پایان نامه با کلید واژگان مواد مخدر

دانلود پایان نامه ارشد

آفرينش ز يک گوهرند
چو عضوي به درد آورد روزگار دگر عضوها را نماند قرار
در کشور ما نيز فقر امروزه يکي از مهمترين مسائل و سرمنشاء بسياري از معضلات اجتماعي است. گسترش فقر و فاصله طبقاتي باعث گرديده تا سازمانها و نهادهاي دولتي نظير کميته امداد، بنياد مستضعفان و … متولي رسيدگي به محرومان گردند. ليکن شواهد و قرائن نشان مي دهد که عملکرد اين دستگاه ها تاثير چشمگيري در کاهش فقر عمومي جامعه نداشته است که بررسي دلايل و علل آن در اين مبحث نمي گنجد، اما يکي از مسائلي که به نظر مي رسد در اين امر نقش دارد، عدم شناخت کافي فقرا و نيازهاي ايشان مي باشد. در اين صورت اين سوال در ذهن متبادر مي گردد که آيا کمک ماهيانه 60 هزار تومان براي يک خانواده 5 نفري مي تواند در کاهش فقر و بدبختي موثر باشد يا اصولا” نياز فقرا در جامعه ما چيز ديگري است و به گونه اي ديگر بايد برنامه ريزي نمود.
در اين تحقيق سعي مي گردد تا دور باطل فقر در خانواده هاي فقير به دليل کسب برخي از ويژگي هاي فرهنگي و انتقال فقر به نسل هاي بعدي به همين دليل مورد بررسي قرار گيرد. چرا که بدون توجه به اين امر بسياري از کمک هاي مادي و حمايت هاي مالي به فقرا مسکني بيش نبوده و هرگز آنها را از ورطه فقر و نداري خارج نخواهد ساخت و اين دور باطل در خانواده فقير تا ابد ادامه خواهد يافت.
موضوع اين پايان نامه، ” فرهنگ فقر يا فقر فرهنگي” است که در پي 7 سال فعاليت نگارنده در جمعيت امداد دانشجويي امام علي (ع)، در زمينه فقر نگاشته مي شود. جمعيت امام علي (ع) با نام جهاني اولين برادر بزرگتر، يک جمعيت امداد رساني غير دولتي است که از سال 1378 تاسيس گرديده است و در حال حاضر مدت 4 سال است که در حدود 500 خانواده محروم را در داخل شهر تهران و برخي از شهرهاي ديگر تحت پوشش دارد. اين خدمات در قالب غذايي، آموزشي، بهداشتي و تفريحي مي باشد. ارتباط نزديک با خانواده هاي محروم حاکي از اين است که بسياري از اين خانواده ها به دليل پذيرش شرايط فقر خود و نااميدي از امکان تغيير اين وضعيت، از کوچکترين اقدامي براي تغيير وضعيت خود سرباز زده و به حالتي منفعلانه روي آورده اند. در اين ميان رفتارهايي مشترک در ميان کليه اين افراد وجود دارد که بررسي و شناخت آنها مي تواند در تدوين و ارائه برنامه هاي فقر زدايي حائز اهميت باشد.
اين پايان نامه با نگاهي به نظريه هايي که به دلايل فردي و اجتماعي (و نه اقتصادي) پيدايش و تداوم فقرمي پردازند، سعي خواهد داشت اين نظريه ها و به ويژه نظريات مرتبط با چرخه فقر را با شرايط فقرا در ايران، به ويژه افرادي که به نوعي در حاشيه قرار گرفته اند، تطبيق داده و تاييدي بر صحت اين نظريه ها يافته يا نظرياتي جامع تر و مناسب تر با در نظر گرفتن شرايط بومي کشور را ارائه دهد.
