پایان نامه درباره اضطراب رایانه، شکاف دیجیتال، فناوری اطلاعات

دانلود پایان نامه ارشد

مهارت لازم که همراه با نگرش نسبت به استفاده از فناوری اطلاعات و ارتباطات نوین، مردم هرگز نمی توانند به صورت الکترونیکی اطلاعات کسب کنند به همین دلیل است که مسائل مربوط به شکاف دیجیتالی از اهمیت قابل توجهی برخوردار است.(دونات1؛ کرسچ باوم2،یرند توینر3 ، 2009 )رشد شکاف دیجیتالی بین کشورهای توسعه یافته و در حال توسعه ، جوامع شهری و روستایی ، شهروندان ماهر و آموزش دیده و فاقد مهارت ،جای هیچگونه شک و تردیدی در رابطه با تدوین استراتژی ها و تبعیت از سیاست ها و رویکردها ی مناسب برای نیل به یک جامعه مدرن اطلاعاتی را باقی نگذاشته است. با توجه به اینکه کشور ما از جمله کشورهای در حال توسعه محسوب می شود و گذر از سنت به مدرنیته جز با آموزش مفاهیم و اصطلاحات و فراهم نمودن زمینه های لازم برای ایجاد ، ارتقا و بومی سازی این مفاهیم از طریق آموزش عالی و دانشگاه ها میسر نیست(سیار،1390: 86).شناخت عوامل موثر بر شکاف دیجیتالی و عبور از آنها می تواند فاصله ها ی دیجیتالی را کاهش دهد. یکی از عواملی که می تواند بر شکاف دیجتالی تاثیر بگذارد اجتناب و ترسی است که برخی از دانشجویان در ارتباط با استفاده از رایانه ها و اینترنت و فناوری اطلاعات وارتباطات با آن مواجه می شوند که به اصطلاح به آن اضطراب رایانه گفته می شود .
این پژوهش ، ضمن بررسی عوامل مؤثر بر شکاف دیجیتالی و رابطه آن با اضطراب رایانه ، به معرفی و تجزیه و تحلیل و دلایل وجود شکاف دیجیتالی در بین دانشجویان پرداخته است.
1-2 بیان مساله
یکی از ویژگیهای جهان جدید، پر اهمیت شدن نقش اطلاعات در جوامع انسانی است . چنین رخدادی با مجموعه ای جدید از مسائل وموضوعات در زندگی روزمره این جوامع پدیدار می سازد .
پیشرفت هاي شگرف فناوري اطلاعات و ارتباطات و مظاهر عینی آن در قالب ابزارها و شیوه هاي نوین ارتباطی، تحول عمیقی در سطوح مختلف زندگی اجتماعی و فعالیت هاي روزمره افراد جامعه ایجاد کرده است. هر چند که به کارگیري دستاوردهاي حاصل از فناوري در جوامع امروز امري اجتناب ناپذیر است، آشنایی و علاقمندي آحاد و اقشار مختلف جامعه به این پدیده هاي نوین و به تبع آن، رواج استفاده از آن ها در میان گروه هاي جامعه به دلایل مختلف، یکسان نخواهد بود.(حریری ،زمانی راد،1390 )
در فرایند دیجیتالی شدن، اطلاعات حالتی غیر مادی پیدا می کند و میان اطلاعات و حامل آن جدایی ایجاد می شود. این تحول فن شناختی ، پیامدهای مهمی در حوزه روابط اجتماعی با خود به همراه می آورد .در این راستا به عواملی چون نابرابری اجتماعی و فرهنگی در جهان اشاره دارند . برخی این نا برابری را تحت عنوان شکاف دیجیتالی مورد اشاره قرار می دهند.
شکاف دیجیتالی اشاره دارد به نابرابری دسترسی به فناوری و منابع اطلاعاتی و ارتباطات. دیجیتالی کردن اقتصاد و جامعه ممکن است تفاوتهایی را تولید و شکافی را در میان افراد و خانواده ها ، کسب و کار و مناطق جغرافیای کشو رهای غنی و فقیررا به وجود بیاورد.
