پایان نامه با کلید واژگان صنایع دستی، آمریکای لاتین، تصویر سازی

دانلود پایان نامه ارشد

نامناسب ساخته و نظریه پردازان را بر آن داشت که تا اصطلاح گسترده و هماهنگ تر هنر الیاف(Fiber art) و هنرمند آن مطرح گردید و همچنان هم در کل دنیا در حال اجرا ااست.
3 الیاف:
مهمترین موضوع قابل بررسی در پژوهش فوق بحث الیاف است و جهت پاسخ گویی به فرضیات آن به تعریف و معرفی الیاف می پردازیم. «الیاف جمع‌ کلمه ليف يا رشته است و مجموعه‌اى از ملکول‌هاى زنجيره‌اى خطى و طويل است، که تا حدود زيادى به موازات يکديگر در محور طولى ليف قرار دارند. الياف بطور کلى به دو دسته طبيعى و مصنوعى رده‌بندى مى‌شوند الياف طبيعى خود مى‌تواند به‌صورت الياف گياهي، حيوانى و معدنى باشد و الياف مصنوعى مى‌توانند مصنوعى يا نيمه‌مصنوعى باشند.
2-3 هنر الیاف((Fiber art:
به کلیه هنرهایی که با انواع روش ها و تکنیک های مختلف (تک عنصری، چند عنصری) و رویکردهای متفاوت و دیدگاه های جدید توسط انسان به وسیله ی الیاف(طبیعی،مصنوعی) تولید می شود.
هنر الیاف به دو قسمت تقسیم می شود :
هنر کاربردی ـ هنرتجسمی
در بخش کاربردی به دو قسمت دستی و صنعتی و در بخش تجسمی هم به دو قسمت دستی و صنعتی تقسیم می شود.
2-3-1 هنر کاربردی :(applied art)
«مقارن با انقلاب صنعتی و شکل گیری موزه ها و نگارخانه های هنری و ایجاد مدارس طراحی و … تعریف جدیدی از این هنر ارائه شد و به دلیل سود و منافعی که در رقابت صنعتی وجود داشت، هنر را از فرآیند تولید ماشینی جدا کرده و کاربرد آن را در فرآورده های صنعتی پیش برد اما تعریف آن دوباره تغییر و امروزه، اعتقاد بر این است که طرح خوب در هنرهای سودمند یا صنعتی آن طرحی است که توجه کارکرد مناسب و انطباق با مواد و اسلوب های ساخت را با اجرای خوب و ظاهر خوشایند در آمیزد.»(پاکباز،1379)
پس به کلیه هنرهایی که با کاربردی مناسب تولید و با اجرایی دقیق و درست، با تکیه برمواد و روش های صحیح ساخت به منصه ی ظهور برسد.
2-3-1-1 هنرکاربردی دستی:
قالی– گلیم – گلیمچه – جاجیم – گبه بافی– ورنی بافی(شیرکی پیچ، سوماک)– مفرش–روکرسی– چنته و نمکدان– ننوبافی– قلیاندان – جل شتر – ماشته بافی – مسند– زیلو – نمد مالی– قلاب بافی– میل بافی(دو میل بافی، چند میل بافی) – دانتل بافی – تابلوهای تصویری– چاپ های باتیک، کلاغه ای – پارچه های قلمکار – چهل تیکه– پارچه بافی– زری بافی– مخمل بافی–ترمه بافی– نواربافی– کارت بافی – مکرمه بافی – پوشاک – انواع رودوزی ها و سوزندوزی ها–مبلمان و تزیینات منزل– آباژور– پرده–کوسن– رومیزی – عروسک سازی
• قالی(carpet):
از جمله بافته های داری و غالباً یک رو و پرزدار که با گره فارسی و یا گره ترکی بافته می شود.

