پایان نامه با کلید واژگان روابط بین فردی، شهر اصفهان، توانایی ها

دانلود پایان نامه ارشد

ﻫﻤﺮاه دارد.(خدایاری فرد، 1387)‬
ﻫﻤﭽﻨﺎن ﻛﻪ ﻧﻮﺟﻮاﻧﺎن رﺷﺪ ﻣﻲﻛﻨﻨﺪ از ﻣﺮﺣﻠﺔ اﻃﺎﻋﺖ و ﭘﺬﻳﺮﻓﺘﻦ اﻗﺘﺪار ﻳﻚ ﺟﺎﻧﺒﺔ واﻟﺪﻳﻦ ﺑﻪ ﺳـﻤﺖ‬ﺗﺒﺎدﻻت ﻣﺒﺘﻨﻲ ﺑﺮ ﻫﻤﻜﺎري ﺗﻐﻴﻴﺮ ﻣﻲﻛﻨﻨﺪ. ﻫﺮﭼﻨﺪ ﻛﻪ واﻟﺪﻳﻦ ﮔﺎﻫﻲ ﺑﻪ اﻗﺘﺪار ﻳﻚ ﺟﺎﻧﺒﻪ اداﻣﻪ ﻣـﻲدﻫﻨـﺪ،‬ ﺑﻪﺧﺼﻮص در زﻣﻴﻨﻪﻫﺎﻳﻲ ﻣﺜﻞ ﺗﻜﺎﻟﻴﻒ ﻣﺪرﺳﻪ، وﻟﻲ در ﺳﺎﻳﺮ ﻣﻮارد )ﻣﺴـﺎﻳﻞ و ﻧﮕﺮاﻧـﻲﻫـﺎي ﺷﺨﺼـﻲ (ﺣﻜﻢ راﻫﻨﻤﺎﻳﺎﻧﻲ را دارﻧﺪ ﻛﻪ ﻣﺎﻳﻞاﻧﺪ ﺣﺮفﻫﺎي ﻓﺮزﻧﺪان را ﺑﺸﻨﻮﻧﺪ و ﺑﻔﻬﻤﻨﺪ. ﻋﻼوه ﺑـﺮاﻳﻦ، ﻧﻮﺟﻮاﻧـﺎن‬ ﻏﺎﻟﺒﺎً زﻧﺪﮔﻲ ﺷﺨﺼﻲ و اﺟﺘﻤﺎﻋﻲ ﺧﻮد را در ﺧﺎرج از داﻳﺮة زﻧﺪﮔﻲ ﺧﺎﻧﻮادﮔﻲ ﺑﻪﺧﺼﻮص ﺑﺎ ﻫﻤﺴـﺎﻻن‬ ﻣﻲﮔﺬراﻧﻨﺪ. در ﻧﺘﻴﺠﻪ ﻗﺎدرﻧﺪ در ﺑﺴﻴﺎري از زﻣﻴﻨﻪﻫﺎي زﻧﺪﮔﻲ ﺑﻴﺶ از ﻛﻮدﻛـﺎن ﻛـﻢﺳـﺎلﺗـﺮ از ﻧﻈـﺎرت‬ ‫ﺑﺰرﮔﺴﺎﻻن ﺑﻲﻧﻴﺎز ﺷﻮﻧﺪ (ﻳﺎﻧﻴﺲ و اﺳﻤﻮﻻر،1985.‬نقل ازخدایاری فرد، 1387)‬
ﻣﻜﺎﺗﺐ ﻗﺪﻳﻤﻲ ﺑﺮ ﻧﻴﺎز ﻧﻮﺟﻮاﻧﺎن ﺑﻪ ﺷﺪت ﺑﺨﺸﻴﺪن ﺑﺎ واﺑﺴﺘﮕﻲ ﻫﻴﺠﺎﻧﻲ ﻛﻪ ﻧﺴﺒﺖ ﺑﻪ واﻟـﺪﻳﻦ ﺧـﻮد‬ دارﻧﺪ ﺗﺄﻛﻴﺪ ﻣﻲﻛﺮدﻧﺪ، ﻫﻤﺎن ﻓﺮاﻳﻨـﺪي ﻛـﻪ “ﮔﺴـﻠﺶ” ﻧﺎﻣﻴـﺪه ﻣـﻲﺷـﻮد )ﻓﺮوﻳـﺪ، (1985 اﻧﺘﻈﺎر ﻣﻲرود ﻛﻪ ﻧﻮﺟﻮاﻧﺎن واﺑﺴـﺘﮕﻲ دوران ﻛـﻮدﻛﻲ ﺧـﻮد را ﺑـﻪ واﻟـﺪﻳﻦ از ﻃﺮﻳـﻖ ﻃﻐﻴـﺎن و‬ ﺳﺮﻛﺸﻲ ﻋﻠﻴﻪ ﻗﺪرت آﻧﺎن و ﺗﺮك ﻛﺮدن دﻟﺒﺴﺘﮕﻲﺷﺎن ﺑﻪ آﻧﻬﺎ اﻧﻜﺎر ﻛﻨﻨﺪ. ﺑﻪ ﻧﻮﺟﻮاﻧﺎﻧﻲ ﻛﻪ ﺑﻪ واﻟﺪﻳﻨﺸـﺎن‬ واﺑﺴﺘﻪ ﻣﻲﻣﺎﻧﻨﺪ ﺑﻪ ﻋﻨﻮان