پایان نامه درباره تقاضای پول، تابع تقاضا، نرخ بهره، تولید ناخالص داخلی

دانلود پایان نامه ارشد

عنوان متغير توضيحي در تعيين تقاضا براي مانده هاي حقيقي پول معرفي كرد. اقتصاددانان بعد از كينز نيز مدل‎هاي ديگري را تهيه كردند.
اقتصاددانان پس از كينز مدل‎هايي را توسعه دادند تا در واقع براي تأييد فرمولي كه مانده‎هاي حقيقي پول را با درآمد حقيقي و نرخ‎هاي بهره مرتبط مي‌ساخت، توضيحي جايگزين ارائه دهند. عملكرد واسطه مبادله بودن پول منجر به مدل‎هاي كنترل موجودي گرديد كه بر هزينه‎هاي مبادلاتي تحت شرايط اطمينان تأكيد مي‌کردند و همچنين منجر به ايجاد مدل‎هاي تقاضاي احتياطي براي پول گرديد که مفهوم عدم اطمينان را در دسته ديگري از مدل‎هاي هزينه مبادلاتي42 مطرح مي‌كردند. مدل‎هاي پیش نقدینگی نمونه بهتري از عملكرد واسطه مبادله پول ارائه كردند. مدل‎هاي تداخل نسلي حالت حدي اي را در نظر گرفتند كه در آن نقش مبادله پولي به كلي ناديده گرفته مي‌شد و تنها بر نقش دارايي و ذخيره ارزش پول تأكيد مي‌شد. به طور خلاصه، تمام اين مدل‎ها مي‌توانند در سه چارچوب اصلي طبقه بندي گردند. تئوري‎هاي معاملاتي، تئوري‎هاي دارايي و تئوري‎هاي تقاضاي مصرف كننده براي پول.
نكته جالب توجه اين است كه گرچه تئوري‎هاي متفاوت تقاضاي پول را از زواياي مختلف تحليل مي‌كنند. ولي نتيجه آن‎ها يكسان است. در همه موارد حجم مانده‎هاي حقيقي پول رابطه‎اي معكوس با نرخ بازدهي روي دارايي‎ها (نرخ بهره) و رابطه‎اي مستقيم با درآمد حقيقي دارد.
با بررسی شرایط اقتصاد ایران و با توجه به وجود تورم بالا در ایران، این نتیجه حاصل می‎آید که پول در ایران تنها نقش وسیله مبادله بودن خود که تسهیل‎کننده مبادله است، را ایفا می‎نماید. و نقش وسیله ذخیره ارزش خود را به سایر دارائی‎های پولی و مالی از جمله ارز، سکه، کالاهای بادوام،… واگذار نموده است. لذا باتوجه به اینکه در رویکردهای بیان‎شده در این فصل، رویکرد زمان- خرید این نقش پول – وسیله تسهیل مبادله- را ارجحیت قرار داده و بر آن تأکید دارد، محقق مبنای نظری مدل خود را این رویکرد قرار داده است.
2-2- تحقیقات پیشین تقاضای پول
2-2-1- تحقیقات داخلی
سامتی و یزدانی(1389)؛ به تخمین تابع تقاضای پول در ایران طی سال‎های 1338-1386 با استفاده از روش تصحیح خطا و هم‎انباشتگی جوهانسون- جوسیلیوس پرداختند. مدل انتخابی آن‎ها تابع «ریشه دوم پول» بامول- توبین است که به صورت لگاریتمی تبدیل شده است. چون در اقتصاد ایران نرخ سلف ارز وجود ندارد و تغییرات نرخ رسمی ارز کند است، تقاضا برای پول داخلی و خارجی بیشتر تحت تأثیر نرخ بازار موازی ارز قرار می گیرد. لذا در این تحقیق از نرخ بازار موازی ارز به عنوان جایگزین استفاده شده است. در این مطالعه دو متغیر نرخ تورم و نرخ سود علی‎الحساب وام های بلندمدت پرداختی به بخش خصوصی در تابع تقاضای پول وارد شده‎اند. مدل استفاده شده آن‎ها بدین صورت است:
LnM1 =β0 + β1LnΥ + β2LnER + β3 p + β4i +ei
تحلیل‎ها نشان می‎دهد که حجم پول، تولید ناخالص داخلی، نرخ ارز در بازار موازی، قیمت‎ها و نرخ سود علی‎الحساب وام های بلندمدت پرداختی به بخش خصوصی هم‎انباشته هستند. شواهد حاکی از وجود دو بردار هم انباشتگی بین متغیرهای مورد نظر است. ضریب جمله تصحیح خطا 0.53 نشان می‎دهد که علیرغم و جود تعادل بلندمدت در بازار پول، حرکت به سمت تعادل در این بازار به کندی صورت می گیرد. نتایج آزمون‎های CUSUM, CUSUMSQ نشان می‎دهد که تابع تقاضای پول در طی این دوره با ثبات بوده است. علاوه بر این وجود جانشینی پول در ایران نیز تأیید می‎شود.