تصویر56-قالی(کیان،1381)

• گلیم(kilim):
به 2روش پود پیچی و پود گذاری صورت می گیرد، تنها در شکل گذراندن پودها از لابه لای چله ها (تارها) متفاوت هستند. از ویژگی های نقش پردازی در انواع گلیم آن است که این کار با استفاده از پود های رنگین انجام می شود و پس از تراکم پودها بر اثر کوبیدن با دفتین، چله ها از پشت و روی گلیم دیده نمی شوند.

تصویر 57- گلیم به روش پود پیچی (همان منبع)

تصویر58- گلیم به روش پودگذاری(همان منبع)

یکی از اتواع گلیم های یک رو درنزد عشایر گلیم سوزنی یا ورنی یا سوماک می باشد، که عشایر اردبیل آن را می بافند که به دست بافته‌ی یک رو که به روش پود پیچی، با نقوش ذهنی باف و شکسته بافته می شود.

تصوير 59- گلیم ورنی
• جاجیم بافی:
به گروهی از دست بافته های دستگاهی و تار نما و حدودا با عرض 30 تا 50 سانتی متر می گویند.«یکی از صنایع دستی تزیینی- کاربُردی ایران ” جاجیم بافی” نام دارد. جاجيم، دست بافته اي است تار نما كه معمولاً داراي طرح هاي راه راه، لوزي و الوان زيبايي بوده که در قديم روي كرسي مي انداخته اند. از آن جا كه در گذشته براي پيچيدن رختخواب و به اصطلاح (جا) از اين دست بافته استفاده مي كرده اند و به آن ”جاي جمع“ مي گفته اند كه به مرور زمان و براي راحتي تلفظ به آن جاجيم اطلاق گردیده است. پود را بدان علت كه ديده نمي شود از نخ پنبه اي خاكستري انتخاب مي كنند. در ميان دست بافت هاي روستايي، جاجيم از اهميت بيشتري برخوردار است و كاربُردهايي نظير زيرانداز، پشتي، سجاده، رختخواب پيچ، مَفرش، پتو، رويه كرسي و … دارد.»(جاجیم بافی،1391)

تصویر60- جاجیم(جاجیم بافی،1391)
• گبه(ghabe) :
در گبه بر اساس نقشه مورد نظر یا به صورت ذهنی (که در ابتدا به صورت ذهنی بافته می شده است) رشته های پشمی یا ابریشمی را با استفاده از دست یا قلاب بر تارها گره زده و اضافه ی آن را می برند.و بعد از آن مرحله پود کشی صورت می گیرد.

تصویر61 – گبه دستباف(کیان،1381)
• زیلو (zilo):
«از جمله بافته های دستگاهی تخت، بدون پرز، منقوش و بدون گره که با گذراندن تار و پودهای پنبه ای از لابه‌لای یکدیگر که به عنوان زیر انداز بافته می شود.»(کیان،1381،: 118)

تصویر62 –زیلو(همان منبع)

• نمد مالی :
«انواع فرآورده هایی که با تراکم فشرده توده های پشم و کرک در شرایط فنی مناسب از طریق ورزدادن تهیه می شود.»(حسینی،1387،:21)و یا به عبارتی از در هم پیچاندن نامنظم الیاف حلاجی شده ی پشمی در رنگ های گوناگون به صورت ساده و نقش دار و متراکم و یکپارچه کردن آن ها به کمک ضربه های دست و پا را گویند.

