پایان نامه با کلید واژگان مشارکت مردم، سرمایه اجتماعی، اوقات فراغت

دانلود پایان نامه ارشد

قوي اقتصادي و متكي به نقش رقابتي خود است، بويژة در شرايط رشد شتابان، اتكاء‌ به رقابت و مديريت مطلوب محلي، قابليت زيست و پايداري را فراهم مي‌سازد.برخورداري از نظام اعتبار بانكي: شهر پايدار نيازمند نظام مالي پايدار و عادلانه‌اي براي رشد اشتغال و درآمد است. قابليت اعتبار بانكي، به معناي سلامت مالي است (ارجمندنيا، 1379،ص،38)
شهرهاي پايدار، زماني شكل خواهند گرفت كه، افراد جايي را كه در آن زندگي مي‌كنند، از آن خود بدانند و شيوه‌هاي زندگيشان را به صورتي مناسب تغيير دهند (نجاتي حسيني، 1380،ص،58)

2-11- مجموعه پروژه‌هاي انجام شده در شهرداري تهران در زمينه مشارکت شهروندي
2-11-1- پروژه شهر سالم
اين پروژه به منظور ارتقاء و اعتلاي مستمر سلامت جسمي، روحي، رواني و اجتماعي شهروندان در محله 13 آبان در سال 1370 به اجرا درآمد. اساس کار مبتني بر جذب ابتکارات و خلاقيتهاي خودجوش مردم محله، نظرسنجي از مردم درخصوص ايجاد مراکز و ارائه خدمات مختلف ورزشي، فرهنگي، تفريحي، بهداشت و جلب مشارکت گروه‌ها، تشکل‌ها، افراد، دانشجويان، جوانان، زنان و صاحب‌نظران بود. در اين طرح به منظور بررسي مسائل مطرح شده از سوي ساکنان محله، کميته‌هاي بهداشت، آموزش، خدمات شهري، اشتغال و درآمد، ورزش و مشارکت‌هاي مردمي تشکيل و پيشنهادات آنها در ستاد شهر سالم تصويب گرديده و پس از تبادشل نظر و ارائه طرح‌هاي تحقيقاتي، براي تصويب به شوراي کار‌شناسي ستاد شهر سالم ارجاع داده می‌شدند.

2-11-2- طرح شهردار مدرسه
اين طرح به منظور ارائه مدلي از مشارکت داوطلبانه دانش‌آموزان در امور مختلف مرتبط با مسائل شهري، ايجاد بستر اجتماعي و فرهنگي مشارکت‌پذيري و مشارکت‌جويي در جامعه و با توجه به جايگاه مدرسه و نهاد آموزش و پرورش در فرآيند جامعه‌پذيري طراحي شده است. همچنين ترويج روحيه مشارکت در بين دانش‌آموزان و تربيت نسلي که نسبت به مسائل پيرامون خود حساس، مسئوليت‌پذير و مشارکت‌جو باشند، از راهبردهاي طرح فوق بوده است. طرح شهردار مدرسه از سوي دکتر پرويز پيران به شهرداري تهران پيشنهاد شد و متعاقباً به تصويب رسيد. اين طرح در سال 73-1372 به صورت آزمايشي در 20 مدرسه راهنمايي تهران که به شيوه علمي انتخاب شده بودند به اجرا درآمد و در ادامه منجر به تعميم طرح در سطح 40 مدرسه در سال 74-1373 گرديد.
براساس اين طرح دانشآموزان مقاطع راهنمايي و دبيرستان ابتدا کانديداتوري خود را براي ‌پذيرش مسئوليت‌هاي شوراي مدرسه، شهرداري مدرسه و معاونت‌هاي آن اعلام کرده و در فرصت تبليغات انتخاباتي تواناييهاي و برنامه‌هاي خود را براي دانش آموزان ديگر مطرح مي‌نمايند. سپس با راي دانش‌آموزان شهردار و اعضاي شوراي مدرسه و 8 نفر از معاونين انتخاب ميشوند. کارشناسان و رابطين طرح در مناطق 22گانه شهرداري و20گانه آموزش و پرورش مسئوليت توجيه انتخاب‌شوندگان را بر عهده دارند و امکانات خود را براي حمايت از طرحهاي شهردار مدرسه اعلام مي‌نمايند.
