پایان نامه با کلید واژگان مردم سالاری، ملی گرایی، محله سنگلج، وزارت خارجه

دانلود پایان نامه ارشد

هرکدام نسبت به خاستگاهی که دارند و کدامشان به تناسب جایگاهی که داشتند، در جهت پیشبرد نهضت ملی درست ترین موضع را اتخاذ کرده بودند و جالب توجه اینکه بررسی وی از تمامی مدارک و اسناد و خاطرات رجل سیاسی آن دوران نشان میدهد که آیت الله بروجردی بهترین و ظریف ترین موضع گیری ها را داشته و به رغم محذوریت هایی که برای یک مرجع در اندازه های مرحوم بروجردی وجود داشت وی بسیار ظریف و مثبت موضع گرفته است. رهنما سعی می کند تصویری چند بعدی از تلاشهای جریانها و افراد اصلی ماجرای نفت و کودتای 28 مرداد به دست دهد و در نهایت قضاوت رابه عهده خواننده بگذارد . اگر چه چینش اطلاعات وی به گونه ای است که خواننده تیز بین سمت و سوی جهت گیری وی را متوجه می شود .
مجموعه‌اي از مکتوبات، سخنراني‌ها و پيام‌هاي آيت‌الله کاشاني نوشته محمدترکمان:
احتمالا جامع‌ترین اثری که مجموعه بسیار مهم و جالب توجهی از مکتوبات ، نامه‌ها ، پیام‌ها، سخنرانی‌ها و مصاحبه‌های آیت‌الله سیدابوالقاسم کاشانی را در طول دوران حیات ایشان در خود جای داده، این دوره 5 جلدی است.با مراجعه و مطالعه دقیق اسناد و مدارک ارائه شده در این کتاب می‌توان با زوایای بسیاری از زندگی و مبارزات سیاسی، اجتماعی، فرهنگی و مذهبی آیت‌الله کاشانی در طول بیش از 40 سال پایانی عمر ایشان آشنا شد و این مجموعه بویژه از آن رو اهمیت بیشتری می‌یابد که ویراستار محترم کوشیده اسناد و مدارک موجود را به ترتیب تاریخی تقریبا دقیقی تنظیم و ارائه کند و این امر، خواننده را به‌گونه‌ای منطقی با سیر تاریخی حیات آیت‌الله کاشانی آشنا ساخته و در کنار آن، زوایایی از مشکلات و بحران‌های سیاسی، اجتماعی، فرهنگی و اقتصادی مبتلابه حکومت و جامعه ایران را در برهه‌های مختلف به نمایش می‌گذارد. مجلد اول مجموعه‌ای از اسناد، مکتوبات، پیام‌ها و سخنرانی‌های آیت‌الله کاشانی در خلال سال‌های 1330 1299 را به علاقه‌مندان ارائه می‌دهد، در جلد دوم اسناد پرارزشی از مبارزات ایشان از مهر 1330 تا قیام 30 تیر 1331 گردآوری شده است، همچنین مجموعه‌ای از اسناد و مدارک آیت‌الله کاشانی از 31 تیر 1331 تا کودتا در جلد سوم تنظیم شده است. مجلد چهارم از فردای کودتا تا هنگام رحلت آیت‌الله کاشانی (23 اسفند 1340)‌ را در خود جای داده و بالاخره در مجلد پایانی، اسناد، نامه‌ها، پیام‌ها و ده‌ها مدرک باارزش پیرامون زوایای مختلف زندگی این عالم بزرگوار گردآوری شده است.
چهره حقیقی مصدق السلطنه نوشته حسن آیت:
کتاب قصد دارد چهره حقيقي مصدق السلطنه را معرفي کند ، ولي مهمترين اصل در رجعت به تاريخ ، بيان تاريخ آن گونه که بوده و به دور از هر گونه غرض ورزی است ، چيزي که کمبود آن در اين کتاب به شدت احساس مي شود . نويسنده با لحني سرشار از بغض و کينه و غرض ورزي و به دور از هرگونه انصاف و واقع نگري به معرفی مصدق پرداخته و حاصل کار چيزي نيست جز ” فحش نامه ” اي نسبت به مصدق. خواننده هوشمند مسلما ً به تناقضات فراوان و آشکاري که سرتاسرکتاب را فراگرفته پي خواهد برد.
