پایان نامه درباره اولویت بندی، امکان سنجی، توجیه اقتصادی، طرح های عمرانی

دانلود پایان نامه ارشد

کمبوداطلاعات در پیدایش طرحها وعدم انجام مطالعات کافی در این مراحل.
در انجام هرکاری نخستین گام جمع آوری و استفاده از اطلاعات موجود در راستای مطالعه ی کار مورد نظر است .نبود اطلاعات کافی ، همواره زمینه ساز شروع یک مطالعه ضعیف خواهد بود و باعث شکل گیری بسیاری از تصمیم گیری ها بر مبنای تصورات غلط می شود و حاصل آن یک کار ضعیف است که باعث تحمیل هزینه های غیر ضروری بر طرح خواهد شد بر این اساس ، و بر مبنای مطالعات انجام شده هزینه های نسبی که در این حالت اتفاق می افتد می تواند تا حدود 25 درصد هزینه ی یک مؤلفه از کار را اضافه کند.
2-تأثیر تصمیم گیری های سیاسی (نمایندگان مجلس، مقامات استانی یا مقامات محلی) در تصویب طرح ها یا پروژه های جدید.انگیزه تعریف طرح در سالهای اخیر عمدتا مسایل سیاسی و دیدگاه بخشی حاکم بر مسئولان و نمایندگان مجلس بوده است که باعث عدم توازن بین اعتبارات عمرانی و حجم قراردادهای منعقده با پیمانکاران و مشاوران می شود.طرحهای عمرانی برنامه اول تا چهارم، بیشتر بازتاب خواسته ها و تقاضاهای مقامات محلی ، نمایندگان مجلس و مسئولان رده بالای نظام بود. در مورد اکثر طرحهای آغازین ،تفکر احساسی حاکم بوده است و هر سال هزاران طرح به دلیل مسایل سیاسی مطرح می شود. نمایندگان مجلس تأکید و پافشاری زیادی برتعریف و اجرای طرحها حتی بدون توجیه لازم دارند و در تعریف طرحها، عرضه بدون تقاضامطرح می شود..
3-ضعف در برقراری ارتباط منطقی بین اهداف کمی وکیفی برنامه های توسعه و برنامه سالیانه دستگاه های اجرایی.
4-عدم امکان برنامه ریزی دقیق برای اجرای طرحهای عمرانی و ایجاد اختلالات فراوان در هنگام اجرای برنامه.
5-نبود دیدگاه مسئله محور برای حل مهم ترین مشکلات و چالش های هر بخش و آرمان گرایی دربرنامه ریزی.
6-عدم تدوین برنامه ها و اسناد بخشی ، فرابخشی و استانی در برنامه های توسعه گذشته.
7- حاکم بودن تفکر بخشی وعدم وجود تفکر سیستمی.تفکر سیستمی وجود ندارد، به جای آنکه ملی فکرشود، تفکر بخشی حاکم است.ابتدا طرح تصویب و بعد اجرا می شود،سپس مورد مطالعه قرار می گیرد. پروژه هایی وجود دارند که اصلا تعریف نشده اما اجرا شده اند. متاسفانه علیرغم ممنوعیت های قانونی متعدد فشارهای « بخشی » و « منطقه ای » سبب افزایش تعداد طرح های عمرانی شده ودستگاهها سعی در در کوچک نمایی هزینه ها و بزرگ نمایی دستاوردها پروژهها داشته واز طرفی شتابزدگی در شروع عملیات اصطلاحاً زخمی کردن طرح وجود دارد.
8- بین اهداف برنامه های توسعه پنج ساله کشور وچشم انداز با طرحهای تملک دارائی سرمایه ای مغایرت وجود دارد.
9-عدم توجه به برنامه های عمرانی چند ساله کشور، عدم وضوح و در بسیاری موارد حتی عدم وجود طرح آمایش کشور و اتکا به شناخت های فردی یا حداکثر شم کارشناسی بجای رعایت استانداردهای توجیه طرح سبب ناکارامدی طرحها خواهد بود.
11-مشخص نبودن مراجع تصویب کننده پروژهها ووجود ابهامات زیاد درچگونگی تصویب.
12-مناسب نبودن محل اجرای بعضی از پروژه ها ، علیرغم توجیه داشتن انجام آنها در محل مناسب.
راهکارها
1- تسریع در تهیه طرح آمایش کشور برای داشتن الگوی متوازن و پایدار برای توسعه طرح ها.(دولت)
2-الزام به اولویت بندی طرح و پروژه ها و تخصیص اعتبارات سالیانه بر مبنای آن.(دولت)
3-خودداری از تصویب طرح های جدید بدون حصول اطمینان از نیاز واقعی و تأمین منابع.(دولت)
4- اولویت بندی طرح های و پروژه ها براساس شاخص های مناسب.(دولت)
5-تغییر روش های برنامه ریزی توسعه کشور از برنامه ریزی جامع به برنامه ریزی مسئله محور واز برنامه ریزی بخشی به برنامه ریزی منطقه ای ، ساماندهی طرح های موجود براساس اولویت اهداف.(دولت)
6-مجزا کردن اعتبارت موردنیاز انجام مطالعات و عملیات اجرایی طرح های عمرانی و رعایت سازوکار اصولی تصویب طرح ها.(دولت)
7-پرهیز از آغاز پروژه های عمرانی جدید(جز در مواردبسیار استثنایی و ضروری ). (دولت)
9-ساماندهی و اصلاح نظام فنی و اجرائی طرحهای عمرانی در کشور .(مجلس)
10-بررسی و ساماندهی نظام اولویت بندی پروژه های توجیه دار و تدوین نظام بودجه بندی آنها و سعی در کاهش زمان اجرای پروژه ها.(دولت)

