پایان نامه با کلید واژگان مدیریت استرس، کیفیت زندگی، گروه کنترل، زنان نابارور

دانلود پایان نامه ارشد

بر تمام جنبه‌های زندگی این افراد تاثیرگذارند. با این وجود درمان‌های روانشناختی کمک مفیدی برای این گروه از زنان خواهد بود.
با توجه به پژوهش‌های ذکر شده در خصوص مدیریت استرس، یکی از روش‌های موثر در بهبود کیفیت زندگی و مهار استرس وکم شدن عوامل موثر در ناباروری آموزش مهارت‌های مدیریت استرس است. جستجوی منابع علمی نشان مي‌دهد که در سطح جهانی و بخصوص در ایران پژوهش‌های اندکی در خصوص اثربخشی آموزش مدیریت استرس بر کاهش افکار خودآیند منفی، استرس و بالطبع عوامل موثر در ناباروری و افزایش کیفیت زندگی زنان نابارور صورت گرفته است. لذا هدف از پژوهش حاضر اثربخشی آموزش گروهی مدیریت استرس بر کاهش استرس، افکار خودآیند منفی و افزایش کیفیت زندگی زنان نابارور مي‌باشد.

فصل سوم: روش پژوهش

در این فصل به بررسی طرح تحقیق، جامعه آماری، نحوه انتخاب آزمودنیها و متغیرهای تحقیق، شیوه جمعآوری اطلاعات، ابزارهای مورد استفاده در پژوهش، پایایی و روایی و نحوه استفاده از آنها و روشهای آماری مورد استفاده در این پژوهش پرداخته خواهد شد.

طرح پژوهش
این پژوهش در چارچوب یک روش تحقیق شبه آزمایشی از نوع پیش آزمون، پس آزمون با گروه کنترل مي‌باشد. در این پژوهش دو گروه وجود دارد که برای گروه اول (گروه آزمایشی) آموزش گروهی مدیریت استرس به شیوه‌ي شناختی – رفتاری به عنوان متغیر مستقل اجرا مي‌شود و گروه کنترل هیچگونه آموزش خاصی با اهداف معین دریافت نمي‌کنند.

گروه
پیش آزمون
متغیر مستقل
پس آزمون
گروه آزمایشی
T1
X
T2
گروه کنترل
T1
_
T2

شرکت کنندگان
جامعه پژوهش کلیه زنان نابارور مراجعه کننده به کلینیک ناباروری نوین مشهد در مهر ماه سال هزار و سیصد و نود و سه مي‌باشد. برای بدست آوردن نمونه مورد نیاز برای این پژوهش، فراخوانی در کلینیک درمان ناباروری نوین مشهد، جهت انجام این پژوهش اعلام گردید و افراد داوطلب آمادگی خود را اعلام کردند. به این افراد مقیاس‌های مورد نظر در پژوهش داده شد بعد از نمره گذاری سه مقیاس کیفیت زندگی، افکار خودآیند منفی و DASS-21 افرادی که کیفیت زندگی پایین، افکار خودآیند منفی بالا و استرس بالایی داشتند برای این پژوهش در نظر گرفته شدند. با توجه اینکه تعداد اعضا در مشاوره گروهی محدود است (معمولاً تعداد اعضا در مشاوره گروهی باید 6 الی 12 نفر باشد) و نباید از 12 نفر بیشتر باشد زیرا باید اعتماد، امنیت، تفاهم و پذیرش بین اعضا بوجود آید (شفیع‌آبادی، 1386؛ به نقل از پناه علی و همکاران، 1392). بنابراین از بین افرادی که واجد شرایط شرکت در این پژوهش بودند 24 نفر به عنوان نمونه انتخاب شد که به روش تصادفی 12 نفر در گروه آزمایش و 12 نفر در گروه کنترل قرار گرفتند.
در اين پژوهش از ملاك‌هاي ذيل استفاده شد:
➢ زنان ناباروری که پزشک آنها را حداقل برای دو سال متوالی نابارور تشخیص داده باشد.
➢ دامنه سني بین 18 تا 35 سال.
➢ تمايل و رضايت آگاهانه براي مشاركت در پژوهش.
➢ حداقل تحصیلات سیکل.

