پایان نامه با کلید واژگان حقوق داخلی، حقوق بین الملل، استرداد مجرمین، اقدامات تروریستی

دانلود پایان نامه ارشد

بر مخاطبین به کار گرفته می شود”. (هرسیج،2:1380)
در لغتنامه دهخدا نیز، تروریسم به معنای اصول حکومت، وحشت و فشار تعریف شده است، در دیگر فرهنگ های فارسی نیز تروریسم به معنی نرم آدم کشی و تهدید و خوف و وحشت در میان مردم برای نیل به هدف های سیاسی، و یا برانداختن حکومت و در دست گرفتن زمام امور دولت، یا تفویض آن به دسته دیگری است که مورد نظر می باشد.(سلامتی،1387: 19)
درکتاب فرهنگ معاصرفارسی نیزاینگونه ترور و تروریسم را شرح می دهد که ترور به معنای اقدام پنهانی وغافلگیرانه برای کشتن کسی و در تعریف تروریسم بیان می دارد که به کارگیری ترور به عنوان شیوه عمل برای دست یافتن به هدف.(صدری افشار،حکمی،1383: 364)
عمید نیز در فرهنگ فارسی خود ترور و تروریسم را اینگونه توصیف می نماید :
ترس زیاد، بیم، هراس، خوف، وحشت، کشتن و از بین بردن مخالفان و ایجاد رعب و وحشت میان مردم را معنای ترور می داند.
و از سویی در معنای تروریسم اینگونه بیان می دارد که روش کسانی که آدمکشی وتهدید مردم وایجاد خوف و وحشت را به هر طریقی که باشد برای رسیدن به هدفهای سیاسی خود از قبیل تغییر حکومت یا دردست گرفتن زمام امور لازم و مباح می دانند. (عمید،1379: 431)
در واقع واژه تروریسم به مفهوم بکارگیری خشونت و تهدید با انگیزه سیاسی می باشد. و در حالی که هر چند تروریسم موضوع تازه ای نیست و از گذشته های دور مطرح بوده ولی در دهه های اخیر و موکدا در سالهای اخیر از اهمیت زیادی برخوردار بوده است.(شیرازی،1380: 7)
اعمال خشونت و زور، تعقیب اهداف سیاسی، ایجاد وحشت وترس، تهدید واکنش های پیش دستانه آماج خشونت و سازمان یافتگی خشونت از ویژگیهای تروریسم است.(توکلی،1391: 80)
واژه تروریسم که از زبان فرانسوی به زبان فارسی و دیگر زبانها راه یافته، از ریشه لاتین به معنی احساس ترس است، به طور معمول در فرهنگها ترور را کلمه ای ماخوذ از زبان فرانسه و به معنی قتل سیاسی به وسیله اسلحه توضیح داده اند.(حاجیانی،ضمیری،1379 :20)
برخی تروریسم را عملی فردی دانسته اند و برخی اقدامی اجتماعی، جمعی آن را یک اقدام سازمان یافته گروهی و حساب شده معرفی می کنند و جمعی دیگر آن را ناشی از احساسات و عواطف جریحه دار شده یا عقده های فروخورده می شمارند. عده ای آن را یگانه احقاق حق مظلومان و ستم دیدگان پنداشتند، در حالی که عده ای دیگر آن را ظلم و تجاوز به حقوق دیگران دانسته و مستحق شدیدترین مجازاتها شمرده اند، حتی بعضی تا حدی پیش رفته اند که تروریسم را جنایتی علیه بشریت دانسته و خواستار دادرسی تروریستها در دادگاه بین المللی لاهه شده اند. ( خامه ای،1381: 6)
در واقع اصل کلمه ترور عبارتست از terrere (ترساندن) و Deterrere (ترساندن از)، که از زبان لاتین ters مشتق شده است، در عربی واژه ارعاب یا تروریسم به معنای ترس و ترساندن و مصدر آن رعب است. (سلامتی،1387: 19)
الگوی نظام یافته از رفتار خشونت آمیز که به نوعی طراحی شده است تا جمعیتی مورد تهدید واقع شوند و بدین ترتیب سیاستهای دولت خاصی تحت تاثیر قرار گیرد و همچنین اقدامات نهادینه ولی نامعمول که به منظور تاثیرگذاری بر رفتار سیاسی خاصی انجام می گیرد و همواره با کاربرد تهدید یا خشونت همراه است و استفاده از زور، خشونت یا تهدید به منظور نیل به اهداف سیاسی از طریق ایجاد رعب و وحشت، ارعاب و قوای قهریه و در نهایت تقریبا ارتکاب هرعملی غیر قانونی که برای نیل به اهداف سیاسی صورت پذیرد را تروریسم می نامند . (سیمبر،1388: 14)
“انور خامه ای” تروریسم را اینگونه تعریف می کند :
“تروریسم یعنی اقدام غیرمشروع و توطئه آمیز برای کشتن یک یا چند انسان با نیت سیاسی یا به خاطر نیل به هدفهای سیاسی معین “.( خامه ای،1381: 53)
دولتها در قوانین خود معیارهای جداگانه ای برای تفکیک جرایم در نظر می گیرند که با مفاهیم بین المللی متفاوت است، دولتها اغلب موارد از اینگونه واژه ها و مفهوم آن تعابیر و تفاسیر متعدد می کنند، مطابق با منافع دولتها، هر دولتی در تعریف تروریسم محتاطانه عمل نموده و بر طبق همان منفعت و مصلحت خود از تروریسم تعریفی به دست می دهد.
