پایان نامه با کلید واژگان عادت واره، مشکلات رفتاری، عملکرد خانواده، یافته های پژوهش

دانلود پایان نامه ارشد

رابطۀ بین درجۀ تحصیلات پدر ومادر و سطح اقتصادی خانواده با عملکرد خانواده را تأیید کرده است. ظاهراً هرچه سطح سواد بالاتر و خانواده از نظر اقتصادی مرفه تر باشد عملکرد خانواده مؤثرتر و مطلوب تر خواهد بود. (گلچین و همکاران، 1380)
2- 4- 4 ) تأثیر فرهنگ86 :
تصورات وفرهنگ فرد، یعنی عادت واره ها، به صورت مستقیم و غیر مستقیم اعمال فرد را کنترل و هدایت می کنند. (منادی، 1384)
مهمترین عامل اجتماعی مؤثر در کودک ارتباطی است که بین او و پدر و مادرش برقرار می شود اما رفتار پدر و مادران را نیز از لحاظ سختگیری یا مسامحه، اغلب رسم و عادات اجتماع تعیین می کند. در اجتماعات مغرب زمین اغلب پدر و مادران آزادی فراوان از این لحاظ دارند.
عواملی هم که در خارج از خانه در کودک مؤثر می شوند ممکن است در روابط او با پدر و مادر مؤثر شوند. ( ل. مان، ترجمة صناعی،1341)
در مورد روش ها و شیوه های برقراری ارتباط، یک موضوع قطعی است و آن اینکه، این روش ها، قبل از هر چیز، پاسخ هایی آموخته شده اند. شاید مؤثرترین معلمان شما، والدینتان بوده اند که آنان نیز به نوبۀ خود، رویکرد برقراری ارتباط را از والدین خویش یاد گرفته اند و معلمان، مسئولان پیشاهنگی، دوستان و بسیاری از افراددیگر نیز بر میزان دروندادآنان افزوده اند. فرهنگ، همواره به وسیلۀ رادیو، تلویزیون و منابع دیگر بر نحوۀ برقراری ارتباط انسان تأثیرگذارده است. (بولتون، ترجمة سهرابي، 1381)
کوپر (1994) نشان داده است که ارزش های حاکم بر روابط والد- کودک و باورهای تربیتی والدین به شدت تحت تأثیر باورهای فرهنگی قرار دارند. در همین مورد کلیس (1998) به بررسی نوع رابطه والدین- نوجوانان در سه فرهنگ متفاوت (ایتالیایی، کانادایی، بلژیکی) پرداخت. نتایج نشان داد که نوجوانان ایتالیایی در مقایسه با نوجوانان کانادایی و بلژیکی به طور معناداری رابطۀ صمیمانه تری با اعضای خانواده خود دارند و مسایل و مشکلات خود را با والدین در میان می گذارند. در حالی که در نزد 70 درصد نوجوانان کانادایی این فرد، دوست همسال است. به اعتقاد کلیس این نتایج نشان دهندۀ تأثیر فرهنگ بر باورهای تربیتی والدین و روابط حاکم بر خانواده است. (حجازی، 1379)
یافته های پژوهش حجازی، (1379) حاکی از تفاوت رفتار والدین ساکن مناطق شمالی و جنوبی در زمینه های استقلال، اعمال نظارت و کنترل بر رفتار نوجوان و برقراری رابطۀ توأم با اعتماد می باشد. والدین نوجوانان مناطق شمالی در مقایسه با والدین نوجوانان مناطق جنوبی آزادی عمل بیشتری به فرزند می دهند، برای عقاید وی اهمیت بیشتری قائلند و با دوستان فرزند خود نیز رابطۀ بهتری دارند.
