پایان نامه درباره بازار اوراق بهادار، قیمت گذاری، رشته حقوق، علم اقتصاد

دانلود پایان نامه ارشد

موسوم به بورس جهت خرید و فروش کالاها در حجم وسیع ایجاد گردیده است.
بورس، در اصطلاح علم اقتصاد، مکانی است که کار قیمت گذاری و خرید و فروش کالا و اوراق بهادار در آن انجام می گیرد و به دو نوع بورس کالا و بورس اوراق بهادار است.
در اصطلاح علم اقتصاد، به بازار تشکیل یافته ای که در آن کالا یا کالاهای معینی مورد معامله قرار می گیرند بورس کالا گفته می شود. کالاها در بازار بورس به شکل انبوه موجود نیستند تنها نمونه هایی از آنها در این مراکز نگه داری می شود. بورس ها کالاهای استانداردی را پذیرش می کنند و اشخاص از طریق کارگزاران معاملاتی را انجام می دهند که می تواند بصورت نقدی یا مشتقات مبتنی بر کالا باشد. کالاها در انبارهای تحت نظارت بورس ها نگهداری می شود و بورس ناظر بر مبادلات، تسویه و تحویل کالاهاست. عمده ترین کالاهای مورد معامله در بورس های کالا عبارتند از گندم، جو، قهوه، کاکائو، آهن، مس، زغال سنگ، نفت، پنبه، چرم، مواد شیمیایی و مواد خام و کالاهای واسطه ای نیز در بورس کالا مورد معامله قرار می گیرند. مهمترین مزیت ناشی از بورس کالا امکان پوشش ریسک نوسانات نرخ ارز استف بدین ترتیب بازرگانان به کمک بورس کالا می توانند ریسک خود را در واردات و صادرات کالاها و مواد اولیع به حداقل برسانند. همچنین بورس کالا وجب شفافیت در قیمت گذاری کالاهای پذیرش شده نیز می شود.
بورس ایران در سال 1346 راه اندازی شد و سپس در راستای تحقق اهداف برنامه سوم و چهارم توسعه، که مطابق با آنها شورای عالی بورس موظف به راه اندازی و گسترش بورس های کالایی در ایران شناخته شده بود، بورس فلزات در شهریور 1382 (نخستین بورس کالایی در ایران) و بورس کالای کشاورزی در شهریور 1383 آغاز به فعالیت کردند. بر مبنای قانون بازار اوراق بهادار جمهوری اسلامی ایران (مصوب 1 آذر 1384، مجلس شورای اسلامی، و با تصویب شورای عالی بورس، شرکت بورس کالای ایران در آذر 1385 با در هم آمیختن بورس فلزات و بورس کالای کشاورزی تشکیل شد و پس از پذیره نویسی و برگزاری مجمع عمومی، از مهر 1386 کار خود را زیر نظر سازمان بورس و اوراق بهادار آغاز کرد. بورس کالای ایران به داد و ستد نقد، نسیه و سلف انواع محصولات صنعتی و کشاورزی در ایران می پردازد و راه اندازی معاملات ابزارهای مشتقه و به ویژه قراردادهای آتی را در برنامه های پیش روی خود دارد.
قانون بازار اوراق بهادار جمهوری اسلامی ایران (1 آذر 1384) اصلی ترین قانون حاکم بر اوراق بهادار و بورس های ایران است. این قانون مشتمل بر 60 ماده و 29 تبصره در جلسه عادی روز سه شنه، 1 آذر 1384، مجلس شورای اسلامی تصویب شد و در 2 آذر 1384 به تایید شورای نگهبان رسید و طبق ماده 2 این قانون، در راستای حمایت از حقوق سرمایه گذاران و با هدف سامان دهی، حفظ و توسعه بازار شفاف، منصفانه و کارای اوراق بهادار و به منظور نظارت بر حسن اجرای این قانون، شورای عالی بورس و اوراق بهادار و سازمان بورس و اوراق بهادار – به عنوان ارکان اصلی اوراق بهادار ایران – با ترکیب، وظایف و اختیارات مندرج در این قانون تشکیل می شود.
بورس از طریق جذب و به کار انداختن سرمایه های راکد، حجم سرمایه گذاری در جامعه را بالا می برد. بورس بین عرضه کنندگان و تقاضاکنندگان سرمایه ارتباط برقرار می کند و معاملات بازار سرمایه را تنظیم می نماید. هم چنین با قیمت گذاری سهام و اوراق بهادار تا حدودی از نوسان شدید قیمت ها جلوگیری می کند. بورس مردم را به پس انداز تشویق و بدین وسیله باعث به کارگیری پس انداز مردم در فعالیت های اقتصادی می شود. بورس سرمایه لازم برای اجرای پروژه های دولتی و خصوصی را فراهم می آورد لیکن هنوز اکثر افراد تفاوت بین انواع بورس را به درستی نمی دانند و آگاه نیستند که برای تامین کدام نوع از نیازهای خویش بهتر است به بورس مراجعه نمایند یا قوانین مربوط به بورس را چگونه باید تفسیر کند!
الاایحال بنظر می رسد علیرغم پژوهش های انجام شده بر روی این پدیده در رشته حقوق، اقتصاد، حسابداری، فقه و حتّی روانشناسی آنگونه که بایسته و شایسته است به زوایای مختلف این پدیده پرداخته نشده است. نگارنده در این پایان نامه قصد دارد تا به فراخور توان، برخی از زوایای تاریک این مسئله حقوقی – بازرگانی مورد بررسی و واکاوی قرار دهد.

