پایان نامه با کلید واژگان رسول خدا (ص)، نماز جمعه، آخرالزمان

دانلود پایان نامه ارشد

كيلومتر مربع مساحت دارد و ازجنوب، غرب و شرق با دريا مواجه است. عربستان از لحاظ جغرافيايي به پنج قسمت تقسيم مي ‌شود: حجاز، تهامه، نجد، يمن و عروض. مكه، مدينه و طائف از مهم ترين شهرهاي حجاز به حساب مي آمدند.
ج) از لحاظ اوضاع فرهنگي نيز بايد گفت كه عرب جاهلي به شعر و ادب، دانش تبارشناسي و يا علم الانساب و نيز علم الايام، اهميت زيادي قائل بودند.
د) از لحاظ اوضاع سياسي، مهم ترين ساخت سياسي در آن زمان قبيله بود و عامل پيوند دهنده قبيله، نسب و خون و عصبيت بود. رئيس قبيله نيز شيخ قبيله بود. در عربستان تا قبل از حكومت پيامبر (ص)، هيچ حكومت متمركزي وجود نداشت.
و) از لحاظ اوضاع اقتصادي، نيز بايد گفت كه مهمترين كار اقتصادي از نظر توليد، زراعت و دامداري در جاهايي كه امكان آن وجود داشت بود و در جاهايي هم كه اين امكان نبود به تجارت پرداخته مي‌شد. در آن زمان يكي از كارهاي اعراب برگزاري بازارهاي موسمي بود.
هـ) از لحاظ مذهبي، شرك و بت پرستي در عربستان رواج داشت.
ت) وضعيت اديان مسيحيت و يهود نيز به اين صورت بود كه: مسيحيت گسترش زيادي در شبه جزيره عربستان و در ميان قبايل عرب داشته است، علت انتشار آيين مسيح در جزيره العرب هم اين بوده كه چهار مركز مسيحي كه در مجاورت سرزمينهاي عرب استقرار داشتند به تبليغ اين دين پرداختند و آن چهار مركز عبارت بودند از: سوريه در شمال غربي ، عراق در شمال شرق، حبشه در غرب درياي احمر‌،و يمن در جنوب.
درباره وضعيت يهود نيز بايد گفت كه درباره كوچ يهوديان به شبه جزيره عربستان علتهاي مختلفي گفته شده است كه به نظر مي‌رسد مهمترين دليل آن اين باشد كه ، چون يهوديان از ظهور پيامبر آخرالزمان، آگاه شده بودند، براي يافتن آن پيامبر (ص) به شبه جزيره عربستان كوچ كردند.
ل) در مورد وضعيت سياسي جهان در آستانه ظهور اسلام نيز گفته شد كه مهمترين و قدرتمندترين دولتهاي آن روزگار امپراطوري ايران و روم بودند كه از لحاظ فرهنگي، علمي، اقتصادي و سياسي بسيار پيشرفته بودند و تمدن‌هاي درخشاني داشتند. البته در آستانه ظهور اسلام، هر دو امپراطوري در بحران‌هاي عقيدتي و يا نا امني و فساد به سر مي‌بردند و نارضايتي اجتماعي در بين مردم آن شيوع پيدا كرده بود.

فصل دوم:
راهبردهاي پيامبر اعظم (ص) در تشكيل حكومت

مقدمه فصل دوم
در فصل اول گفته شد كه، شبه جزيره عربستان، فاقد دولت مركزي بود و ساخت سياسي آن بر اساس قبيله شكل گرفته بود. قبيله شرايط ويژه خود را داشت و روح عصبيت در آن موج مي زد، افراد قبيله بر اساس خون، نژاد، عصبيت، به هم پيوند داده مي شدند، هيچ ارزشي بالاتر از ارزش قبيله و افراد آن مورد نظر مردم نبود، فرهنگ جاهلي بر آنها سيطره پيدا كرده و جنگ و خون ريزي، غارت و چپاول امري عادي و مرسوم بين آنها بود. شرك و بت پرستي رواج گسترده ايي داشت، در چنين زماني پيامبر اسلام (ص) براي گسترش و تكميل مكارم اخلاقي و نهادينه ساختن ارزشهاي اسلام به جاي ارزشهاي جاهلي، به نبوت مبعوث شدند.
ايشان براي تحقق فرامين الهي، بايد ساخت موجود حاكم را بر هم مي زد و حكومتي مركزي بر پايه اسلام تشكيل مي داد. لذا دست به اقداماتي براي تشكيل حكومت خود زد. در فصل حاضر به مهمترين راهبردهاي پيامبر (ص) در تشكيل حكومت پرداخته مي شود. اين راهبردها نشان دهنده آن است كه پيامبر(ص) بر اساس رسالتي كه داشتند موظف به تشكيل حكومت بودند. ايشان با اجراي راهبردهاي، فرهنگي، سياسي امنيتي به تشكيل و تثبيت حكومت اقدام كردند.

