پایان نامه با کلید واژگان سیره نبوی، عقد ازدواج، زنان مسلمان

دانلود پایان نامه ارشد

کسانیکه معتقد بر عدم دخالت زنان سلف در سیاست هستند، مخالف عصر پیامبر(ص) و خلفای راشدین است249.
بنابراین، آیه تبرج حکمی است که در ظاهر درباره زنان رسول الله نازل گشت ولی به دلیل داشتن تبعات نیکو برای تمامی زنان مسلمان قابل توجه و اجراست، زیرا هیچ چیزی مانند منزل زنان را از خطرات بیماردلان، مصون نمیدارد. همچنین این آیه دلالت بر زندانی نمودن بانوان در منزلشان، ندارد، همانطور که حضرت علی(ع) نیز در فرمایشاتشان به امام حسن(ع) به این نکته اشاره نمودهاند که، به آن خواهیم پرداخت.
در اسلام هر گونه ارتباط نامشروع با بیگانه حرام تلقی شده است، و قرآن زنان و مردان مؤمن را سفارش نموده است که حتی از نگاههای حرام بپرهیزند. « وَقُل لِلمُؤمِنینَ یَغضُضنَ مِن اَبصارِهِنَّ وَ یَحفِظنَ فُروجَهُنَّ» 250 به زنان با ایمان بگو چشمهای خود را فرو گیرند و دامن خود را حفظ نمایند. علاوه بر اینکه اسلام به کنترل نگاه دستور اکید داده است، از سخن گفتن و ارتباط کلامی به گونهای که سبب تحریک و وسوسه بیماردلان شود نیز، منع نموده است.

2-2زنان در سیره نبوی
2-2-1 سیره پیامبر در شخصیت بخشیدن به زنان
رسول اکرم(ص) به مدد راهنمائیهای خداوند و قلب رئوف خویش، همواره و در تمام دوران حیاتشان، نسبت به تمامی مردم و علی الخصوص زنان و کودکان که قشری آسیب پذیر در آن جامعه و جامعه جاهلیت بودند، احترام خاصی قائل بودند. ایشان در هر فرصتی مردان را تشویق به پاسداشت حقوق و ارج نهادن بر زنان و دخترانشان می نمود. خود حضرت هم علاوه بر این تشویق زبانی و گفتاری، با استفاده از اعمال و کردار خویش، مسلمین را به این مهم تشویق می نمود، تا این بزرگداشت زنان با روح خشن اعراب عجین گشته و زنان نیز از حداقل حقوق انسانی و شهروندی خویش بهره مند گردند. در روایتی که از أبو عبيدة از سَلَّامٍ أَبِي المنذرِ ازْ ثابِت از أَنَسٍ از پیامبر(ص) رسیده، فرموده اند: «حُبِّبَ إِلَيَّ مِنْ الدُّنْيَا النِّسَاءُ وَالطِّيبُ وَجُعِلَ قُرَّةُ عَيْنِي فِي الصَّلَاةِ»
«از دنیای شما سه چیز را دوست دارم، زن، عطر و نماز، که نور چشم من است.»251
همچنین رسول اکرم(ص) بارها به اصحابشان می فرمودند: «ألا خَیرُکُم خَیرُکُم لِنِسائِهِ وَ أنَا خَیرُکُم لِنِسائی.»252
«آگاه باشید بهترین شما کسانی هستند که با زنها نیکو رفتار باشند، و من برای زنهایم بهترین شما هستم.»
همچنین ایشان، در حدیث دیگری فرمودند: «ما اکرَمَ الِنساءَ الّا الکَریم وَ ما أهانَهُنَّ إلّا اللَّئیم»
انسان با شخصیت، زنش را گرامی می دارد، ولی آدم پست آنرا بی مقدار می داند.253
بنابراین هرگز مردی حق ندارد با همسرش رابطهای مستبدانه و حاکمانه داشته باشد، و معاشرتی نیکو و اکرام همسر از خصوصیات مرد مؤمن است. پس هرگاه مردی زنش را خوار سازد، از جرگه نیکمردان خارج گشته است و با اخلاق اسلامی هیچ گونه سازش و سنخیتی ندارد.
« الخطبة النبويّة(صلى الله عليه وآله) قال: ومن كانت له امرأة تؤذيه، لم يقبل الله صلاتها ولا حسنة من عملها حتّى تعينه وترضيه، وإن صامت الدهر وقامت وأعتقت الرقاب، وأنفقت الأموال في سبيل الله، وكانت أوّل من يرد النار . »254
پیامبر اسلام در خطبهای چنین فرمودند: « کسیکه دارای همسری است و به آزار وی بپردازد نماز و سایر اعمال حسنه وی مورد قبول خداوند نخواهد بود تا اینکه به کسب رضایت همسرش بپردازد. و اگرچه روزه بدارد ونماز بخواند و بنده ای را آزاد نماید و مالش را در راه خداوند انفاق کند اولین کسی خواهد بود که به آتش انداخته می شود.
همچنین پیامبر اسلام فرمودند: «إتَّقوا الله فِي الضَعيفَين: النِّساء وَاليَتيم »255
درمورد دو گروه از ضعیفان، زنان و یتیمان، تقوای خدا را پیشه کنید.

