پایان نامه با کلید واژگان مقابله با استرس، کاهش اضطراب، آموزش مهارت

دانلود پایان نامه ارشد

مي‌باشد که توسط يک رهبر گروه، هدايت مي‌شود. با اين تعداد افراد، هماهنگي خوبي بين تعاملات گروهي موثر و نظارت رهبران گروه ايجاد مي‌شود. البته، تعداد شرکت کنندگان گروه مي‌تواند به 8 نفر هم تقليل يابد؛ بدون اينکه اثربخشي تعاملات گروهي را به طور اساسي کاهش دهد. با اينکه فعاليت‌هاي درون گروهي خاصي همچون بحث‌هاي کوچک گروهي و بازي نقش دوتايي مورد استفاده قرار مي‌گيرند، لزومي ندارد که حتما اعضاي گروه، زوج باشد؛ زيرا يکي از رهبران گروه مي‌تواند در بيشتر زمان جلسه، به عنوان نفر دوم يک جفت، به کار گرفته شود.

2-1-6-7-3- ساختار گروهي بسته
از آنجايي که برنامه‌ي مديريت استرس به شيوه‌ي شناختي – رفتاري از يک توالي برنامه ريزي شده‌ي تکنيک‌هاي آرميدگي و مديريت استرس استفاده مي‌کند و اين تکينکها به تدريج براساس يکديگر بنا مي‌شوند، لازم است تمامي اعضاي گروه، اين تکنيکها را با نظم مشخص و خاصي فرا گيرند. بنابراين، ضروري است که جلسات مديريت استرس به شيوه‌ي شناختي – رفتاري، در يک ساختار گروهي بسته اجرا شود. با اينکه گاهي بنا به شرايط، منطقي است که به يک شرکت کننده اجازه دهيم از جلسه‌ي دوم به گروه ملحق شود و يا يک جلسه را از دست دهد، اما توصيه نمي‌شود که برنامه‌ي گروهي، به صورت باز چرخشي 299 اداره شود که در آن، افراد جديد در دوره‌ي 10 جلسه‌ي به گروه اضافه مي‌شوند.