1-2- هدف اصلي تحقيق
فقر از پديده هاي پيچيده جامعه شناسي است. بررسي هاي انجام گرفته بر روي فقر عموما دو ديدگاه را دنبال مي نمايند: دلايل ايجاد فقر و عواقب فقر. در زمينه دلايل ايجاد فقر مكاتب مختلف جامعه شناختي ديدگاه هاي مختلفي را ارائه مي كنند كه گاه فرد و گاه جامعه را در ايجاد اين معضل دخيل مي دانند. در بررسي عواقب فقر نيز تاثيرهاي پديده بر جامعه و نيز بر شخص فقير مي تواند مطابق با ديدگاه هاي تحقيق مد نظر قرار گيرد. چنانچه در بسياري از تحقيق ها نشان داده شده است، ارتباط نزديكي بين فقر و پديده هايي چون اعتياد، ارتكاب جرم، كودك آزاري، فرار كودكان و … وجود دارد. آنچه در اين تحقيق دنبال مي شود وجود فرهنگي در ميان فقرا است كه از آن به ” فرهنگ فقر ” ياد مي شود و داراي شاخص هاي معيني مي باشد همچنين تاثير وجود اين فرهنگ بر تداوم فقر نيز مي تواند در تحقيقات مشابه مورد بررسي قرار گيرد. از اين منظر، تحقيق به دنبال بررسي و بيان ارتباط ميان عواقب فقر و تداوم فقر است.
هدف از اين تحقيق بررسي خصوصيات برگرفته از “تئوري فرهنگ فقر” اسكار لوئيس در ميان فقراي شهر تهران است كه طي آن خصوصيات و ويژگي هاي خانواده هاي محروم و نيازمند نمونه در برخي محلات فقيرنشين شهر تهران بررسي و با آنچه در چهارچوب نظري، فرهنگ فقر نام گرفته است مقايسه مي گردد.
اسكار لوئيس، مردم شناس آمريكايي، در سفرهاي متعدد خود به كشورهاي آمريكاي لاتين به ويژه مكزيك و متعاقب مشاهدات و مردم نگاري هاي خود به اين نتيجه رسيد كه در ميان فقراي شهرها در كشورهاي مختلف و نيز محلات فقير نشين شهر ها ويژگي هاي مشتركي وجود دارد كه وي از آن به” فرهنگ فقر “ياد مي كند. لوييس در مقدمه كتاب “فرزندان سانچز” كه درباره سرگذشت مردم نگارانه يك خانواده فقير ساكن مكزيكوسيتي است، اينگونه فرهنگ فقر را توضيح مي دهد:
“اصطلاح فرهنگ در كاربرد مردم شناسانه، الگويي است براي زندگي كه از نسلي به نسلي سپرده مي شود. من كه براي درك فقر، از فرهنگ، چنين مفهومي را به كار بسته ام، مي خواهم به اين واقعيت توجه دهم كه ميان ملل جديد، فقر تنها به معناي محروميت اقتصادي، بي سازماني و يا كمبود بسياري چيزها نيست، بلكه فقر داراي ساخت است، مكانيزمي عقلاني و تدافعي دارد كه بدون آن فقرا به زحمت مي توانند به زندگي خود ادامه دهند؛ خلاصه شيوه اي از زندگي است سخت استوار و پابرجا كه از نسلي به نسلي به خانواده ها سپرده شده است. فرهنگ فقر براي افراد، كيفيات و تمايزات اجتماعي و عواقب رواني دارد.اين عاملي است پويا كه بر پيوستن به فرهنگ ملي بزرگتر اثر گذار بوده و خود به صورت يك خرده فرهنگ در مي آيد.” (منبع1)
بررسي هاي فوق با هدف شناخت بهتر ويژگي هاي فقرا در تهران به منظور دسته بندي صحيح تر انجام مي گيرد كه مي تواند مبنايي براي برنامه ريزي هاي رفاهي در آينده باشد.
