پایان نامه درباره جنس مخالف، نفس اماره، روانشناسی، اراده آزاد

دانلود پایان نامه ارشد

و عرفان شرق است.

اندیشه‌های دایر
در جهان مسیحیت که بالاترین معجزه پیامبر آن شفای بیماران بوده است ـ نیز کشیشان بسیاری به این مهم توجه داشته‌اند ـ و از قرنها پیش مشاورۀ دینی ـ مسیحی، تحت عنوان «مشاورۀ کشیشی» برای درمان آلام بشر به کار گرفته شده است…
وین دایر کشیش مسیحی است که پژوهش‌هایی خاص را با نگاهی مذهبی ـ عرفانی و روانشناسی در این زمینه به انجام رسانیده است، در پژوهش‌های خود به این نتیجه رسیده که درمان بیماریهای جسمی و روحی توجه به اعتقادات عرفانی و ماوراءالطبیعه همگام با یافته‌های روانشناسی حائز اهمیت است.32

محاسن عرفان داير
اکثر کتب وين داير حول محور «معنويت» و «عرفان» نگاشته شده است. معنويتي که وي تبليغ مي‌کند نقاط قوتي مخصوص به خود دارد که بسياري از مکاتب معنويت‌گرایي امروز از اين مزايا بي بهره و يا کم بهره‌اند.

1. خدا محوري
دلپذيرترين و برجسته‌ترين نقطه در انديشه‌هاي وين داير «تاکيد بر خدا محوري» است. در نگاه وي مجموعه عالم هستي تحت قدرتي عظيم به نام «خداوند» اداره مي‌شود. و هيچ کلمه و واژه‌اي نمي‌تواند خدا را آنگونه که هست توصيف نمايد. همه انسانها از خدايند و به او بازگشت خواهند نمود.
از نگاه داير هرچه انسان بيشتر به خداوند شبيه‌تر و نزديکتر شود موحدتر است و فقط انسان موحد است که مي‌تواند جهان را جلوه خدا ببيند و خدا را در همه چيز و همه جا مشاهد کند. و اصولاً خداوند، قادرِ مطلق است و براي او غيرممکن وجود ندارد. انسان معنوي از ديدگاه داير «هرگز تنها نيست» بلکه او مي‌تواند براي خلق دگرگوني‌ها و خروج از بن‌بست‌هاي زندگي همواره به خدا متوسل شود. او از رگ گردن به ما نزديکتر است و در هر چشم به هم زدني مي‌توان با او ارتباط گرفت و از وجود او بهره‌مند شد وي تصريح مي‌کند «خدا» يکي است و و همه اشياء از اويند. او در درون همه ما آشيان دارد و هر چند اسامي متعدد دارد اما يک حقيقت است و در همه موجودات، حي و حاضر است. و هيچ نقطه‌اي از حضور خداوند خالي نيست.
داير مي‌گويد: انسان بايد در نيايش و دعاي خود خدا را به گونه‌اي بخواند که شايسته خدايي اوست و اصولاً خداوند مالک همه چيز است و اين مالکيت هم انحصاري است. وي خدا را عقل کل توصيف مي‌کند که امکان ندارد از او کار بيهود سر بزند و امکان تصادف در کارهاي او راه ندارد داير توصيه مي‌کند «با توکل به خدا و تسليم در برابر او پيش برويد و نتايج همه کارهايتان را به او بسپاريد.» او بر اعتقاد مشترک هم اديان در مورد خداوند اشاره مي‌کند که خداوند خالق همه چيز است ولي خودش ازلي و ابدي است و نيازي به خالق ندارد و مي‌گويد: «اين گفته اديان کاملاً منطقي است. زيرا با اين توصيف ديگر ابتدا و پاياني براي خالق نيست و تفکر در اين زمينه همچندان لزومي ندارد… پس خدا موجودي است غير مادي، عاري از جسم، لامکان، ازلي و ابدي، واجد تمامي صفات، نه آغازي بر آن تصور دارد و نه پاياني و در تمام ابعاد هستي حاضر بوده، هست و خواهد بود.»