11-دسترسی کلیه کارشناسان وپژوهشگران به گزارش های توجیهی،گزارش توجیه اقتصادی باید بر اساس استانداردهای شناخته شده و رایج در تدوینگزارش‌های امکان سنجی تهیه شده باشد.(دولت)
12-برخی پروژه ها باید حذف شود زیرا توجیهی برای ادامه آنها وجود ندارد. طرحهای نیمه تمام باید اولویت بندی شوند و این اولویت بندی باید بر این اساس باشد که آیامطالعات امکان سنجی و مرحله طراحی صورت گرفته است یا خیر. مجلس نیز بایدبپذیرد که این کار صحیح است و مسئولان ونمایندگان مجلس طرحهای مورد نظر خود راکنار بگذارند. (دولت ومجلس)
13-انتخاب طرحهای موجه از درون مطالعات جامع بخشی در ارتباط با نظام برنامه ریزی وهماهنگ با منابع مادی و غیر مادی و در انتخاب طرحها به انطباق آنهابا برنامه توجهشود.(دولت)
14-مشروط کردن عقد قرارداد و اجرای طرحها به تأمین منابع ، زمین ، جواز، ساختمان ، آب ، برق و مانند آنها.(مجلس)

4-3-3-2-:مطالعات
وضعیت موضوع مورد بحث درنظام فنی واجرایی
1-گردآوري اطلاعات و آمار، بررسي و تحليل‌ نيازها، بررسيهاي فني و ارايه راه‌حلهاي مختلف براي تأمين نياز و تبديل آن به طرح يا پروژه، تعيين گزينه‌هاي مطلوب طرح يا پروژه (در صورت موجه بودن)، تعيين گزينه برتر با توجه به سودآوري اقتصادي و ملاحظات اجتماعي، زيست محيطي و ايمني است.
2-استفاده از بروندادهاي مطالعات توجيهي، مطالعات پايه و مطالعات تفصيلي از جمله:
  ـ برنامه‌ زماني اجراي طرح يا پروژه.
ـ برآورد مقادير و هزينه‌ها.
   ـ تقويم اعتبار به تفكيك سالهاي مختلف اجراي طرح يا پروژه.
    ـ جريان نقدينگي سالانهبه عنوان درونداد تنظيم و مبادله موافقتنامه طرحها و پروژه‌هاي سرمايه‌گذاري و الحاقيه‌هاي بعدي آنها.