1-3- ضرورت و اهميت موضوع
گسترش فقر و اختلاف طبقاتي در جامعه امروز ما از موضوعات حائز اهميت است. اين امر تبعاتي را به دنبال دارد تنها اقشار محروم و فقير درگير آن نخواهند بود، بلكه كل جامعه را با مسائلي چون پيدايش و گسترش آسيب هاي اجتماعي روبرو خواهد ساخت. از آنجا كه طبق تحقيقات انجام گرفته، پراكندگي فقرا در شهر (فقر موردي) از نظر اجتماعي با پيدايش محلات فقير نشين آثاري متفاوت دارند و هم اكنون در شهر تهران شاهد پيدايش و گسترش محلات فقير نشين به ويژه به صورت حاشيه اي هستيم، شناخت و آگاهي از ويژگي هاي ساكنان اين محلات به ويژه از جنبه فرهنگي از ضروريات تلقي مي شود. به طور كلي مي توان موارد زير را از دلايل اهميت اين امر برشمرد:
1- عدم شناخت کافي از فقرا در محله هاي مختلف و ارائه سرويس يکسان توسط سازمان هاي حمايتي به همه فقرا در صورت پوشش دادن.
2- متحمل شدن هزينه بالا توسط جامعه به دليل عدم شناخت فرهنگ فقرا و عدم تمهيد سياست هاي پيشگيرانه در مقابل معضلات پديد آمده از فقر در اين محلات.
3- پوشش خانواده هاي فقير تنها از بعد مادي و فراموش کردن اقدامات آموزشي و فرهنگي.
4- نياز به طبقه بندي فقرا برحسب فرهنگ حاکم بر خانواده ها و ارائه خدمات متفاوت براي آنها.
5- مبتني بودن تئوريهاي موجود در اين زمينه براساس ديدگاههاي جامعه شناسان کشورهاي ديگر که مطالعات خود را بر پايه آن کشورها به انجام رسانيده اند. به نظر مي رسد که فرهنگ فقر در کليات آن يکي بوده، اما در هر منطقه و مکاني بسته به شرايط، ويژگي هاي خاص خود را دارد که بايد مورد مطالعه قرار گيرد.
1- 4 – سوال هاي اصلي تحقيق
با توجه به چهارچوب نظري تحقيق كه نظريه فرهنگ فقر مي باشد،سوالات زير مطرح مي گردد:
1- آيا ويژگي هاي ذکر شده در تئوري فرهنگ فقر لوئيس در مورد فقرا ساکن محلات فقير نشين شهر تهران صدق مي کند؟
2- فرهنگ فقر در شهر تهران چه خصوصيات منحصر به فردي دارد؟
(سوالات فوق در چهارچوب نظريه فرهنگ فقر مطرح گرديده است.)
1- 5- فرضيه هاي تحقيق
1- فقراي ساكن محله هاي فقير داراي ويژگي هاي زير مي باشند:
– فقراي ساكن محلات فقير تهران و اطراف با مشكل بيكاري و كم كاري دست و پنجه نرم مي كنند.
– فقراي ساكن محلات فقير تهران و اطراف در صورت اشتغال به كاردرآمد و دستمزد پاييني دارند.
– فقراي ساكن محلات فقير تهران و اطراف در صورت اشتغال ، به مشاغل بدون نياز به مهارت و گوناگون مشغولند.
– كودكان در خانوده هاي فقير ساكن محلات فقير تهران و اطراف ناگزيرند كار كنند.
– فقراي ساكن محلات فقير تهران و اطراف برنامه اي براي اوغات فراغت خود ندارند.
– فقراي ساكن محلات فقير تهران و اطراف گرايش به اعتياد به خمر و مواد مخدر دارند.
– فقراي ساكن محلات فقير تهران و اطراف توسل به خشونت در فرو نشاندن دعواها دارند.
– فقراي ساكن محلات فقير تهران و اطراف در تربيت كودكان از پرخاشگري و خشونت بهره مي گيرند
– فقراي ساكن محلات فقير تهران و اطراف تمايل شديد به زندگي لحظه به لحظه داشته و برنامه اي براي آينده زندگي خود ندارند.
– احساس قدرگرايي و تسليم در فقراي ساكن محلات فقير تهران و اطراف شديد است.
