پایان نامه با کلید واژگان میراث فرهنگی، صنایع دستی، معراج پیامبر

دانلود پایان نامه ارشد

مفهومی و اختصاصاً چیدمان به خلق آثاری همت گماشته اند از جمله آثار این دو هنرمند دستی است که در ابعاد بسیار بزرگ بافته شده و چشمانی بر روی آن نقش بسته است توجه و تمرکز به دست از مفاهیمی است که در این اثر به آن پرداخته شده است و پخش فیلم ویدئویی دستان زنان عشایر در حین بافت از لابه لای تارهای این دست دلیل این مهم است.این اثر در موزه ی هنر های معاصر و نمایشگاه نیاوران ارائه شده است.

تصویر 45-اثر هنرمندان«ندا درزی- فریده شهسوارانی»- نمایشگاه 1385- دنیاوران
شادی تاکی از دیگر هنرمندانی است که نمایشگاهی انفرادی در تابستان امسال با عنوان گبه طراحی و بافت آن به صورت تابلو و دیواری به خلق آثاربسیار زیبایی دست زده است. شکوفه رخام از جمله هنرمندانی است که در کنار نقاشی به چاپ قلمکار به شیوه ی جدید هنرنمایی می کند.از جمله گروه هایی که در زمینه ی بافت پارچه های سنتی با کاربری جدید و نقش مایه های سنتی – مدرن فعالیت بسیار گسترده ای دارد گروه جام میراث جهان(سی دار) می باشد، گروه سی دار با استفاده ازتجارب اساتید قدیمی به احیای شیوه های بافت در حال نابودی ،به فعالیت خود ادامه می دهند و با برگزاری کلاس های آموزشی و نمایشگاه های متعدد به این هنر کمک شایانی نموده اند. در بخش منسوجات سنتی و دست باف در دوران پهلوی دوم اقداماتی صورت گرفت، با انتقال کارگاه های پارچه بافی از کاخ گلستان به اداره فرهنگ و هنر تقویت کارگاه های کاشان، یزد، اصفهان و تهران که کماکان در حال انجام کار بودند و دادن سفارشاتی به صورت پیوسته به این کارگاه قصد ایجاد انگیزه و احیای بافت و ترغیب هنرمندان به ایجاد خلاقیت درآثار خویش نمودند سفارشات مذکور شامل پارچه‌ی لباس جهت استفاده درجشن ها و مراسم رسمی، رومبلی، پرده، روتختی و سایر تزیینات داخلی کاخ ها و هدایای اهدایی به سفرا و افراد عالی رتبه ی کشورهای مختلف با موضوعاتی که بستگی به نوع استفاده و سلیقه ی سفارش دهنده متفاوت بود بافته می شد، نقوش اسلیمی و ختایی، بته جقه از رایج ترین نقش مایه های بوده که سفارش داده می شده است.

تصویر46- پارچه و لباس زربفت(دیبا،1384)
پارچه های رومبلی جهت استفاده ی در کاخ ها توسط دربار سفارش داده می شد ولی به دلیل قیمت بالای تمام شده‌ی پارچه های مذکور فقط توسط افراد خاص خریداری می شد. در تهران به سفارش فرح پهلوی پارچه‌ی سنگ قبرامام رضا (ع) بافته شد، پارچه ی زربفتی که دارایی بافت است و به سبک بازوبندی بافته شده است. (تصویر 47)

تصویر47- پارچه ی رومبلی زربفت، نمونه ی پارچه ی سنگ قبر امام رضا(ع)
پارچه ها و لباس های زیادی توسط دربار سفارش داده می شد از آن جمله لباس زربفت بافی که توسط فرح پهلوی سفارش پوشیده می شد و امروزه به موزه مد پاریس هدیه شده است.(تصویر 48)

