پایان نامه با کلید واژگان نظریه برخاسته از داده، مدیریت اسلامی، مدیریت اسلام، تحلیل داده

دانلود پایان نامه ارشد

بخشیم» ,1967,13) (Glaser&strauss.
هرچند خاستگاه اصلی این روش در حوزه پزشکی و روان شناسی بالینی است ولی به دلیل انعطاف پذیری فوق العاده خود، به شکل گسترده ای به سایر علوم اجتماعی نیز سرایت کرده است. چنان که سوسا می گوید: «از آنجایی که روش نظریه زمینه ای (نظریه داده بنیاد) قابلیت نظریه پردازی در حوزه مفاهیم مدیریتی نیز دارد می تواند در این حوزه بخوبی مورد استفاده قرار گیرد(Sousa,2006,325) .
با توجه به توصیفات روش های تحقیق کیفی مشخص می شود که روش مورد استفاده ما در انجام این پژوهش بایستی ازروش نظریه برخاسته از داده ها پیروی کند تا بتواند فرآیند مدیریت اسلامی راتعیین کند. حال به تشریح طرح های مختلف این روش و هم چنین مراحل تحلیل داده ها در طرح پژوهش حاضر می پردازیم.

انواع طرح های پژوهشی به روش نظریه برخاسته از داده ها:
در انجام یک پژوهش به روش نظریه برخاسته از داده ها، می توان رهیافت های متفاوتی را مورد نظر قرار داد و براین اساس طرحی ویژه را به اجرا درآورد. سه طرح برای انجام تحقیق به روش نظریه برخاسته از داده ها وجود دارد که عبارتنداز: طرح سیستماتیک، طرح نوخاسته و طرح سازگرا که در ادامه به تشریح هریک از این طرح ها می پردازیم.

1-3-3- طرح سیستماتیک
برای انجام تحقیق به روش نظریه برخاسته از داده ها این طرح کاربرد فراوانی دارد. این طرح توسط استراوس و کوربین11 درسال 1990م به تفصیل شرح داده شده است. طرح سیستماتیک نظر به برخاسته ازداده ها از طریق سه مرحله کد گذاری باز، کدگذاری محوری و کد گذاری گزینشی به تحلیل داده ها می پردازد.
در روش نظریه داده بنیاد، کشف یا تولید نظریه بر مبنای حقایق و واقعیات موجود و از طریق جمع آوری نظام مند داده ها، و با مدنظر قرار دادن کلیه جوانب-بالقوه-مرتبط با موضوع تحقیق، صورت می گیرد. داده های جمع آوری شده سیر تکاملی خود را تا رسیدن به تئوری، مراحلی را طی می کنند. تحلیل داده هایی که به منظور تکوین نظریه گردآوری می شوند، با استفاده از «کدگذاری نظری» انجام می شود. در این شیوه، ابتدا رمزهای مناسب به بخش های مختلف داده ها اختصاص می یابد. این رمزها در قالب «مفهوم» تعیین می شوند. که آن را «کدگذاری باز»12 می نامند. سپس پژوهشگر با اندیشیدن در مورد ابعاد متفاوت این مقوله ها و یافتن پیوندهای میان آنها به «کدگذاری محوری»13 اقدام می کند(Strauss&Corbin,1998,58) .
به عبارت دیگر در این مرحله مقولات سازماندهی می شوند.یعنی با استفاده از یک پارادیم به همدیگر وصل می شوند. این پارادیم به شکل زیر است(بازرگان،1389، 102):

شرایط زمینه ای

پیامدها راهبردها مقوله ی هسته ای شرایط علّی

شرایط واسطه ای

شکل 1-3: (نمودار کدگذاری محوری)

شرایط علّی، شرایطی هستند که سبب به وجود آمدن پدیده ی اصلی یا همان فرآیند مورد مطالعه می شوند. منظور از راهبردها، اقدامات یا تعامل هایی است که از پدیده ی اصلی حاصل می شود. شرایط زمینه ای، شرایط ویژه ی درون سازمانی، هستند که راهبردها را تحت تأثیر قرار می دهند. شرایط واسطه ای نیز، شرایط عمومی محیط هستند که راهبردها را تحت تأثیر قرار می دهند. و در آخر پیامدها نتایجی هستند که از راهبردها حاصل می شوند. در جریان این کدگذاری ها، پژوهشگر، با استفاده از «نمونه گیری نظری»14 و با توجه به مفاهیم پدیدار شده از دل داده ها، به گرداوری داده ها در مورد افراد، رخدادها و موقعیت های مختلفی می پردازد که تصویر غنی تری از مفاهیم و مقوله های حاصل، فراهم خواهند کرد. سرانجام با «کدگذاری گزینشی»15 مقوله ها پالایش می شوند و با طی این فرآیندها در نهایت، چارچوب نظری پدیدار می شود (Strauss&Corbin,1998,58). به عقیده استراوس، کدگذاری انتخابی (کدگذاری گزینشی) عبارت است از انتخاب سیستماتیک مؤلفه های اصلی و ارتباط دادن آنها با سایر مولفه ها، اعتبار بخشیدن به روابط و پرکردن جاهای خالی با مقولاتی که نیاز به اصلاح و گسترش بیشتر دارند.(Strauss&Corbin,1998,82)