در نظام های حقوقی داخلی نیز تعاریف متعددی از تروریسم به چشم می خورد و حتی در بیشتر آنها، اقدامات تروریستی عنوان مجرمانه مستقلی محسوب نمی شوند، بلکه تحت عناوین کیفری دیگری هم چون قتل، آدم کشی با آن برخورد می شود، لذا دولتها بر سر تعریف مفهوم تروریسم از دیدگاه حقوقی وفاق ندارند و درک صحیح از معنا و حوزه شمول تروریسم به طور کامل در حقوق داخلی مشخص نیست. (سلامتی،1387: 21،22)
به نظر می رسد که همه این تعاریف، در برگیرنده برخی معیارهای مشترک هستند که مهمترین آنها عبارتند از :
1-استفاده از خشونت به عنوان تاکتیکی برای ایجاد ارعاب توسط تروریستها.
2-استفاده از عامل غافلگیری که به تروریستها فرصت می دهد تا زمان و مکان حمله خود را انتخاب کنند. (سیمبر،1388: 15)
3-نشانه تروریسم، شهروندان غیر نظامی می باشد .
4-انگیزه اقدام تروریستی، سیاسی یا مذهبی است .
5-هدف تروریسم،ارعاب حکومت یا جامعه است .
6- فرد یا گروه تروریست، دولتی و غیردولتی است، عمل تروریستی علیه فرد یا مجموعه ای از افراد و یا کل جامعه صورت می گیرد .
7-اقدام تروریستی،اقدامی غیر قانونی است.(سلامتی،1387: 34)
برخی از نویسندگان حقوق و روابط بین الملل معتقدند تروریسم به معنای استفاده از خشونت برای دستیابی به اهداف روانی و نه نظامی به شکل کلاسیک می باشد، یعنی تروریست به دنبال اهداف مشخص نظامی یا بر پایی یک سازمان نظامی نیست، بلکه در تلاش است اعتماد به نفس و ثبات جامعه مشخصی را سلب کند.(سیمبر،1388: 18)
تروریسم یک پدیده جدید نیست، ولی تهدیدات آن متفاوت از گذشته است، عصری که در آن زندگی می کنیم دوره ای است که تروریستها می توانند به سلاحهای کشتار جمعی دست یابند و کل جامعه جهانی را به خطر بیندازند، از این روی دو موضوع را در ارائه هر نوع تعریف حقوقی پیرامون تروریسم باید در نظر داشته باشیم که عبارتند از :
1-تعریف بدون غرض ورزی یا بی طرفانه از تروریسم در میان دولتها وجود ندارد، بسیاری ازکشورها در برخورد با این پدیده احتیاط می کنند و منظور از تعریف بی طرفانه این است که تعریف جامع تروریسم باید برای همه دارای درک یک مفهوم و ماهیت باشد.