کتاب در سه فصل تنظيم شده . در فصل اول با چهره حقيقي مصدق خائن ، کافر ، فريب خورده ، عامل استعمار ، پايه گذار کودتاي 28 مرداد براي نابودي خودش!!! ،فراماسون ، پولدار و… آشنا مي شويم. فصل دوم به يادداشت هاي سياسي حسن ارسنجاني يار ديرين قوام السلطنه در ارتباط با چند روز نخست وزيري قوام پس از استعفاي مصدق مي پردازد و فصل سوم در برگيرنده مقالات نويسنده در روزنامه جمهوري اسلامي در سال 58 مي باشد . در انتها نيز ضمائمي وجود دارد که مي توان با مراجعه به آنها خائنين بيشتري را شناسائي کرد . چاپ اول کتاب در سال 1360 توسط دفتر انتشارات اسلامي (وابسته به جامعه مدرسين حوزه علميه قم ) و در 272 صفحه منتشر شده است .
در مورد قضاوت نويسنده نسبت به مصدق نمي بايست نگران بود چرا که به گفته خود وي محققاً حقيقت آشکار خواهد شد و تاريخ قضاوت حقيقي خود را خواهد کرد.
خاطرات و تاملات دکتر مصدق :
این کتاب مشتمل بر دو کتاب است اول زندگینامه و خاطرات مصدق و کتاب دوم مختصری درباره ملی شدن صنعت نفت به قلم دکتر مصدق می باشد ، که به کوشش ایرج افشار چاپ شده است . مصدق در ابتدا به تشکیلات مملکت در رژیم قدیم و اختلاس در آن می پردازد و سپس از ورودش به خدمت دولت و تحصیلات خود در ایران ، پاریس و سوئیس اشاره می کند. در ادامه به اشتغال خود در ایران و فعالیت های سیاسی اش می پردازد و در بخش یا کتاب دوم از تاریخ ملی شدن نفت در ایران و تصدی مقام نخست وزیری و اقداماتش سخن می گوید . برای شناخت مصدق و تحولات دوره ی ملی کردن صنعت نفت این کتاب از مهمترین و مفیدترین آثار می باشد.

فصل دوم:
معرفی مصدق ،کاشانی وجبهه ملی ….

مصدق :
دکتر مصدق از مردان معروف سیاسی ایران و چهره ای تاریخ ساز است 1، در سال 1261شمسی در محله سنگلج شهر تهران پای به عرصه وجود نهاد2. تحصیلات اولیه خود را در شهر تهران به اتمام رسانید. سپس برای ادامه و پیگیری تحصیلات عالیه در سال 1287به پاریس سفر نمود. او در این شهر توانست دوره مدرسه علوم سیاسی را به اتمام رساند. وی برای کسب مدرک دکتری در رشته حقوق وارد دانشگاه نوشاتل سویس گردید و پس از گرفتن مدرک و اتمام تحصیلات به ایران بازگشت .
اگر با نگاهی غیرمغرضانه کارنامه سیاسی او را بررسی کنیم و خدمات و اشتباهاتش را در دو کفه ی ترازو قرار دهیم، سنگینی کفه ی خدمات وی بسیار بیشتر از خطاهایش خواهد بود. او قهرمان ملی گرایی و مبارزات ضداستعماری در ایران معاصر بود و الگوی حکومتی اش بر سه پایه ایران دوستی، استقلال و مردم سالاری قرار داشت3.دوران كوتاه مصدق نقطة اوج نفوذ روشنفكران بود.