1-2- موقعيت شبه جزيره عربستان در زمان بعثت پيامبر (ص)
ما در فصل اول، به يك سري از مباحث در مورد، وضعيت شبه جزيره عربستان در هنگام ظهور اسلام پرداختيم. در آنجا گفتيم كه دوره‌ي پيش از اسلام را با عنوان عصر جاهلي بيان مي‌كنند و در تعريف جاهليت نيز گفتيم كه: ارزش هاي مخالف اسلام و حكم عقل كه در آن زمان مرسوم بوده، ارزش هاي جاهلي به حساب مي آمده است. پس به موضوع قبيله به عنوان مهمترين تشكيلات سياسي، آن زمان اشاره كرديم و گفتيم كه اشتراك خوني و نسبي عامل مهم پيوند دهنده افراد يك قبيله به حساب مي امده است.
ساختاري كه براي جامعه عرب پيش از اسلام ذكر شد برخاسته از سنت‌هاي قبيله‌اي و خانوادگي بود و قبيله‌ها معمولا كوچك مي‌مانند و روز بروز كه گسترده مي‌شوند زمينه‌هاي اختلاف و جدايي پديدار مي‌گردد؛ زيرا رفته رفته افرادي كه خود را شايسته رياست بدانند، زياد مي‌شوند و اختلاف آنان به فرزندان و نوه‌هايشان نيز سرايت مي‌كند و خواه يا ناخواه از يكديگر جدا مي‌شوند، مثلا بني اميه و بني هاشم روزگاري با هم بودند و همين اختلاف بين اميه و هاشم سبب پيدايش دو گروه رقيب كه پس از چندي دشمن يكديگر شدند، گرديد. اوس و خزرج نيز برادر بودند ولي در نهايت به دو قبيله رقيب تبديل شدند و جنگ هاي بسياري با هم داشته‌اند. در ميان قبايل باديه نشين نيز وضعيت از اين بدتر بود زيرا قبايل زودتر از اين از هم جدا مي‌شدند. اين جوامع گرچه داراي قانون و وظايف و كاركردهاي مشخصي بودند، اما از يك نظام ارزشي واحد و اهداف مشترك هميشگي برخوردار نبودند، گرچه در مراحل آغازين داراي اين خصوصيات هستند ولي به دليل تعصب‌هاي شديد و غرور و خود بزرگ بيني به تدريج، دشمني و درگيري جاي آن را پر خواهد كرد؛ در نتيجه قوانين و كاركرد ساختارهاي قبايل بسيار شكننده و زودگذر هستند و نمي توان عنوان دولت و حكومت را براي چنين ساختاري درست دانست.97
بنابراين، اسلام زماني ظهور كرد و تحولات ساختاري در مكه و شبه جزيره عربستان ايجاد كرد، كه فرهنگ جاهلي حاكم بر اجتماعات پراكنده يا متمركز محدود در اين سرزمين محصول حيات قومي و محصور بودن در مناسبات تنگ قبيله‌اي بود. مزيد بر آن محيط نا مساعد جغرافيايي، بي ساختاري اجتماعي، فقدان نگرش فرا قبيله‌اي و رشد ارزش‌هاي كهن چون حميت و عصبيت در سايه ي روح قبيله‌اي تصور هر گونه تحولي را محال مي نمود. از ديگر موانع مهمي كه سد راه تحولات بنيادين در چنين جامعه بسته‌اي بود، همانا نظام فكري منحط وابسته شرك آلود و بينش مشركانه ي اعراب جاهلي بود. اين عامل ضمن محدود نمودن كنش فكري بشري در دست يابي به عالي ترين مرتبه كمال بشري،‌ روح جمعي و وفاق اجتماعي را از ميان برده و سودجويي فردي در سايه‌ي نگاه قبيله‌اي را بر جامعه مستولي كرده بود. 98