اﻓﺮاد رﺷﺪ ﻧﺎﻳﺎﻓﺘﻪ و اﻓﺮادي ﻛﻪ از رﺷﺪ ﻛﺮدن ﺗﺮس دارﻧﺪ ﻧﮕﺮﻳﺴﺘﻪ ﻣﻲﺷﻮد. ﺑـﻪ‬ واﻟﺪﻳﻦ ﺗﻮﺻﻴﻪ ﻣﻲﺷﻮد ﻛﻪ رواﺑﻂ ﻛﺎﻣﻼً ﮔﺮم ﺧﻮد را ﺑﺎ ﻧﻮﺟﻮاﻧﺎن ﻗﻄﻊ ﻛﻨﻨﺪ ﺗﺎ ﻓﺮاﻳﻨﺪ ﺟﺪاﻳﻲ ﺗﺴﻬﻴﻞ ﺷﺪه‬ ‫و ﺻﻮرت ﺑﮕﻴﺮد.‬
‫ﺑﻌﺪاً اﻳﻦ ﻣﻔﻬﻮم ﺟﺎﻳﮕﺰﻳﻦ اﻳﻦ اﻋﺘﻘﺎد ﺷﺪ ﻛﻪ ﻧﻮﺟﻮاﻧﺎن ﺑﺎ ﭼﺎﻟﺶﻫـﺎي ﭘﻴﭽﻴـﺪهﺗـﺮي روﺑـﺮو ﻫﺴـﺘﻨﺪ.‬ ﺣﻔﻆ ﻛﺮدن رواﺑﻂ ﺧﻮد ﺑﺎ ﺑﺰرﮔﺴﺎﻻن ﻣﻬﻢ در زﻧﺪﮔﻴﺸﺎن در ﺣﺎﻟﻲ ﻛﻪ اﻳﻦ رواﺑﻂ را ﺗﻐﻴﻴﺮ ﻣـﻲدﻫﻨـﺪ ﺗـﺎ‬ اﺣﺴﺎس ﺧﻮدﻣﺨﺘﺎري ﺷﺨﺼﻲ ﺑﻴﺸﺘﺮي داﺷﺘﻪ ﺑﺎﺷﻨﺪ، ﻓﺮاﻳﻨﺪي ﻛﻪ “ﺗﻔـﺮد” ﻧﺎﻣﻴـﺪه ﻣـﻲﺷـﻮد )ﺑﻠـﻮس64، 1967)
‫در دﺧﺘﺮان ﻧﻴﺎز ﺑﻪ داﺷﺘﻦ ﺗﻤﺎسﻫﺎي ﻋﺎﻃﻔﻲ ﺑﺎ واﻟﺪﻳﻦ ﻫﻤﭽﻨﺎن ﺷﺪﻳﺪ ﺑـﻮده و ﺑـﻪ ﻗـﻮت ﺧـﻮد‬ ﺑﺎﻗﻲ ﻣﻲﻣﺎﻧﺪ، ﺣﺘﻲ وﻗﺘﻲ ﻛﻪ آﻧﻬﺎ ﺑﺎ واﻟﺪﻳﻦ ﺧﻮد ﺑﺮاي ﺑﺎزﺷﻨﺎﺳﻲ “ﻓﺮدﻳﺖ” ﺧﻮد و اﺣﺘﺮام ﮔﺬاﺷـﺘﻦ ﺑـﻪ‬ اﻧﺘﺨﺎبﻫﺎﻳﺸﺎن در ﭼﺎﻟﺶ ﻫﺴﺘﻨﺪ. ﭘﺴﺮﻫﺎ ﻧﻴﺰ ﺑﻪ ﻧﻴﺎز ﺑﻪ واﻟﺪﻳﻦ ﺧﻮد ﻫﻤﭽﻨﺎن اداﻣﻪ ﻣـﻲدﻫﻨـﺪ، اﻣـﺎ ﺑـﺮاي‬ آﻧﻬﺎ ﺳﺨﺖﺗﺮ اﺳﺖ ﻛﻪ اﻳﻦ ﻧﻴﺎز را ﺑﭙﺬﻳﺮﻧﺪ ﻳﺎ ﺑﻴﺎن ﻛﻨﻨﺪ، زﻳﺮا ﻓﺮﻫﻨﮓ ﻣﺎ ﭘﺴـﺮﻫﺎ را ﺗﺸـﻮﻳﻖ ﻣـﻲﻛﻨـﺪ ﺗـﺎ‬ ﻣﺴﺘﻘﻞ ﺑﺎﺷﻨﺪ و ﻣﺎﻧﻊ آﻧﺎن ﻣﻲﮔﺮدد ﻛﻪ ﻧﻴـﺎز ﺑـﻪ ﺣﻤﺎﻳـﺖ ﻋـﺎﻃﻔﻲ ﺧـﻮد را اﺑـﺮاز ﻛﻨﻨـﺪ (ﺳﻴﻠﻮرﺷـﺘﺎﻳﻦ و‬‫راﺷﺒﻮم، 1994.‬نقل از خدایاری فرد، 1387)‬