از نظر بوردیو در واقع یک منطق عمل وجود دارد که به سمت کنش های هر روزۀ ما جاری است. وی افزوده است «در تمام کنش ها و قضاوت های ما یک منطق عمل وجود دارد. خواه در عصر بشر ابتدایی باشیم، خواه در دنیای امروز، این منطق عمل، رفتارهای ما را هدایت می کند» (بوردیو، 1989). به گفتۀ وی نظریۀ عمل خاطر نشان می کند که موضوعات شناختی به صورت منفعلانه و ضبط شده ساخته نمی شوند؛ بلکه عمل ساختن را یک نظام سازمان داده شده- که قادر به سازمان دادن است- فراهم می کند. این نظام سازمان داده شده عادت واره است. وی براین اعتقاد است که عادت وارۀ هر انسان در طول زندگی اش ساخته می شود؛ به گونه ای که وقتی از انسان امروز سخن می گوییم، در عمل هر یک از این ویژگیها در انسان دیروز نیز وجود دارد و آدمی ویژگی انسان دیروز را در طول زندگی خود از محیط هایی که در آن زتدگی کرده، آموخته است. این محیط ها شامل خانواده، نهاد آموزش و پرورش و رسانه هاست. البته فضاهای حاکم براین محیط ها عوامل اصلی اند. ( به نقل از منادی، 1384)
به نظر پژوهنده (1388)، برخی از پدران و پسران در جامعه ما به چند دلیل از یکدیگر ناراضی اند:
1- دور بودن از یکدیگر و در نتیجه بی خبری از نیازهای هم.
2- بی توجهی به حالات عاطفی یکدیگر.
3- باورهای فرهنگی مبنی بر این که حرف زدن از عواطف برای مردان مناسب نیست.
4- وضعیت اقتصادی جامعه و نیاز به کار زیاد پدران و در نتیجه صرف زمان کم در خانواده و نظارت کم بر خانواده.
5- شکاف فرهنگی و اجتماعی بین نسلها که به دلیل موقعیت خاص این مقطع تاریخی جامعه ماست.

2-5 ) نگرش87:
2- 5- 1 ) مفهوم نگرش (فرایند ادراک دیگران):
نگرش را می‏توان ارزیابی مختصر هر چیز بر اساس اطلاعات رفتاری، شناختی‏ یا عاطفی نامید.احساسات و هیجانات‏ همراه با نگرش به هر چیز را اطلاعات‏ عاطفی، افکار و عقاید همراه با آن را اطلاعات شناختی،و رفتارهای قبلی‏ همراه با هر نگرش را اطلاعات رفتاری‏ می‏نامند. (فرهودیان، 1381)
به نظر رولومی اهمیت وقایع دنیای خارج فقط به این سبب است که این وقایع پاسخهایی در انسان بر می انگیزند. به عبارت دیگر باید برداشتی را که فرد از وقایع دارد از خود وقایع مهمتر تلقی کرد. بنابر این، در این دیدگاه وقایع خارجی توسط پاسخهای ذهنی ناشی از آنها و تجارب بدنی حاصل از آنها نمایانده می شوند. (خانزاده، 1372)
هریک از ما به نوعی در مورد دیگران حدس هایی می زنیم. از واژه هایی برای توصیف و تفکیک آنها استفاده می کنیم و قوانینی برای درک و پیش بینی رفتارهایشان داریم. اگرچه این اصول و برداشت ها را به ندرت آشکار می کنیم، ولی در تفکر ما رسوخ می کنند و بر رفتار ما اثر می گذارند. در برخورد با افراد، آنها را با اصطلاحات مربوط به شخصیت توصیف می کنیم و بر اساس ارزیابی از شخصیت آنها به قضاوت می نشینیم. تعامل با دیگران تا حدی، تحت تأثیر انتظاری است که از آنها داریم.(فتحی آشتیانی، 1388)