2-2- شرايط شكل گيري انقلاب
شكل گيري قدرت اجتماعي و بروز انقلاب، زماني حاصل مي‌شود كه در مرحله اول، نارضايتي ازوضع موجود در بين مردم ايجاد شده باشد، ولي اين نارضايتي به خودي خود منجر به انقلاب نخواهد شد، مگر آنكه سه ركن اساسي انقلاب نيز وجود داشته باشند و به نقش آفريني بپردازند، كه مرحله دوم بروز انقلاب است.
آن سه ركن مهم انقلاب عبارتند از: مردم، رهبري و ايدئولوژي
مرحله مقدماتي هر انقلابي، همانا حضور موثر و چشمگير مردم است و اين حضور نيازمند به رهبري قوي مي‌باشد كه اين حركت را به نحوي مطلوب هدايت كند.99
براي دست يافتن به تمدني بزرگ، نيازمند به رهبري آگاه، صالح و شجاع مي‌باشيم تا مردم گرد وجود او جمع شوند و با اشراف او به سمت تعالي و تمدني شدن پيش روند. اگر جامعة اسلامي از وجود رهبري واجد شرايط محروم باشد، يا قانون الهي روي زمين معطل مي‌ماند و اگر قانوني اجرا شود، از نوع اجراي قانون در زمان حاكميت خلفاي اموي خواهد بود كه نماز جمعه را چهارشنبه برگزار كردند، يا مانند موذن شهر “حمص” خواهد بود كه مي‌گفت: اهل حمص شهادت مي‌دهند كه خدا يكي است و شهادت مي‌دهند كه محمد (ص) رسول خداست.100
1-2-2- ويژگيهاي پيامبر(ص) به عنوان رهبر انقلاب
پيامبر اكرم (ص)، خصوصيات منحصر به فردي داشت كه تا عمق جان انسانها نفوذ مي‌كرد و به تربيت همه جانبه‌آنها همت مي گماشت. در اينجا به بعضي از ويژگيهاي ايشان اشاره مي‌كنيم.
الف) مهرباني
يك رهبر براي اينكه بتواند در مردم نفوذ كند و سياستهاي خويش را به خوبي پيش ببرد، بايستي مهربان باشد و انسان نامهربان و سخت دل شايستگي رهبر و مربي بودن را ندارد. پيامبر اكرم (ص) در مهرباني نسبت به مردم بي نظير بود. ما در اينجا فقط جهت اختصار به يك مورد از هزاران مورد مهرباني ايشان نسبت به مردم، اشاره مي كنيم:
انس بن مالك مي‌گويد: ” اگر پيغمبر اكرم (ص) سه روز يكي از يارانش را نمي ديد از حال او جويا مي‌شد، اگر مي‌گفتند به سفري رفته براي وي دعا مي‌كرد و اگر در مدينه بود به ديدارش مي‌شتافت و اگر بيمار بود به عيادتش مي‌رفت.”101
خوي پيامبر (ص) بر عطوفت و نرمي بنا شده بود، چنانكه خداوند در قرآن مجيد مي‌فرمايد: “فَبِمَا رَحْمَةٍ مِّنَ اللّهِ لِنتَ لَهُمْ وَلَوْ كُنتَ فَظًّا غَلِيظَ الْقَلْبِ لاَنفَضُّواْ مِنْ حَوْلِكَ … “102
ترجمه: مرحمت خدا، تو را با خلق مهربان و خوشخوي گردانيد. و اگر تندخو و سخت دل بودي، مردم از گرد تو متفرق مي‌شدند…
اين سيره پيامبر اكرم (ص) در جذب مشركان به دين اسلام و همچنين مستحكم تر ساختن ساختار مدينه بسيار موثر بود.