شهرستانی و شریفی رنانی(1387)؛ به بررسی تجربي رابطة بين پول و ديگر متغيرهاي كلان اقتصادي(درآمد واقعي، تورم و نرخ ارز ) براي اقتصاد ايران در دورة 1364-1384 بااستفاده از تكنيك اقتصادسنجي وقفة توزيعي خودرگرسيوني (ARDL) معرفي شده توسط پسران و شين (1995) و پسران و ديگران (2001)، ميپردازد. در این تحقیق در کنار تخمین رابطه بلندمدت، رابطه بین پول محدود (M1) و وسیع (M2) را به طور جداگانه با درآمد واقعی، نرخ تورم و نرخ ارز مورد آزمون قرار داده است. براساس آزمون F و آزمون‎های ثبات دریافتند که حجم پول (M1) رفتار بهتر و معناداری را در رابطه بلندمدت با دیگر متغیرها از خود نشان می‎دهد. همچنين نتايج به دست آمده نشان مي‎دهد كه كشش درآمدي، مثبت و معنادار، كشش نرخ تورم، منفي و معنادار و ضريب نرخ ارز، مثبت و معنادار مي باشند.. بدين معنا كه مطابق مباني نظري، افزايش تورم سبب كاهش تقاضاي پول M1 مي‎شود و كاهش ارزش پول داخلي تقاضاي پول را افزايش مي دهد. براساس آزمون‎های ثبات CUSUM و CUSUMSQ نیز نتیجه گرفتند که تابع تقاضای پول M1 باثبات است و می‎تواند مبنای پیش‌بینی مناسب و دقیق از اثرات تغییرات عرضه پول بر دیگر متغیرهای کلان اقتصادی واقع شود.
مصطفوي و ياوري (1386)؛ به تخمين تابع تقاضاي پول با استفاده از سري هاي زماني و هم جمعي در اقتصاد ايران طی سال‎های 1367-1383 پرداختند. بدين منظور ابتدا عوامل اصلي موثر بر تقاضاي پول از ديدگاه پول گرايان توضيح دادند. آن گاه گزارشي كوتاه درباره مطالعات انجام شده درباره تقاضاي پول در اقتصاد ايران با تأكيد خاصي بر مشكلات و نواقص آن‎ها ارايه می‎شود. از جمله اين مشكلات و نواقص مي‎توان به وارد كردن متغيرهاي نادرست در مدل تقاضاي پول، اشتباه در محاسبه داده ها در تبديل آن‎ها از سالانه به فصلي، وارد كردن متغيرهاي پايا در رگرسيون همگرايي يكسان (در تابع بلندمدت تقاضاي پول)، و در نتيجه به دست آوردن مقادير نادرست ضرايب متغيرها در مدل و بالاخره عدم تفسير درست از كشش درآمدي تقاضاي پول اشاره كرد. در پايان مقاله به ارايه مدلي پرداخته و تحليل داده ها با روش ديكي فولر انجام شده است. سپس مدل را در بلندمدت و كوتاه مدت تخمين مي زند. نتايج به دست آمده نشان مي دهد كه عوامل موثر بر تقاضاي پول عبارتند از: توليد، تورم و نرخ هاي بازدهي ارز و قیمت اتومبیل سواري.
