصميم‌گيري نهايي ضروري است (مجيديان، 1377).

2-1-5-4- ارزيابي اقتصادي
ارزيابي اقتصادي، به تجزيه و تحليل هزينه و منفعت طرح از ديد جامعه مي‎پردازد. در چنين بررسي، بيشتر به هزينه و سودآوري جامعه توجه مي‎شود و اين ممكن است متفاوت باشد با حالتي كه صرفاً هزينه و منفعت مد نظر است (مجيديان، 1377).
از آنجا كه پروژه‎هاي عمومي توسط دولت تصويب، تأمين اعتبار و اجرا مي‎شوند، منافع حاصل از اين پروژه‎ها را عموم مردم در يك كشور يا منطقه دريافت مي‎دارند. در پروژه‎هاي دولتي تمامي هزينه‎ها و منافع اجتماعي نيز بايد به ارزيابي مالي اضافه شوند. هزينه‎هاي پروژه‎هاي دولتي را مي‎توان به 4 گروه زير تقسيم كرد:
هزينه‎هاي ساختماني: هزينه تجهيزات، هزينه حمل و نقل، هزينه قيمت زمين، هزينه تأسيسات.
هزينه‎هاي سالانه مستمر: بهره وام‎هاي گرفته شده، استهلاك قطعات و هزينه‎هاي عمليات و نگهداري از آنها.
هزينه‎هاي وابسته: شامل تمامي هزينه‎هايي كه مي‎بايستي براي استفاده از محصول پروژه انجام شود.
هزينه‎هاي ناملموس: شامل هزينة نتايج زيان آور پروژه مي‎باشد كه در بيشتر موارد محاسبه آن به ريال مشكل و يا غيرممكن است.
منافع پروژه‎هاي عمومي را مي‎توان به سه دسته تقسيم كرد:
منافع مستقيم يا اوليه: شامل نتايج فوري و بلافصله ناشي از اجراي پروژه‎هاست، مانند صرفه‎جويي ارزي.
منافع غيرمستقيم: شامل نتايج جنبي ناشي از اجراي پروژه مي‎باشد.
منافع ناملموس: شامل منافعي است كه محاسبه ريالي آن مشكل و يا غيرممكن باشد، مانند عدم توليد گازهاي آلوده.
2-1-5-5- تحليل هزينه ـ فايده
در اين بخش به تحليل هزينه و فايده و انواع آن ميپردازيم.
الف: تعريف تحليل هزينه ـ فايده
طبق تعريف سازمان ملل متحد هزينه – فايده روشي براي ارزيابي مطلوبيت يك طرح از طريق مقايسه درآمدهاي طرح با هزينه‎هاي آن است كه مبالغ آنها با يك نرخ تنزيل مناسب دفتري به ارزش حال تبديل شده باشند. (كوپاهي، 1368)
در واقع تحليل هزينه ـ فايده يك نظريه زيربنايي و تكنيكي در اقتصاد رفاه نئوكلاسيك است كه با جهت‎گيري الگوي اقتصاد خرد نئوكلاسيك و تأكيد آن بر نقش قيمتها در تخصيص منابع هماهنگ است و به نحوي گسترده در ارزيابي اقتصادي طرحها به كار مي‎رود(خليلي عراقي، 1372).
تحليل هزينه فايده في‎نفسه نظريه نيست. بلكه فني است كه هدف آن ارائه مجموعه‎اي از قواعد و روشهاي درست نظري و نظاممند براي هدايت سرمايه‎گذاري بخش عمومي است و معمولاً براي كمك به شكل‎گيري سياست در قالب ويژه‎اي به اجرا در مي آيد. به عبارت ديگر تحليل هزينه ـ فايده در جستجوي اين است كه نشان دهد تصميمات مشخص، نتايج منطقي اهداف معيني مي‎باشند. به اعتقاد روبرت ساگدن و آلن ويليامز استفاده از تحليل هزينه ـ فايده چارچوبي براي تصميم‎گيري عمومي ارائه مي‎دهد كه تصميمات مسئولانه‎تري را باعث مي‎شود.
از آنجا كه ارزيابي اقتصادي شيوه خاصي از تصميم‎گيري و مديريت طرحاست، تحليل هزينه ـ فايده به عنوان يكي از روشهاي ارزيابي اقتصادي، يك تكنيك عملي يا راهي براي سازمان دادن فكر و استدلال راجع به تصميم‎گيري آن مي‌باشدو يكي از هدفهاي آن تعيين مطلوبيت اقتصادي پروژه‎هاي سرمايه‎گذاري از طريق تحليل هزينه‎ها و فوائد در طول عمر اقتصادي سرمايه‎گذاري است(جرالد. م. ماير، 1375).