فرایند حاکم در طول عمر، به گونه ای که راجرز آن را در نظر داشت، فرایند ارزش گذاری ارگانیزمی است. ما از طریق این فرایند، تمام تجربیات زندگی خود رااز این نظر که چگونه به گرایش شکوفایی کمک می کنند، ارزیابی می کنیم. تجربیاتی را که کمک کننده به شکوفایی می دانیم به صورت خوب و خوشایند ارزیابی می کنیم؛ یعنی ارزش مثبت برای آنها قائل می شویم. تجربیاتی که به صورت ممانعت کننده از شکوفایی درک شده باشند ناخوشایند بوده و از این رو ارزش منفی کسب می کنند. این برداشتها بر رفتار تأثیر می گذارند زیرا ترجیح می دهیم از تجربیات ناخوشایند دوری کرده و تجربیات خوشایند را تکرار کنیم. (شولتز، ترجمة سید محمدی،1387)
این عقیده که برداشت ذهنی است، عقیده ای قدیمی است که منحصر به راجرز نیست. این عقیده که پدیدار شناسی نامیده می شود اعلام می دارد تنها واقعیتی که می توانیم در مورد آن مطمئن باشیم دنیای تجربۀ ذهنی ما، برداشت درونی ما از واقعیت است. رویکرد پدیدار شناختی در فلسفه، به توصیف برداشت هشیار تحریف نشدۀ ما از دنیا، درست به همان صورتی که روی می دهد، بدون هرگونه تلاش برای تعبیر یا تحلیل کردن آن اشاره دارد. از نظر راجرز، مهمترین نکته دربارۀ دنیای تجربه ما این است که این دنیا خصوصی است و بنابر این فقط برای خود ما می تواند کاملاً شناخته شده باشد. (شولتز، ترجمة سید محمدی،1387)
ادراک دیگران فرایندی بسیار فعال و سازنده است که گاهی در آن دانش و تجارب پیشین ادراک کننده مهمتر از خصوصیات واقعی شخص مورد قضاوت (هدف) می باشد. همانطوریکه جونزونیسبت (1971) مشاهده کردند، «صفات، بیشتر در نظر مشاهده کننده وجود دارد تا در روان عمل کنند» ماهمگی در نتیجۀ دانش انباشتی خود دربارۀ مردم، دارای یک « نظریۀ ضمنی شخصیت» می باشیم که می تواند جمع کلی فرضیه ها و انتظارات انباشتی ما دربارۀ نحوۀ سازمان دهی خصیصه ها و صفات دیگران تعریف شود. . (پی فرگاس، ترجمة بيگي، 1373)
جورج کلی (1955) از جمله اولین روانشناسانی بود که اینگونه نظریه های ضمنی را بررسی کرد. او مطرح ساخت که هر یک از ما طوری رفتار می کنیم گویی «دانشمندان عامی» هستیم که سعی داریم مردم و وقایع اطراف خود را فهمیده و پیش بینی کنیم. بر طبق نظر کلی، ما با ایجاد «سازه های» شناختی که از طریق آنها دنیا را ادراک می کنیم به تجارب خود نظام می بخشیم. « انسان به دنیای خود از طریق ایجاد الگوها یا قالبهای واضح می نگرد و سپس می کوشد تا واقعیات تشکیل دهندۀ دنیا را هماهنگ کند…. اجازه دهید نام سازه را بر این الگوهای تناسب یافته بنهیم. این سازه ها شیوه های برپا ساختن دنیا هستند.» (کلی، 1955، ص 9-8) . بعضی افراد ممکن است بر سازه شخصی مثل «مرا دوست دارد- از من بیزار است» به دیگران نگاه کنند، بعضی دیگر ممکن است بر ویژگیهایی از قبیل «برای کار من مفید است- برای کار من مضر است» ، «با اعتماد بنفس- کمرو»، یا «جسور- بی جرأت» تکیه کنند. (پی فرگاس، ترجمة بيگي، 1373)
2- 5- 2 ) تفاوتهای فردی در نگرش:
تفاوتهای فردی تنها در نتایج کار تجلی نمی کند، بلکه در روابط افراد با همکاران، دوستان، رؤسای ادارات، رؤسای کارخانه ها و زیر دستان نیز آشکار می شود و مسلماً رضایت یا عدم رضایت فرد یا اطرافیان را فراهم می آورد.