ﻣﻤﻜﻦ اﺳﺖ واﻟﺪﻳﻦ راﺑﻄﺔ ﻋﺎﻃﻔﻲ کمی ﺑﺎ ﻓﺮزﻧﺪان ﻧﻮﺟﻮان ﺧﻮد ﺑﺮﻗﺮار ﻛﻨﻨﺪ، ﺑـﺎ اﻳـﻦ ﺣـﺎل‬ اﻛﺜﺮ ﻧﻮﺟﻮاﻧﺎن اﺣﺴﺎس ﻣﻲﻛﻨﻨﺪ ﺑﻪ واﻟﺪﻳﻦ ﺧﻮد ﻧﺰدﻳﻚ و ﺻﻤﻴﻤﻲ ﻫﺴﺘﻨﺪ. ﭼﻴﺰي ﻛﻪ ﺗﻐﻴﻴـﺮ ﭘﻴـﺪا ﻛـﺮده‬ اﺳﺖ اﻳﻦ اﺳﺖ ﻛﻪ ﺻﻤﻴﻤﻴﺖ و ﻣﺸﻐﻮﻟﻴﺖ ﺑﻪ ﻫﻤﺴﺎﻻن اﻓـﺰاﻳﺶ ﻳﺎﻓﺘـﻪ اﺳـﺖ، ﻟـﺬا واﻟـﺪﻳﻦ ﺗﻨﻬـﺎ ﻫـﺪف‬ ‫اﺧﺘﺼﺎﺻﻲ و ﻣﻨﺤﺼﺮ ﺑﻪ ﻓﺮد ﻋﻮاﻃﻒ ﻧﻮﺟﻮاﻧﺎن ﻧﻴﺴﺘﻨﺪ.‬ ﭼﻴﺰي ﻛﻪ در دورة ﻧﻮﺟﻮاﻧﻲ رخ ﻣﻲدﻫﺪ، دﮔﺮﮔﻮﻧﻲ و ﺗﻐﻴﻴﺮ ﻣﺎﻫﻴﺖ رواﺑـﻂ ﺑـﻴﻦ آﻧﻬـﺎ و واﻟﺪﻳﻨﺸـﺎن‬ اﺳﺖ. راﺑﻄﻪ از ﻓﺮدي ﻛﻪ از ﻧﻈﺮ ﻗﺪرت ﺑﻴﻦ ﻓﺮدي ﻛﻪ ﻧﺎﻣﺘﻘﺎرن اﺳﺖ ﺑﻪ ﻓﺮدي ﻛﻪ ﻣﺘﻘﺎرنﺗﺮ اﺳـﺖ ﺗﻐﻴﻴـﺮ‬ ﻳﺎﻓﺘﻪ اﺳﺖ. ﻧﻮﺟﻮاﻧﺎن ﺑﺰرگﺗﺮ ﺧﻮاﻫﺎن راﺑﻄﻪ ﺑﺎ واﻟﺪﻳﻦ ﺧﻮد ﻫﺴﺘﻨﺪ، اﻣﺎ اﻧﺘﻈﺎر دارﻧﺪ واﻟﺪﻳﻨﺸﺎن ﺑـﺎ آﻧﻬـﺎ‬ ﺑﻪ ﺻﻮرت ﺑﺮاﺑﺮﺗﺮي رﻓﺘﺎر ﻛﻨﻨﺪ، و ﻛﻤﺘﺮ ﺑﺎ آﻧﻬﺎ ﺑﻪ ﺻﻮرت ﻛﻮدﻛﺎﻧﻲ ﻛﻪ ﻧﻴﺎز ﺑﻪ ﻣﺮاﻗﺒﺖ و راﻫﻨﻤﺎﻳﻲ دارﻧﺪ‬ ﺑﺮﺧﻮرد ﻛﻨﻨﺪ. از ﻧﻘﻄﻪ ﻧﻈﺮ واﻟﺪﻳﻦ اﺣﺘﺮام ﻗﺎﻳﻞﺷﺪن ﺑﺮاي ﻧﻮﺟﻮاﻧﺎن ﺑﺰرگﺗﺮ ﻳﺎ ﺟﻮاﻧﺎن ﺑﻪ ﻣﻌﻨﺎي داﻧﺴﺘﻦ‬ اﻳﻦ اﺳﺖ ﻛﻪ ﭼﻪ ﻣﻮﻗﻊ از ﺳﺆال ﻛﺮدن از آﻧﻬﺎ ﺧـﻮدداري ﻛﻨﻨـﺪ و ﻳـﺎ ﭘﻴﺸـﻨﻬﺎد ﻧﻈـﺮات ﻧﺎﺧﻮاﺳـﺘﻪاي را‬ ‫ﺑﺪﻫﻨﺪ.‬
‫ﺑﻌﻀﻲ واﻟﺪﻳﻦ و ﻧﻮﺟﻮاﻧﺎن ﺑﺰرﮔﺘﺮ دردام اﻟﮕﻮي ﺗﻌﻘﻴﺐ ﻛﻨﻨﺪه ـ ﻓﺎﺻﻠﻪ ﮔﻴﺮﻧـﺪهﮔﺮﻓﺘـﺎر ﻣـﻲﺷـﻮﻧﺪ.‬ﻫﺮﭼﻪ واﻟﺪﻳﻦ ﺑﻴﺸﺘﺮ ﻧﻮﺟﻮان را ﺗﻌﻘﻴﺐ و ﻛﻨﺘﺮل ﻛﻨﻨﺪ، ﻧﻮﺟﻮان ﺑﻴﺸﺘﺮ از واﻟﺪﻳﻦ ﻓﺎﺻﻠﻪ ﻣﻲﮔﻴﺮد.‬ (خدایاری فرد، 1387)‬