ب: پيشينة تاريخي تحليل هزينه ـ فايده
استفاده از تحليل هزينه- فايده با ارزيابي طرحهاي توسعه منابع آب امريكا در دهه 1930 شروع شد. عليرغم ارتباط نزديكي كه اين تحليل با علم اقتصاد دارد، اين فن بيشتر توسط مهندسين پايه‌گذاري گرديد. بعدها كاربرد اين تحليل از طرحهاي توسعه منابع آب به ساير بخشها و حتي برنامه‌ريزي دفاعي گسترش يافت. علاوه بر اين در سالهاي اخير، در كشورهاي اروپاي شرقي نيز استفاده از اين روش پيشرفت زيادي كرده است. (پاكزاد، 1372)
متدولوژي تحليل هزينه ـ فايده در دهة 1930 در امريكا زماني كه دولت فدرال دربارة طرحهاي بسيار بزرگي نظير طرحهاي آبياري و كشاورزي تصميم مي‎گرفت، توسعه يافت و بعنوان يك شيوة مديريت غير معطوف به نظريه اقتصادي (به تعبير R. J. Hamond) به كار برده شد. (رباني، 1350)
در ابتداي دهة 1950 شكوفايي ديگر در فعاليت رسمي هزينه ـ فايده ايجاد شد. در تلاشي براي منطقي كردن تفاوتهاي داخلي در روشهاي ارزيابي در گزارش سال 1950 كميته آژانس داخلي به تدريج تحليل هزينه ـ‌ فايده از يك موضوع نسبتاً محرمانه دانشگاهي به يك موضوع زنده و مورد علاقة سياسي در دوران جامعة بزرگ رياست جمهوري جانسون تغيير كرده و سپس سيستم برنامه‎ريزي و بودجه‌بندي برنامه‎اي توسط دولت فدرال در سال 1965 اتخاذ شد كه پنج عامل اصلي را نشان مي‎داد. اين پنج عامل كه پايه‎هاي تحليل هزينه ـ فايده را تشكيل مي‎دهند عبارتند از:
يك تصريح دقيق از هدفهاي برنامه پايه در هر منطقه اصلي فعاليت دولتي.
تلاش براي تجزيه و تحليل داده‎هاي هر برنامة دولتي.
تلاش براي اندازه‌گيري هزينه‎هاي برنامه نه فقط براي يك سال بلكه براي چند سال آينده.
تلاش براي مقايسة برنامه‎هاي متناوب با رقيب.
تلاش براي ايجاد روشهاي تحليل مشترك و سراسري دولتي.
در نهايت از ابتداي دهة 1970 يك مجموعة ارزيابي‎هاي واقعي يا تحليل‎هاي هزينه ـ فايده براي برنامه‎هاي متناوب پي‎ريزي شد كه اين تحليل‎ها در نشريات تخصصي انتشار يافت و تا به امروز اين روند ادامه يافته است.
ج: مفاهيم اساسي تحليل هزينه ـ فايده
از آنجا كه آشنايي با مفاهيم و تعاريف هر موضوع جهت اشتراك در درك آنها ضروري مي‎باشد، در اين بخش مفاهيم اساسي هزينه ـ فايده توضيح داده مي‌شود:
برنامه
برنامه اقتصادي را مي توان كوشش آگاهانة دولت در جهت هماهنگي تصميمات در بلند مدت و تأثير گذاشتن، جهت دادن و حتي كنترل سطح رشد متغيرهاي اصلي اقتصادي يك كشور براي رسيدن به يك سلسله هدفهاي از قبل تعيين شدة اقتصادي دانست(فرجادي و سهرابي، 1369).
برنامه‎هاي اقتصادي هم مي‎توانند جامع باشند و هم جزئي، در يك برنامة جامع تنظيم هدفها به گونه‎اي است كه تمامي جنبه‎هاي اصلي اقتصاد ملي را در بر مي‎گيرد. اما يك برنامة جزئي فقط بخشي از اقتصاد ملي را شامل مي‎شود، مثل بخش‎هاي صنعتي، كشاورزي، دولتي، خارجي و غيره. برنامه‎هاي اقتصادي مبتني بر سه مدل اساسي هستند كه به عنوان مراحل برنامه‎ريزي، فراهم آورندة ابزار اصلي فكري و برنامه‎ريزي مي‎باشند.
طرح پروژه
اصولاً در چارچوب برنامه‎هاي صنعتي، يك برنامة‌ بخشي شامل چند طرح يا پروژه و طرح يا پروژه شامل چند

پایان نامه
Previous Entries پایان نامه درباره سازمان ملل متحد، سازمان ملل، منابع محدود، برنامه سوم توسعه Next Entries پایان نامه درباره اوقات فراغت، عرضه و تقاضا، ارزش افزوده، مصرف‌كننده