پایان نامه با کلید واژگان سقط جنین، عقب ماندگی، سلامت روانی، سلامت روان

دانلود پایان نامه ارشد

بطن امّه »66
بدبخت کسی است که در رحم مادر گرفتار شقاوت باشد و خوشبخت کسی است که در رحم مادر سعادتمند باشدسعادت ها و شقاوت ها ، خوشبختی ها و بدبختی ها که در شکم مادر نصیب فرزند می شود بعضی از آنان به صورت سرنوشت قطعی و اجتناب ناپذیر است و تا پایان عمر با فرزندان خواهد بود مانند نابینایی و ناشنوایی مادرزاد ، عقب ماندگی های ذهنی و معلولیت های جسمی و روانی و … که در این موراد شرایط رحم علت تامه می باشد . ولی بعضی از بدبختی ها و خوشبختی ها جسمی و روانی است که رحم مادر زمینه مساعد و قابلیت برای فرزند ایجاد می شود و در واقع شرایط رحم علت معّدهآن ها است در این قبیل موارد سعادت و شقاوت رحم مادر سرنوشت قطعی نیست بلکه ملاک بقاء و محو آن صفات پسندیده یا ناپسند عوامل تربیتی و شرایط محیط مساعد یا نامساعد است .
موید این سخن روایتی از امام پنجم امام محمد باقر (علیه السلام) است که قابلیت تغییر بعضی از صفات موروثی را در رحم با کلمه بداء بیان فرموده است و اینچنین می فرماید :
« ثم یوحی اله تعالی الی الملکین اکتب علیه قضایی و قدری و نافذ امری و اشترطا الی البداء فیما تکتبان فیقولان یا ربّ ما نکتب ؟فیوحی الیه عزوجل الیها ان ارفعا رؤسکما الی رأی امه خیرفعان فاذا اللّوح یقرع الی جبهه امّه فینظران فیه فیجدان فی اللّوح صورته و رؤیته و اجله و میثاقه شقیّا او سعیدا و جمیع شأنه فیکتبان جمیع ما فی اللّوح و یشترطان البداء فیما یکتبان »67
خداوند به دو فرشته مامور ساختمان کودک در رحم مادر وحی می کند قضا و قدر و فرمان نافذ مرا درباره طفل ثبت نمایید و برای من شرط بداع قرار دهید . یعنی صفاتی را که ثبت می کنید به طور سرنوشت قطعی نیست بلکه در شرایط مخصوص قابل تغییر است . فرشتگان می گویند چه بنویسیم ؟ خداوند وحی می کند سر بردارید و پیشانی مادر را ببینید ، در پیشانی مادر لوحی مشاهده می کنید که صورت و قیافه و عمر و عهد وپیمانی معنوی و سعادت و شقاوت و تمام شئون زندگی طفل در آن نوشته شده است . فرشتگان آنچه در لوح ثبت است می نویسند و قابلیت تغییر را در آن قید می کنند.
در این حدیث دو نکته جالب قابل توجه است،
آن که لوح در بازو یا سینه مادر نیست بلکه در پیشانی مادر است . پیشانی در عین اینکه از نظر جسمی یکی از اعضاء بدن است می تواند کنایه از دستگاه معنوی و افکار مغز مادر باشد . بنابراین مجموعه نوشته های تکوینی جسم و فکر مادر زمینه ساختمان فرزند است.
«اینکه کلمه بداء در امر خداوند آمده و فرشتگان نیز لوح را با شرط بداء ثبت می کنند و این در کمال صراحت دلالت می کند به این که تمام صفات موروثی شکم مادر سرنوشت قطعی و حتمی نیست و عواملی من جمله محیط و تربیت می تواند آن ها را تغییر دهد.»68
اگر همه وراثت ها قطعی و غیر قابل تغییر باشد، اگر تمام صفات ناپسند و خلقیات بد پدران و مادران نیز مثل رنگ چشم و پوست و یا اختلالات روانی و عقب ماندگی ذهنی قطعی و حتمی غیر قابل تخلف فرزندان باشد . قیام انبیاء الهی و تعلیم مقدسات آسمانی آنان زائد و بی معنی است و کلیه سازمان های تربیتی و اصلاحات اخلاقی جوامع بشری بی فایده و لغو خواهد بود.