ابزارهای پژوهش
مقیاس کیفیت زندگی سازمان بهداشت جهانی:
این پرسشنامه توسط سازمان جهاني بهداشت به منظور ارزيابي كيفيت زندگي طراحي شده است (گروه سازمان جهاني بهداشت، 1998). فرم كوتاه اين پرسشنامه (WHO – QOLI – BREF) از 26 ماده تشکیل شده است و چهار حيطه سلامت جسماني، سلامت رواني، روابط اجتماعي و سلامت محيط را با 24 سوال (به ترتيب داراي 7، 6، 3 و 8 سوال مي‌باشد) مورد ارزيابي قرار مي دهد. در ايران نجات و همكاران (1385) اين مقياس را بر روي 1167 نفر نرم كردند. اعتبار پرسشنامه را به روش آلفاي كرونباخ براي جمعيت سالم در حيطه سلامت جسماني 70/0، سلامت رواني 73/0، روابط اجتماعي 55/0 و ارتباطات محيطي 84/0 به دست آورده‌اند و ضريب پايايي به روش بازآزمايي را پس از 2 هفته 7/0 گزارش كرده‌اند. یوسفی و صفری (1388)، به منظور تعیین روایی مقیاس از همبستگی نمره کلی هر بعد با تک تک سوال‌های تشکیل دهنده آن بعد استفاده شد. دامنه ضریب‌های همبستگی بدست آمده از 45/0 تا 83/0 و تمام ضریب‌ها در سطح 001/0 معنی دار بودند (به نقل از سودانی و همکاران، 1391).

مقیاس افکار خودکار منفی:
مقیاس افکار خودکار منفی آقایوسفی شامل 10 عبارت برگرفته از نظریه شناختی بک است که نخستین بار در سال 1378 به منظور سنجش عوامل هم بسته با افسردگی دختران نوجوان قم تدوین شد و سپس در سال 2004 با تجدیدنظر در ماده نخست این مقیاس در نخستین کنگره علوم شناختی در الله آباد هندوستان معرفی شد . مقیاس دارای روایی به روش محاسبه همبستگی آن با مقیاس افسردگی بک (شکل کوتاه) دست کم 0.39 با احتمال خطای 0.0001 مي‌باشد و پایایی آن در پژوهش‌های گوناگون در حد قابل قبولی بوده است (کمترین پایایی محاسبه شده 0.51 با احتمال خطای 0.0001 بوده است). به منظور پیشگیری از تمایل پاسخ دهندگان به ارائه پاسخ (موافقم) از گزینه‌های مثبت و منفی استفاده شد (آقایوسفی، 1388؛ به نقل از زارع و عبداله زاده، 1391). در پژوهش آقایوسفی بر خانواده‌های شاهد و ایثارگر این ضریب اعتبار 69/0 برآورد شده است (به نقل از زارع و همکاران، 1389).

پرسشنامه اضطراب، افسردگی و استرس (DASS-21):
این پرسشنامه فرم کوتاه شده‌ي پرسشنامه 42 سوالی است و از 21 عبارت مرتبط با عواطف منفی (اضطراب، افسردگی و استرس) تشکیل شده است. این پرسشنامه توسط صاحبی، اصغری و سالاری (1384) هنجار شده است. در پژوهش براون و همکاران اعتبار سه خرده مقیاس افسردگی، اضطراب و استرس به ترتیب 0.71، 0.79 و 0.82 گزارش شده است. در پژوهش لوی باند و لوی باند (1995) ضرایب همسانی که با استفاده از آلفای کرونباخ محاسبه شده برای هر سه مقیاس افسردگی، اضطراب و استرس به ترتیب 0.91، 0.84 و 0.90 است. در مطالعه یک نمونه غیر بالینی، ضرایب آلفای کرونباخ هر 3 خرده مقیاس بالاتر از 0.90 گزارش شده است و ضرایب بازآزمایی با فاصله 3 هفته برای مقیاس افسردگی 0.84، برای مقیاس اضطراب 0.89 و برای مقیاس استرس 0.90 به دست آمده است. این پرسشنامه قادر به تفکیک افسردگی از اضطراب است و به دلیل عدم وجود آیتم‌های سوماتیک در ارزیابی افسردگی از بیش برآوری افسردگی در بیماران مختلف جلوگیری مي‌کند. نمره گذاری سوالات به صورت لیکرتی (0، 1، 2، و3) است که نمرات بالاتر نشان دهنده وجود مشکلات بیشتر مي‌باشد (به نقل از ساعد موچشی، 1386).