تصویر 48- نمونه ی لباسی که به موزه ی مد پاریس اهدا شد

2-2-7 انقلاب اسلامی:
در همه جای دنیا اتفاقات سیاسی و اجتماعی در کلیه سطوح تأثیرات خویش را خواهند گذاشت و ایران هم از این قاعده مستثنی نبود و با وقوع انقلاب اسلامی بیشتر جریانات به خصوص در بخش هنری متوقف شد و وقفه ی به وجود آمده تأثیرات بسیار عمیقی برآن ها گذاشت، «با وقوع انقلاب اسلامی نه فقط جریان هنر رسمی زمان محمد رضا شاه قطع شد بلکه کل هنر نوگرا را در برابر واقعه ی تاریخی قرار داد، برخی از نوگرایان به خارج از کشور رفته و برخی از کار دست کشیدند و شماری از جا افتاده ترین آن ها روش و اسلوب خود را تغییر دادند ولی از میانه ی دهه ی 1360 ه.ش پویشی تازه در همه ی رشته های هنری آغاز شده است.»(پاکباز،1379،:597)
در بخش سنتی اداره ی کل فرهنگ و هنر به نام سازمان میراث فرهنگی تغییر نام داد و هنرمندان زیادی نه به اندازه ی گذشته در این مکان وحتی درشهرهای مختلف به کار خود ادامه دادند. هنر بعد از انقلاب در ابتدا دچاره سردرگمی بسیار زیادی بود اما هنوز تأثیرات هنرمندان قبل از انقلاب همچنان ادامه داشت ولی نه به شکل منسجم گذشته. به همت تعدادی از جوانان و اساتید قدیمی سعی شد که دست به احیاء نقشه ها و بافت های قدیمی زنند و از جمله آن هنرمندان به استادان طریقی، عنایتی، سلیمیان ریزی، ریوندی و برادران هاشملو و خانم زینب حقیری … می توان اشاره نمود. بافت پارچه ی زربفت با نقشه ی معراج پیامبر سلطان محمد از جمله کاری های بسیار شاخصی است که صورت گرفته است.(تصویر49)

تصویر49- پارچه زری نقشه معراج پیامبر-گنجینه ی میراث فرهنگی
احیایدستگاه و پارچه ی مخمل به همت ماشاالله عنایتی و جمعی از هنرمندان در کارگاه زری بافی سازمان میراث فرهنگی از دیگر موارد صورت گرفته می باشد.(تصویر50)

تصویر 50- پارچه ی مخمل- گنجینه ی میراث فرهنگی
سفارش پارچه های زری بافِ متری و هدایایی که در این کارگاه به همت اساتید انجام می گرفت.در سال های اخیر که هیچ گونه سفارش از جای خاصی صورت نمی گیرد در سطح بسیار محدودی به همت دو نفر از هنرمندان کارگاه زری بافی به بازبافی پارچه ها و احیای نقشه های مانند پارچه گل و مرغ صفویه وباز بافی واحیای نقشه ی پارچه ی زربفتی که با موضوع شاهزاده و اسیر، که اصل آن امروزه در موزه ی متروپولتن قرار دارد. کارت بافی و نوار بافی سنتی مناطق مختلف ایران از دیگر کارهایی است که هم اکنون در آن مرکز هم بافته و هم آموزش داده می شود. احیای ترمه بافی سنتی با نقشه ی بته وجقه از دیگر موارد صورت گرفته است.