عادات تربیتی و تمرینات پی گیر ورزش به اندازه ای قوی و نیرومند است که می تواند بر شرنوشت های موروثی غلبه کند و وضع تازه ای را به وجود آورد.
حضرت علی (علیه السلام) می فرمایند:
« العاده طبع ثان »عادت برای مردم معتاد خود طبیعت دومی است که پدید آمده است.
ممکن است این سوال به ذهن برسد که چرا روایت سعادت و شقاوت کودک را به مادر نسبت داده اند و از پدر نامی به میان نیامده است؟
«شاید بتوان اینگونه جواب داد که ، به علت نزدیکی روحی و جسمی کودک در دوران جنینی با مادر تمام حالات روحی و روانی مادر در جنین اثر می گذارد . جنین در ایام طولانی حمل ، به خاطر ارتباط خون و غذایی که از طریق بند ناف با مادر دارد از تمام مسائلی که روی جسم و روح مادر اثر می گذارد ، متأثر می شود و در این مدت پدر هیچ نقشی را ایفا نمی کند.»69
«نکته دیگر این که اگرچه پدر و مادر هر دو در تکوین و ایجاد سلول اولیه جنین به طور یکسان سهیم هستند ولی چون نقش پدر بعد از اتمام عمل لقاح عملا تمام می شود لذا روایت نقش اصلی را به مادر داده است و آن هم به این دلیل که تنها مادر است که به آن ذره کوچک رشد می دهد و در محیط رحم ، جنین را به تکوین می رساند ، بنابراین سهم مادر در ساختمان وجودی جنین به مراتب بیشتر از پدر است.
سوال دیگر این که در سعادت و شقاوت کودک علاوه بر رحم ، تربیت و شرایط محیط هم موثرند. منتهی کدامیک نقش موثرتری دارند ؟ در جواب می توان گفت که اگرچه وراثت زیربنای صفات و خصایص خوب و بد فرزند می باشد ، ولی تربیت و شرایط محیطی را هم نمی توان نادیده گرفت ، به طور کلی وراثت و محیط در یکدیگر تاثیر متقابل دارند و هیچ صفتی را نمی توان به طور کامل به یکی از آن ها نسبت داد . اما می توان ادعا کرد که در برخی از ویژگی ها نقش یکی از آن دو بارزتر است . به طور مثال فردی که زنا زاده است گرچه در حقوق اسلامی از بعضی از مسائل محروم شده است مثل به دست گرفتن مقدرات مهم مسلمین یا مسند قضاوت ، ولی این مسئله زمینه کارهای خلاف را در او همیشگی نمی کند و می توان با تربیت صحیح و جدی آن زمینه فاسد را از او دور کرد.»70
پس حال که روشن شد وراثت و تربیت تاثیر متقابل دارند پس بچه هایی که به هر دلیل والدین خود را از دست می دهند و در محیط های غیر خانواده مانند شیرخوارگاه ها و پرورش گاه ها رشد می کنند اگر درست تربیت شوند در آینده فردی مفید و شایسته ای برای جامعه می شوند.
پس نتیجه می گیریم که مادر به عنوان موثرترین عامل محیطی و وراثتی در رشد شخصیت فرزندان نقش بسزایی دارد ، مادر باید فردی صالح و شایسته باشد . تاثیر مادر آن چنان مهم است که طبق متون دینی ما بخشی از عوامل نیکبختی و تیره بختی افراد مربوط به دوران بارداری مادر است . اعمال و رفتار و حالات مادر در آن دوران حساس در شکل گیری شخصیت آینده کودک تاثیر دارد.
در این قسمت به نمونه ای از نقش مادر در تربیت فرد اشاره می کنیم.
