پایان نامه با کلید واژگان فقيهان، فقهي، علمي

دانلود پایان نامه ارشد

تطوّر فقه” يا”ادوار فقهي” پرداخته و آن را به گونه‌اي گويا مورد توجّه قرار داده‌اند. دانستن دوران ‌هاي مختلف فقه اسلامي، ما را از ريشه‌هاي عميق اين علم، تلاش توان‌فرساي فقها در مسير رشد و بالندگي آن، علّت شتاب آن در برخي از عصرها و رکود آن در دوره‌هاي ديگر، تأثير زمان و مکان و حوادث در فهم تازه فقيهان و..آگاه مي‌سازد.148
3-19 ملاک ادوار فقه شيعه:
برخي دانشوران، از وجود سه عامل براي ادوار تحول فقه شيعه، ياد کرده اند:
عامل زماني: مقصود از آن، زماني است که فقيهان شيعه در آن به سر مي بردند و جريان هاي سياسي و فرهنگي- اي که در عصر آنها پديدار مي شد. شکي نيست که وضعيت اجتماعي و مذهبي و جريانهاي فکري و فرهنگي حاکم بر هر دوره، تأثير مستقيم در مباحث فقهي آن دوره دارد، به نحوي که فقه هر دوره را مي توان تا حدّي منعکس کننده ي وضعيت آن دوره دانست. بدين لحاظ، در هر زماني که سؤالات علمي بيشتري مطرح بوده، فقه، تکامل بيشتري مي يافته است
عامل محيطي و مکاني: مقصود از آن، ويژگي هاي مراکز علمي حوزه است که در هر يک از مدارس فقهي مدينه، کوفه، قم، بغداد، اصفهان، حلّه، جبل عامل، نجف، و غير آنها وجود داشته و در تحول فقه تأثير اساسي گذاشته است؛ از اين رو مي بينيم که انتقال حوزه از نقطه اي به نقطه ي ديگر، مبدا تحولات علمي بسياري بوده است
شخصيت فقيهان و ابعاد و زواياي فکري آنها: تحوّل و تطوّر فقه شيعه بيش از هر چيز، وابسته به ظهور فقيهان بزرگي بوده که با نبوغ و ابتکارات علمي خويش، فقه را متحول کرده اند. اين تحول از زوايا و ابعاد مختلف قابل بررسي است: از طريق گشودن باب بحث هاي جديد، بازنگري و بازپروري مباحث کهن، تغيير در ساختار مباحث، تنقيح مباني استدلال و طرح شيوه هاي جديدي براي استدلال، تحول در مباني استنباط، توسعه و تعميق مباحث و خلاصه هرگونه اعمال سليقه و ابتکار و خلاقيت.149
ادوار فقه شيعي را در يك تقسيم دقيقتر بر اساس تحوّلات عمده ي فقهي شايد بتوان به هشت دوره تقسيم كرد.150
3-20 ادوار فقه شيعه
فقه شيعه از آغاز تا كنون، مراحل مختلفي را پشت سر گذرانده و شاهد دگرگوني‌هاي گوناگون بوده است. در هر مرحله، فقيهان برجسته و ژرف‌نگري در عرصه ي فقاهت و اجتهاد گام نهاده و بيش از پيشينيان برگستره، ژرفا و غناي فقه افزوده‌اند. در اين ميان، فقيهاني بيش از ديگران در پيشرفت فقه و گشودن راه‌هاي نو فرا روي آن، سهيم و صاحب مكتب فقهي بوده‌اند. فقه‌پژوهان و تاريخ‌نگاران فقه شيعه، هر يك به اعتباري، مراحلي براي آن قائل‌اند. از اين رو، در تعداد مراحل و آغاز و انجام هر مرحله وحدت نظر ندارند.
در نگرشي ديگر، براي فقه شيعه، نه مرحله در نظر گرفته شده است كه عبارتند از: عصر تفسير و تبيين يا عصر امامان معصوم عليهم السّلام، عصر محدّثان، عصر آغاز اجتهاد، عصر كمال اجتهاد، عصر تقليد، عصر نهضت مجدّد مجتهدان، عصر پيدايش مذهب اخباريان، عصر جديد استنباط و عصر حاضر. سرانجام، برخي، مراحل فقه شيعه را شش مرحله يعني تأسيس، شكوفايي و رشد، استقلال، افراط و تفريط، اعتدال، و كمال دانسته‌اند.151
برخي مراحل فقه شيعه را شش مرحله يعني تاسيس و شکوفايي و رشد، استقلال، افراط و تفريط، اعتدال و کمال دانسته اند.152

پایان نامه
Previous Entries پایان نامه با کلید واژگان منابع معتبر، مصالح مرسله Next Entries پایان نامه با کلید واژگان روابط بین الملل، حملات تروریستی، امپراتوری روم