2-1-6-7-4- توالي جلسات
يکي از بيشترين سوالاتي که توسط رهبران گروه مطرح مي‌شود اين است که آنها تا چه‌اندازه مي‌توانند مداخله را به صورت تکنيک‌هاي متوالي و ساختاري در مقابل سازمان دادن برنامه طبق نيازهاي فردي اعضاي گروه اجرا کنند. از آنجايي که اين برنامه، بسياري از تکنيک‌هاي مختلف آرميدگي و مديريت استرس را در يک دوره‌ي نسبتا کوتاه 10 جلسه‌اي جا مي‌دهد، لازم است که رهبران گروه، خط مشي برنامه را، هم در درون جلسات (محتواي هر جلسه) و هم در بين کليه‌ي جلسات (تربيت جلسات) حفظ کنند. اگر چه در جلسات اين برنامه به شرکت کنندگان فرصت داده مي‌شود هر تکنيک جديدي را که مي آموزند، در حوزه‌هاي پر استرس زندگي شان به کار گيرند، اما اگر مباحث قبلي را به خوبي ياد نگرفته باشند، لازم است که رهبران گروه به مرور اين مباحث بپردازند.
اين برنامه، بدين شکل طراحي شده است که تکنيک‌هاي آرميدگي و مديريت استرس، به موثرترين شکل ممکن با يک نظم منطقي خاص، معرفي شوند؛ به طوري که از دستورالعمل‌هاي ساده و واحد، به سمت ترکيبي از دستوالعمل‌هاي پيچيده، پيش روند. به عنوان مثال، آموزش آرميدگي عضلاني تدريجي در چند جلسه مطرح شده است که در هر جلسه، بر ميزان پيچيدگي آن افزوده مي‌شود. در اولين جلسه، 16 گروه ماهيچه اي300 مورد استفاده قرار مي‌گيرد. در جلسه‌ي دوم، شرکت کنندگان به آرميدگي عضلاني تدريجي، تنها با 8 گروه ماهيچه‌اي ادامه مي‌دهند. در سومين جلسه، تعداد ماهيچه‌ها به 4 گروه مي‌رسد و در چهارمين جلسه، آرميدگي عضلاني تدريجي منفعل301 معرفي مي‌شود و با تصويرسازي هدايت شده ترکيب مي‌گردد. در جريان اين برنامه‌ي 10 جلسه اي، ابتدا شرکت کنندگان از آرميدگي عضلاني فعال، به سمت تکنيک‌هاي آرميدگي عضلاني منقعل تر، پيش مي‌روند؛ سپس به سمت تجربيات تصويرسازي هدايت شده‌ي واحد همراه با تمرين‌هاي آرميدگي حرکت مي‌کنند و در نهايت، دستورالعمل‌هاي تصويرسازي ادغام شده همراه با تنفس ديافراگمي، همچنين، تکنيک‌هاي مديريت استرس در يک توالي از پيش تعيين شده، براساس نظريه‌ي چهار مولفه‌اي به شرکت کنندگان آموزش داده مي‌شود. اين نظريه، فرايندهاي مديريت استرس را به چهار مرحله‌ي 1) فعاليت‌هاي افزايش دهنده‌ي آگاهي302، 2) فعاليت‌هاي ارزيابي، 3) فعاليت‌هاي پاسخ مقابله‌اي و 4) فعاليت‌هاي مربوط به منابع مقابه‌اي طبقه بندي مي‌کند. شرکت کنندگان علاو ه بر يادگيري، تمام تکنيک‌هاي موثر مديريت استرس را در ارتباط متقابل با يکديگر قرار مي‌دهند و همچنين روش‌هايي که به صورت متوالي در تعاملات پراسترس به کار مي‌روند را درک کنند. تکنيک‌هاي مديريت استرس از تمرين‌هاي ساده‌ي افزايش آگاهي به سمت تکنيک‌هاي شناختي – رفتاري پيچيده اي، همچون بازسازي شناختي، مهارت‌هاي مقابله اي، مديريت خشم و ابرازگري، پيش مي‌روند. در اين برنامه، “پيشروي” نه تنها از راهبردهاي ساده به سمت راهبردهاي پيچيده تر مي‌باشد، بلکه همچنين، از فعاليت‌هاي شناختي (ارزيابي‌ها) به سمت فعاليت‌هاي رفتاري (مقابله) و در نهايت، به سمت فعاليت‌هاي بين فردي303 (بروز خشم، رابطه‌ي ابرازگرانه و دستيابي به حمايت اجتماعي) مي‌باشد(آنتوني،1388).

2-1-6-7-5-جلسات نگهداري
پس از اتمام برنامه‌ي 10 جلسه اي، جلسات نگهداري 304 به صورت ماهيانه برگزارشد و مشخص شد که شرکت کنندگان مشتاق اند در چنين جلساتي شرکت کنند. شرکت کنندگان در جلسات نگهداري ترغيب مي‌شوند که:
* استرس زاهايي را که اخيرا تجربه کرده‌اند، توصيف کنند و بگويند تا چه‌اندازه توانسته‌اند از راهبردهاي مديريت استرس به شيوه‌ي شناختي – رفتاري براي مقابله با استرس زاها استفاده کنند.
* راهبردهاي مقابله‌اي جايگزيني را که ايجاد کرده‌اند، توضيح دهند و عواملي که به نظر مي‌رسد موجب تسهيل يا ممانعت در مقابله‌ي موفق با استرس زاها مي‌شوند را بيان کنند.
* هر هفته، نظارت بر سطوح ادراکي استرس و تمرين‌هاي آرميدگي را ادامه دهند و آن را روي “برگه‌ي خود نظارتي روزانه براي ماه آينده ” ثبت کنند.
گزارش‌هايي از جلسات نگهداري نشان مي‌دهد که شرکت کنندگان همچنان در حال استفاده از تکنيک‌هاي آموخته شده‌ي بازسازي شناختي، مهارت‌هاي ابراز گري و تمرين‌هاي آرميدگي مي‌باشند؛ آنها در حال تجربه‌ي پيشرفت‌هايي در روابط بين فردي هستند و سطوح ادراکي پايين تري از استرس را تجربه مي‌کنند؛ آنها در اين جلسات، از گفتگو با اعضاي گروه در مورد ناکامي‌ها305 و پيشرفت‌هاي شان306 دراستفاده از راهبردهاي مقابله با استرس زاها لذت مي‌برند.
اين برنامه درماني، بيشتر براي افرادي ايجاد شده است که با استرس ناشي از ابتلا به بيماري‌هاي مزمن و سخت جسمي، دست و پنجه نرم مي‌کنند. اين برنامه، ترکيبي از تکنيکهاي آرميدگي307 و تکنيک‌هاي شناختي – رفتاري308 است که تحت عنوان مداخله‌اي مديريت استرس به شيوه‌ي شناختي رفتاري309، با يکديگر ادغام شده‌اند.