امام حسین (علیه السلام) نیز در روز عاشورا برای معرفی خویش و آگاه کردن دل های بیدار ، به مادر بزرگوارش حضرت فاطمه زهرا (س) و مادر بزرگ شایسته و فداکارش حضرت خدیجه اشاره نمود و فرمود :
« انشدکم الله هل تعلمون انّ امی فاطمه بنت محمد ؟ قالو : اللهم نعم
انشدکم الله هل تعلمون انّ جدّتی خدیجه بنت خویلد اول نساء هذه الامه اسلاما قالو : اللهم نعم.»
شما را به خدا ! آیا می دانید که مادر من فاطمه زهرا دختر محمد مصطفی (صلی الله علیه و آله) است؟ گفتند: آری
شما را به خدا ! آیا می دانید که خدیجه دختر خویلد نخستین زنی که اسلام را پذیرفت مادربزرگ من است؟ گفتند: آری
آن حضرت در گفتار دیگری به آثار تربیت در دامن مادران پاک و عفیف پرداخته و اثر عمیق و ریشه دار آن را در زندگی افراد چنین شرح می دهد:
« الا وان الدّعی ابن الّدعی قدرکز بین اثنتین : بین السّلّه . الذّله . و هیهات منّا الذّلّه . یابی الله لنا ذالک و رسوله و المومنون و حجور طابت و طهرت و انوف حمیّه و نفوس ابّیه : من ان نوثرطاعه اللئام علی مصارع الکرام.»71
اینک عبیدالله ناپاک ، فرزند ناپاک ، مرا در پذیرش یکی از دو راه مجبور کرده است ، بین مرگ و ذلّت . اما هیهات که ما ذلّت و خواری را بپذیریم ، خداوند و رسولش و مومنین دامن های پاک و غیرتمندان و عزتمندان بر ما نمی پسندد که اطاعت فرومایگان و پست فطرتان را بر مرگ با عزت و شرافتمندانه ترجیح دهیم.
پس این نکته را می توان درک کرد که مادر نقش فوق العاده ای در ساختار هویت فرزند دارد.

1-3-3 – اضطراب مادر
«حاصل انعقاد نطفه ، پیدایش جنین در رحم مادر است که از مراحل تکامل متعددی می گذرد و بالاخره پس از حدود چهل هفته یا 9 ماه انتظار بصورت طفلی کامل پا به عرصه جهان می گذارد . دوران حمل ، دوران مهمی برای مادر از آن بابت مهم است که یک زندگی محتاطانه و اغلب توام با نگرانی و اضطراب را می گذراند و برای کودک از آن نظر که بخش مهم و اساسی از حیات آینده او در جنبه سلامت یا نقش او مربوط به رحم مادر است.»72
«اگرچه بین سیستم عصبی مادر وجنین هیچ ارتباطی وجود ندارد، اماحالات عاطفی مادر مانند نفرت، ترس ، اضطراب در سیستم عصبی مادر تاثیر گذاشته است و باعث آزادی بعضی از مواد شیمیایی ( مانند اپی نفرین و استیل کولین ) و وارد شدن آن به جریان خون همچنین تحت این شرایط بعضی از غدد فعال شده مقادیر زیادی هورمون را به خون وارد می کنند . این تغییرات از طریق جفت به جنین منتقل می شود و باعث تاثیرات منفی بر جنین خواهد شد.
سلامت روانی و جسمی کودک تا حدودی متاثر از شرایط دوره جنینی است که سه نکته را باید در این دوره مورد توجه قرار داد:
کمترین و جزئی ترین حالات روانی مادر در جنین اثر مستقیم دارد.
نگرش مادر نسبت به ایفای نقش مادری نقش تعیین کننده ای در سلامت روانی فرزند دارد.
