پایان نامه با کلید واژگان قاچاق کالا، استان هرمزگان، منطقه آزاد

دانلود پایان نامه ارشد

وپاشي اتحاد جماهير شوروي در سال 1368، براي تسهيل عبور ساکنان مرزي و ملاقات و ديدار بستگان و آشنايان دو طرف مرز ، يادداشت تفاهمي بين آن کشور و ايران به امضاي نمايندگان دو دولت رسيده و علناً مرزهاي دو کشور گشوده شده بود. براي اين کار مجوزي داراي اعتبار يکساله با تأييد فرمانداري ها توسط مرزباني نيروي انتظامي با عنوان “گذر مرزي” صادر مي شد و افراد سالي چهار مرتبه تا محدوده 45 کيلومتري مي توانستند تردد کنند. نکتة قابل توجه اين است که بخش اعظمي از کالاهاي ترانزيتي، اغلب کفش و پوشاک، که وارد مرزآذربايجان مي شود از مرز ايران (آستارا) مي گذرد و پس از تخليه در آن سوي مرز توسط مسافران گذر مرزي ايراني و آذري و با سازماندهي توسط دلالان و “چتر بازان31” وارد ايران مي شود. اين کار ضربات اقتصادي مهلکي بر صنايع وشرکتهاي توليدي پوشاک داخلي وارد مي کند علاوه بر آن عدة زيادي از شهروندان آستارايي و جوانان روستايي اطراف کار اصلي خود(کشاورزي و دامداري) را رها کرده و به دلالي و چتربازي و استفاده از معافيت هاي اين چنيني روي آورده اند و اين موجب درگيري و اغتشاش در محيط گمرک شده است . (همان، صص66-68)
4- مناطق آزادتجاري- صنعتي
بنابر تعريف بانک جهاني، منطقه آزاد تجاري قلمرو معيني است که غالباً درون يا مجاور يک بندر، فرودگاه واقع شده است و درآن تجارت آزاد با ديگر نقاط جهان مجاز است وکالاهاي را مي توان بدون پرداخت حقوق و عوارض گمرکي از اين مناطق صادر يا به آنها وارد نمود و آنها را براي مدتي در انبار، ذخيره و در صورت لزوم، بسته بندي و مجدداً صادر نمود. (همان، ص68)
منطقة آزاد تجاري، بخشي از قلمرو يک کشور است که به عنوان محرکي در جهت تشويق صادرات صنعتي تلقي مي گردد و برداشت جديدتر از مناطق مذکور، غالباً تحت مناطق پردازش صادرات32، مورد توجه قرار مي گيرد. (واژه نامه اقتصاد پنهان،1387،ص68) .
کالاهايي که از منطقة آزاد تجاري به بخش هاي داخلي کشور ميزبان وارد مي شوند حقوق و عوارض گمرکي مقرر را مي پردازند. ذخيره سازيِ قبليِ کالاها در انبارهاي منطقة آزاد تجاري تحويل سريع سفارش ها را امکان پذير مي سازد و همزمان در بهرة مربوط به حقوق و عوارض گمرکي صرفه جويي مي گردد.