2-1-6-7-6- اهداف طراحي اين برنامه
الف) جمع آوري اطلاعات براي افراد در مورد منابع استرس، ماهيت پاسخ‌هاي استرس در انسان و انواع راهبرد‌هاي مقابله اي310 که در مواجهه با استرس زاها311 به کار مي‌روند.
ب) آموزش مها رت‌هاي کاهش اضطراب312، از قبيل آرميدگي عضلاني تدريجي313 و تصوير سازي 314 آرامبخش.
ج) تعديل و اصلاح ارزيابي‌هاي شناختي315 ناسازگار با استفاده از بازسازي 316 شناختي.
د) ارتقائ مهارت‌هاي حل تعارض317 بين فردي و ارتباطي از طريق آموزش ابرازگري318 و مديريت خشم319.
ه) افزايش دسترسي و استفاده از شبکه‌هاي حمايت اجتماعي 320از طريق مها رت‌هاي بين فردي321 و ارتباطي اصلاح شده.
برنامه‌ي مديريت استرس به شيوه شناختي – رفتاري براي توجه به مسائلي چون، فقدان کنترل شخصي، خواست‌هاي مقابله اي، انزواي اجتماعي و اضطراب و افسردگي322، سازماندهي شده است که همگي در بيماران مزمن و سخت جسمي‌بر جسته مي‌باشد.
اين برنامه، يک مداخله‌ي ساخت يافته‌ي 10 جلسه‌اي است که هفته‌اي يک بار به مدت 2 الي 5/2ساعت برگزار مي‌شود. هر جلسه با آموزش آرميدگي آغاز مي‌شود که شامل تکنيک‌هاي آرميدگي است. قسمت دوم هر جلسه به آموزش تکنيک‌هاي شناختي – رفتاري مي پردازدکه با مسائل مرتبط با سلامت بيماران در آميخته مي‌شود. ويژگي خاصي که اين برنامه مديريت استرس را از ديگر برنامه‌ها متمايز مي‌کند اين است که برنامه حاضر به صورت گروهي، طراحي شده است. اين گروه‌ها حد اکثر شامل 8 تا 10 نفر است که توسط يک يا دو رهبراداره مي‌شوند(آنتوني،1388).

2-1-6-7-7- رهبران گروه
الف) به عنوان الگوهاي نقش مقابله اي، همراه با اعضاي گروه فعاليت مي‌کنند.
ب) ابراز هيجاني را تشويق مي‌کنند و براي جستجوي حمايت اجتماعي – هيجاني، فرصت فراهم مي‌کنند.
ج) به اعضا مي آموزند که چگونه حس اطمينان را جايگزين احساس ترديد کنند.
د) استفاده از مقابله‌ي اجتنابي را منع کرده و پذيرش و چارچوب دهي مجدد را به عنوان پاسخ‌هاي مقابله‌اي تشويق مي‌کنند.

2-1-6-7-8- طرح کلي برنامه
اهداف کلي، راهبرد‌هاي عمومي 323 و تکنيک‌هاي خاص324 اين برنامه گروهي 10 جلسه‌اي در جدول 1-1 خلاصه شده است.
پنج گام تکنيک‌هاي مديريت استرس که در اين برنامه مورد استفاده قرار گرفته‌اند، عبارتند از:
1- باز سازي شناختي،
2- آموزش مها رت‌هاي مقابله اي325،
3- آموزش ابرازگري،
4- مديريت خشم و
5- ايجاد حمايت اجتماعي.
براي آموزش هرکدام از اين تکنيک‌ها به شرکت کنندگان 326، يک الي سه جلسه در نظر گرفته شده است. هر موضوعي با اطلاعات زمينه‌اي معرفي شده است و تمرين‌ها به گونه‌اي طراحي شده‌اند تا آگاهي فرد را در مورد فرايند‌هاي ظريف پاسخ استرس افزايش دهند که اين تمرين‌ها مبتني بر تکنيک‌هاي آموخته شده مي‌باشند. اين کار با معرفي منطق تکنيک و گام‌هايي براي اجراي آن دنبال مي‌شود.
در هر جلسه، هر يک از تکنيک‌ها با استفاده از مثال‌هايي از استرس زاهاي جاري در زندگي شرکت کنندگان به کار گرفته مي‌شود. هر جا امکان داشته باشد، از بازي نقش327 و تشکيل زوج‌هاي دو تايي استفاده مي‌شود تا ماهيت تعاملي تجربه افزايش يابد. تعيين تکليف خانگي، تکنيک‌هاي آموخته شده در جلسه را تقويت مي‌کند.