نگرش مادر به فرزند در دوره جنینی ، عامل موثری در آینده او تلقی می شود و باید توجه داشت که جنین در این دوره از زندگی ، بی دفاع ترین و آسیب پذیرترین شرایط زندگی را می گذراند و به خاطر همین تاثیر پذیری صرف ، هر حادثه ، اثرات به رنگ مو و شخصیت جنین می گذارد.»73
آرامش روح و حالات طبیعی پدر و مادر از نظر کیفیت های ساختمان جسم و روان کودک مورد توجه دانشمندان امروز جهان است . روایات اهل بیت (علیه السلام) نیز به آرامش طبیعی و اطمینان خاطر پدر و مادر در ایجاد فرزند توجه بسیار داشته اند.
حضرت امام محمد باقر (علیه السلام) فرمودند:
«که مردی از انصار با همسر خود شرفیاب محضر رسول اکرم (صلی الله علیه و آله) شد . عرض کرد یا رسول الله این زن دختر عمو وهمسر من است . زنی پاک و با عفت ، برای من فرزندی آورده است که چهره اش سیاه ، موهایش سیاه و بینی اش پهن است ، خلاصه طفلی به تمام ممیزات نژادی یک طفل حبشی متولد شده است . نظیر چنین فرزندی در خانواده و اجداد پدری و مادری من نیست ، رسول اکرم (صلی الله علیه و آله) از آن زن سوال کرد چه می گویی؟
قسم یاد کرد از وقتی که من به همسری این مرد در آمده ام با هیچ کسی نیامیخته ام . حضرت مانند کسی که به فکر فرو رود سر به زیر انداخت و سپس سر بلند کرد و دیده به آسمان گشود بعد رو کرد به شوهر و فرمود : بین هر انسان تا آدم 99 ( منظور از این عدد کثرت است ) عرق وجود دارد که در ساختمان فرزند فعالیت می کنند وقتی نطفه در رحم قرار می گیرد عرق ها به جنین افتاده و همه از خدا درخواست دارند که فرزند شبیه به آن ها ساخته شود . این بچه غیر مشابه از همان عرق های دوردست است که در اجداد و اجدادات سابقه ندارند . کودک را بگیر او فرزند توست ، زن عرض کرد یا رسول الله عقده مرا گشودی و از غصه خلاصم کردی.»74

1-3-4- سن مادر
محققان تحقیقات زیادی در مورد زمان های متفاوت بارداری انجام داده اند و نتیجه اینکه بالاترین نقطه و اوج توانایی باروری در زنان در 24 سالگی است.
تمامی خانم ها در هنگام تولد بالاترین میزان تخمک ها را جهت باروری دارند . یعنی در حدود یک میلیون تخمک ، اما وقتی به سن بلوغ می رسند این میزان به حدود 300 هزار عدد می رسد و مسئله اینجاست که از این تعداد فقط 300 تخمک در دوره فعالیت تخمدان ها آزاد می شود و امکان باروری می یابد.
همچنان که سن افزایش می یابد تخمدان ها هم پیرتر می شوند و تخمک ها آمادگی کمتری برای باروری خواهند داشت . به همین دلیل است که امکان بروز مشکلات و اختلالات کروموزومی و ناهنجاری های ژنتیکی مانند سندروم داون در سنین پایین تر به مراتب کمتر از سنین بالا می باشد.
در عین حال احتمال بروز سقط جنین نیز در سن بالاتر بیشتر است . این احتمال در زنانی که بین 20 تا 24 سال سن دارند احتمال سقط جنین 10 درصد است در حالی که این رقم در زنان 35 تا 39 ساله 18 درصد و زنان 40 تا 44 ساله به 34 درصد می رسد.
«در عین حال در دهه بیست سالگی احتمال ابتلا به انواع مشکلات رحم و اندومتر به مراتب کمتر است و بیماری های

پایان نامه
Previous Entries پایان نامه با کلید واژگان رسول خدا (ص)، اهل البیوتات، میراث فرهنگی، رسول اکرم (ص) Next Entries پایان نامه با کلید واژگان زنان باردار، زنان معتاد، امام صادق، مواد مخدر