رای اغلب مفسران، شکاف دیجیتالی در وهله اول به دسترسی به اینترنت مربوط می شود. تحقیقات، همبستگی نزدیکی بین دسترسی به اینترنت و درآمد، اشتغال، نژاد، جنس و آموزش را نشان می دهد اینترنت در تکامل فناوری رسانه‌ای تحولات کیفی بسیار ایجاد و رسانه‌های جمعی را در پروتکل‌های تکنولوژی همسان خود جذب کرده است. یعنی همه آنها را از طریق کامپیوتر قابل دسترسی می‌کند. با در نظر گرفتن این ظرفیت، کامپیوتر می‌تواند در عین حال کتاب، روزنامه، گیرنده رادیو، دستگاه تلویزیون و تلفن تصویری باشد.
با حضور رایانه های شخصی و فناوری آنها در محیطهای علمی و پژوهشی و حتی منازل ، فضای کار و پژوهش دگرگون شده است . در همین حال دانش فنی رایانه با شتاب چشمگیری متحول می شود و رایانه ها در همه امور زندگی راه می یابد . اما علیرغم این تحول و دگرگونی دانشجویان ، معلمان و حتی متخصصانی وجود دارند که بنابر دلایلی رایانه و قابلیت های آن را طرد می کنند . بسیاری از آنها خود را همگام با سرعت پیش رونده فناوری روز نمی دانند و از کسب مهارتهای لازم به دلیل اضطراب و باورهای غیر منطقی سرباز می زنند . پژوهشگران این حوزه معتقدند عامل اصلی بازدارنده در کار با رایانه را باید در ” اضطراب رایانه ” جستجو کرد.
اضطراب رایانه را توماس ، هاوارد و مورفی4 (1986) چنین تعریف کرده اند: “ترس از کار اجباری و یا محتمل با رایانه ، که ربطی به تهدید واقعی که از سوی رایانه متوجه کاربر باشد ندارد.( نادری و احدی ، 1384 :9 ) اضطراب رایانه به منزله یک سازه روان شناختی ، امروزه توجه زیادی را به خود جلب کرده است و به عنوان ترس از رایانه هنگام کاربرد رایانه تعریف می شود.(هاولکا5، 2002؛ سائده و کایرا 6، 2006؛ رضایی و همکاران ،2007 ، به نقل از مشکانی ،قطب الدینی،محمدخانی ،1389 :57 ).
اضطراب رایانه و دلهره از رایانه ممکن است کاملا موجب امتناع افراد در استفاده از از رایانه شود. همین امتناع افراد و ترس آنها از کار با رایانه باعث می شود که از دیگر افراد که در استفاده از رایانه تبحر دارند عقب بمانند.
با این تعاریف شاید بین کسانی که از اضطراب رایانه رنج می برند و کسانی که این اضطراب را ندارند و مهارت کافی در استفاده از رایانه را داشته باشند شکافی بوجود بیاید . این تحقیق قصد دارد این رابطه را بیابد . بدین معنی که به این هدف برسد که آیا بین اضطراب رایانه و شکاف دیجیتالی دانشجویان رابطه ای وجود دارد؟
1-3 ضرورت و اهمیت تحقیق
سیستمهای آموزشی در حال تحول سریع ناشی از افزایش تولید اطلاعات و پیشرفت های سریع مربوط به فناوری است.برای همگامی با تحولات، دانشجویان، دانش آموزان، معلمان و… نیازمند دانش، مهارت و منابعی برای ارتباط و مدیریت اطلاعات به صورت موثر و کارآمد در محیط الکترونیکی و به طور کلی نیازمند سواد رایانه ایی و اطلاعاتی می باشد.اما گاه دیده می شود که افراد به دلایل گوناگونی از کار با رایانه که ابزار اصلی دسترسی به اطلاعات در دنیای امروزی می باشد، سرباز می زنند و در پی همین دوری از فناوری و رایانه فرد از انبوه اطلاعات موجود بر روی پایگاه های اطلاعاتی که نوعاً دسترسی به آنها از طریق اینترنت میسر است، محروم می مانند.