جدول 2-2- اهداف، راهبرد‌ها و تکنيک‌هاي مداخله‌اي مديريت استرس به شيوه شناختي – رفتاري
الف) اهداف
ب) راهبرد‌ها
ج) تکنيک‌ها
1-افزايش آگاهي
1- فراهم کردن اطلاعات (پاسخ‌هاي استرس، رفتار خطر) و تجارب
1-اطلاعات آموزشي و نوشتاري، تمرين‌هاي خود نظارتي
2-آموزش مهارت‌هاي کاهش اضطراب
2-آرميدگي
2-آرميدگي عضلاني تدريجي، تصوير سازي هدايت شده، خود زادها، مراقبه، تنفس ديافراگمي
3-اصلاح ارزيابي‌هاي شناختي
3-تکنيک‌هاي مديريت استرس به شيوه‌ي شناختي – رفتاري
3-باز سازي شناختي، جايگزيني افکار منطقي
4- ايجاد مهارت‌هاي مقابله‌اي بين فردي و افزايش ابراز هيجاني
4- توجه به تعارض‌هاي بين فردي و تسهيل افشاگري در گروه
4-آموزش مهارت‌هاي مقابله اي، آموزش ابراز گري، مديريت خشم
5- کاهش انزواي اجتماعي
5- ايجاد شبکه‌ي حمايت اجتماعي
5-فراهم کردن حمايت گروهي؛ تکنيک‌هايي که آگاهي از مولفه‌هاي شبکه‌هاي اجتماعي را افزايش مي‌دهند.

تکنيک‌هاي آرميدگي، شامل آرميدگي عضلاني تدريجي، تصوير سازي هدايت شده328، آموزش خود زاد329، تکنيک‌هاي تنفس ديافراگمي330 و اشکال مختلفي از مراقبه331 مي‌باشد.
در هر جلسه، يک تکنيک جديد يا نسخه‌ي پيچيده تر تکنيک جلسه‌ي گذشته معرفي مي‌شود. رهبران گروه، منطق استفاده و گام‌هاي اجراي هر کدام از اين تکنيک‌ها را با اعضاي گروه مرور مي‌کنند. شرکت کنندگان، قسمت عمده‌اي از بخش آرميدگي هر جلسه را به اجراي تمرين‌هاي آرميدگي مي‌گذرانند؛ سپس، اين تمرين‌ها را هر روز در خانه تکرار مي‌کنند. هدف اين است که تکنيک‌هاي مختلفي را براي شرکت کنندگان فراهم شود تا در پايان برنامه‌ي 10 جلسه‌اي بتوانند از بين اين تکنيک‌ها، راحت ترين آنها را از لحاظ استفاده انتخاب کنند(آنتوني،1388).

2-2- تحقيقات پيشين
2-2-1- استرس و تاب آوري
جانسون332 و همکاران (2010) تاب آوري 80 بيمار جسمي‌را در راستاي مقابله با استرس‌هاي وارده و سازگاري روان شناختي بررسي کردند که نتايج پژوهش نشان داد تاب آوري، متغير موثري در کاهش نشانه‌هاي پريشاني رواني از قبيل اختلا ل استرس پس آسيبي، اضطراب و افسردگي است.
نتايج تحقيق استيفبرگن و پيرني333 (2010)

پایان نامه
Previous Entries پایان نامه با کلید واژگان گروه کنترل، کاهش اضطراب، درد مزمن Next Entries پایان نامه با کلید واژگان مقابله با استرس، آموزش مهارت، افراد وابسته به مواد