2- اهمّیت و ضرورت انجام تحقیق
علیرغم کارکردهای مناسبی که بازار بورس برای پس انداز یا کم کردن نقدینگی در جامعه یا ثبات قیمت ها می تواند داشته باشد و با وجود سعی اقتصاددانان در افزایش آگاهی مردم نسبت به پدیده بورس لیکن با نگاهی به اقشار مختلف جامعه و حتّی قشر تحصیل کرده لاجرم باید پذیرفت که آگاهی افراد نسبت به بورس و قوانین و مقررات آن بسیار ناچیز می باشدلذا بنظر می رسد این مسئله بیشتر از آنچه تا کنون بدان پرداخته شده است نیازمند بررسی و تحقیق و پژوهش می باشد تا در آینده ای نه چندان دور شاهد نتایج مثبت بورس در جامعه باشیم.

3- اهداف تحقیق
این تحقیق در پی بررسی در مورد بازار بورس کالا، اهداف آن و تفاوتهای موجود میان بازار بورس کالا و بازار اوراق بهادار می باشد؟ همینطور در پی آن هستیم تا دریابیم چه نوع کالاهایی و با چه ویژگی هایی در حال حاضر در بورس کالا ارائه می شود یا می توانند در آینده وارد این بازار شوند؟ همچنین برخی دیگر از مباحث حقوقی نظیر امکان و میزان تخفیف در کارمزد(مربوط به بخش کارگزاری) مورد بررسی قرار خواهد گرفت. بعبارت اخری سعی خواهد شد تا ا این رهگذر، در حد خود به پاسخ هایی قابل قبول درباره سئوالات مطرح شده برسیم.
سعی خواهد شد تا با بررسی زوایای گوناگون موضوع مواردی را برای اصلاح یا تصویب در آینده برای قانون گذار فراهم نماییم و نیز نتایج بدست آمده می توان از سوی قوای مقنّنه و مجریه کشور مورد بهره برداری واقع شود. هدف آرمانی این پژوهش دستیابی به قوانینی است که بتواند بیشترین فایده را بر نظام تقنینی ایران داشته باشد.