ﺑﺎﻳﺪ ﺗﻮﺟـﻪ داﺷـﺖ در ﻫـﺮ ﺧـﺎﻧﻮاده اي ﻛـﻪ ﻧﻮﺟـﻮاﻧﻲ در آن زﻧـﺪﮔﻲ ﻣـﻲﻛﻨـﺪ، ﺗﻌﺎرﺿـﺎت و‬درﮔﻴﺮيﻫﺎﻳﻲ ﺑﻪ وﺟﻮد ﺧﻮاﻫﺪ آﻣﺪ و ﻛﻤﺘﺮ ﺧﺎﻧﻪاي اﺳﺖ ﻛﻪ ﻧﻮﺟﻮان ﺑﺘﻮاﻧﺪ ﺑﺪون ﻫﻴﭻ ﮔﻮﻧـﻪ اﺧـﺘﻼف،‬ ﻧﺎراﺣﺘﻲ و درﮔﻴﺮي ﺑﺎ واﻟﺪﻳﻦ و ﻳﺎ اﻓﺮاد دﻳﮕﺮ ﺧﺎﻧﻮاده، زﻧـﺪﮔﻲ را در آن ﺳـﭙﺮي ﻛﻨـﺪ، و دﻟﻴـﻞ آن ﻫـﻢ‬ روﺷﻦ اﺳﺖ زﻳﺮا ﻛﻪ واﻟﺪﻳﻦ ﻣﻲﺧﻮاﻫﻨﺪ از ﻃﺮﻳﻖ وﻋﺪه و وﻋﻴﺪ دادن، ﺗﻬﺪﻳﺪ ﻛﺮدن، ﻣﻘﺎﻳﺴﻪ ﻛـﺮدن و ﻳـﺎ‬ ﺣﺘﻲ از ﻃﺮﻳﻖ ﻣﺤﺒﺖ، ﻧﻮﺟﻮان را ﻛﻨﺘﺮل ﻧﻤﺎﻳﻨﺪ وﻟﻲ او ﻣﻲﺧﻮاﻫﺪ ﻣﺴﺘﻘﻞ و آزاد ﺑﺎﺷـﺪ. واﻟـﺪﻳﻨﻲ ﻛـﻪ از‬ زﻧﺪﮔﻲ ﺧﻮد ﻧﺎراﺿﻲ ﻫﺴﺘﻨﺪ ﻣﻤﻜﻦ اﺳﺖ ﺑﻴﺸﺘﺮ ﺗﻼش ﻧﻤﺎﻳﻨﺪ ﺗﺎ ﻓﺮزﻧﺪان ﺧﻮد را ﺗﺤﺖ ﻛﻨﺘﺮل و ﻧﻈﺎرت‬ داﺋﻤﻲ داﺷﺘﻪ ﺑﺎﺷﻨﺪو ﺣﺘﻲ زﻣﺎﻧﻲ ﻛﻪ ﺑﻪ آﻧﻬﺎ آزادي اﻧﺘﺨﺎب ﻣﻲدﻫﻨﺪ و ﻳﺎ آنﻫﺎ را در اﺗﺨـﺎذ ﺗﺼﻤﻴﻤﺸـﺎن‬ آزاد ﻣﻲﮔﺬارﻧﺪ، اﻳﻦ اﻋﻤﺎل را از روي ﺑﻲ ﻣﻴﻠـﻲ و ﻳـﺎ ﺳـﻮءﻇﻦ اﻧﺠـﺎم ﻣـﻲدﻫﻨـﺪ و ﻫﻤـﻴﻦ ﺳـﻮءﻇﻦ و‬ ﺑﺪﺑﻴﻨﻲﻫﺎ ﻣﻮﺟﺐ ﻣﻲﺷﻮد ﻛﻪ ﻧﻮﺟﻮاﻧﺎن ﻧﻴﺰ در ﺷﻨﺎﺧﺖ دﻧﻴﺎي ﺑﺰرﮔﺴﺎﻻن دﭼـﺎر ﺳـﻮءﺗﻌﺒﻴﺮ ﺷـﻮﻧﺪ، و در‬ رﻓﺘﺎرﻫﺎي روزﻣﺮه ﺧﻮد ﻧﻴﺰ ﺗﻐﻴﻴﺮاﺗﻲ ﺑﻪ وﺟﻮد آورﻧﺪ، و ﺣﺘﻲ در ﻣﻮارد ﺑﺴـﻴﺎر ﺳـﻄﺤﻲ از ﻗﺒﻴـﻞ ﻋـﺎدات‬ ﻓﺮدي ﺧﻮد، ﻃﺮز ﻟﺒﺎس ﭘﻮﺷﻴﺪن و ﻳﺎ دﻳﺮ ﻳﺎ زود ﺧﻮاﺑﻴﺪن دﭼﺎر ﺗﻌﺎرض و ﻛﺸﻤﻜﺶ ﺑﺎ واﻟﺪﻳﻦ ﺷـﻮﻧﺪ و‬ اﻳﻦ اﺣﺴﺎس در آنﻫﺎ ﺑﻪ وﺟﻮد آﻳﺪ ﻛﻪ واﻟﺪﻳﻦ ﺑﻪ ﻣﻨﺰﻟﻪ رﻗﺒﺎ و ﻳﺎ دﺷﻤﻨﺎﻧﻲ ﻫﺴﺘﻨﺪ ﻛﻪ ﺑﺎﻳﺪ ﺑﺮ آنﻫﺎ ﭘﻴﺮوز‬ ‫ﺷﺪ.واﻟﺪﻳﻦ اﻏﻠﺐ ﺑﺪان ﺟﻬﺖ در ﻣﻮرد ﻧﻮﺟﻮاﻧﺎن و ﺟﻮاﻧﺎن ﺳﺨﺘﮕﻴﺮﻧﺪ و ﻳﺎ آﻧﻬﺎ را ﺗﺤﺖ ﻣﺮاﻗﺒـﺖﻫـﺎي‬ ‫ﺷﺪﻳﺪ ﻗﺮار ﻣﻲدﻫﻨﺪ ﻛﻪ:‬