2. هدفمندي خلقت
داير به خوبي و به جا هدفمندي کائنات و حاکم بودن سنتهاي ثابت بر هستي را مي‌پذيرد و اين مسئله را در جاهاي مختلف بازگو مي‌کند. «هيچ چيز در اين جهان اتفاقي نيست بلکه همه چيز از اصول و قواعد خاص پيروي مي‌کند». «شما در نظامي قرار داريد که تحت هدايت يک عقل کل و شعور مطلق قرار دارد. يعني همه چيز هدفمند است». وي به زيبايي بين اراده آزاد انساني و هدفمندي دستگاه خلقت جمع مي‌کند و در عين رد جبرگرايي تفکر صحيح را تفکري مي‌داند که ضمن پذيرش موهبت اختيار و اراده براي انسان، شعور و هدفمندي را براي کل هستي بپذيرد.
«دایر» بر اين اعتقادم که جهان بي‌نقص و عاري از هرگونه نقصان و کم و زياد و در نهايت کمال است و اذهان ما از درک آن عاجز و غير از اين هم از خالق جهان، نبايد انتظار داشت وي تمامي اجزاء هستي را داراي مأموريتي ويژه مي‌داند که تحقق اين رسالت را مأموريت نهايي هر انسان مي‌داند. و اگر کسي در جهت انجام رسالت خود گام بردارد بخشي از تکامل هستي تحقق يافته است.

فضايل اخلاقي در عرفان داير
بايد اعتراف نمود بسياري از صفات اخلاقي فاضله و ابعاد الهي وجود انساني در نوشته‌هاي وين داير به صورت زيبايي انعکاس يافته است. مفاهيم مبهمي مثل سعادت، کمال، عشق و … که در بسياري از مکاتب اخلاقي تبيين روشني از آنها صورت نگرفته است توسط وين داير به صورت عملياتي و ريز و تحت عناوين مجزا ذکر گرديده است و در بسياري از موارد، ابعاد آن مورد اشاره و تحليل قرار گرفته است.33
هر چند اين مفاهيم به صورت دقيق‌تر و عميق‌تري در متون اسلامي ـ قرآن کريم، روايات معصومين و کتب اخلاقي ـ مورد کاوش قرار گرفته و ادله مختلف عقلي، منطقي و وجداني براي آنها ذکر گرديده و در يک «نظام اخلاقي منسجم» به صورت پازلي کامل جا داده شده‌اند، با اين وجود کار داير در اين جهت کار با ارزشي است و تا حد زيادي ـ در حوزه اخلاق فردي ـ به اخلاق و عرفان اسلامي نزديک شده است و مي‌توان ادعا نمود که با توجه به تأثيرپذيري داير از مولوي ـ که در جاهاي متعددي از مولوي نام مي‌برد و گفته‌هاي او را به صورت کامل نقل مي‌کند و گاهي هم به قرآن استناد مي‌کند ـ بسياري از گفته‌هاي داير در حيطه اخلاقيات از متون اسلامي يا حداقل از عرفاي اسلامي اخذ و اقتباس شده است تا جائي‌که گاهي تعبيرات داير مو به مو با همان تعبيرات به کار رفته در احاديث معصومين تطبيق مي‌کند. مناسب است پاره‌اي از محاسن کلام داير ـ آموزه‌هاي اخلاق فردي ـ مرور گردد تا اين قرابت به گونه ملموستري روشن شود.34

1. شکرگزاري
در بيان داير شکرگزاري و سپاس به درگاه خداوند باعث مي‌شود نعمت بيشتري نصيب انسان گردد و صفت سپاسگزاري، خصلت منفيِ «آز و افزون طلبي» را در انسان زايل مي‌کند و فرد خداخواه بايد در هر حال (حال سختي و حال خوشي) شکرگزار خداوند باشد و تمامي موهبت‌هايي که در زندگي انسان وارد مي‌شود بايد مشمول اين حالت واقع شوند.
داير خود ضمن اينکه هر روز صبح دم خود را با شکرگزاري آغاز مي‌کند و به خوانندگان آثارش توصيه مي‌کند هر روز صبح بگوييد: «خدايا به خاطر زندگي‌ام، سلامت بدنم، بخاطر خانواده‌ام، به خاطر امروزم و اين فرصت جديدي که در اختيارم قرار دادي تو را شکر مي‌کنم خدايا شکر! شکر! شکر!»