از اهداف اين طرح ميتوان به موارد ذيل اشاره نمود:
آگاهي از مسائل شهري در محيط مدرسه،
سازماندهي ظرفيتها و توانمنديهاي دانش‌آموزان،
تقويت روحيه مشارکتپذيري،
ايجاد انگيزه و نشاط براي مشارکت در فعاليت‌هاي اجتماعي،
آشنا کردن دانش‌آموزان با ساختار شهرداري و تقسيم کار سازماني،
ارائه آموزشهاي شهروندي، الگوسازي مناسب براي نوجوانان جهت نقشپذيري اجتماعي و ايجاد آمادگي براي حضور فعال در جامعه.
شهرداري تهران؛ طرح اجراي شهردار مدرسه، شركت توسعه فضاهاي شهري، 1374
2-11-3-طرح غنچه‌هاي شهر
در اين طرح سعي گرديد از طريق آموزش اعضاي خانواده آنها را براي ‌پذيرش اعضاي جديد آماده سازد و از طريق تمرين يک سري از رفتارها و جلب مشارکت کودکان، آنان را افرادي با آمادگي جسمي و روحي و ضريب مشارکتي بالا بار بياورند.
آشناسازي کودکان با اصول شهروندي با اتکاء به روش‌هاي آموزشي مناسب، آموزش کودکان در قالب نمايش و برنامه‌هاي تلويزيوني، آموزش مهارتهاي مشارکتي به کودکان از اقداماتي بوده که در چارچوب اين طرح به انجام رسيدهاند.
تشکيلات ساختاري و ارکان اين طرح به شرح ذيل پيشبيني شده است.
– شوراي سياست‌گذاري متشکل از معاونت امور اجتماعي و فرهنگي شهرداري تهران، مشاور شهردار و مديرکل امور بانوان، مديرکل آموزش و مشارکتهاي شهروندي و تعدادي از کارشناسان و متخصصين خبره در امور کودکان،
– ستاد مرکزي طرح که نقش برنامهريزي، پژوهش، آموزش، هدايت، هماهنگي، کنترل و نظارت بر اجرا را بر عهده دارد و متشکل از اداره کل آموزش و مشارکتهاي شهروندي و صاحب‌نظران متخصص در رشتهها و حوزههاي مختلف علمي است.
– ستاد غنچههاي شهر مستقر در مناطق 22گانه که نقش نظارت بر حسن اجراي مصوبات ستاد مرکزي و ارزيابي مستمر طرح را بر عهده دارد.
– رابطين خانواده که اصليترين وظايف آنها ايجاد ارتباط بين خانوادهها و ستاد و انجام نيازسنجي محله و اعلام نيازها به ستاد مرکزي براي تدوين مطالب آموزشي است.
2-11-4- طرح شوراياري محلات
تشکيل شوراياري محلات شهر تهران را مي‌توان فراگيرترين الگوي مشارکت سازماندهي شده در تهران دانست. با تشکيل شوراهاي اسلامي شهر و روستا، اگرچه گام بلندي در جهت تحقق مشارکت مردمي به صورت قانونمند برداشته شد. ولي با توجه به مطالبات گسترده و متنوع مردم در سطح 374 محله شهر تهران ضرورت ايجاد نهادي مردمي در سطح محلات به منظور بسط انديشه مشارکتي و استفاده از توانمنديهاي شهروندان توسط دکتر پيران پيشنهاد گرديد و توسط شوراي اسلامي شهر تهران به تصويب رسيد. طرح مذکور در دو دوره فعاليت شوراي اسلامي شهر تهران وارد فاز اجرايي شد و برنامه‌ها و اقدامات متعددي در راستاي آن انجام گرفته است. از زمان ارائه پيشنويس اوليه تاکنون مراحلي شامل تدوين طرح اجرايي، برگزاري دو دوره انتخابات شوراياري‌ها، راهبري و آموزش انجمن شوراياري‌ها انجام پذیرفته است.