‫1. آﻧﻬﺎ ﻗﺒﻼً ﻣﺴﺆوﻟﻴﺖ ﻣﺮاﻗﺒﺖ و ﺣﻔﻆ ﻓﺮزﻧﺪان ﺧﻮد را ﺑﻪ ﻋﻬﺪه داﺷﺘﻪاﻧﺪ و اﻛﻨﻮن ﻗﺒﻮل اﻳﻦ ﻧﻜﺘـﻪ‬ برایشان مشکل است که نوجوان به یکباره از تسلط آنان رها شود و ﻧﺴـﺒﺖ به‬ راﻫﻨﻤﺎﻳﻲﻫﺎﻳﺸﺎن اﺣﺴﺎس ﺑﻲ ﻧﻴﺎزي ﻛﻨﺪ.‬
‫2. واﻟﺪﻳﻦ ﻧﻮﺟﻮاﻧﺎن ﺧﻮد را دوﺳﺖ دارﻧﺪ و ﻫﻤﻴﺸﻪ ﺳﻌﺎدت آﻧﻬﺎ را ﻣـﻲﺧﻮاﻫﻨـﺪ و ﭼـﻮن ﻧﮕـﺮان‬ ‫ﺗﺮﺑﻴﺖ آﻧﺎن ﻫﺴﺘﻨﺪ، ﻧﻤﻲﺗﻮاﻧﻨﺪ از دادن ﭘﻨﺪ و اﻧﺪز ﺧﻮدداري ﻧﻤﺎﻳﻨﺪ.‬
‫3. آﻧﻬﺎ ﻣﺴﺌﻮل ﺗﺮﺑﻴﺖ ﻓﺮزﻧﺪان ﺧﻮد ﻫﺴﺘﻨﺪ و اﮔﺮ ﻣﺸﻜﻠﻲ ﺑﺮاي آﻧﻬﺎ ﺑﻪ وﺟﻮد آﻳﺪ، ﻣﺮدم واﻟﺪﻳﻦ را‬‫ﻣﻘﺼﺮ ﺧﻮاﻫﻨﺪ ﺷﻨﺎﺧﺖ.‬
‫4. ﺑﻪﻋﻠﺖ ﻋﺪم اﻃﻼع، ﺷﺎﻳﺪ واﻟﺪﻳﻦ ﻧﺪاﻧﻨﺪ ﻛﻪ ﭼﻪ ﻣﻘﺪار آزادي ﺑﺎﻳﺪ ﺑﻪ ﻧﻮﺟﻮاﻧﺎن و ﺟﻮاﻧـﺎن ﺧـﻮد‬ ‫ﺑﺪﻫﻨﺪ.
‫5. ﮔﺎﻫﻲ واﻟﺪﻳﻦ ﻣﻲﺧﻮاﻫﻨﺪ ﺑﻪ ﻫﻤﺎن ﻃﺮﻳﻖ ﻛﻪ ﺧﻮد ﭘﺮورش ﻳﺎﻓﺘﻪاﻧـﺪ، ﻓﺮزﻧـﺪان ﺧـﻮد را ﺗﺮﺑﻴـﺖ‬ ﻛﻨﻨﺪ، ﻏﺎﻓﻞ از اﻳﻦ ﻛﻪ اوﺿﺎع ﺑﺎ ﺳﺎﺑﻖ ﻓﺮق ﻛﺮده اﺳﺖ. ﺿﻤﻨﺎً آﻧﻬﺎ ﻣﻲ ﺧﻮاﻫﻨﺪ ﻓﺮزﻧﺪان ﺧـﻮد را‬از ﺧﻄﺮات و ﻧﺎراﺣﺘﻲﻫﺎ ﻣﺼﻮن ﻧﮕﻪ دارﻧﺪ (ﺷﺎﮔﺘﺮ و ﺑﻮﺋﺮ، ﺗﺮﺟﻤﺔ ﺟﻮادﻳﺎن، 1352،.‬نقل از خدایاری فرد، 1387)‬
با تمام این تفاسیر، در پژوهش نصیری (1380) که تحت عنوان بررسی و مقایسه مشکلات ارتباطی نوجوانان با والدین از دیدکاه نوجوانان و والدین در دبیرستانهای منتخب دولتی شهر اصفهان انجام گرفت، علی رغم متفاوت بودن نظرات نوجوانان و والدین در مورد ارتباط نوجوانان و والدین، این ارتباط از دیدگاه هر دو گروه بسیار مطلوب و مطلوب بود.