به هر حال، هدف از ايجاد و تاسيس مناطق آزاد تجاري را مي توان به شرح زير برشمرد:
* افزايش صادرات صنعتي ،
* شتاب بخشيدن به ورود سرمايه هاي خارجي به کشور ،
* انتقال فناوري به کشور ،
* جلب نقدينگي سرگردان داخلي ،
* افزايش ميزان بهره وري از امکانات مبادلات و اعتبارات بين المللي ،
* افزايش انتقال و ايجاد فرصتهاي شغلي جديد ،
* افزايش درآمدهاي ارزي ،
* محروميت زدايي از مناطق داراي امکان رشد و توسعه بالقوه . (سيف،1387،ص69)
طبق قانون مناطق آزاد، مسافراني که ازمناطق آزادتجاري-صنعتي به داخل سرزمين اصلي کشور وارد مي گردند علاوه براسباب سفر و اشياي شخصي مستعمل مي توانند يک باردرسال تا سقف80دلارکالا بدون پرداخت حقوق گمرکي و سود بازرگاني با خريدکارت مناطق آزاد وارد نمايند. از اوايل سال 1382 ورود کالاهاي سنگين از قبيل؛ يخچال، يخچال فريز، تلويزيون و…با استفاده از کارت مسافري از مناطق آزاد ممنوع گرديد. (محمودي، 1388،صص80-81)
5- دفاتر گمرکي: کارکنان و ملوانان شناورهايي که بين سواحل جمهوري اسلامي ايران و کشورهاي عربي حوزه خليج فارس تردد مي نمايند و داراي کارت شناسايي معتبر از سازمان بنادر و کشتيراني مي باشند مي توانند از مزاياي شرکت هاي تعاوني مرزنشينان يا خانوادهاي مرزنشين برخوردارگردند. لذا به منظورمساعدت به اين افراد و اعضاء شرکت هاي تعاوني مرزنشينان توسط گمرک جمهوري اسلامي ايران در سواحل جنوبي کشور دفاتر گمرکي تأسيس گرديده تا افراد مذکور بتوانند برابر فهرست و سقف تعيين شده مبادرت به ورود وخروج کالا برابر ضوابط بنمايند.
موقعيت استقرار دفاتر گمرکي، کمبود فضاي دفاتر گمرکي، نامناسب بودن حفاظت فيزيکي اسکله ها وحوضچه ها، کمبود پرسنل گمرک دردفاتر گمرکي، عدم لايروبي به موقع حوضچه ها ومحل پهلوگيري شناورها، فاصله زياد گمرک با اسکله، فاصله زياد بعضي اسکله ها با لنگرگاه شناورها و… باعث گرديده تا شبکه هاي قاچاق ازاين بسترها سوء استفاده نموده و در پوششهاي مختلف مبادرت به واردکردن وخروج کالاي قاچاق نمايند. حجم کالاهايي که به عنوان کالاي ملواني از اين دفاتر ترخيص مي گردد بيش از سقف تعيين شده مي باشدکه معمولاًبراي کالاهاي مازاد سود و عوارض گمرکي از سوي گمرک دريافت نمي گردد. يکي از پوششهايي که عوامل قاچاق از آن بهره مي گيرند، استفاده از مانيفست هاي متعدداست که از طريق گمرکات مبدأ صادر مي گردد تا عومل قاچاق بتوانند قبل از رسيدن شناور به محوطه گمرکي مبادرت به تخليه بخشي از کالا يا تمامي کالا بصورت قاچاق بنمايند. ترخيص کالا توسط دفاتر گمرکي بدون پرداخت سود وعوارض گمرکي به عنوان ته لنجي بصورت عُرف درآمده که اين اقدام باعث مي شود حجم قابل توجهي کالا از دفاتر گمرکي خارج گردد واين عُرف درتمام دفاتر گمرکي بويژه دفاتر گمرکي استان بوشهر ، خوزستان و هرمزگان به شدت رونق دارد. (همان، ص82).
6- گمرکات امانات پستي
ترخيص کالاهايي که از طريق پست از کشورهاي ديگر وارد مي شوند به استثناي اقلامي که ورود آنها از نظر شرعي يا قانوني ممنوع است، مشروط بر آنکه جنبه تجاري پيدا نکند تا ارزش حداکثر50دلار به نام هر نفر بدون پرداخت حقوق گمرکي وسودبازرگاني بدون مطالبه کارت بازرگاني و مجوزهاي مقرر در جدول مقررات صادرات و واردات بلامانع است.
درصورتي که ورود کالا از اين طريق به صورت يک جريان تجاري درآيد يا مشکلات ديگري را براي کشور ايجاد کند وزارت بازرگاني مي تواند با هماهنگي وزارت فناوري و اطلاعات فهرست کالاهاي مذکور را براي جلوگيري از ترخيص به گمرک اعلام نمايد. با توجه به کمبود امکانات کنترلي در پست معمولاً عوامل قاچاق کالاهاي کم حجم و با ارزش را از طريق گمرکات پستي به کشور ارسال و بيش از ارزش تعيين شده مبادرت به ترخيص کالا مي نمايند . (همان، ص84).