4- پرسش های تحقیق
1- آیا ارائه کالا در بورس ایجاب محسوب می گردد؟
2- ماهیت کارگزاری بورس وکالت محسوب می شود یا نمایندگی؟
3- حداکثر امکان تخفیف در کارمزد (مربوط به بخش کارگزاری) تا چه اندازه می باشد؟
5- فرضیه های تحقیق
1- بنظر می رسد ارائه کالا در بورس نوعی دعوت و اعلام رغبت به معامله می باشد زیرا یکی از شرایط ایجاب در فقه معین بودن طرف ایجاب می باشد و در قانون کشور ما نیز جز در مورد عقد جعاله آن هم بطور خاص، چنین مطلبی مورد قبول واقع نشده است.
2- با توجه به قوانین موجود در زمینه کارگزاری، بنظر می رسد عمل کارگزاری در بورس با وکالت سنخیت بیشتری دارد.
3- طبق مصوبه کانون کارگزاران حداکثر امکان تخفیف در کارمزد (مربوط به بخش کارگزاری) آن هم برای عرضه کننده های کالا 25% است و تخفیف بیشتر تخلف محسوب شده و حتی ممکن است منجر به لغو مجوز کارگزاری شود لیکن بنظر می رسد این مطلب نافی حق کارگزار برای تخفیف و حتی گذشت کامل از حق خود نیست لیکن در مقابل اداره دارایی و مالیات نمی تواند به چنین تخفیفی استناد نماید.

6- سوابق و پیشینه تحقیق
در مورد بورس و بورس کالا در رشته حقوق، فقه، اقتصاد، حسابداری و بازرگانی کتاب ها و مقالات متعددی به رشته تحریر درآمده است که به برخی از مطالعات انجام شده بصورت مختصر اشاره می نماییم:
– میرز، ت، پیش بینی قیمت سهام در بورس به روش تحلیل تکنیکال، انتشارات نص، ترجمه شادی سمیعی فر و محمدرضا شعبانعلی، 1392.
– سجادی، ج، بورس، انتشارات دانشگاه علم و صنعت ایران، 1391.
– فراهانی فرد، کامیار؛ صبری، رضا، مفاهیم اولیه بورس به زبان ساده، تهران، نشر چالش، 1383.
– مکدوول، ب . ا، مدیریت سرمایه در بازارهای مالی، انتشارات آراد، ترجمه ابراهیم صالحی رامسری و سینا محامی، 1391.
– خانی، ع؛ صادقی، م، تاثیر برگشت، پایداری و ناهنجاری اقلام تعهدی بر سود دوره شرکت های پذیرفته شده در بورس اوراق بهادار، مجله پژوهش های تجربی حسابداری، تابستان 1392 – شماره 8 (علمی – پژوهشی).
– چراغی، د، اقتصاد و بازرگانی ایران: مزایا، محدودیت ها و موانع توسعه بورس کالا در ایران، مجله بررسی های بازرگانی، بهمن و اسفند 1383 – شماره 10 (علمی و ترویجی).
همچنین سازمان بازرسی و نظارت بر قیمت و توزیع کالا و خدمات وابسته به وزارت بازرگانی در تحقیقی با عنوان «آشنایی با بورس کالا» به بررسی این مقوله و آثار جانبی آن پرداخته است. (سازمان بازرسی، 1377، ص 75-78).
همینطور برای بررسی بهتر می توان به قانون بازار اوراق بهادار جمهوری اسلامی ایران (مصوب 1 آذر 1384) مراجعه نمود.

7- روش تحقیق
این تحقیق از نوع تحقیقات تحلیلی- توصیفی است و همچنین این تحقیق از نوع پژوهش های کتابخانه ای و نیز اسنادی به شمار می رود.
گردآوری اطلاعات در این تحقیق بصورت کتابخانه ای و بمنظور مطالعه و بررسی گزارش های علمی – پژوهشی و کتب مرجع می باشد. همینطور از پایگاه های اینترنتی بمنظور دستیابی به مقالات معتبر و استخراج داده های بیشتر استفاده می شود. اطلاعات پایه در این پایان نامه از طریق مطالعه کتب مربوطه، شبکه اینترنت و با کنکاش و مطالعه در بانکهای اطلاعاتی و سایتهای علمی معتبر بین المللی که پیش تر در زمینه های مرتبط تحقیق نموده اند به دست می آید و در ادامه سعی می نماییم تا با استفاده از یافته های موجود، علاوه بر پاسخ به سئوال های تحقیق، پیشنهادهایی در جهت رفع کاستی ها یا نواقص احتمالی ارائه گردد.