اهداف اين طرح عبارت بودند از:
عينيت بخشيدن به مشارکت شهروندان در سطح محلات،
برقراري ارتباط پايدار بين ساکنين محلات و مديريت شهري،
تطابق بيشتر مديريت شهري با خواسته‌هاي مردم،
بهره‌گيري از ظرفيت مشارکت مردم در مديريت محلات،
شناسايي نيازها، مشکلات و اولويت‌هاي شهروندان،
انتقال سريع و قانونمند مسائل و مشکلات شهروندان به مديريت شهري،
ايجاد هويت، همبستگي و احساس تعلق محله‌اي در شهر تهران،
سپردن بخشي از امور به مديريت محله‌اي و کاهش هزينه‌هاي ناشي از عدم مشارکت شهروندان در اداره امور شهر،
طرح تشکيل ستاد مشارکت‌هاي اجتماعي در مناطق 22گانه شهر تهران
اين ستاد به موجب مصوبه شوراي اسلامي شهر تهران در خرداد ماه 1385 تشکيل گرديد.
هدف از اين طرح:
اشتراک مساعي و همکاري بين دستگاه‌هاي مختلف در سطح مناطق شهر تهران در حوزه‌هاي مختلف براي پاسخگويي به مسائل و مشکلات پيشنهاد شده از طرف شوراياران،
تسريع در گردش کار اداري بين دستگاه‌هاي مختلف مسئول،
استفاده بهينه از توانمندي‌هاي شوراياري‌ها و ساير نهادهاي داوطلب در سطح مناطق و محلات،
ايجاد تعامل و همکاري مناسب بين بخش‌هاي حاکميتي مسئول در شهر تهران و بخش‌هاي مردمي و داوطلب.
2-11-5-طرح برنامههاي اوقات فراغت شهرداري تهران با الگوي مشارکت مردمي
شوراي اسلامي شهر تهران با همکاري شهرداري تهران و معاونت‌های اجتماعي و فرهنگي شهرداري‌هاي مناطق 22گانه در قالب عقد تفاهم‌نامه‌اي مشترک و دستورالعمل اجرايي اين تفاهم‌نامه در سال 1385 با همکاري ساير دستگاه‌هاي مرتبط و با مشارکت و همراهي مستقيم شوراياري‌هاي محلات شهر تهران با رويکرد محله محوري برنامه‌هاي خود را در 5 حوزه مسائل ديني، فرهنگي و هنري، ورزش و تفريحات سالم، گردشگري، سلامت و بهداشت و آموزش شهروندي در 374 محله تهران اجرا نمودند. به منظور اجراي برنامه به هر محله معادل 50 ميليون ريال اختصاص داده شد. در اين طرح شوراياري‌هاي محله سرفصلهاي پنج‌گانه برنامه و فعاليتها و طرحهاي پيشنهادي خود را به نمايندگي از مردم محله به معاونتهاي اجتماعي شهرداريهاي منطقه ارائه مينمايند
2-12-سرمایه اجتماعی
اُفه و فوش، در تعريف سرمايه اجتماعي به آگاهي و توجه، اعتماد و مشاركت‌هاي انجمني پرداخته‌اند (اُفه و فوش: 2002: 200). استون، در سنجش سرمايه اجتماعي دو عنصر اصلي را مطرح كرده است. هنجارها كه بيشتر در كيفيت روابط اجتماعي ظهور و بروز دارد و شامل: اعتماد اجتماعي به دوستان و آشنايان و اعتماد تعميم‌يافته و اعتماد نهادي/ مدني مي‌گردد در ضمن هنجارهاي همياري را نيز مدنظر قرار داده است و در بعد ديگر شبكه‌ها كه در ساختار روابط اجتماعي شكل مي‌گيرد را مطرح كرده است كه آن را در دو بعد شبكه‌ها و يا مشاركت‌هاي رسمي كه در انواع انجمن‌ها، اتحاديه‌ها، نهادها و… مي‌گردد و شبكه‌ها و يا مشاركت‌هاي غيررسمي با خويشاوندان، دوستان، همسايگان و… مي‌گردد (کلمن2001: 9-8).