2-3-3- طرح نوخاسته
شیوه سیستماتیک که به وسیله استراوس وکوربین در سال 1990 ارائه شد، توسط گلیزر به شدت مورد انتقاد قرار گرفت. در این انتقادها گلیزر بیان می کند که استراوس وکوربین بیش از اندازه بر قواعد و توصیف مقوله ها تأکید می کنند به جای اینکه به تکوین نظریه از دل داده ها توجه و تأکید کنند. به نظر گلیزر، پژ وهشگر باید یک فرآیند بنیادی اجتماعی را تشریح کند که برای این منظور باید شیوه مقوله بندی تطبیقی را در نظر بگیرد که در آن رویدادها با هم، رویداد با مقوله و مقوله با مقوله مقایسه شوند و به رابطه بین مقوله ها و تکوین نظریه توجه داشت تا این که به توصیف مقولات پرداخته شود. در نهایت پژوهشگر نظریه ای می سازد و رابطه بین مقوله ها را بدون نمودار یا تصویر تشریح و تبیین می کند (بازرگان، 1389،105-103).

3-3-3- -طرح سازاگرا
این طرح که به وسیله کتی شارماز16 ارائه وتشریح شده است دارای برداشتی است که در دامنه یک طیف قرارمی گیرد. این طیف از یک سو اثبات گرایانه و کمی گرا است و از سوی دیگر به پژوهشگران پسا مدرن که اهمیت روش را مورد توجه قرار می دهند، نسبت داده می شود.
خانم شارماز بر دیدگاه ها، برداشت ها وارزش های افراد تأکید می کند تا برگردآوری واقعیات ومعتقد است که عبارات غیرمصطلح، نمودارها و نقشه ها، در مسیر تکوین نظریه انحراف ایجاد می کند و پی بردن به تجربه را پیچیده می کند. دراین طرح نتایج ناتمام، پیشنهادی و غیر قطعی تلقی می شود و به طور قاطع اظهار نظر نمی کند (بازرگان، 1389، 106- 105).

-رویکرد پژوهش حاضر
زمانی که قصد داریم نظریه ای درباره یک فرآیند اجتماعی تدوین کنیم و هم چنین تجربه کافی در زمینه پژوهش نداریم بهتر است رویکردی را برگزینیم که بیش تر ساختاریافته است. که در این صورت رویکرد سیستماتیک برای این پزوهش مناسب تر از رویکردهای نوخاسته و سازاگرا است.

4-3- روش و ابزار گردآوری اطلاعات
برای گردآوری اطلاعات در این پژوهش ازروش کتابخانه ای استفاده شده است واز ابزار فیش برای ثبت داده ها و اطلاعات مورد نیاز استفاده شده است.
روش نمونه گیری در این پژوهش، نمونه گیری نظری است. بطور کلی پژوهشگران نظریه برخاسته از داده ها به طور نظری به نمونه گیری می پردازند. منظور از نمونه گیری نظری این است که پژوهشگر داده هایی را برای گردآوری انتخاب می کند که برای تدوین نظریه قابل استفاده باشد. یعنی نمونه گیری عمدی است که در این جا از کتب و تالیفات متعددی که در زمینه مدیریت اسلامی و نامه 53 نهج البلاغه مطالبی داشتند، استفاده شده است.

5-3- روایی (validity) و پایایی (Reliability)
– روایی ( اعتبارپذیری )
روایی بدین معنی است که محقق همان چیزی را بسنجد که قرار است یا ادعا می کند که می سنجد (محمدی، 1387، 142). سلدن می گوید: با مقایسه مفاهیم مختلف می توان زمینه های مشترک بیشتری را میان آن ها کشف کرد که امکان طبقه بندی مفاهیم مشابه در قالب طبقه بندی های یکسان را، فراهم خواهد ساخت. پدیدآورندگان این نظریه نام این فرآیند مقایسه مستمر مفاهیم با یکدیگر را «روش مقایسه پایدار»17 یا «روش تطبیق مداوم» نامیده اند (Selden, 2005, 119). بنابراین یکی از ویژگی های نظریه برخاسته از داده ها، تحلیل مقایسه ای پیوسته داده ها است به این معنی که پژوهشگر پس از گردآوری اطلاعات اولیه، مقوله های مقدماتی را تعیین کرده و دوباره اطلاعات اضافی جمع آوری می کند.
مقوله های حاصل از اطلاعات اضافی را با مقوله های مقدماتی مقایسه می کند و مقوله ها را بهبود می بخشد. این فرآیند ادامه می یابد تا این که مقوله ها اشبا ع شوند. یعنی پژوهشگر به طور ذهنی درمی یابد که داده های جدید، اطلاعات جدید یا شناخت بیش تری نسبت به تدوین مقوله ها بدست نمی دهد. این فرآیند تدریجی که منجر به تکوین مقوله های مبتنی بر داده ها می شود، تحلیل مقایسه ای پیوسته داده است.
بنابراین اعتبار بخشی (روایی)، بخش فعال از فرآیند تحقیق درنظریه برخاسته از داده ها است. علاوه بر تحلیل مقایسه ای پیوسته درجریان کد گذاری باز، در مرحله کدگذاری محوری نیز فرآیند مشابهی از بازبینی داده ها نسبت به مقوله ها انجام می پذیرد و پس از تکوین نظریه نیز پژوهشگر از طریق مقایسه فرآیند با فرآیندهای موجود در پیشینه ی تحقیق، به تحقیق اعتبار می بخشد.
به طور کلی اگر محقق بداند که بدنبال چه چیزی می گردد و دقیقاً همان را پیدا کند تحقیق مورد نظر علاوه بر روایی، پایایی نیز خواهد داشت. یعنی اگر گردآوری اطلاعات تکرار شود، نه تنها همان داده های قبلی، بلکه همان نتایج قبلی بدست خواهد آمد. به عبارتی اگر تحقیقی دارای اعتبار باشد، مورد اعتماد نیز هست؛ اما عکس آن صحیح نیست، چون امکان دارد محقق با معیار غلطی به سنجش اقدام کند و در صورت تکرار، همان داده های غلط قبلی را به دست آورد (محمدی، 1387، 143).