شیوه اجرای پژوهش
در اين پژوهش آزمودني‌ها در دو گروه قرار گرفتند: گروه اول، گروه آزمايشي و گروه دوم گروه كنترل بود. گروه آزمايش تحت آموزش مدیریت استرس به شیوه‌ي شناختی-رفتاری به مدت 10 جلسه، 5/1 ساعت قرار گرفت و نيز مقیاس افکار خودکار منفی، مقیاس کیفیت زندگی و پرسشنامه اضطراب، افسردگی و استرس را براي سنجش اثربخشي آموزش تكميل كردند . همچنين گروه كنترل اقدام به تكميل مقیاس افکار خودکار منفی، مقیاس کیفیت زندگی و پرسشنامه اضطراب، افسردگی و استرس كردند. بنابراين گروه آزمايش به مدت 10 جلسه متوالي تحت آموزش گروهی مدیریت استرس به شیوه‌ي شناختی-رفتاری قرار گرفت و در مورد گروه كنترل هيچ مداخله اي اعمال نگرديد. در پايان بعد از اتمام ده جلسه، از هر 2 گروه مجددا پس آزمون به عمل آمد.

خلاصه محتوای جلسات درمانی
جلسه اول: معارفه و آشنایی با اعضای گروه، آگاه شدن از استرس زاها، استرس و پاسخ‌های استرس، تمرین آرمیدگی عضلانی تدریجی برای 16 گروه ماهیچه ای.
جلسه دوم: چگونگی تاثیر استرس بر الگوی تفکر، هیجانات و رفتار، درک اهمیت آگاهی در مدیریت استرس، افزایش آگاهی از پاسخ‌های جسمی به استرس زاها، تمرین آرمیدگی عضلانی تدریجی برای 8 گروه ماهیچه ای.
جلسه سوم: درک ارتباط بین افکار و احساسات، درک چرخه‌ي افکار، هیجانات و حس‌های بدنی، تمرین تنفس دیافراگمی، تصویرسازی و تمرین آرمیدگی عضلانی تدریجی برای 4 گروه ماهیچه ای.
جلسه چهارم: بررسی انواع مختلف تفکر منفی و تحریفات شناختی، تمرین شناسایی افکار منفی، درک تاثیر منفی بر رفتار، ترکیب تنفس دیافراگمی با تصویرسازی، تمرین آرمیدگی عضلانی تدریجی منفعل.
جلسه پنجم: شناسایی خودگویی منطقی و غیر منطقی، آموختن گام‌های جایگزینی افکار منطقی به جای افکار غیر منطقی، یادگیری آموزش خودزاد، تمرین خودزاد برای سنگینی و گرما.
جلسه ششم: یکپارچه کردن مدیریت استرس وآرمیدگی در زندگی، درک تعریف مقابله، آموختن انواع سبک‌های مقابله، یادگیری اصول خودزاد برای ضربان قلب، تنفس، شکم و پیشانی.
جلسه هفتم: آموختن و تمرین گام‌های مقابله‌ی مؤثر، تمرین خودزادها همراه با تصویر سازی بصری و خودالقایی‌های مثبت، تمرین مراقبه نور خورشید همراه با خودزاد‌ها.
جلسه هشتم: آموختن مسائلی در مورد خشم، آگاهی از پاسخ‌ها و الگوهای خشم، آموختن مدیریت خشم، آموختن و تمرین مراقبه‌ي مانترا.
جلسه نهم: یادگیری سبک‌های بین فردی، تمرین ارتباط ابرازگرانه، درک موانع رفتار ابرازگرانه، استفاده از مهارت حل مسئله برای تعارض‌ها، آموختن مراقبه‌ي شمارش تنفس، ادامه‌ي تمرین مراقبه‌ي نور خورشید.
جلسه دهم: درک فواید حمایت اجتماعی، ارزیابی شبکه حمایت اجتماعی، شناسایی موانع حفظ حمایت اجتماعی، آموختن تکنیک‌های مدیریت استرس برای حفظ حمایت اجتماعی، مرور کل برنامه.
روش تجزيه و تحليل داده‌های پژوهش
➢ استفاده از جدول توزيع فراواني جهت ساماندهي داده‌ها.
➢ استفاده از شاخص‌هاي آمار توصيفي (ميانگين و انحراف معيار) جهت توصيف وضعيت موجود متغيرها.
➢ برای بررسی فرضیه‌ها از روش تحليل كواريانس ANCOVA)) استفاده شده است. بدیهی است که روش مناسب آماری برای طرح پیش آزمون – پس آزمون با گروه کنترل، تحلیل کوواریانس است (دلاور، 1383)، که در آن میانگین پس آزمون گروه آزمایش با میانگین پس آزمون گروه کنترل مقایسه شده و نمره‌های پیش آزمون به عنوان متغیر کمکی بکار گرفته مي‌شود (به نقل از ظریف گلبار یزدی، 1390).