ب) شكيبايي
شكيبايي توشه هر مربي است، و پرورشگر ناشكيبا مانند مسافري است كه بي توشه به سفر رود و چنين كسي يا هلاك ‌شود، يا از ميانه راه باز گردد. پيامر اكرم (ص) براستي آموزگار شكيبايي بود. خداوند متعال درباره شكيبا بودن پيامبر (ص) مي فرمايد:” أَلَمْ نَشْرَحْ لَكَ صَدْرَكَ “103 ترجمه: آيا ما سينه تو را فراخ نكرديم؟
شرح صدر از الطاف الهي است كه چون كسي داراي آن شود، بردبار، مقاوم، پر حوصله و توانا مي‌گردد و مي‌تواند سختي‌ها و مشكلات را تحمل كرده، راه را به مقصد ببرد. “شرح صدر” در دعوت رسول خدا (ص) نقش مهمي داشت. خداوند بارها پيامبرش را در برابر اهانت‌هايي كه به آن حضرت مي‌شد، به صبر و بردباري، دعوت مي‌كرد.
رسول خدا (ص) همه سختي‌ها و فشارهاي دوران مكه را با قلبي گشاده پذيرا شد تا آن زمان كه ديگر مكه گنجايش وجود آن حضرت را نداشت و مدينه پذيراي اسلام گرديد. البته مدينه هم مشكلات خاص خود را داشت، با همه ستم‌ها كه اهل مكه بر پيامبر (ص) روا داشتند، ايشان پس از فتح مكه، با شرح صدر تام، از آنان درگذشت و بزرگواري را در حق ايشان تمام كرد. 104
ج) زيركي
مربي بايد با هوش و زيرك بوده و همه خصلتها و رفتار ريز و درشت متربي را با دقت تحت نظر بگيرد و چنانچه عمل يا خصلت پسنديده‌اي در او ديد‌، با بهترين شيوه به تقويت آن بپردازد، و اگر رفتار يا صفت ناشايسته‌اي از او مشاهده كرد نيكوترين روش را براي درمان آن به كار بندد. رسول اكرم (ص) از بالاترين درجه زيركي و هوشياري بهره مي‌برد، زيرا قلم قدرت پروردگار اين ويژگي را در سرشت او رقم زده بود، و همه كساني كه به بررسي و تحليل شخصيت آن حضرت برخاسته، و دانشمنداني كه درباره امور مذهبي سخن گفته‌اند، اتفاق نظر دارند كه او و ديگر پيغمبران، در اوج دانايي و زيركي بوده‌اند.105
د) نيرومندي شخصيت
مربي بايد داراي شخصيتي نيرومند بوده و از هر گونه ترديد و آشفتگي رواني به دور باشد، تا بتواند در روان متربي تاثير مثبتي ايجاد كند. شخصيت قوي مربي سبب نفوذ كلام وي و امتناع و خشنودي متربي، و مانع بسياري از تخلفات او مي‌گردد و مربي را از اعمال بسياري از كيفرها و تنبيهات بي‌نياز مي‌سازد. شخصيت نيرومند پيغمبر (ص)، در اولين ديدار دل و جان بسياري از دشمنان را تحت تاثير قرار مي‌داد و سخنش به شنوندگان آرامش مي‌بخشيد، چنانكه درباره او گفته‌اند: هر كس پيغمبر (ص) را مي‌ديد، او را با عظمت مي‌يافت، و به هنگام مديريت امت، و نيز در زندگي شخصي،‌چونان حكيمي فرزانه بود. 106
هـ) حق گرايي و عدل گرايي
به عدالت پرداختن هم تبيين مفهوم آن و هم بر پايي آن، جولانگاه دولت نبوي (ص) است. آموزش عدل و عدالت به آموزگاري چون رسول مكرم (ص) نياز دارد كه هيچ آموزشي در اين موضوع مصون از خطا نيست، به جز راه و روش نبوي (ص) كه او معصوم است ودر تفسر و تبيين مفاهيم نيز از عصمت برخوردار است.
علي عليه السلام سيره حكومتي نبي اكرم (ص) را چنين توصيف مي‌كند:

پایان نامه
Previous Entries پایان نامه با کلید واژگان منابع قدرت Next Entries پایان نامه با کلید واژگان رسول خدا (ص)، امام صادق