وضعیت موجود موضوع مورد بحث دراجرا
1-شروع عملیات اجرایی پروژه بدون رعایت فرایند تصمیم گیری منطقی و عدم انجام مطالعات تفصیلی.
2-طرحهای عمرانی بدون مطالعات توجیهی فنی اقتصادی و زیست محیطی شروعمی شوند. فقدان این مطالعات که قاعدتا باید ناظربر اجرا یا عدم اجرای طرح ، بررسی گزینه های مناسبتر و نهایتا تعیین مشخصات نسبتا دقیق طرح باشد موجب می شود که به کیفیت طرحهای عمرانی لطمه های فراوانی وارد شود. صرف زمان کافی برای مطالعات موسوم به فاز صفر و حصول اطمینان از مطالعات دقیق ، صرفه جویی در زمان ،هزینه و کیفیت انجام طرحها را به دنبال خواهدداشت.
3-عدم اطلاع دستگاه اجرایی از حجم عملیات پروژه که هزینه اجرای آن هاکمتر و مدت اجرای آن هم پایین برآورد شده است.
3-مطالعات تفصیلی ، بعد از گذشت چند سال از آغاز عملیات اجرایی ، تصویب نشده است.
4- اهداف طرح مشخص نبوده وبعضا اهداف طرح برای مجریان شناخته شده نیست.عدم اطلاع و شناخت کامل و کافی از اهداف مورد انتظار یک طرح نیز باعث بروز هزینه های غیر ضروری در مطالعه و اجرای یک طرح شود ما باید بدانیم که طرح ما چه اهدافی را دنبال می کند؟ از ساخت و اجرای آن چه انتظاراتی داریم نیاز ما به طرح مورد نظر برای چیست؟ آیا اجرای طرح با هزینه های هنگفت ، نمی تواند خواسته های ما را برآورده سازد؟در هر شرایطی ، باید با توجه به اهداف مورد نظر سئوال های مورد انتظار را پاسخ داد واز مطالعات واجرای قسمت های از طرح که توجیه ندارد جلوگیری به عمل آید.
5-مطالعات ضعیف :
برای مطالعه ی یک پروژه همواره یک تیم کامل مهندسی مورد نیاز خواهد بود چرا که ضعف هر کدام از اعضاء مطالعه و طراحی پروژه با نقص مواجه خواهد شد و کار نهایی تیم مطالعاتی را کم ارزش خواهد کرد در این شرایط مطالعات ضعیف از مهم ترین عوامل تحمیل کننده ی هزینه های غیر ضروری ، ضعیف جلوه دادن تیم مذکور و درنتیجه عدم ارجاع کارهای دیگر به این تیم است . « ضعف هر کدام از افراد، باعث ضعف کل مطالعات» ، خواهد شد و همواره مطالعات ضعیف ما رااز اهداف و ماهیت واقعی پروژه دور می کند.
6-شروع عملیات اجرایی پروژه بدون رعایت فرایند تصمیم گیری منطقی و عدم انجام مطالعات تفصیلی.
7-عدم صرف زمان کافی برای مطالعات موسوم به فاز صفر و حصول اطمینان از مطالعات دقیق که صرفه جویی در زمان ،هزینه و کیفیت انجام طرحها به دنبال خواهدداشت.
8-مطالعات امکان سنجی جنبه فرمایشی دارد. مسئولان سازمان مدیریت و برنامه ریزی کشور مطالعات امکان سنجی را به دلیل عدم آشنایی کامل با کار جدی نمی گیرند.
9-معاونت فنی سازمان مدیریت و برنامه ریزی کشور تأکید زیادی بر توجیه فنی و اقتصادی طرحها ندارد.
10-ضعف مطالعات در فرآیند امکان سنجی طرح.
11-درج عناوین طرح های عمرانی باماهیت مطالعه و اجرا به صورت همزمان.
12-عدم شفافیت تعاریف طرح و پروژه موجب عدم برآورد صحیح و قابل قبول هزینه های اجرایی طرح ها بدون رعایت محدودیت منابع میشود.
13-عدم اولویت بندی طرح های ذیل هر برنامه و یا بین پروژه های هر طرح.
14-ضعف در انجام مطالعات مراحل 1 و 2 مهندسین مشاور طرحها و در نتیجه ناقص بودن مطالعات و دقیق نبودن جزئیات کار ، برآورد غیر اصولی و غیر واقعی هزینه ساخت.