– پایایی (اعتماد پذیری)
منظور از پایایی این است که اگر پدیده ای را با روش خاصی بیش از یک بار اندازه گیری کنیم، نتایج یکسانی به دست خواهدآمد هر چند در تحقیقات کیفی از ابزار تحقیق صحبت به میان نمی آید ولی می توان با بکارگیری بعضی وسایل درکار تحقیق، پایایی آن را به نمایش گذاشت که در رویکرد پژوهشی نظریه برخاسته از داده ها، علاوه بر تجزیه و تحلیل و ثبت داده ها و کدگذاری ها مجبوریم برداشت های خود را از محتوای مشاهدات بنویسیم، برای این منظور، محقق روی برگه هایی که متن مشاهدات روی آن نوشته شده، در یک طرف برگه جایی برای نوشتن مفاهیم (مقوله ها) خالی می گذارد( محمدی،1387، 141-139)که در این پژوهش، جداولی برای این امر تخصیص یافته تا چگونگی تعبیر و تفسیر ما از داده ها نشان داده شود.

پژوهش نظریه برخاسته از داده ها چگونه ارزیابی می شود ؟
معیارهای ارزیابی یک پژوهش به روش نظریه برخاسته از داده ها بر ارزیابی نظریه پیشنهادی آن و نیز رویه کلی مورد استفاده در تولید آن، مبتنی است. زمانی که کیفیت یک پژ وهش به روش نظریه بر خاسته از داده ها ارزیابی می شود، در مورد نظریه سوالات زیر پرسیده می شود (بازرگان، همان، 127).
1-آیا میان مقوله ها و داده ها ارتباط آشکاری وجود دارد ؟
2-آیا نظریه مفهوم فرآیند مورد مطالعه را تبیین می کند ؟
3-آیا نظریه مسئله مورد بررسی و فرآیند واقعی آن را تبیین می کند ؟
4-در صورتی که شرایط تغییر کند یا پژوهشگر داده های بیشتری گردآوری کند، نظریه تغییرمی کند؟

فصل چهارم
تجزیه و تحلیل داده ها

1-4- مدل سازی مدیریت اسلامی بر مبنای عهدنامه مالک اشتر
پژوهش حاضر منحصراً از متن عهدنامه مالک اشتر برای ساخت مدل مدیریت اسلامی بهره برده است این نامه و به عبارتی منشور مدیریتی را مولایمان علی (ع) هنگامی نوشتند که یکی از سرداران خود را به نام مالک بن حارث اشتر نخعی را به زمامداری کشور مصر برگزیدند در این پژوهش از تک تک جملات امام استفاده شده است البته پژوهشگراز تفاسیر این نامه و تألیفات گوناگون در زمینه مدیریت، برای مدلسازی بهتر این نامه بهره برده است.

2-4- دلایل انتخاب عهدنامه مالک اشتر برای مدلسازی مدیریت اسلامی
به چند دلیل این منشور مدیریتی برای مدلسازی انتخاب شده است؛ اول اینکه ما شیعیان طبق آیه تطهیر (احزاب، آیه33) و آیه مباهله(آل عمران، آیه 61)واحادیث وارده از پیامبر اکرم (ص)، معتقد به عصمت مولا(ع) هستیم و معتقدیم که سخن بیهوده و گزاف در بیانات انسانی که عصمت مطلق است و در دامان معلمی هم چون پیامبر اکرم پرورش یافته وجود ندارد و سید رضی

پایان نامه
Previous Entries پایان نامه با کلید واژگان روش تحقیق، مدیریت اسلامی، مدیریت اسلام، انسان شناسی Next Entries پایان نامه با کلید واژگان ترس از خدا، کرامت نفس، مدیریت اسلام، مدیریت اسلامی