7- اسکله هاي غير مجاز
منظور از اسکلة غير مجاز اسکله اي است که گمرک درآن حضورِ رسمي ندارد. شناسايي اسکله هاي غير مجاز درسطح کشور، که قطعاً از مبادي مهم قاچاق عمدة کالاست، اهميت فراواني دارد. در واقع، از طريق اين مبادي است که کالاي قاچاق را برخي نهادهاي دولتي با انواع پوشش هاي به ظاهر موجّه واردکشور مي کنند .
2-3-7-1-2- مبادي غيرگمرکي(غير رسمي)
نقاط مرزي گفته مي شود که گمرک درآن حضور ندارد و نيروي انتظامي بعنوان مرزبان جمهوري اسلامي ايران وظيفه دارد از ورود و خروج هر نوع کالا جلوگيري نمايد.
يا به ديگر مبادي اعم از دريايي(آبهاي زير زميني و داخلي)، زميني (از صفر نوار مرزي به داخل کشور) و هوايي اطلاق مي شود. مبادي غيرگمرکي شامل؛ حدود شش هزارکيلومتر مرزهاي زميني و حدود2 هزارکيلومتر مرزهاي دريايي است. (همان، ص75).
2-3-8- شگردههاي قاچاق کالا
با توجه به وضعيت جغرافيايي مرزهاي آبي و خشکي کشور و چگونگي کنترل مرزها در حال حاضر حجم قابل توجهي کالا به صورت قاچاق از مبادي غير رسمي توسط شبکه هاي قاچاق و به صورت قاچاق وارد وخارج مي گردد.
2-3-8-1- مرزهاي دريايي
طبق يافته هاي انتظامي و بنا به دلايلي که ذيلاً به آن اشاره مي گردد بيشترين حجم قاچاق کالا که از مبادي غير رسمي وارد کشور مي گردد از طريق مرزهاي آبي جنوب کشور صورت مي گيرد طبق قوانين و مقررات کالاهايي بارگيري شده در شناورهاي تجاري زماني قاچاق تلقي مي گردد که در نقاط غير مجاز در حال تخليه باشد .
فاصله نزديک کشورهاي عربي حوزه خليج فارس ازجمله دبي، بندر خَصَب، عمان، کويت، قطر، بحرين به سواحل استانهاي هرمزگان، بوشهر، خوزستان، سيستان و بلوچستان.
وجود بندرآزاد تجاري جبل العلي در دُبي که بزرگترين بندرآزاد منطقه بوده و در حال حاضر صدور مجدد کالا به ايران و ساير کشورهاي همسايه از اين بندر صورت مي گيرد .
نقش شرکتهاي تجاري ايراني مستقر در دبي با توجه به نوع و چگونگي فعاليت اين شرکتها.
کافي نبودن کنترل انتظامي شناورهاي(صيادي، تجاري، مسافري،تفريحي) درآبهاي داخلي و درياي سرزميني از سوي سازمانهاي ذيربط (مانند شيلات،سازمان بنادر وکشتيراني و… ).
امکان اجازه پهلوگيري شناورهاي فاقد مدارک دريانوردي دربنادرکشورهاي عربي حوزه خليج فارس بويژه اسکله بندر خصب متعلق به کشور عمان که اين بندر صرفاً محل تخليه و بارگيري کالاي قاچاق به کشور ما مي باشد.
کافي نبودن اقدامات کنترلي يگان درياباني ناجا بعلت کمبود تجهيزات .
عدم کنترل مناسب از سوي حراست شيلات در مورد فعاليت و تردد شناورهاي صيادي به علت کمبود امکانات .
نحوه تردد قايقهاي مسافري به جزاير ايراني و ضعف کنترل مناسب از سوي ارگانهاي ذي ربط.
وجود مناطق آزاد قشم، کيش، چابهار و نحوه و چگونگي ورود و خروج کالا از اين مناطق(کليه کالاهاي وارده به اين سه منطقه از طريق بندر جبل العلي وارد مي گردد).
وضعيت سواحل استانهاي جنوبي کشورکه امکان پهلوگيري و تخليه و بارگيري شناورها را ميسر مي سازد.
وجود خورهاي متعدد قابل تردد براي شناورها در سواحل جنوبي کشور.