15.توجیه طرح به صورت مستقیم یا غیر مستقیم توسط دستگاهی که در آینده مجری همان طرح خواهد بود صورت گرفته که این موضوع با اصول اولیه مدیریت مغایر است ضمن اینکه گزارش های توجیهی پروژه ها به صورت مکتوم و سربسته هستند و نقایص و خطاهای آنها در معرض نقد و بررسی کارشناسان مختلف قرار نمی گیرد در واقع سازوکار پیشگیری و کاهش خطا وجود ندارد. در تعداد کثیری از طرح ها توجیه طرح پس از آغاز اجرای طرح انجام می شود و مطالعات توجیهی از گامی ضروری به موضوع زینتی تقلیل می یابد.
18-نبود مطالعات و توجیه اقتصادی و فنی کافی در تعداد زیادی از پروژه های انجام شده قبلی و یا در دست انجام فعلی.
راهکارها
1-گزارش توجیه اقتصادی باید بر اساس استانداردهای شناخته شده و رایج در تدوینگزارش‌های امکان سنجی تهیه شده باشد.
2-تهیه کننده طرحتوجیهی معرفی شود.
3-توجیه فنی اقتصادی و مطالعات زیست محیطی حتما در مورد طرحها انجام شود واعتبار آن نیز فراهم شده باشد.
4-استفاده از نهادهای ذیصلاح داخلی و حتی مشاوران خارجی برای مطالعات بنیادی

4-3-3-3-طراحی وتایید
وضعیت موضوع مورد بحث درنظام فنی واجرایی
1-مرحله طراحي پايه:
  بخشي از فرآيند طراحي است كه بر مبناي سيماي كلي طرح يا پروژه (مشخص شده در مرحله مطالعات توجيهي) و با بررسي كامل و ميداني و انتخاب دانش فني مناسب در صورت نياز و انجام محاسبات مهندسي، مشخصات اجزاي اصلي طرح يا پروژه‌ تعيين مي‌شود.
2-  مرحله طراحي تفصيلي:
  بخشي از فرآيند طراحي است كه بر اساس نتايج طراحي پايه و انجام محاسبات مهندسي، مشخصات و جزييات اجرايي طرح پا پروژه‌ در بخشهاي مختلف طراحي شده و مدارك لازم براي عمليات اجرايي و نصب و راه‌اندازي مبتني بر مهندسي ارزش تهيه مي‌شود.
3-شروع مرحله طراحي پايه پس از انجام، تأييد و تصويب مطالعات توجيهي طرحها و پروژه‌هاي سرمايه‌گذاري (با توجه به يادآوري ذكر شده در مرحله مطالعات توجيهي).
وضعیت موجود موضوع مورد بحث دراجرا
1-جایگاه مهندس مشاور در نظام اجرایی کشور تبیین نشده و هریک ازمدیران اجرایی کشور تفسیر خاص خود را از مهندس مشاور دارد و ملاک برخورد را مقابلهبا مهندس مشاور قرار می دهد.
2-مهندس مشاور از منزلت فنی کافی در کارگاههای اجرایی برخوردارنیست و کارفرمایان عوامل لازم برای اعمال وظایف قانونی مهندسان مشاور را در اختیاراو قرار نمی دهند.
3-کپی کردن طرحها: اغلب مشاهده می شود که مهندسین مشاور و طراح بدون مطالعه جامع پیرامون وضعیت صحرایی پروژه ی مورد نظر و صرفاً با رجوع به طرح های مشابه انجام شده ، برخی از مؤلفه های طرح خود را با اقتباس از دیگر طرح ها ارائه می دهند. این در حالی است که ممکن است طرح مورد نظر با توجه به وضعیت آب شناختی (هیدرولوژیکی) ،‌زمین شناسی و شرایط موجود منطقه

پایان نامه
Previous Entries پایان نامه درباره مهندسی ارزش، مدیریت کیفیت، شرکتهای بیمه، های غیر دولتی Next Entries پایان نامه درباره منابع مالی، حق الزحمه، اعتبار اسنادی، شرکتهای بیمه