پایان نامه با کلید واژگان کیفیت فضایی

دانلود پایان نامه ارشد

از:
1- دارای صحن مربع یا مستطیل با ورودی‌هایی در وسط اضلاع می‌باشند و غرفه‌های فروش در گرداگرد آن واقع‌شده‌اند.
2- به صورت دو طبقه می‌باشند که همکف اختصاص به غرفه‌های فروش و انبار و اصطبل‌ها و طبقه دوم دفاتر، محل استراحت، مهمانداری و سرایداری است.
3- راهروی مسقف (رواق به عرض 3 الی 5 متر) در جلوی غرفه‌ها با ستون‌ها و اجزای سقف چوبی ایجادشده. ستون‌های چوبی دارای پایه سنگی ساده و سر ستون چوبی (معمولاً منقوش) هستند.
4- پوشش غرفه‌ها دارای اسکلت چوبی تخت هستند که در سقف رواق شیب ملایمی به سمت بام دارد و پوشش بام‌ها کاه‌گلی می‌باشد.
تیرهای چوبی بام رواق به اندازه نیم الی یک متر جلوتر از ردیف ستون‌ها امتداد دارد که نقش باران گیری و حفاظت ستون‌های چوبی را ایفا می‌کند.
6- مصالح دیوارها، آجر و خشت با ازاره سنگی و نمای آجری ساده می‌باشد که قاب‌بندی‌های زیبایی را عرضه می‌کند.
7- معمولاً کف راهروها به میزان 30 الی 50 سانتیمتر بالاتر از کف صحن قرارگرفته.
8- پله‌های ارتباطی طبقه اول در نقاط تعریف‌شده‌ای قرار دارند (دالان‌های ورودی، گوشه‌ها یا وسط بدنه‌ها)
9- اهمیت فضایی صحن میانی بر کیفیت فضایی غرفه‌ها ارجح بوده و ارجحیت فضا بر توده قابل‌فهم است.
10- ورودی‌ها اکثراً با بدنه بنا هم سطح هستند و فضای بعد از ورودی مسقف می‌باشد، همچنین پنجره کوچک راست گوشی بر بالای درب ورودی چوبی قرار دارد که از آن اتاق نگهبان و متولی است.
11- پیرامون آن‌ها عموماً با ابنیه دیگر پر شده و فاقد نمای بیرونی پرداخت‌شده‌ای هستند و لبه‌ی ورودی‌ها از تمایز کافی در فرم و مصالح برخوردار است.
ب- در گونه دوم که نسبت به انواع برشمرده متأخرتر به نظر می‌رسد، رواق و ستون‌های چوبی در نما مشاهده نمی‌شود و نماهای آجری یا سنگی بدون محافظ می‌باشد. از این سری به نمونه‌های زیر می‌توان اشاره کرد:
سرای حمیدیه (جبهه جنوبی آن دو طبقه و مابقی یک طبقه با زیرزمینی طاقی در سمت غربی می‌باشد و کاربری آن عمده‌فروشی خشکبار است)
سرای روح زنده (تنها دو جبهه جنوبی و شرقی در دو طبقه برجای‌مانده که دارای قاب‌بندی‌های آجری زیبا با ترکیب سطوح کاه‌گل است)
سرای موسوی (به صورت دو طبقه دارای نمای سنگی زیباست)
سرای صدر کبیر (معروف به سرای فرش‌فروشان، در دو طبقه دارای نمای آجری و ورودی‌های زیبا)
از ویژگی‌های مشترک در معماری این بناها عبارت‌اند از:
1- فضاها به گرد صحن میانی راست گوشه‌ای جای گرفته‌اند.
2- فضاها به صورت یک واحد مجزا به حیاط مرتبط می‌شوند و رواق یا راهروی سراسری ندارند.
3- نماهای داخلی و خارجی آن‌ها نسبت به گونه اول پرداخت‌شده‌تر است.
4- بدنه‌های چهار طرف صحن دارای تنوع بیشتری در فرم و مصالح و ارتفاع هستند.
5- ورودی‌ها هم سطح با بدنه‌ها بوده و بعد از ورودی دالان مسقفی وجود دارد.

بنا به اظهار افراد مسن شهر، علاوه بر دو گونه سراهایی که معرفی شدند، نوع دیگری از سراهای تجاری در مراغه وجود داشته‌اند که مغازه‌های آن‌ها به حالت نیمه زیرزمین بوده‌اند ولی در حال حاضر اثری از آن‌ها باقی نیست. کف این مغازه‌ها در حدود یک الی 5/1 متر پایین تر از کف حیاط سرا قرار داشته و از طریق پلکانی قابل‌دسترسی بوده است. این مغازه‌ها دارای فضایی به عنوان ویترین در جلوی خود بوده‌اند که اندکی بلند تر از کف سرا بوده است.
این ویترین‌ها جزئی از فضای حیاط محسوب می‌شده و در مواقعی که مغازه فعال بوده، نقش ویترین را بازی می‌کرده است.

4-1-2 سراهای مشابه با سرای خواجه‌ملکم
دو سرای متولار و خامنه‌ای تقریباً هم دوره با بنای مذکور می‌باشد و فرم معماری آن‌ها تا حدی شبیه به یکدیگر است، بنابراین به احتمال زیاد گمان می‌رود که معمار این سه بنا یک شخص بوده است. از بین سه سرا، سرای خامنه‌ای بیشتر اصالت خود را از نظر کالبدی و کاربری حفظ کرده است. در سرای خامنه‌ای بیشتر به خرید و فروش خشکبار به صورت عمده پرداخته می‌شود. از نظر کاربری نیز این بنا نزدیک‌تر به کاربری اصلی سرای خواجه‌ملکم است، ولی متأسفانه سرای خواجه‌ملکم با گذشت زمان اصالت خود را از دست داده است و کاربری‌های نامرتبط زیادی را در خود جای داده است که این مورد باعث شده است آسیب‌های زیادی به بنا وارد شود. می‌توان دلیل سالم ماندن سرای خامنه‌ای را در حفظ کاربری اصلی خود طی چندین سال دانست. در سرای متولار نیز خرید و فروش پارچه رواج دارد و این بنا نیز مانند سرای خامنه‌ای تا حدی اصالت خود را حفظ کرده است و از لحاظ کالبدی تقریباً سالم است.

پایان نامه
Previous Entries پایان نامه ارشد رایگان با موضوع تحلیل آماری، خواجه نصیر، خواجه نصیرالدین طوسی Next Entries پایان نامه ارشد رایگان با موضوع ضریب همبستگی، مدل رگرسیون، چند متغیره