وی به بسیاری از پستها و مشاغل حساس سیاسی چون وزیر عدلیه (1298) ، استانداری فارس (1299)، وزیر مالیه (1300) ، والی آذربایجان (1302) ، وزارت خارجه (1302) و نمایندگی در مجلس پنجم و ششم دست یافت و شهرت خود را به عنوان سیاست مداری فسادناپذیر و صریح افزایش داد.4 بعد از دوره رضا شاه ، مصدق با مجلس چهاردهم به سیاست بازگشت و در میان چهره های دینی و زمینداران ثروتمند رتبه اول را کسب کرد، نطق های پی در پی وی شهرت ملی اش را بیشتر کردند. ا و به شاه هشدار می داد که اگر وارد سیاست شود ، در آن صورت باید مسئول باشد و اگر مسئول است پس باید بتواند پاسخگو باشد. در دوره ی نمایندگی خویش ، طرح تحریم نفت را در آذر1323 به مجلس پیشنهاد کرد و به تصویب رساند كه براساس آن هیچ یک از مقامات دولتی نمی توانستند بدون اطلاع مجلس بر سر نفت ایران با کشورهای خارجی مذاکره و قرارداد امضا کنند. در 5 اردیبهشت ماه سال 1330 با تکیه به رای اعتماد اکثر نمایندگان مجلس به نخست وزیری رسید، اما با این حال تمامی دستگاه دولتی را در کنترل خود نداشت . او فقط رهبر یک جنبش سیاسی دموکراتیک و رئیس یک هیئت دولت مستقل بود، یعنی در مساعدترین اوضاع نیز ، تنها یکی از ارگانهای دولت را در اختیار داشت ، سایر بخش ها در دست عمال و نهاد های استبداد بود که برای حفظ منافع خود با قدرتهای دیگر ، علیه نهضت ملی توطئه می کردند و همانگونه که خود می گوید با دستگاهی کار می کرد که زیر نفوذ استعمار بود.5 مخالفین وی ، شاه و دربار ، زمینداران ، امرای ارتش ، حزب توده ، برخی علما ، بریتانیا و آمریکا بودند که هر کدام آنها در مقاطع خاصی شروع به مخالفت کردند و در روزهای پایانی متحد شدند. مصدق در مصاحبه‌‌هاي خود و در نطق‌ها, در زمان نخست‌وزيري كه اكثراً با عنوان هموطنان عزيز آغاز مي‌شد ,6خود را نخست‌وزير ملت مي‌دانست و نه نخست‌وزير مجلس و يا شاه , چه او مي‌دانست كه ملت با اوست و منتخب آنهاست . نخستین اقدام دکتر مصدق پس از معرفی کابینه، اجرای طرح ملی شدن صنعت نفت بود. هدف اصلی او استقلال ایران و کوتاه کردن دست قدرتهای خارجی بود و با اعلام تز سياست موازنه منفي (عدم پیروی از شرق یا غرب) ، به مبارزات ملت ايران سمت و سويي مردمی داد و دست بيگانگان را از دخالت در امور کشور و تسلط بر منابع و ثروت هاي ملي و فرهنگي قطع نمود مصدق می گوید «همیشه گرفتاری های ایران را بیگانگان ایجاد کرده اند ، همه چیز با آن یونانی آغاز شد، مقصودم اسکندر است».7 به باور دولت مصدق تا زمانی که نفت ایران در اختیار انگلیسی ها بود، استقلال ایران محقق نمی شــد. زمانی که بيشتر ایرانيان در فقر به سرمی بردند، یک شرکت انگليسی که مالک عمده آن دولت انگليس بود، حق انحصاری بسيار سودآوری در زمينه استخراج و فروش نفت ایران داشت. ثروتی که از زیر خاک ایران جاری می شد، نقش تعيين کننده ای در حفظ بریتانيا به عنوان قدرت جهانی داشت. این بی عدالتی، ایرانيان را به سختی فرسود. وموجب شد به مصدق روی بیاورند که بيش از هر رهبر سياسی دیگر، خشم شان را عليه شرکت نفت انگليس- ایران، وحدت بخشيد و قول داد شرکت را از ایران اخراج، ذخایر عظيم نفتی کشور را احياء و ایران را از سلطه قدرت های بيگانه آزاد کند و پس از آن به دنبال اقتصاد بدون نفت بود8. از سوی دیگر او به دنبال برقراری یک سیستم حکومتی دموکراسی در کشور بود که مطابق با آن، شاه باید سلطنت می کرد و نه حکومت.و به مبارزه برای محدود ساختن مسئولیت شاه پرداخت تا او را در چارچوب یک پادشاه مشروطه جای دهد