2-2-2گرامی داشتن زنان در سیره نبوی
رسول الله(ص) در احادیث زیادی به گرامیداشت بانوان امر نموده است. در صحیحین از «ابی هریره» روایت شده است که پیامبر فرمودند: « استَوصَوا بِالنِساءِ خَیراً»
شما را به نیکی نمودن نسبت به زنان وصیت میکنم.
همچنین حاکم از ابن عباس نقل نموده است که «ما اکرَمَ النّساء الا کَریمَ وَ ما أَهانَ الّا لَئیم.»
انسان با شخصیت، زنش را گرامی می دارد، ولی آدم پست آنرا بی مقدار می داند.256
همچنین عایشه از پیامبر روایت نموده است: «مَن ابتَلی مِن هذِهِ البَناتَ بِِشَیءٍٍفَأحسَنَ إلَیهِنَّ کُنَّ َلهُ سِتراً مِن النّارِِِ»257
کسیکه به وسیله دختران آزموده گردد باید به آنان نیکی نماید، چرا که نیکی کردن به آنان موجب حفظ آنان از آتش جهنم است.

2-2-3صدا زدن دختران با نامشان توسط پیامبر(ص)
اعراب جاهلي هر چیزی که مربوط به دختران بود را زشت و ناپسند میدانستند، حتی صدا زدن دختران با نامهایشان را عملی نکوهیده میشمردند؛ اما زمانیکه آیه « و انذر عشیرتک الأقربین ..» نازل گشت، پیامبر به بالای کوه صفا رفتند و به با صدای بلند فرمودند: «… ای صفیه عمه رسول الله و ای فاطمه دختر رسول الله جانهایتان را با خدا معامله کنید.»258 پس در دوران اسلامی زنان دارای جایگاه رفیعی شدند تا جائیکه فرستاده خداوند علاوه بر دعوت مردان به سوی خدای یکتا زنان را نیز دعوت نمود.

2-2-4 کمک به اهل منزل در سیره نبوی
از جمله علائم خوش رفتاری حضرت محمد(ص) با همسرانشان، این بود که در محیط خانه کار میکرد، لباس و کفش خویش را میدوخت، شیر گوسفند و شتر را میدوشید و در گرفتاریهای خانوادگی آنان را یاری مینمود. گاهی که خدمتکار خانه خسته میشد، پیامبر شخصاً، گندم و جو را دستاس مینمود.259
احترامی که پیامبر(ص) برای زنان قائل بود در نوع خویش مثال زدنی است. به عنوان نمونه هرگاه ایشان به منزل دختر خویش میآمد، که دستان دختر خویش را میبوسید. این روایت به همین موضوع اشاره دارد «رحب بها و تام الیها و مأخذ بیدها»؛ پیامبر به دختر ویش خوش آمد می گفت، به احترام ایشان از خویش برمیخیزید و دستان دخترش را میبوسید. این عمل پیامبر حاکی از احترام فوق العادهای بود، که برای دختران و زنان داشتند. ایشان میفرمودند: اگر پدری برای فرزندان خویش چیزی خریداری نمود، بایستی در ابتدا سهمیه دختران خود را به آنان بدهد، زیرا خاطر آنان لطیف تر است.