2- 3- 1 انتظارات والدین- نوجوان :
تغییر در توانایی های شناختی و زیستی نوجوان در نحوۀ نگرش وی نسبت به قوانین و نظم موجود در خانواده تأثیر می گذارد و به انتظارات جدیدی در وی منجر می شود. کالینز (1990) تغییرات حاصل در انتظارات فرزند- والدین از یکدیگر را در دوران نوجوانی منبع مهم تضاد در خانواده قلمداد می کند. از نظر وی کودکی که وارد مرحلۀ نوجوانی می شود طالب آزادی های بیشتری در مقایسه با قبل است، در حالی که ممکن است والدین این مرحله را نیز مانند مرحلۀ قبل دانسته و تغییری در رفتار خود در این زمینه نشان ندهند. لارسن، لامپمن و پتریاتیس65 (1989) اظهار می دارند که در دوران نوجوانی حدود مسئولیت نوجوان بسیار مبهم است. ممکن است نوجوان خواهان مشارکت بیشتر در فعالیتها و تصمیم گیری های خانواده بوده و انتظار داشته باشد که نحوۀ روابط او با والدین تغییر کند. اگر والدین نسبت به این امر بی اعتنا باشند و انتظارات نوجوان را نادیده انگارند، موجبات افزایش تضاد در خانواده و نگرش منفی نسبت به والدین در نوجوان فراهم می شود. نتایج حاصل از پژوهش دکوی، نوم و ماس (1997) نشان می دهد که تفاوت در انتظارات فرزند- والدین در دوران نوجوانی بیشتر مربوط به استقلال رفتاری و روابط بین فردی است. والدین از فرزند نوجوان خود انتظار دارند که دوران نوجوانی را به آهستگی طی کند، در حالی که نوجوان تمایل به تسریع آن دارد. به اعتقاد دکوی و همکاران (1997) اگر والدین با تغییرات دوران نوجوانی آشنا باشند و نیازهای نوجوان را در نظر بگیرند، خانواده کمتر دچار تضاد و عدم تعادل می شود. بنابر این با توجه به این یافته ها می توان گفت که درک انتظارات جدید نوجوان از سوی والدین برای برقراری تعادل در سامانۀ خانواده ضروری است. (حجازی، 1379)
در پژوهش پرویزی و همکاران (1388) ﻧﻮﺟﻮاﻧﺎن وﻳﮋﮔﻲﻫﺎي ﺧﺎﻧﻮاده ﺳﺎﻟﻢ و ﻧﻘﺶ ﺧﺎﻧﻮاده در ﺳﻼﻣﺖ ﻧﻮﺟﻮاﻧﺎن را در ﻣﺤﻮرﻫﺎي‬ زﻳﺮ ﺑﺮﺷﻤﺮده اﻧﺪ:
‫1- ارﺗﺒﺎط در ﺧﺎﻧﻮاده، ﻳﻜﻲ از زﻣﻴﻨﻪﻫﺎي ﻣﺆﺛﺮي‬ ‫ﺑﻮده اﺳﺖ ﻛﻪ واﻟﺪﻳﻦ ﺑﺮ ﺳﻼﻣﺖ ﻓﺮزﻧﺪان ﻧﻮﺟﻮان، ﻧﻘﺶ‬ ‫داﺷﺘﻪاﻧﺪ. ﻟﺰوم ﺑﺮﻗﺮاري راﺑﻄﻪ ﺻﻤﻴﻤﻲ ﺑﺎ ﻓﺮزﻧﺪان، ﻣﻮرد‬ ‫ﻋﻼﻗﻪ واﻟﺪﻳﻦ ﺑﻮدن را ﻋﺎﻣﻞ و درك ﻧﺸﺪن ﺗﻮﺳﻂ ﺧﺎﻧﻮاده‬ را ﻣﺎﻧﻊ ﺳﻼﻣﺖ ﺧﻮد داﻧﺴﺘﻪاﻧﺪ.‬
ﻣﺸﺎرﻛﺖﻛﻨﻨﺪﮔﺎن در اﻳﻦ ﭘﮋوﻫﺶ، ﮔﻔﺘﻪاﻧﺪ ﻛﻪ از‬ ‫ﺳﻮي واﻟﺪﻳﻦ درك ﻧﻤﻲﺷﻮﻧﺪ از ﺳﻮي دﻳﮕﺮ ﺑﻴﻦ ﻧﺤﻮه‬ ‫ارﺗﺒﺎط واﻟﺪﻳﻦ و ﺳﻼﻣﺖ ﻓﺮزﻧﺪان ارﺗﺒﺎط ﺗﻨﮕﺎﺗﻨﮕﻲ ﻫﺴﺖ،‬ ﮔﺎه ﻧﮕﺮاﻧﻲﻫﺎي واﻟﺪﻳﻦ، ﺑﺮاي ﻧﻮﺟﻮاﻧﺎن ﺑﺎزﺧﻮاﺳﺖ ﺟﻠﻮه‬ ‫ﻣﻲﻛﻨﺪ و در ﺗﻘﺎﺑﻞ ﺑﺎ اﺳﺘﻘﻼل ﻃﻠﺒﻲ ﻧﻮﺟﻮاﻧﻲ ﺑﻮده و از اﻳﻦ‬ رو آزارﻧﺪه اﺳﺖ.‬
2- دوﻣﻴﻦ ﻃﺒﻘﻪ اﺻﻠﻲ، ﺧﺎﻧﻮاده ﺳﺎﻟﻢ، ﺑﺎ زﻳﺮﮔﺮوهﻫﺎي: واﻟﺪﻳﻦ ﺳﺎﻟﻢ (ﻏﻴﺮ ﺳﻴﮕﺎري وﻏﻴﺮ اﻟﻜﻠﻲ،…) ﭘﻴﺶ‬ ﺷﺮط ﺳﻼﻣﺖ ﻧﻮﺟﻮان، اﺧﺘﻼﻓﺎت ﺧﺎﻧﻮادﮔﻲ ﻣﺎﻧﻊ ﺳﻼﻣﺖ‬ ﻧﻮﺟﻮان، ﺗﺤﻤﻞ ﺧﻄﺎي ﻓﺮزﻧﺪان، ﻟﺰوم آﮔﺎﻫﻲ واﻟﺪﻳﻦ از‬ ‫ﺗﻜﺎﻣﻞ و سلامت نوجوان بوده است.