فصل چهارم: يافته‌هاي پژوهش

در این فصل به ارائه یافتههای پژوهش پرداخته خواهد شد. یافتههای حاصل از تجزیه و تحلیل داهها در دو بخش یافتههای توصیفی و تحلیلهای مبتنی بر آمار استنباطی ارائه مي‌شود.

بررسی جمعیت شناختی
آزمودني‌ها در هر دو گروه آزمايش و كنترل، زنان نابارور بودند. به اين صورت كه 12 نفر در گروه آزمايش و 12 نفر در گروه كنترل شركت داشتند.
جدول 4-1 : توزیع سنی آزمودنی‌ها

سن
گروه
میانگین انحراف معیار
کنترل
6/26 20/4
آزمایش
8/26 66/4

جدول 4-1 وضعیت سنی آزمودنی‌های دو گروه را نشان می‌دهد. بر اساس نتایج مندرج در این جدول میانگین و انحراف معیار سن آزمودنی‌های گروه کنترل به ترتیب 6/26 و 20/4 می‌باشد. همچنین میانگین و انحراف معیار سن آزمودنی‌های گروه آزمایش نیز به ترتیب 8/26 و 66/4 می‌باشد. با تجزیه و تحلیل آماری تفاوت معناداری بین دو گروه، از نظر سنی دیده نشد.

جدول 4-2 : وضعیت تحصيلی آزمودنی‌ها
تحصیلات
کنترل
آزمایش
سیکل
2
3
دیپلم
4
3
فوق دیپلم
3
3
لیسانس
3
2
فوق لیسانس
_
1

بر اساس نتایج مندرج در جدول 4-2 در گروه کنترل سطح تحصیلات از سیکل تا لیسانس مي‌باشد و در گروه آزمایش نیز این سطح از سیکل تا فوق لیسانس مي‌باشد.

بررسی توصیفی داده‌ها
در این بخش اطلاعات توصیفی دو گروه آزمایش و کنترل در دو مرحله پیشآزمون، پسآزمون در خرده مقیاس‌های پژوهش ارائه شده است.

جدول 4-3 : شاخص‌هاي توصيفي دو گروه در متغير کیفیت زندگی در پیش آزمون و پس آزمون

میانگین
انحراف

پایان نامه
Previous Entries پایان نامه با کلید واژگان مدیریت استرس، شناختی – رفتاری، کاهش استرس، روان شناختی Next Entries پایان نامه با کلید واژگان کیفیت زندگی، پیش آزمون، زنان نابارور، مدیریت استرس