2-2-5مقام مادر درسیره نبوی
در دین اسلام، مادر برتر از پدر است. خداوند فرزند را مجبور به اطاعت و احترام مادر نمود، و بهشت را که پسران خواستار آنند، زیر پای مادران قرار داد. منظور از اینکه بهشت زیر پای مادران است این است که، یکی از عوامل ورود به بهشت اطاعت مادر است، و چون هر مردی فرزند زنی است، با این مزیت که به مادر داد او را برتر از پدر قرار داد. در حقوق و مزایا او را با مرد برابر کرد.« .. مَثَل الَّذی عَلَیهِنَّ بِالمَعروف..»260 در مکتب اسلام نیکی به مادر افضل از نیکی به پدر است، چنانچه از رسول گرامی اسلام (ص) رسیده است:
« إذا کُنتُ فی الصَّلاة ِالتطوّع فَإن دَعاکَ والِدِکَ فَلاتَقطَعَها وَ إن دَعَتکَ والِدتک فإقطَعَها»261
«اگر مشغول نماز مستحبی هستی، پدرت تو را خواند نماز را قطع نکن و اگر مادرت تو را صدا زد نماز را قطع نما. سرّ ترجیح مادر بر پدر در تحمل رنجهای فراوان مادر تعبیر شده است.»
پیامبراکرم(ص) فرمودند:إنَّ الله یوصیکم بالنساء خیراً فإنهنَّ امهاتکم و بناتکم و خالاتکم.» 262خداوند درباره زنان به نیکی سفارش می کند، زیرا زنها مادران و دختران و خاله های شما هستند.

2-2-6رضایت دختران در امر ازدواج در سیره نبوی
اسلام در امر ازدواج ولیّ دختر را ملزم نموده است که نظر دخترش را در خصوص ازدواج جویا شود و در غیر رضایت دختر عقد ازدواج باطل است و دختر حق فسخ و بطلان عقد ازدواج را دارد. در این باره احادیثی به این شرح از پیامبر رسیده است؛ از «ابن عباس» چنین آورده: «لا تنکح حتی تستأمر ، و لا البکر حتی تستأذن. قالوا: یا رسول الله، کیف إذنها؟ قال: أن تسکت.263
«دختران مجرد را نمیتوان به عقد ازدواج درآورد مگر اینکه رضایتشان جلب شود و پرسیدند یا رسول الله علامت رضایتشان به ازدواج چگونه است؟ ایشان فرمودند: علامت رضایتشان سکوتشان است.»

2-2-7محبّت به زنان در سیره بانوان
پیامبر حتی پس از مرگ خدیجه با دوستان، خانواده و عشیره خدیجه با احترام رفتار می نمود. از عایشه منقول است که من نسبت به هیچکدام از همسران پیامبر حسادت نمی کردم مگر خدیجه، در حالیکه اصلا وی را ملاقات ننموده بودم. به طور مثال هرگاه پیامبر گوسفندی را سر می برید مقداری را برای دوستان خدیجه می فرستاد و من از اینهمه محبت پیامبر نسبت به خدیجه ناراحت می شدم.264
ورواه الصدوق بإسناده عن أبان، عن ابن أبي عمير، …عن أبي عبد الله ( عليه السلام ) قال: قال رسول الله (ص) جعل قرة عيني في الصلاة ، ولذّتي في النساء .265
صدوق با سند صحیح از أبان از أبی عمیر از ..از أبی عبدالله(ص) از رسول الله(ص) روایت نمودند که ایشان فرمودند: نور چشم من در نماز، و لذت من در زنان است.
عن ابی هریره عن رسول الله: قال: قال رسول الله: « اکمل المومنین ایمانا أحسنهم خلقا و خیارکم، خیارکم لنسائهم.»266
از ابی هریره از رسول الله(ص) روایت شده است که ایشان فرمودند: هرچه ایمان مومن کاملتر شود، اخلاقش نیکوتر میگردد و بهترین شما، بهترین بر ای خانوادهاش است.» یعنی کسیکه در منزل با خانواده اش خوش اخلاق و خوش رفتار تر باشد نسبت به کسیکه با خانوادهاش بدرفتار است بسیار بهتر است.
مسلم در صحیح خویش از جابر بن عبدالله از پیامبر نقل نموده است که پیامبر در «حجّة الوداع» فرمودند: «و ِاتَّقُوا الله فِی الِنساء، فإنهُنَّ عَوانَ عِندَکُم »267
پیامبر در حجة الوداع فرمودند: درباره زنان تقوای خدا را پیشه کنید زیرا زنان مانند اسیرانی در نزد شما هستند.