در طول زمامداري دولت ملي، سعي داشت صداي مردم به ايشان بازگردانده شود و اندیشه ی حاکمیت ملی را در عمل پیاده کند. حکومت ملی در عصر مصدق ، به مفهوم مردم سالاری و دموکراسی و حاکمیت ملی بود ،9 اظهارنظر مخالفين محترم شمرده می شد ، تمرين دموكراسي جدي گرفته شد و طنين، پژواك و پاسخ هر بحث و گفت‌وگويي، آزادانه جريان يافت . الگوی مورد نظر او استقرار یک دموکراسی سکولار شبیه غرب بود که در آن شاه صرفا یک مقام تشریفاتی داشت و قدرت فائقه در دست مردم بود که آن را از طریق مجلس اعمال می کردند. روزنامه ها را آزاد گذاشت که هر چه می خواستند درباره ی او می نوشتند و به شهربانی کل کشور دستور داد ، در جراید ایران آنچه راجع به شخص این جانب نگاشته می شود هر چه نوشته باشند به هیچ وجه نباید مورد اعتراض و تعرض قرار گیرد .10 آیت الله مهدی حائری یزدی در خاطرات خود می گوید: چیزی مصدق را شکست نداد مگر صداقت و صحت خودش ، او همیشه یک حرف می زد چه در زندان چه در ریاست و نخست وزیری چه در وکالت (مجلس) چه در هنگام نشسته و چه هنگام ایستاده ، او یک دموکرات بود و می خواست که واقعا دموکراسی جایگزین دیکتاتوری شود.11 در طول زمامداریش یک ریال ازاعتبار دولت بابت مخارج دفتر نخست وزیری خرج نشد و حقوق نخست وزیری را نمی گرفت حتی خرج 50 سرباز که در آنجا بود را خود می پرداخت و ناهارشان را می داد.12 اتومبیل نخست وزیری را سوار نمی شد. مبلغ 280 هزار تومان را برای مدت 27 ماه زمامداری اش از خودش خرج کرد13. اقدامات سياسی و اجتماعی مصدق به ويژه بعد از جنگ جهانی دوم و در دوران حکومت ملی چنان با ارزش و درس‌آموز بود که شخصيت‌هايی چون نهرو، ناصر، لومومبا… از او تجليل کرده، و او را مورد حمايت قرار دادند.
میدلتون انگلیسی مصدق را ملی گرایی ضد انگلیس می دانست که سعی داشت در ایران رنسانس به پا کند14 و به طرق مختلف سرمشقی برای سران ملی گرای دیگر همچون جمال عبدالناصر بود، وقتی عبدالناصر پیروزی ملت مصر در پرت سعید را در اسکندریه جشن گرفت ، نهضت مقاومت ملی ایران یک قالیچه که تصویر دکتر مصدق بر روی آن بافته شده بود، به پاس این پیروزی به ملت مصر تقدیم کرد . جمال عبدالناصر آن قالیچه را در میدان آزادی اسکندریه که محل میتینگ پیروزی بود آویزان کرد و در سخنرانی خود گفت : نخست به این مرد (دکتر مصدق) سلام می کنم که راه مبارزه با استعمار انگلستان را به ما یاد داد سپس به ملت مصر. 15
مصدق با دخالت آمريكا و انگليس سرنگون شد و طيفي از مردم ايران با استعمار همكاري مستقيم و غير مستقيم نمودند، و این مصدق را محق و قهرمان ملي و مخالفين ا

پایان نامه
Previous Entries پایان نامه با کلید واژگان سیاست خارجی، امام صادق، پایان نامه ها، یکجانبه گرایی Next Entries پایان نامه با کلید واژگان اوراق قرضه، بین النهرین، حکومت اسلامی، جمهوری خواهی