2. قناعت و ساده زيستي
وي ضمن تأکيد بر اينکه هر کسي بايد تلاش کند حرفه شرافتمندانه‌اي داشته باشد و از ثمره دسترنج خود ارتزاق نمايد قائل است زندگي بايد براساس رهايي از تعلقات مادي همراه باشد (و اين رهايي به معني فقر و نداري نيست بلکه به معني اين است که انسان از قيد وابستگي‌ها آزاد و رها باشد تا بتوان به جنبه‌هاي معنوي و روحاني عالم اتصال برقرار کرد. او مي‌گويد تلاش کنيد تا زندگي خود را ساده کنيد، لذا لزومي ندارد بيش از آنچه نياز داريد بخريد و زندگي خود را شلوغ و آشفته کنيد «در منزل من لوازم لوکس و تجملات گرانبهاي خانه‌هاي اشرافي بسيار به ندرت ديده مي‌شود. لباس‌هاي شيک و زرق و برق در زندگي من جايي ندارد… يک حقيقت عميق وجود دارد و آن اين است که «بيشتر داشتن، کمتر داشتن است» وي در تحليل اين مطلب مي‌گويد «هر چه بيشتر تصاحب کنيم بيشتر در پي کسب افزونتر خواهيم بود و چون حرص و طلب آدمي پايان ندارد بيشتر احساس کمبود خواهيم نمود».
3. گذشت و ايثار35
داير پذيرفته است که بخشش به ديگران و چشم‌پوشي از خطاهاي آنان، راه تجلّي نور به قلب آدمي است و تاکيد مي‌کند «محال است کسي بدون گذشت در زندگي روزمره به آگاهي و بيداري معنوي دست يابد.» به بيان داير بخشش باعث مي‌شود حس سرزنش و مذمت ديگران در انسان از بين برود و اگر از سر تقصيرات و خطاهاي ديگران بگذريم نياز به سرزنش آنها هم نخواهيم داشت که البته بعد از آنکه انسان بتواند ذهنيت‌هاي بد و سوء تفاهم‌ها را نسبت به ديگران تقليل دهد گذشت راحت‌تر صورت مي‌گيرد.

4. خدمت به مخلوقات خداوند
وين داير به طور مکرر توصيه مي‌کند که آدمي بايد به خلق خدا خدمت کند و در راه مشکلات ديگران سعي خود را به کار گيرد تا از اين طريق حس الهام شکوفا شده و به خدا نزديک شود، وي معتقد است که به هر ميزان انسان معنوي‌تر شود حس خدمت به خلق هم در او شديدتر مي‌شود و حضور در ميان فقرا و کساني‌که مال و اموالي ندارند باعث ايجاد حس و عشق مي‌شود.
وي از خوانندگان آثارش مي‌خواهد سعي کنيد به ديگران کمک کنيد آن هم در خلوت و بدون انتظار پاداش و حتي تشکر و حتي سعي کنيد اسمتان هم برده نشود وي به افرادي که از ترس فقر کمک به ديگران را ترک مي‌کنند گوشزد مي‌کند: هرچه که صرف بخشش شود به همان صورت و يا بيشتر به زندگي انسان بر مي‌گردد و اصلاً سخاوت فلسفه وجودي انسان است و بخشش در تقويت قدرت الهام معجزه آسا عمل مي‌کند.