8- ساختار تحقیق:
ساختار تحقیق شامل موارد ذیل می باشد:

روش گردآوری اطلاعات:
این تحقیق از نوع تحقیقات تحلیلی- توصیفی می باشد و از نوع پژوهش های کتابخانه ای و نیز اسنادی به شمار می رود و در آن از فیش برداری استفاده خواهد شد البته ممکن است به فراخور نیاز از مصاحبه یا سایر روشها نیز استفاده گردد.

ابزار گردآوری اطّلاعات:
استفاده از فیش برداری و بانک های اطّلاعاتی و شبکه های کامپیوتری می باشد.

روش ها و ابزار تجزیه و تحلیل داده ها:
در این تحقیق سعی خواهد گردید تا با گردآوری مطالب از کتب علمی در رشته های مختلف (حقوق، روانشناسی و جامعه شناسی)، سمینارها و مقالات و ژورنال های بین المللی با اشراف به زوایای گوناگون موضوع، به سئوال های مطرح شده پاسخ های متناسب داده شود.
در فصل نخست كليات و تايخچه پيدايش بورس مورد بحث و بررسي قرار گرفته است و در فصل بعد به چگونگي انجام معمله در بازار بورس و بطور اختصاصي بورس كالا پرداخته شده است و در فصل سوم نهاد كارگزاري و قرارداد مربوط به كارگزاري مورد بحث مي باشد كه با وجود كمي مطالب در اين زمينه سعي شده است با پرداختن به اصول قراردادهاي مشابه مانند عقد وكالت و نمايندگي و ساير عقود مشابه، در اين زمينه بررسي هاي لازم صورت گيرد.
در اینجا این تحقیق به پایان می رسد و بجاست تا نکانی ذکر گردد. ابتدا باید خاطرنشان گردد که در تهیه این تحقیق با انبوهی از منابع روبرو بودم که علیرغم اینکه از نظر حقوقی جایگاه رفیعی داشتند لیکن به جهت عدم اطلاع مشخصات نشر، از آنها استفاده نشد. همچنین از آنجا که رجوع به مطالب و منابع اصیل و دست اول می تواند در درک و توضیح مطلب مفیدتر باشد لذا برای تهیه مطالب جهت نگارش این تحقیق تا حد امکان به کتب منتش شده توسّط انتشارات بورس مراجعه گردید لیکن به دلیل اینکه در برخی از کتب مربوط به انتشارات بورس، نامی از نویسنده ذکر نشده بود به جهت حفظ امانت و همینطور برای ارجاع مناسب مطالب، مناسب نمود تا برای ارجاع از نام انتشارات بجای نام نگارنده استقاده شود و در ادامه سایر مشخصات از قبیل سال انتشار و غیره جهت تشخیص بهتر بیان گردد. البته جاداشت تا در این زمینه واکاوی موضوع و برای تبیین بیشتر آن، به موضوعات دیگری نیز پرداخته شود لیکن به دلیل پرهیز از اطاله کلام، از این موضوع پرهیز شد. خواننده ارجمند می تواند برای مطالعه بیشتر به آیین نامه ها و دستورالعمل ها

پایان نامه
Previous Entries پایان نامه درباره معاملات بورس، بورس اوراق بهادار، مبانی نظری، مدیریت ریسک Next Entries پایان نامه درباره بازار سرمایه، بازار کالا، بازارهای مالی، اوراق قرضه