تصوير 63- نمد، شهلا حسینی
• بافتنی های سنتی یا میل بافی (Traditional cloth weaving):
دومیل بافی، پنج میل بافی(عروسک های بافتنی)، قلاب بافی:
یکی از صنایع دستی ایران« بافتنی های سنتی» که به طور عمده توسط بانوان انجام می گیرد. این هنر، به وسیله میل بافتنی (دو میل، پنج میل و یا قلاب) انجام می گیرد و فرآورده هایی از قبیل جوراب، شال گردن، بلوز، کلاه و … را شامل می گردد. برخی از انواع بافتی های سنتی ایران تزیینی است، مانند عروسک های بافتنی که در شهر ماسوله بافته می شود. (کیان،1381)
• دانتل بافی :
تاریخچه دانتل به نقل از لی‌لا ثمری:
«جایگاه دانتل بافی به روشنی مشخص نیست اما در قرن 15 م، اسناد به دست آمده مربوط به شهر ونیز در ایتالیا است خانواده معروف مدیچی در داد و ستدهای تجاری خود آن را وارد فرانسه کردند، با ورود دانتل بافی به فرانسه تغییراتی در شیوه کار ایجاد شد، انواع گره ها: گره مقطع، گره کوتاه و… ابداع شد. با جابجایی ها و داد وستدها تنوع زیادی در شیوه کار و گره های جدید ایجاد می شود. در حالیکه این هنر محدود به سوزن نبود ولی با سوزن کار می کردند، سوزن ها به آرامی جای خود را به قرقره ها دادند. در فرانسه شهر پویی مرکز دانتل بافی است، که هنرمندان زیادی را در خود جا داده است. سیر تحول دانتل 3 قرن طول کشید در زمان هنری سوم به اوج خود رسید. در واقع حمایت دربار باعث ایجاد تحول و پیشرفت در دانتل بافی گردید.همه جا حضور دانتل دیده می شد روی لباس ، روی مبل ها حتی درشکه ها و …
در زمان هنری چهارم به دلیل استفاده بی رویه از دانتل استفاده آن محدود تر شد و در زمان لویی سیزدهم در سال 1629 م به عنوان تزیین لباس دوباره بازار آن رونق گرفت و در شهر پویی فرانسه کارگاه هایی برپا شد. حمایت از این هنر تا دوره ناپلئون ادامه داشت و در قرن 19م به اسپانیا و آمریکای لاتین صادر گردید و در ایتالیا و اتریش و انگلستان زیر نظر استادکاران خانم، کار انجام می گرفت ولی دشمنی سرسخت دانتل بافی را تهدید می‌کرد ماشین های تور بافی. برای حفظ آن قوانینی را اتخاذ می کردند تا بتوانند با آن رقابت کنند برای ترویج آن سعی شد آموزش به کودکان در سطح وسیعی صورت گرفت که موفقیت آمیز بود .
به نقل از خانم ثمری: همزمان در ایران در زمان صفویه جنگ هایی که صورت گرفت باعث کوچانده شدن خیل وسیعی از مهاجرین شدند و ارامنه از این قاعده مستثنی نبودند، آنها هنر خود را با خود به ایران آوردند در لابه لای قلاب بافی خود، دانتل بافی داشتند که با گره کار کرده اند.(تصویر64)

تصویر 64- دانتل بافی(تاپیستری،:145)
قبلاً در شهر پویی از کنف به عنوان الیاف اصلی استفاده می شد ولی به مرور زمان از ابریشم – نخ(پنبه)- الیاف گلابتون- پشم استفاده می شود. به وسیله ی یک سری قرقره دور سوزن ها روی بالشتک گره های مختلفی می زنند و این کار طبق نقشه ی مذکور ادامه دارد تا به پایان می رسد. امروزه معروف ترین دانتل های دنیا در شهر پویی فرانسه بافته می شود.
• تابلو تصویری در ایران:
در دوره ی اسلامی تصویر سازی انسان و جانوربه دلیل خشکاندن ریشه های بت پرستی در ادوار گذشته ممنوع بود ولی رفته رفته روحیه خلاق و متفکر هنرمندان این سنت را شکست و «همانور که گفته شد در دوره ی صفویه دوباره در همه ی زمینه های هنری بجز قالی که به عنوان زیرانداز در مساجد و منازل استفاده می شد شاهد بروز و ظهور تصاویر انسانی و جانوری با موضوعاتی تصویری هستیم که در ابعاد کوچک و کاربردی، برروی منسوجات، پرده های تعزیه با تکنیک قلمکار و یا نقاشی روی پارچه و … هستیم.»(تناولی،1368)