– اعتقاد به برتري مردان و قرباني شدن از جانب زنان درفقراي ساكن محلات فقير تهران و اطراف بالاست
– احساس شديد بي ارجي،درماندگي،متكي بودن به ديگران و خود را خوار شمردن در فقراي ساكن محلات فقير تهران و اطراف زياد است.
– در فقراي ساكن محلات فقير تهران و اطراف ،دايره اطلاعات در حد محله يا روستاي محل سكونت بوده و سطح تحصيلات در اين خانواده هاپايين است.
– فقراي ساكن محلات فقير تهران و اطراف علاقه به فعاليت هاي سازمانمند و تشكل يافته براي بهبود وضع خود ندارند.(عدم درك همانندي مشكلات خويش با همانندانشان در ديگر نقاط (عدم توجه به تعلق خود به طبقه خاص))

1- 6 – تعاريف و مفاهيم
1-6-1- فقر
“از من نپرسيد فقر چيست، چون شما آن را در بيرون خانه مشاهده كرديد.به خانه نگاه كنيد و تعداد سوراخهايش را بشماريد.به لوازم خانه و لباسهايي كه به تن دارم نگاه كنيد. به همه جا نگاه كنيد، آنچه مي بينيد همان فقر است.” مرد فقير كنيايي(منبع2 )
از آنجا که موضوع اين تحقيق، فرهنگي است که به دنبال فقر در خانواده هاي فقير ايجاد مي گردد، يکي از مهمترين مفاهيمي که بايد به طور کامل تعريف گردد، فقر و انواع آن مي باشد.
تعريف فقر : براي فقر تعاريف مختلفي وجود دارد که برخي از آنها در اينجا ذکر مي شود:
➢ معني لغوي فقر: لغت شناسان براي فقر، معاني بسياري ذکر کرده اند. بخشي از اين معاني عبارتند از: تنگدستي، تهيدستي، پريشاني، شکستن، کنده کاري کردن، دهانه قنات و گودالي که در آن نهال خرما مي کارند. افزون بر اين، لغت شناسان، مبتلا به کمردرد و يا شکستگي ستون فقرات را فقير اتگاشته اند. براين اساس، تهيدست را فقير مي نامند، زيرا ستون فقرات توانايي اش شکسته است. (منبع 3 )
➢ تعريف فقر بر اساس فرهنگ علوم اجتماعي (ريدينگ):
1) برخوردار نبودن فرد يا گروه از دارايي ها، درآمد و خدمات عمومي.
2) وضعيت مربوط به داشتن در آمدي پايين تر از يک پنجم در نظام توزيع درآمد(ميلر).
3) وضعيت مربوط به داشتن درآمدي ناهمساز با هدف ملي يک جامعه. (منبع5)

➢ تعريف فقر اقتصادي:
فقر در وجه اقتصادي آن به معني عدم برخورداري از حداقل امکانات معاش يا به تعبير ديگر، عدم برخورداري از قوت لايموت و ميزان درآمدي است که در سطح امرار معاش باشد.(منبع4)
➢ تعريف فقر از ديدگاه رفاهي:
فقر، محروم ماندن انسان (يا خانوار) از دست يابي به کالا و خدماتي است که امکان توليد يا عرضه همگاني آنها در جامعه وجود دارد. فقر معنايي تاريخي و جغرافيايي دارد و در زمان و مکان قابل تعريف و تشخيص است. به همين دليل در هر کشور و در هر زماني شاخص هاي معيني براي تعريف فقر ارائه مي شود، مگر در مورد نيازهاي اوليه که اگر اين بخش از نيازهاي گروه هاي انساني در حد معيني برآورده نشود حيات آنها به خطر مي افتد. ( منبع5)
➢ فقر عبارت است از ناتواني در برآورده ساختن نيازها

پایان نامه
Previous Entries مقاله رایگان با موضوع عام و خاص، حقوق زنان Next Entries پایان نامه با کلید واژگان منابع محدود