دهمرده و ایزدی(1386)؛ تابع تقاضای پول ایران را برای دورۀ زمانی 84-1350 به روش ARDL تخمین میزند. آن‎ها رفتار متغیرهای تأثیرگذار بر تقاضای پول ایران را در کوتاه‎مدت و بلندمدت بررسی کرده‎اند. نتایج تخمین نشان می‎دهد که ضریب تولید ناخالص داخلی اثر مثبت و معنی‎داری بر تقاضای پول دارد. همچنین متغیرهای نرخ ارز بازار آزاد و نرخ تورم دارای اثر منفی بر تقاضای پول هستند. اما پایین بودن مقادیر ضرائب نشاندهنده بی کشش بودن تابع تقاضای پول نسبت به سطح قیمت‎ها و عکس العمل ناچیز آنست. ضریب متغیر نرخ تورم در تابع تقاضای پول در ایران معنی‎دار است. از دلائل این مساله آن‎ها به عدم وجود جایگزین های مالی مناسب برای پول و ضعف سیستم پولی در ایران اشاره می‎کنند. یعنی در ایران بدلیل فقدان بازارهای مالی توسعه یافته و ثابت بودن نرخ سود علی‎الحساب بانکی برای مدت طولانی، نرخ تورم را می‎توان بعنوان جانشینی مناسب برای هزینه فرصت نگهداری پول در نظر گرفت. در این مطالعه کشش تقاضا برای پول واقعی نسبت به درآمد واقعی(1.779) بیش از واحد است و نشاندهنده لوکس بودن پول نزد مردم است. ضریب نرخ تورم (0.179-) و نرخ ارز بازار ازاد (0.279-) می‎باشد. ضریب متغیرهای مجازی برای انقلاب و جنگ نیز نشاندهنده افزایش تقاضا برای پول به دلیل افزایش ریسک و نا اطمینانی است. آن‎ها همچنین نشان می‎دهند که رابطه بین متغیرها در بلندمدت دارای ثبات ساختاری و ضریب تصحیح خطای 50 درصد می‎باشد.
زارع پور (1384)؛ در پایان نامه خود به ارائه یک تعریف صحیح از پول و تقاضا برای آن در قالب اندیشه های اقتصاددانان پولی و تئوری‎ها و مکاتب پولی و تئوری ها و مکاتب اقتصادی پرداخته است. وی با معرفی روش‎های تجمیع پولی، تقاضای پول خود را که مبتنی بر رویکردهای اقتصاد خرد به تقاضای پول می‎باشد با استفاده از شاخص دیویژیا تخمین زده و به مقایسه بین جمع ساده پول و تجمیع پول با استفاده از شاخص دیویژیا پرداخته است. نتایج تحقیق وی حاکی از این نکته است که تابع تقاضای پول با تعریف جمع ساده بی ثبات است و این در حالی است که همان تابع با تعریف دیویژیا با ثبات است.
2-2-2- تحقیقات خارجی
آپرجیس43و دیگران (1999)؛ در مقاله خود به تخمین بلندمدت تقاضای پول در یونان از طریق آزمون همجمعی طی سال‎های 1978-1995پرداخته است. تابع تقاضای پول که وی به کار برده است برگرفته از تکنولوژی زمان – خرید مک کالوم می‎باشد که رویکرد مناسبی است هنگامی که دلیل نگهداری پول، انگیزه مینیمم کردن هزینه مبادلات است. پس از حل مدل از طریق قیود درجه اول آن، فرم تحلیلی تابع تقاضای پول بدست آمده است. وجود بردار همجمعی واحد بیانگر ارتباط بلندمدت تقاضای پول با سطح درآمد و نرخ بهره می‎باشد. بنابراین به نظر می‎رسد تقاضای پول متاثر از درآمد است، همانطورکه متاثر از نرخ بهره در کوتاه‎مدت است.
داهالان و دیگران (2005)؛ با محاسبه دیویژیا و جمع ساده پولی در مالزی، دریافتند که برخلاف جمع ساده، دیویژیا M1 و M2 تفاوت قابل توجهی در سطح و نرخ رشد نشان می‎دهد. آن‎ها همچنین به مقایسه تقاضای پول با تعریف شاخص دیویژیا و با تعریف جمع ساده پرداختند. با استفاده از مدل تصحیح خطا پویایی‎های کوتاه‎مدت را بین تجمیع های پولی و عوامل تعیین‎کننده تقاضای پول از جمله تورم، نرخ بهره داخلی و خارجی، ثروت مالی و درآمد آزمون کردند. نتایج حاکی از آن بود که دیویژیا M2 مناسبترین تجمیع پولی از بین 4 گزینه می‎باشد که باید توسط سیاست‏گذاران اقتصادی اتخاذ گردد.