تصویر 51-پارچه ی زربفت –موزه ی متروپولیتن نیویورک
در بخش صنعتی کارخانجات زیادی که قبلاً راه اندازی شده بودند به ترتیب تعطیل شدند و با تعطیلی آن ها پارچه های ارزان قیمت و بعضاً گران قیمت خارجی وارد بازارایران شد، از جمله مواردی که سبب به وجود آمدن چنین مواردی شد:
الف – جنگ ایران و عراق
ب – عدم مدیریت صحیح و اصولی در بخش صنعت و هنر
ج – مشکلاتی که بعد از هر انقلابی در هر کشوری ایجاد می شودم مثل: سر درگمی،|تغییر سیاست دولتمردان در بخش هنرو …
د – خروج بسیاری از هنرمندان از ایران و یا گروهی که دست از کار کشیدند و …
2 هنرالیاف در اروپا:
برای آن که سیر تحول هنر الیاف را در اروپا بررسی کنیم لازم است که از تاپیستری شروع کنیم، لذا:
1-2 تاپیستری:
در ابتدا به صورت بافته های تصویری به شکل کلاسیک در قطع های بسیار بزرگ بافته می شد درپرده و ديوار كوب و يا حتي تزيين لباس استفاده مي‌شد.«غربیان منشاء فرش این بافته ی جادویی را گلیم یا بافته ای مسطح یا تاپیستری از ایران دانسته اند،آن ها بر این باورند که یونانیان منسوجات را عنصر اساسی در تزئینات داخلی خانه های ثروتمندان و ساختمان های مهم حکومتی دانسته و به عنوان مثال به نظر می رسدکه دیوار های پارتنون(Parthenon) را با تاپیستری هایی می پوشانده اند.رومی ها نیز تاپیستری هایی را ارج می نهادند اما به نظر نمی رسد که خود کارگاهی برای بافت آن داشته اند و آن ها به طورقطع آن ها را از ایران، مصر، هند و بابل وارد می کردند.»(فیلیپس،1994)
تکنیک بافت آن به واسطه ی تولید منسوجاتی پر نقش و نگار و رنگارنگ با وسایل و ابزاری بسیار ساده از دیگر تکنیک های ساده ی بافندگی متمایز می گردد، دارهای ساده ی بافت تاپیستری تقریباً در تمام دنیا یکسان بوده و کمتر دستخوش تغییر شده است و نمونه های کهن آن را می توان در تصاویر و نقاشی های مقابر مصری و … مشاهده نمود.
«این دارها می تواند افقی یا کوتاه(Basse-lisse or Low-warp) باشد که به شکل ساده آن هنوز در میان عشایر یافت می شود،نوعی از آن که پدال پایی داشت و تارها به وسیله ی این پدال های پایی عوض می شدند و به خصوص در فنلاند متداول بود در این حالت دو دست بافنده کاملاً آزاد بوده و سرعت بافت بالاتر می باشد. نوع عمودی یا بلندHaute-lisse or High-waerp)) آن که از سرعت کمتری برخوردار بوده و در قرون وسطی محبوبیت بیشتری یافت. (در هر دو صورت امکان حضور چندین بافنده در کنار هم وجود داشت)» (فیلیپس،1994)
در قرون وسطی شاهد تاپیستری هایی در اروپا هستیم که در حقیقت تحول بزرگی در بافت محسوب می شود، تحول در ابعاد و جزئیات را شامل می شد به طوری که در اواخر این دوران بافت آن تبدیل به صنعتی مهم گردید. «نقشه ی بافت یا کارتون(Cartoon)18 از دوران رنسانس وارد تاپیستری شد و در بافت به نقشه ی کامل بافت گفته می شد.این نقشه در بافت با دار افقی که پشت کار رو به بافنده قرار می گیرد، بر روی زمین یا پشت تارها گذاشته می شود و بافنده به وسیله ی یک آئینه نقشه را با بافت مقایسه می کند و در نقشه ی عمودی نقشه پشت سر بافنده آویخته می شود و دستگاه رو به روی او و آئینه ای در پشت دستگاه آویزان شده به طوری که بافنده از بین تارها تصویر نقشه را در آئینه ببیند.»(کنستانتین ولنورلارسن،:27)