– تجارب مشارکتي در سطح تجارب جهاني
برنامه جعبه ابزار مشارکت شهروندي و تجارب بين شهرداريها
اولين تجربه جهاني که به عنوان موردي حائز اهميت ميتوان آن را مورد توجه قرار داد، الگو و برنامه جعبه ابزار مشارکت شهروندي در سطح شهرداريهاي جهان است؛ که با هدف بسط تجارب مشارکتي شهروندي بين شهرداريها در دو فضاي واقعي و مجازي شکل گرفته است. در حال حاضر دامنه فعاليت اين الگوي مشارکتي در دو بعد جهاني و منطقهاي صورت ميگيرد. براساس آخرين يافتههاي موجود2 اين جعبه ابزار به انتقال تجارب جالبي پرداخته است (جدول شماره 1).

جدول 2-2: برخي از فعاليت‌هاي برنامه جعبه ابزار مشارکت شهروندي و تجارب بين شهرداري‌هاي جهان (2006-2004)
2004
2005
2006
– تدوين برنامه مشارکت شهروندي در بودجه شهرداري‌ها براي 180 شهرداري برزيل و تعدادي از کشورهاي آمريکاي لاتين.
– برگزاري پانل براي تعدادي از نهادهاي مدني و شهرداري‌هاي آلمان جهت مبادله اطلاعات تجارب مشارکت شهروندي در شهرداري‌ها.
– اعطاي جايزه بهترين تجارب مشارکتي شهروندي شهرداري‌هاي منطقه آفريقاي جنوبي به شهرداري مادر شهر آفريقاي جنوبي.
– انتشار راهبردهاي تجربي حاصل از ارزيابي طرح مشارکتي حاکميت روستا شهری خوب در اندونزي.
– برگزاري کارگاه آموزشي تدوين پيشنهاديه براي برنامه مشارکت شهروندي در شهرداري‌ها در کشور روماني.
– برگزاري دوره آموزشي حکمراني جنسيتي مسئول (MGGR) در فيليپين با مديريت مرکز مشارکت سياسي زنان آسيا و اقيانوسيه (APWIP) و همکاري شبکه برابري جنسيتي آسيا و اقيانوسيه
(UNDP-APGEN) و برنامه حکمراني منطقه‌اي آسيا (UNDP-ARAGON).
– برگزاري دوره کار‌شناسي تخصصي براي متخصصان شهري و کارشناسان شهرداري‌هاي روماني، آلباني، مولداوي، مجارستان و صربستان در زمينه شراکت شهري شهروندان و کارشناسان شهرداري‌ها در بخارست روماني؛ به همراه نمايندگان فرانسه و هلند.
– برگزاري ششمين همايش جهاني بحث آزاد کار‌شناسي و شهروندي (فروم) با موضوع ابداع جديد سياسي: يک حکمراني شهري مشارکتي شفاف تمام عيار (UPTG) با ملاحظات مشارکتي مبتني بر فضاي مجازي اينترنتي، جهاني شدن شهري و شهرداري‌هاي شهروندمدار مشارکتي.
– برگزاري کنفرانس بين‌المللي درباره برنامه داشتن اجتماعات شهري متعهد برخوردار از حمايت‌هاي مشارکتي شهروندي، نهادهاي مردمي و سازمان‌هاي محلي در کوئينزلند استراليا.
– برگزاري کارگاه جعبه ابزار مشارکت شهروندي موفق در مکزيک با حضور 66 نهاد غيردولتي، سازمان جامعه مدني و شبکه سازمان‌هاي غيردولتي بومي سودان (NESI).
– ايجاد وب سايت جديد تجارب مشارکتي شهروندي زنان در حکمراني شهري و شهرداري‌هاي مشارکتي (INSTRAW).
– برگزاري کارگاه آموزشي جعبه ابزار موفق مشارکت شهروندي در شهرداري‌های هند با موضوع مشارکت شهروندي در کاهش تألمات ناشي از فاجعه و بلاياي طبيعي.
– برگزاري بحث روي خط شهروندان جهان درباره توسعه پايدار مشارکتي شهري با حمايت دولت کانادا، شرکت IBM و
UN-HABITAT و مشارکت 10 هزار شهروند

پایان نامه
Previous Entries پایان نامه با کلید واژگان توسعه شهر Next Entries پایان نامه با کلید واژگان بازنشستگان، توسعه شهر، مشارکت شهروندی