به عقیده عده ایی از پژوهشگران علت اصلی بازدارنده در کار با رایانه را باید در پدیده ایی به نام “اضطراب رایانه” جستجو کرد ، همین بازدارندگی از استفاده از رایانه و اینترنت و فناوری اطلاعات و ارتباطات بعضی از دانشجویان موجب ایجاد شکافی به نام شکاف دیجیتالی بین آنها که اضطراب دارند و آنهایی که به راحتی از اینترنت به اشکال مختلف ( پست الکترونیک، تبادل مقاله های علمی ، صفحه های خانگی درسی، اتصال به پایگا ههای وب وآموز ش الکترونیکی و…) در محیط های علمی و دانشگاهی استفاده می کنند، شود.
این تحقیق با تمرکز بر حوزه جدیدی از نابرابری ها که از آن به شکاف دیجیتالی یاد می شود می کوشد عوامل مؤثر بر شکاف دیجیتالی را بررسی نماید.
1-4 اهداف تحقیق
1-4-1هدف کلی
بررسی رابطه بین اضطراب رایانه ای و شکاف دیجیتالی دانشجویان .
1-4-2 اهداف ویژه:
هدف اصلی : تعیین رابطه بین اضطراب رایانه ای دانشجویان و شکاف دیجیتالی.
1. تعیین رابطه بین اضطراب رایانه ای دانشجویان ودسترسی به فناوری اطلاعات و ارتباطات
2. تعیین رابطه بین اضطراب رایانه ای دانشجویان و مهارت استفاده از اینترنت و رایانه.
3. تعیین رابطه بین اضطراب رایانه ای دانشجویان و میزان استفاده از اینترنت و رایانه
4. تعیین رابطه بین اضطراب رایانه ای دانشجویان و نگرش ذهنی نسبت به اینترنت.
5. تعیین رابطه بین اضطراب رایانه ای دانشجویان و شکاف دیجیتالی از نظر ویژگی های جمعیت شناختی ( سن؛ جنسیت، رشته تحصیلی و مقطع تحصیلی ).
1-5 فرضیه های پژوهش
فرضیه های ویژه :
فرضیه اصلی : بین اضطراب رایانه ای دانشجویان و شکاف دیجیتالی رابطه وجود دارد.
1. بین اضطراب رایانه ای دانشجویان و دسترسی به فناوری اطلاعات و ارتباطات رابطه وجود دارد
2. بین اضطراب رایانه ای دانشجویان و مهارت استفاده از اینترنت و رایانه رابطه وجود دارد.
3. بین اضطراب رایانه ای دانشجویان و میزان استفاده از اینترنت و رایانه رابطه وجود دارد
4. بین اضطراب رایانه ای دانشجویان و نگرش ذهنی آنها نسبت به اینترنت رابطه وجود دارد.
5. بین اضطراب رایانه ای دانشجویان و شکاف دیجیتالی از نظر ویژگی های جمعیت شناختی ( سن؛ جنسیت، مقطع تحصیلی ،رشته تحصیلی ) رابطه وجود دارد.
1-6 تعاریف واژه ها واصطلاحات:
1-6-1 تعریف نظری
شکاف دیجیتالی7
شکاف ديجيتالي به معناي وجود نابرابري در دسترسي و استفاده از فناوريهاي رسانه‌اي بين کشورهاي توسعه يافته و عقب مانده است. البته ناگفته نماند که با گسترش استفاده از اين فناوري ها پاي شکاف ديجيتال از محدوده بين کشوري، به داخل کشورها نيز کشيده شده است و طبق تعريف سازمان همکاريهای اقتصادي و توسعه؛ شکاف بين افراد، خانوارها، صاحبان حِرَف و مناطق جغرافيائي در جايگاه هاي مختلف اقتصادي اجتماعي در دسترسي و استفاده از تکنولوژي هاي اطلاعاتي و ارتباطي به شکاف ديجيتالي موسوم است (ای سی دی او20018 به نقل از نورایی، 1385)