5. آزادي جنسي ضد آزادي است.
وين داير بر خلاف برخي عارف‌نماها ـ همچون اشو ـ که مروج سکس‌اند و سکس و آزادي جنسي را، راه رسيدن به حقيقت خيال کرده‌اند، آزادي جنسي را يک آزادي دروغين و جعلي مي‌داند و آن را بر آمده از نفس اماره و خود کاذب (ايگو) مي‌داند که اين نوع آزادي عيناً ضد آزادي است وي به حق تاکيد مي‌کند که «خداوند آزادي واقعي را مي‌پسندد و نفس‌اماره آزادي عاريتي را. لذت بردن و خوشگذراني کار بسيار خوبي است اما خوشگذراني را با آزادي ناشي از خوشگذراني نفس‌‌پسند (ايگوپسند) اشتباه نکنيد… زيرا الهام نفس هميشه براساس احساس جعلي است که يک ايده قلابي است.» او فرهنگ غربي و نفس اماره را هم سو و هم جهت معرفي مي‌کند و مي‌گويد: «نفس اماره از شما مي‌خواهد که جنس مخالف را از نظر بدني و فيزيکي تجسم کنيد ولي خود برتر شما اصرار دارد که به جنس مخالف به عنوان صاحب يک روح بنگريد… سينماها، مجله‌ها و… همه به ما ياد مي‌دهند که به زنان به نظر فيزيکال نگريسته و ارتباط با آنها بدني باشد و هدف را پيروزي بر جسم زنان معرفي مي‌کنند… اين کار باعث مي‌شود که کل انرژي ذهني ما صرف بدن و جنس مخالف شود نه وجود معنوي و روحاني او»

6. راستگويي راه حقيقت است.36
«اگر ما دوست داريم براي هميشه هماهنگ با روح قدسي عمل کنيم و براي ديگران نيز منبع الهام باشيم داشتن صداقت ضروري است وقتي حقيقت را پنهان مي‌کنيم… اين عمل به شکل جدايي از خداوند در زندگي ما خود را نشان مي‌دهد» وي با تأکيد بر اين که در زندگي الهي، صداقت يک ضرورت است و صداقت و راستگويي را راه همسويي و هماهنگي با خدا هستند به اين نکته اشاره مي‌کند که همه حرف‌هاي راست در همه جا لازم نيست بيان گردد و انسان مي‌تواند با ترفندهاي مختلفي بدون آن که مرتکب دروغ شود از افشاي اسرار خودداري کند.

7. پرهيز از مجادله و مراء37
داير مجادله لفظي با ديگران را آفت الهام و معنويت مي‌داند و يادآور مي‌شود که هيچ نيازي نيست که انسان همه را راضي و تسليم افکار خود نمايد چرا که خواسته‌هاي حقيقي ما همان چيزهايي است که نداي درونمان است. و اينکه انسان با هر قيمتي در مشاجرات و مناظرات بخواهد حرف خود را به کرسي بنشاند باعث دوري انسان از خود متعالي و عقل مي‌گردد و مشاجره و مباحثه بي‌مورد، خواست نفس جعلي(ايگو) است.
پاره‌اي ديگر از فضايل اخلاقي که در آثار داير آمده و در منابع اسلامي با همين تعبيرات يا نزديک به آن عنوان شده از اين جمله است: «از ديگران نه فقط غيبت نکنيد بلکه اگر در جمع از کسي غيبت صورت گيرد سعي کنيد از او دفاع کنيد يا کارهاي خوب او را در جمع ذکر کنيد چرا که اين کار باعث مي‌شود خود مقدس و نيروي معنوي انسان تقويت شود. در کارهاي ديگران تجسس نکنيد و هيچ الزامي وجود ندارد از عقايد ديگران و اسرار و دنياي خاص افراد آگاه شويد. حرکت از دروغ و فريب به راستي و صداقت اولين قدم در صداقت دروني انسان است. صبر نتايج فوري به بار مي‌آورد. صبر و ظفر هر دو دوستان قديمي‌اند، در اثر صبر نوبت ظفر آيد. از نگاه داير تسليم و رضا، غايت تفکرات عارفانه ـ عاشقانه است و منظور از اين دو، اعتماد کردن به

پایان نامه
Previous Entries پایان نامه درباره سلطان ولد، غزل مولانا Next Entries پایان نامه درباره دانشگاه تهران، خاورشناسان، جهان اسلام، سلطان ولد