2-2-3- جمع بندی
پيروان مكتب پول‏گرايي از اين ديدگاه دفاع مي‌كنند كه تابع تقاضاي پول بهتر از تابع مصرف يا سرمايه‏گذاري تعيين مي‌شود. از اين رو سياست پولي بر سياست مالي مرجح است، در پي چنين ديدگاهي مطالعات فراواني ثبات تقاضاي پول را مورد بررسي قرار داده اند. مطالعه گلدفلد (1976) براي اولين بار نشان داد كه تابع تقاضاي پول در ايالات متحده بي ثبات است. بعد از اين مطالعه تلاش‏هاي بسياري براي يافتن تابع تقاضاي پول با ثبات و تعيين علل بي ثباتي تقاضاي پول صورت گرفت.
در ايران نيز مطالعاتي در اين زمينه صورت گرفته است كه نتايج اين مطالعات را مي‌توان به صورت زير خلاصه كرد:
نرخ تورم سنجش بهتري براي هزينه فرصت نگهداري پول است.
توليد ناخالص داخلي جانشين مناسبي براي متغير مقياس می‎باشد.
نرخ ارز براي نشان دادن جانشيني پولي در مدل تقاضاي پول وارد مي‌شود.
متغيرهاي موجود در مدل غالباً جمعي از مرتبه يك مي‌باشند.
وجود بردار همجمعي به عنوان ثبات در ضرايب تفسير شده است.
البته با توجه به پيشرفتهاي صورت گرفته در زمينه اقتصاد سنجي، محققان دريافته‎اند كه وجود بردارهاي همجمعي دلالت بر ثبات مدل ندارد. پس اقتصاددانان به اين نتيجه رسيده اند كه لازم است در بررسي ثبات تابع تقاضاي پول، حركت‏هاي كوتاه مدت را نيز وارد كرد.

3-1- تصریح مدل نظری
جاد و اسكادينگ44 (1982) در مطالعه‏اي تحت عنوان «جستجو براي يك تابع تقاضاي پول باثبات: مطالعۀ موردی پس از 1973» جنبه‌هايي از بي ثباتي تقاضاي پول را مورد تجزيه و تحليل قرار دادند. آن‎ها بيان مي‌كنند كه تابع تقاضاي پول بايد خصوصياتي را داشته باشد تا پول بطور قابل پيش بيني بر اقتصاد اثر بگذارد و كنترل عرضه پول توسط بانك مركزي ابزاري سودمند در جهت سياست گذاري محسوب شود.
خصوصيات تابع تقاضای پول را مي‌توان در سه دسته تقسيم بندي كرد:45
1. تابع تقاضاي پول بايد از نظر آماري قابل پيش بيني باشد و معيارهاي خوبي برازش، ثبات و قدرت پيش بيني خارج از نمونه را تا حد امكان برآورد كند.
2. تابع بايد شكلي ساده و متغيرهاي توضيحي محدودي داشته باشد.
3. متغيرهايي كه در تابع وارد مي‌شوند، بايد رابطه معني داري ميان بخش پولي و فعاليتهاي حقيقي اقتصاد را نشان دهند.
البته تفاوت در تئوري‎هاي تقاضاي پول را مي‌توان به سه دسته تقسيم كرد. اول: انتخاب تعريف مناسب براي پول. زيرا در جهان واقعيت تمايز دقيقي ميان پول و ديگر دارايي ها وجود ندارد و از ميان طيف وسيعي از دارايي ها برخي به پول شبيه تر هستند، دوم: سنجش معاملات

پایان نامه
Previous Entries پایان نامه درباره تقاضای پول، تابع تقاضا، نیروی کار، اوقات فراغت Next Entries پایان نامه درباره تقاضای پول، تابع تقاضا، اوقات فراغت، نرخ بهره