در این دوران شاهد تأسیس کارگاه ها و مؤسسات سلطنتی مشهوری برای بافت تاپیستری جهت تولید مبلمان و تزئینات داخلی کاخ ها و خانه های اشراف هستیم. «کارگاه های معروفی نظیر :گوبلن(Gobeline)- اوبوسون(Aubusson)- بووه (Beauvais)در فرانسه و تورنی(Tournais) در فنلاند و مورتلیک(Mortlake)- ویندزور(Windsor) در انگلستان که اغلب آن ها تا امروز همچنان شهرت دارند. موضوع تاپستری ها صحنه های جنگ یا شکار، تصاویر مذهبی، قصه ها و ضرب المثل های افسانه ای و تاریخی بودند که در دوره های بعد از تصاویر کلاسیک و زیبایی های طبیعت مثل گلستان ها، فصل ها و … نیز استفاده شده است. از نظر پرداختن به جزئیات، سایه روشن ها و ایجاد خطوط مدور و منحنی و همچنین رنگبندی های رنگی تا 450 رنگ نمونه های بی نظیرو بی رقیبی در این دوران به وجود آمده است. آغاز جنبش عصر صنعت در قرن 19 در سال 1851م طی نمایشگاهی در لندن برگزار شد، نمایشگاهی که موج نارضایتی را از کیفیت کالاهای صنعتی در پی داشت و منتقدین را بر آن داشت که بر صداقت و وفا داری به مواد و مصالح، اصالت روند کار اتحاد دوباره همه ی هنرها در معماری تأکید ورزند.»(پاری،1988،:10) به دنبال انقلاب صنعتی در قرن 19 م تحول بزرگی در بخش صنعت اتفاق افتاد و سیل عظیمی از صنایع ماشینی وارد بازار شد ولی به مرور زمان فرهنگ مصرف جایگزین فرهنگ تولید گردید و بالطبع تاثیرات زیادی بر نوع نگاه و برخورد جامعه داشت. به نظر می رسید نگاه ماشینی بزرگترین تأثیر خود را در بخش صنعت دارد ولی به مرور زمان تولید بی رویه ارتباط بین طراح و صنعتگر را از بین می برد و در بخش هنر به خصوص نساجی تأثیرات قابل ملاحظه ای را گذاشت و همین امر عده ای از هنرمندان را بر آن داشت تا با سخنرانی ها و بیانیه های پی در پی به مبارزه بر علیه این تفکربرخیزند. جنبش بازگشت به صنایع دستی از جمله مواردی بود که گامی فراتر از استعداد هنر ماشینی برداشت و به مبارزه با این فرهنگ گام نهاد لذا:
تأثیرات گسترده این جنبش و آزادی بیان در ابراز عقاید هنرمند، تعاریف متعارف صنایع دستی را تغییر و آن را تبدیل به هنر مستقلی در بخش به خصوص نساجی نمود. «عصر صنعت به کمک ماشین و با تأکید برهنر به مثابه ی یک حرفه و شغل، هنرمندان و صنعتگران را نسبت به یکدیگر بی اعتماد می ساخت و قابلیت های زیبایی شناختی آثار هنری را زیر سؤال می برد، این عوامل سرعت زیادی را جهت شکل گیری جنبش های مختلف در اروپا درقرن نوزدهم میلادی در پی داشت، جنبش هنرها و پیشه ها (Arts and crafts movement) در انگلستان و کل اروپا از جمله ی این جنبش ها بود، نهضت مذکور تلاش داشت تا نقش و اهمیت صنعتگران دستی را در مواجه با انقلاب صنعتی و رشد،گسترش و تولید بی رویه‌ی ماشین و تولید انبوه به اثبات رساند.برپایی چنین تشکلی به عهده‌ی ویلیام موریس(William Morris) افتاد وی پایه گذار اخلاق و زیبایی شناختی در اروپا و آمریکا بود، که باعث ترویج افکار ساده، هنرها و صنایع دستی تزئینی ساده که بافت تاپیستری را شامل می شد منجر گردید، وی از کلیه سیستم هایی که باعثِ بی حرمتی به مهارت پیشه وران انگلیسی می شد انتقاد کرد. ویلیام موریس نقاش، شاعر، صنعتگر، سخنران و

پایان نامه
Previous Entries پایان نامه با کلید واژگان نقوش انتزاعی، پایان نامه ها، فارغ التحصیلان Next Entries پایان نامه با کلید واژگان صنایع دستی، قرون وسطی، زیبایی شناختی