‫ﻧﻘﺶ ﺧﺎﻧﻮاده در ﺗﺄﻣﻴﻦ ﺳﻼﻣﺖ ﻧﻮﺟﻮاﻧﺎن ﻧﻘﺸﻲ ﭼﻨﺪ ﺑﻌﺪي و ﮔﺴﺘﺮده و ﺣﺘﻲ واﻟﺪﻳﻦ ﺳﺎﻟﻢ، ﭘﻴﺶ ﺷﺮط ﺳﻼﻣﺖ ﻧﻮﺟﻮاﻧﺎن ذﻛﺮ ﺷﺪه اﻧﺪ. ﻧﻮﺟﻮاﻧﺎن ﺳﻴﮕﺎرﻛﺸﻴﺪن را ﺑﻪ وﻳﮋه‬ وﻗﺘﻲ ﺑﺎ اﻋﺘﺒﺎر و اﻗﺘﺪار ﭘﺪراﻧﻪ ﻫﻤﺮاه ﺑﺎﺷﺪ آﺳﺎنﺗﺮ ﻣﻲﭘﺬﻳﺮﻧﺪ‬ و اﻟﮕﻮﺑﺮداري ﻣﻲﻛﻨﻨﺪ. ﻫﻤﭽﻨﻴﻦ ﻧﻮﺟﻮاﻧﺎن ﮔﻔﺘﻪاﻧﺪ ﺗﻤﺎﺷﺎي ﻓﻴﻠﻢ و ﺳﻲ دي و ﻣﺎﻫﻮاره را از ﺧﺎﻧﻪ و ﺑﺎ ﺧﺎﻧﻮاده ﺷﺮوعﻛﺮده اﻧﺪ. اﻳﻦ ﺗﻤﺎﺷﺎ را اﺑﺘﺪا ﺑﺎ ﻟﺬت ﺷﺮوع ﻛﺮده اﻧﺪ اﻣﺎ ﺑﻪ ‫دﻧﺒﺎل آن ﻣﺸﻜﻼت زﻳﺎدي ﺑﺮاﻳﺸﺎن اﻳﺠﺎد ﺷﺪه اﺳﺖ.‬
ﻫﻤﭽﻨﻴﻦ درﮔﻴﺮي ﺑﻴﻦ واﻟﺪﻳﻦ، ﭘﻴﺎﻣﺪﻫﺎي ﺟﺪي و ‫آﺛﺎر ﻧﺎﻣﻄﻠﻮﺑﻲ ﺑﺮ ﺳﻼﻣﺖ ﻧﻮﺟﻮاﻧﺎن داﺷﺘﻪ اﺳﺖ. ﻓﺮار از‬ ﻣﻨﺰل و ﻣﺼﺮف ﺳﻴﮕﺎر و اﻟﻜﻞ ﺑﻌﻀﻲ ﭘﻴﺎﻣﺪﻫﺎي ﻧﺎﻣﻄﻠﻮبِ اﺧﺘﻼﻓﺎت و درﮔﻴﺮيﻫﺎي ﺧﺎﻧﻮادﮔﻲ ذﻛﺮ ﺷﺪه اﺳﺖ. ‫ﺑﻌﻀﻲ از ﻧﻮﺟﻮاﻧﺎن ﺗﺠﺎرب ﻧﺎﺧﻮﺷﺎﻳﻨﺪي از ﺑﺮﺧﻮردﻫﺎي ﺧﺸﻦ واﻟﺪﻳﻦ ﻧﻘﻞ ﻣﻲﻛﺮدﻧﺪ. اﻳﻦ ﮔﻮﻧﻪ رﻓﺘﺎرﻫﺎ‬ ﻣﻲﺗﻮاﻧﺪ ﻧﺴﻞ ﺑﻌﺪي را ﻧﻴﺰ ﻣﺘﺄﺛﺮ ﺳﺎزد.‫
‫3- ﺳﻮﻣﻴﻦ ﻃﺒﻘﻪ اﺻﻠﻲ، ﻣﺤﺪودﻳﺖ، ﺷﺎﻣﻞ زﻳﺮﻃﺒﻘﻪﻫﺎي ﻧﻈﺎرت و ﻛﻨﺘﺮل ﺑﺮ دوﺳﺘﻲﻫﺎي ﻓﺮزﻧﺪان،‬ آزادي ﻛﻨﺘﺮل ﺷﺪه و ﺗﺤﺖ ﻧﻈﺎرت واﻟﺪﻳﻦ ﺑﻮده اﺳﺖ. ﻣﺸﺎرﻛﺖﻛﻨﻨﺪﮔﺎن ﮔﻔﺘﻪاﻧﺪ ﻳﻜﻲ از ﻣﻬﻢﺗﺮﻳﻦ ﻧﻘﺶﻫﺎ‬ و ﻣﺴﺆوﻟﻴﺖﻫﺎي واﻟﺪﻳﻦ ﻛﻪ ﺑﺮ ﺳﻼﻣﺖ ﻧﻮﺟﻮاﻧﺎن ﺗﺄﺛﻴﺮ‬ ‫ﺑﻪﺳﺰاﻳﻲ دارد ﻧﻈﺎرتﻫﺎي دورادور و ﻧﺎﻣﺤﺴﻮس ﺑﺮ‬ ‫دوﺳﺘﻲﻫﺎي ﻓﺮزﻧﺪان ﻧﻮﺟﻮان اﺳﺖ. ﻧﻮﺟﻮاﻧﺎن ﻣﺸﺎرﻛﺖﻛﻨﻨﺪه‬ ‫ﺑﺮ اﻳﻦ ﻣﻬﻢ ﺗﺄﻛﻴﺪ زﻳﺎدي داﺷﺘﻨﺪ. ‫ﻧﻮﺟﻮاﻧﺎن ﻫﺮ دو ﻣﺤﺪودﻳﺖ و آزادي را ﻻزﻣﻪ‬ ‫ﺳﻼﻣﺖ و ﺗﻜﺎﻣﻞ ﻧﻮﺟﻮاﻧﺎن و اﻧﻮاع ﻛﻨﺘﺮل ﻧﺸﺪه ﻫﺮ دو را در‬ ‫ﺗﻀﺎد ﺑﺎ ﺳﻼﻣﺖ ﻧﻮﺟﻮاﻧﺎن داﻧﺴﺘﻪاﻧﺪ.