آگاهی از تفاوتهای فردی می تواند ما را در حل بسیاری از دشواریها یاری دهد. وقتی قبول کردیم که انسانها از نظر تواناییهای ذاتی و اکتسابی تفاوت دارند، در پی این نخواهیم بود که از همه رفتارهای یکسانی را انتظار داشته باشیم. وقتی پذیرفتیم که گذشتۀ انسانها متفاوت و در نتیجه نگرشها و علائق آنها به گونه ای دیگر است، هرگز در پی این نخواهیم بود که رفتارهای یکسانی را در آنها مشاهده کنیم. (گنجی، 1375)
اگر افراد مختلف در محیط واحدی قرار بگیرند، تفسیرها، تجربه ها، و واکنشهای مختلفی در برابر آن پیدا می کنند. تجربه و واکنش کودکی مضطرب و حساس در برابر والدینی سختگیر غیر از تجربه و واکنش کودک آرام و انعطاف پذیر است؛ لحن تندی که کودک حساس را از کوره درمی برد و اشکش را در می آورد، ممکن است اصلاً مورد توجه خواهرش قرار نگیرد. کودک برونگرا به افراد و وقایع پیرامون خود توجه می کند، در حالی که برادر درونگرایش حتی نیم نگاهی هم به آنها نخواهد کرد. کودک هر چه باهوشتر باشد از توجه دیگران بیشتر سود می برد، چون نیازهایش را بهتر می تواند بیان کند. به عبارت دیگر هر کودک بر اساس شخصیت خود محیط روان شناختی درون ذهنی خاصی را از محیط عینی خود برمی گزیند و این محیط درون ذهنی است که رشد آتی شخصیت را رقم می زند. حتی اگر والدین محیطهایی کاملاً یکسان برای فرزندان خود فراهم کنند- که تازه همین هم معمول نیست- معلوم نیست که محیط روانی آنها نیز الزاماً یکی باشد. تعامل انفعالی تا آخر عمر وجود دارد. کسی که عملی آسیب رسان را نتیجۀ خصومتی عمدی می بیند، آن را به گونه ای کاملاً متفاوت از کسی تفسیر خواهد کرد و به آن واکنش نشان خواهد داد که آن را نتیجۀ یک بی مبالاتی غیر عمد می داند. (اتکینسون88، ترجمة رفیعی، 1385)
انسان در زندگی روزمره در تماس با اشیاء، قوانین، آیین ها، اصول، افراد و غیره برداشتهایی از آنها می کند. غالباً از چیزهایی که در اطرافمان هست، برداشت های یکسان (از نظر کمیت و کیفیت) نداریم. این برداشت ها تصورند. بدین سان تصوری که از این چیزها برایمان حاصل می شود، از شخصی به شخص دیگر تغییر می یابد. عوامل تغییر نیز گوناگون بوده، فردی، اجتماعی، اقتصادی، فرهنگی و کاهی نهادی اند. بنابر این چیزی که انسان برداشت می کند، تصویر ساده نیست؛ تصور است؛ برداشت یا تصور از یک چیز خاص، از فردی به فرد دیگر تفاوت دارد؛ چون فاعل ها یکسان نیستند؛ یعنی افکار و فرهنگ انسان ها یکسان نیست. بدینسان قاعدتاً تصور یک چیز از یک طبقه به طبقۀ دیگر نیز متفاوت است. (منادی، 1384)
بر اساس پژوهش سلیمی (1376) نگرش نوجوانان دارای اختلال رفتاری نسبت به خانواده منفی تر می باشد و نگرش پسران دارای مشکلات رفتاری در مقایسه با دختران دارای مشکلات رفتاری نسبت به خانواده هایشان منفی تر است.
گروهی از مطالعات نشان داده‏اند که‏ نگرش افراد با پاسخ‏های شناختی وعاطفی آنها مطابقت دارد.گروهی نیز به‏ این نتیجه رسیده‏اند که اگر چه پاسخ‏های‏ عاطفی بیشتر با نگرش به سیاست‏های‏ اجتماعی و گروه‏های اجتماعی

پایان نامه
Previous Entries پایان نامه با کلید واژگان فرزند پروری، پرخاشگری، ارتباط مؤثر، عملکرد خانواده Next Entries پایان نامه با کلید واژگان کارشناسی ارشد، استقلال طلبی، جمع آوری اطلاعات، بحران هویت