اضطراب رایانه9:
پدیده اضطراب رایانه ، یکی از موانعی است که منجر به اجتناب افراد از مواجهه با رایانه می شود. (غلامعلی لواسانی، 1388 : 102 ). ا ضطراب رایانه، نوع خاصی از اضطراب است که معمولاً در یک موقعیت خاص رخ و شرم، شکست و یأس و ناامیدی را تجربه کنند .( حسن زاده، 1388 :52 )
اضطراب رایانه را توماس ، هاوارد و مورفی (1986) چنین تعریف کرده اند: “ترس از کار اجباری و یا محتمل با رایانه ، که ربطی به تهدید واقعی که از سوی رایانه متوجه کاربر باشد ندارد.( نادری و احدی ، 1384 :9 )

رایانه:
رایانه یا کامپیوتر10 ماشینی است که از آن برای پردازش اطلاعات استفاده می‌شود جایگاه خاص مورد بررسی کاربردی دقیق تر قرار می گیرد.(خوش کنار، 1383 ، به نقل از سیار،1390: 12)

نگرش11
گوردون آلپورت 12(1935) نگرش را چنین تعریف کرده است: «نگرش یک حالت آمادگی ذهنی و عصبی است که از طریق تجربه سازمان می یابد و بر واکنش خود نسبت به تمامی موضوعات و موقعیتهای وابسته به نگرش تأثیر مستقیم و پویا برجای می گذارد»
1-6-2 تعریف عملیاتی
شکاف دیجیتالی
شکاف دیجیتالی اشاره داردبه فاصله بین دانشجویانی که به فناوری اطلاعات و ارتباطات و بویژه اینترنت دسترسی دارند و مهارت استفاده از آن در فعالیت ها ی مختلف را دار ا می باشند با دانشجویانی که به این فناوری ها دسترسی ندارند و یا مهارت استفاده از آن را به دلایل مختلف کسب ننموده اند.که در این تحقیق از قسمتهای مختلفی مانند دسترسی ،مهارت استفاده و میزان استفاده از اینترنت و رایانه توسط پرسشنامه محقق ساخته و ترجمه شده از متون و مقاله های خارجی مورد بررسی قرار می گیرد.

اضطراب رایانه:
اضطراب رایانه ترسی است که فرد در مواجهه با رایانه و اینترنت دچار آن می شود که این ترس او را از کار با رایانه باز می دارد.در این تحقیق اضطراب رایانه را بوسیله مقیاس 13(CARS) که توسط هنسن14 و همکاران تولیدشده است می سنجد.

رایانه
منظور از رایانه در این پژوهش هر نوع دستگاه پردازش اطلاعات و یا کامپیوتر های خانگی (pc) و یا قابل حمل مانند لپ تاپ ها و نوت بوک ها می باشد.

نگرش
نگرش در این تحقیق عبارت است از پذیرش یا عدم پذیرش فناوری اطلاعات و ارتباطات و نوع نگاهی است که دیگران نسبت به مهارت های خود و همچنین سودمند بودن یاعدم سودمندی اینترنت و فناوری اطلاعات و ارتباطات در زندگی شخصی و کاری افراد ، می باشد که به استفاده از پرسشنامه ی نگرش دیویس در 12 گوبه سنجیده می شود.

فصل دوم
ادبیات و پیشینه پژوهش
2-1 : مقدمه
فناوري اطلاعات و ارتباطات فرصت هاي بي نظيري را براي جوامع بوجود آورده است

پایان نامه
Previous Entries منبع تحقیق درباره كاشت،، پايان، گردآوري Next Entries پایان نامه درباره فناوری اطلاعات، شکاف دیجیتال، جامعه اطلاعاتی