‫4- ﭼﻬﺎرﻣﻴﻦ ﻃﺒﻘﻪ اﺻﻠﻲ، ﺗﺄﻣﻴﻦ ﺗﺴﻬﻴﻼت رﻓﺎﻫﻲ‬، ‫ورزﺷﻲ، اﻣﻜﺎﻧﺎت آﻣﻮزﺷﻲ (ﻛﻼسﻫﺎي درﺳﻲ و ﻓﻮق‬ ﺑﺮﻧﺎﻣﻪ) از ﺳﻮي واﻟﺪﻳﻦ ﺑﻮده، و ﺗﺤﺖ ﻋﻨﻮان اﻣﻜﺎﻧﺎت ﺑﻴﺎن‬ ﺷﺪه اﻧﺪ. ﻧﻮﺟﻮاﻧﺎن ﮔﻔﺘﻪاﻧﺪ ﻧﺎﺗﻮاﻧﻲ واﻟﺪﻳﻦ، در ﺗﺄﻣﻴﻦ اﻳﻦ‬ ﮔﻮﻧﻪ ﺗﺴﻬﻴﻼت ﻣﻲﺗﻮاﻧﺪ ﻋﻼوه ﺑﺮ اﻳﺠﺎد ﺗﻨﺶﻫﺎ و‬ درﮔﻴﺮيﻫﺎي ﺑﻴﺸﺘﺮ در ﺧﺎﻧﻮاده، ﻣﻮﺟﺐ روي آوردن ﺑﻴﺸﺘﺮ‬ ﻧﻮﺟﻮاﻧﺎن ﺑﻪ ﺳﻤﺖ دوﺳﺘﺎن ﺷﻮد. ﻧﻮﺟﻮاﻧﺎن ﻣﻮرد ﺑﺮرﺳﻲ، ﺑﺮ اﻫﻤﻴﺖ اﻣﻜﺎﻧﺎت آﻣﻮزﺷﻲ و ﻓﺮﻫﻨﮕﻲ در ﺳﻼﻣﺖ ﻧﻮﺟﻮاﻧﺎن ﺗﺄﻛﻴﺪ ﻧﻤﻮده اﻧﺪ. ﺑﺴﻴﺎري از ﻧﻮﺟﻮاﻧﺎن ﺗﺎﻣﻴﻦ ﻫﺰﻳﻨﻪﻫﺎي‬ ورزش و ﺗﻔﺮﻳﺤﺎت از ﺳﻮي واﻟﺪﻳﻦ را در ﺳﻼﻣﺖ ﺧﻮد ﺑﺴﻴﺎر‬ ﻣﺆﺛﺮ داﻧﺴﺘﻪاﻧﺪ. اﻳﻦ ﮔﻮﻧﻪ ﺗﻔﺮﻳﺤﺎت ﻋﻼوه ﺑﺮ اﻳﻦ ﻛﻪ ﺧﻮد ﺑﻪ ﺗﻨﻬﺎﻳﻲ ﺳﻮدﻣﻨﺪ اﺳﺖ ﻣﻲﺗﻮاﻧﺪ ﻣﺎﻧﻊ از ارﺗﺒﺎﻃﺎت و ﺗﻔﺮﻳﺤﺎت ﻧﺎﺳﺎﻟﻢِ راﻳﺞ ﺑﻴﻦ ﻧﻮﺟﻮاﻧﺎن ﺷﻮد.
‫5- آﺧﺮﻳﻦ ﻃﺒﻘﻪ اﺻﻠﻲ، ﺑﺎورﻫﺎي ﻣﺬﻫﺒﻲ ﺑﻮده اﺳﺖ. ﻧﻮﺟﻮاﻧﺎن، ﺑﺎور ﻣﺬﻫﺒﻲ ﺑﺎ ﺗﺄﻛﻴﺪ ﺑﺮ ﺗﻘﻮﻳﺖ ﺑﺎور ﻣﺬﻫﺒﻲ و‬ اﻧﺠﺎم آﻳﻴﻦﻫﺎي ﻋﺒﺎدي را، از ﻧﻘﺶﻫﺎي ﻣﻬﻢ واﻟﺪﻳﻦ ذﻛﺮﻛﺮده اﻧﺪ. ﻧﻮﺟﻮاﻧﺎن ﮔﻔﺘﻪاﻧﺪ، ﻳﻜﻲ از رﺳﺎﻟﺖﻫﺎﻳﻲ ﻛﻪ ﺧﺎﻧﻮاده ﺑﺮاي ﺗﺄﻣﻴﻦ ﺳﻼﻣﺖ ﻧﻮﺟﻮان ﺧﻮد دارﻧﺪ رﺷﺪ ﺑﺎورﻫﺎي‬ ‬‬ﻣﺬﻫﺒﻲ ﺑﻪ آﻧﺎن اﺳﺖ.

یکی از چالش های سلامت نوجوانان شکاف

پایان نامه
Previous Entries پایان نامه با کلید واژگان آرمان گرایی، دنیای آرمانی، زندگی روزمره، ارتباط نوجوان با والدین Next Entries پایان نامه با کلید واژگان ارتباط مؤثر، کودک و نوجوان، رفق و مدارا، روان شناختی