2-2-8توجه پیامبر(ص) به تعلیم و تعلم زنان
«حفصه» دختر «عمر بن خطاب» قبل از اینکه به ازدواج پیامبر درآید، از «شفاء عدَویه» کتابت را میآموخت، که پس از ازدواجش با پیامبر، به دستور ایشان باز هم «شفاء عَدَویه» به آموختن کتابت به «حفصه»، ادامه داد.268س
با توجه به این روایت، میتوان به این نکته پی برد که؛ پیامبر نسبت به تعلیم و تعلم زنان، بسیار اهمیت میدادند و همچنان که کسب علم را برای مردان یک فضیلت میدانستند، برای زنان نیز قائل به این فضیلت بودند.
عن ابی برده قال: قال رسول الله: «أیما رَجُل کانَت عِندَه ولیده – أی جاریه- فَعلَّمَها فَأحسَنَ تَعلیمُها و أدَبها فأحسَنَ تَأدیبِها، ثمّ اعتَقَها وَ تَزّوَجَها فَلَه أجران.»269
از رسول الله روایت شده است که اگر مردی که دارای کنیز است و به تعلم و تربیت وی مبادرت ورزد و سپس وی را آزاد نماید و با او ازدواج کند، دو ثواب نوشته میگردد. با دقت در این روایت مشخص میگردد که پیامبر اسلام به مسئله تعلیم و تربیت زنان بسیار اهمیت میدادند به گونهای که ثواب تعلیم و تربیت زنان در نزد ایشان مانند آزاد نمودن برده بود.

2-2-9 تساوی بودن زنان و مردان در ملاقات با پیامبر
پیامبر در دوران حیاتشان اوقاتی را جهت ارشاد و تعلیم بانوان قرار داده و به سوالات آنان پاسخ می گفتند. «بخاری» و دیگر مفسرین از «أبی سعید الخدری» روایت نموده اند که عدّهای از زنان به پیامبر عرض کردند: «تمام اوقات شما به مردان اختصاص دارد، وقتی هم به بانوان اختصاص دهید.» ایشان نیز روزی جهت ارشاد زنان اختصاص دادند، که در آن روز زنان جمع میگشتند و هرآنچه را خداوند به پیامبرش آموخته بود،از ایشان میآموختند. همچنین زنان پیامبر منزلشان را به مدرسه تبدیل کرده بودند و به زنان مسلمانان کتاب خدا و سنّت پیامبر(ص) را آموزش میدادند، به همین دلیل روایات کثیری را مشاهده میکنیم، که از بانوان منقول است. بنا به دلایلی عایشه در این مسأله از دیگر زنان پیامبر، بهره بیشتری برده است، به طوریکه بسیاری از صحابه جهت رفع

پایان نامه
Previous Entries پایان نامه با کلید واژگان حقوق مالی، عقد ازدواج، عصر جاهلی Next Entries پایان نامه با کلید واژگان تعدد زوجات، نماز جماعت، نهج البلاغه