تصویر 65- قالیچه شیری ، قشقایی، اواسط قرن 14 ه.ق(تناولی ،1368،:110)
حضرت علی درمیان امام حسن(ع)و…، قالیچه تصویری، قم، اواسط قرن 14 ه.ق(همان منبع،:79)

• پارچه های قلمکار:
به دو شیوه اجرا می شود:
نقاشی، چاپ
«یکی از روش های رنگ گذاری در انواع چاپ ها روش مستقیم است که در چاپ قلمکار اجرا می شود در گذشته با استفاده از قلمو، رنگ های معدنی و رنگ های گیاهی روی پارچه را نقاشی می کردند ولی به تدریج آن روش جای خود را به قالب های چوبی حکاکی شده داد که برای تزیین پارچه های کتانی، پنبه ای، ابریشم و کرباس به همراه رنگ های فوق استفاده می شود.(کیان،1381)

تصویر 66- قلمکار(کیان،1381)
نقاشی باتیک(Batic) :
زهرا تقدس نژاد به عنوان یکی از کارشناسان باتیک تعریفی جامه راجع به آن داده است : «یکی دیگر از روش های نقش اندازی بر روی پارچه نقاشی است که توسط مواد مقاوم با قلمو انجام می گیرد به گونه ای که خطوط طرح با ماده مقاوم توسط قلمو قلم‌گیری می شود، این مواد مقاوم باعث می شود که طرح دارای مرزبندی می شود این مواد باعث می شود رنگ از قسمتی به قسمت دیگر منتقل نشود و بعد از این که کار قلم گیری شد طرح به شیوه های مختلف آب رنگی، تخت و …. رنگ آمیزی می شود و در نهایت ماده ی مقاوم از روی پارچه برداشته می شود و پارچه شسته می شود، به این روش بدون مهر هم می گویند.

تصویر67- نقاشی باتیک(همان منبع)
چاپ کلاقه ای:
این روش، یکی از نمونه های چاپ باسمه ای است در این روش چاپ برعکس بقیه‌ی چاپ ها، رنگ توسط قالب روی پارچه منتقل نمی‌شود بلکه ماده مقاوم توسط قالب روی پارچه منتقل می‌شود و رنگ زمینه پارچه را حفظ می کند و پارچه رنگرزی می شود. به همین علت برای نگه داری هر رنگ یک بار چاپ روی پارچه صورت گرفته و پارچه رنگرزی می شود (به تعداد رنگ چاپ و رنگرزی می شود) رنگرزی به صورت سرد انجام می‌گیرد. (کیان،1381)

تصوير 68- چاپ کلاقه ای(همان منبع)

تصوير 69- نمونه نقاشی و چاپ(همان منبع)
• چهل تیکه(Quilting):
«یکی از صنایع دستی ایران وجهان چهل تکه دوزی است. در چهل تکه‌دوزی قطعات رنگارنگ پارچه در اندازه‌های مختلف به یکدیگر دوخته می شوند، از آنجا که تکه‌های بسیار زیاد پارچه در کنار هم قرار می گیرند به آن چهل تکه می گویند. بر دو نوع است: 1 – کاربردی: در درست کردن وسایلی نظیر لحاف روتختی، کوسن، پرده و … است .جاذبه یک اثر چهل تکه در رنگارنگی و تنوعی است که در پارچه ها بکار رفته است.هر کدام از پارچه ها و قطعات می توانند حرفی برای گفتن داشته باشند، هر قطعه مراحلی طی کرده تا در نهایت در کنار قطعات دیگر بصورت یک چهل تکه بتواند نیازهای مختلفی را تأمین کند. پیشترها در تکه دوزی قطعات به صورت نامنظم در کنار هم قرار می گرفت و فقط با دست انجام میشد اما اکنون با تکنیک های بسیار ساده ای میتوان به وسیله

پایان نامه
Previous Entries پایان نامه با کلید واژگان صنایع دستی، قرون وسطی، زیبایی شناختی Next Entries پایان نامه با کلید واژگان طراحان ایرانی، نظریه پردازی، نقش برجسته