وضعيت استقرار و چگونگي فعاليت دفاتر گمرکي .
وجود سکنه مرزي و بيکاري در مرزهاي آبي .
ضعف اقدامات کنترلي پاسگاه هاي ساحلي به علت کمبود تجهيزات .
وجود اسکله هاي متعدد اختصاصي . (محمودي، 1388، ص87).

2-3-8-1-1- شگردهاي ورود و خروج کالا از مرزهاي دريايي
حمل کالاي قاچاق دردريا توسط شناورهاي سبک، نيمه سنگين و سنگين صورت مي گيرد که مي توان اهم آن را به شرح ذيل مورد بررسي قرار داد.
1- ورود کالا
1/1- انتقال کالا توسط قايقهاي تندروکه اين قايقها معمولاًَ به صورت گروهي حرکت و از بندرخصب بارگيري وکالاي قاچاق را درسواحل استان هرمزگان حد فاصل بندر لنگه تا بندر جاسک بويژه در شرق و غرب بندرعباس تخليه مي نمايند .
2/ 1- ورود کالاي قاچاق توسط شناورهاي صيادي که با مجوز صيد به دريا عزيمت نموده اند .
3/ 1- ورود کالاي قاچاق توسط شناورهاي تجاري(موتور لنج) که محل بارگيري اين موتور لنج ها در بنادر دبي، رأس الخيمه، شارجه، فُجيره، خورفکان صورت مي گيرد و مقصد آنها دفاتر گمرکي در استانهاي جنوبي مي باشد.که اين موتور لنج ها با دو يا سه مانيفست حرکت و در مسير قبل از رسيدن به مقصد بخش قابل توجهي از کالاي خود را تخليه مي نمايند و حتي در بعضي مواقع کل کالا را تخليه و با مانيفست خالي به دفاتر گمرک مراجعه مي نمايند.
4/ 1- ورود کالاي قاچاق با شناورهاي سنگين که جهت تخليه و بارگيري کالاي تجاري به گمرکات تجاري مراجعه مي نمايند، در مدت توقف در لنگرگاه ها شناورهاي تندرو از تاريکي شب و غفلت مأمورين استفاده به اين شناور نزديک و درکنار آنها پهلو گرفته وکالاهاي مختلف حتي کالاي ممنوعه بويژه مشروبات الکلي را تحويل و قاچاق مي نمايند .
5/ 1- ورودکالاي قاچاق در پوشش بار ملواني، ته لنجي و کالاي مربوط به تعاوني مرزنشينان توسط موتور لنجهاي تجاري .
6/ 1- ورودکالاي قاچاق از مناطق آزاد قشم وکيش توسط قايقهاي تندروکه روزانه تعداد زيادي قايق از مناطق آزاد قشم مبادرت به بارگيري کالا نموده و سپس درسواحل غربي بندرعباس تخليه مي نمايند
7/ 1- وجود جاسازيهاي پيچيده درشناورهاي نيمه سنگين ازجمله؛ دوبه، يدک کش، بارج که به کشورهاي عربي خليج فارس سفر و از آن طريق مبادرت به ورود کالاي قاچاق مي نمايند.
2- خروج کالاي قاچاق
1/2- خروج احشام توسط قايق هاي تندرو از مبادي غير رسمي در استان هرمزگان و موتور لنج در استان هاي بوشهر و خوزستان .
2/2- قاچاق انسان توسط موتور لنج تجاري و صيادي از طريق سواحل استانهاي خوزستان و بوشهر به کشورهاي حوزه خليج فارس از جمله کويت، بحرين و قطر .
3/2- خروج غير قانوني فرآورده هاي شيلاتي از مرزهاي آبي کشور توسط موتور لنج هاي صيادي که با مجوز شيلات جهت صيد ماهي به دريا عزيمت نموده اند .
4/2- خروج پنهاني و غير مجاز فرآورده هاي نفتي توسط موتور لنج هاي صيادي ، تجاري و نيمه سنگين

پایان نامه
Previous Entries پایان نامه با کلید واژگان افغانستان، قاچاق کالا، نقش برجسته Next Entries پایان نامه با کلید واژگان قاچاق کالا، وانت بارها، استان هرمزگان