2-دولتها تلاش می کنند از برخی گروهها حمایت به عمل آورند، این گونه پشتیبانی ها از گروههای مبارز که دست به خشونت می زنند، تعریف تروریسم را با دشواری مواجه می کند، اگر در حقوق تعریف کاملی از تروریسم ارائه شود، در آینده رویه دولتها مطابق با تعریف مزبور خواهد بود. (سلامتی،1387: 36)
علیرغم شکست سازمان ملل متحد در ارائه تعریفی کاربردی از تروریسم، برخی کشورها به توافقات دوجانبه و چندجانبه مهمی در خصوص تعریف تروریسم و اجبار به تعقیب یا استرداد مجرمین دست یافته اند، برای نمونه می توان به کنوانسیون اروپایی استرداد مجرمین اشاره کرد، اینگونه توافقات منعکس کننده اعتقاد مشترک طرفهای قرارداد در مورد حملات تروریستی است. (سیمبر،1388: 21)
دشواری تعریف تروریسم، تا حدودی از آنجا سرچشمه می گیرد که تنها یک نوع تروریسم نداشته و نداریم، بلکه گونه های مختلفی از آن وجود داشته و دارد که اغلب ویژگی های مشترک چندانی با هم ندارد. (حاجیانی،ضمیری،1379: 18)
از سویی مطلع شدن از انواع تروریسم نیز خالی از لطف نخواهد بود :
تروریسم دولتی: در آن سازمانهای دولتی و حکومتی خود به کشتار شهروندان خود می پردازد، در این خصوص می توان به عملکردهای رژیم های مستبد و دیکتاتور علیه شهروندان خودشان اشاره نمود.
تروریسم بین الملل: در آن تروریست ها با حمایت برخی از دولتها اقدام به عملیات تروریستی در کشورهای دیگر می نمایند. از جمله اینگونه عملیات تروریستی می توان به تسلیح فالانژهای لبنانی از سوی صهیونیست ها علیه مردم لبنان.
تروریسم محلی: در آن تروریست ها در داخل کشور خود بر علیه حکومت خود دست به عملیات تروریستی می زنند.
تروریست های چند ملیتی: که تروریست ها از ملیت های مختلف در کشورهای دیگر اقدام به عملیات تروریستی می کنند. (هرسیج،1380: 3،4)
تعریف تروریسم در حقوق بین الملل باید پنج ویژگی مهم را حفظ کند:
1-جنبه خشونت آمیز ترور
2-قصد و نیت انجام فعلی
3-نشانه و هدف یک اقدام یا انجام فعلی
4-جهت فعل یا ترک فعل
5-میزان و شدت خشونت
و در واقع حقوق بین الملل برای تبدیل دنیا به بهشت ایجاد نشده بلکه هدف آن جلوگیری از وارد شدن دنیا به جهنم است.(سلامتی،1387: 36،39)
وقوع عملیاتهای تروریستی بعد از جنگ جهانی دوم توجه دولتها، مردم و محققین را به این پدیده جلب نموده است، به خصوص شرایط خاصی که بعد از جنگ به وجود آمد از جمله ضعف قدرتهای استعماری و استقلال طلبی مستعمرات باعث شد انگیزه های روشنی برای اقدامات تروریستی شکل گیرد، بسیاری از ملتها از شرایط حاکم پس از جنگ ناراضی بودند و همین محیط مناسبی برای ارتکاب خشونت فراهم آورد.
باید اذعان داشت یکی از مهمترین چالشهای فراروی جامعه جهانی و حقوق بین الملل مسئله تروریسم و ارائه تعریف مناسبی از آن است.(سیمبر،1388: 17)
احتمالا نمی توان هیچ تعریفی از تروریسم به دست داد که همه انواع مختلف این پدیده را که در طول تاریخ نمود یافته در بر گیرد.( طیب،1384: 20)
برخی معتقدند تروریسم ازمباحث حقوق داخلی بوده که در داخل مرزهای ملی رخ میدهد و راه مقابله با آن حقوق داخلی است، در حالی که برخی دیگر از کشورها معتقدند، تروریسم از نظر بین المللی و حقوقی فاقد ضمانت اجرا بوده ولی از لحاظ سیاسی، دارای ضمانت اجرا است.(سلامتی،1387: 33)
در هر صورت برخی چهار شرط را برای موفقیت عملیات های تروریستی لازم می دانند :
1-جامعه گرفتار بحرانهای اقتصادی یا جنگ باشد.
2- فعالین تروریست از حمایت گروههای مذهبی، ملی و قومی برخوردار باشند.
3- هدف فعالان تروریسم محدود به بی ثبات ساختن قدرت رژیم باشد.
4- مخالفین تروریست ها فاقد بودجه، اراده یا قدرت سیاسی لازم برای مواجه با آنها باشند.(سیمبر،1388: 17)
این مسئله طبیعی به نظر می رسد که تروریست ها در راستای اقدامات خود اهدافی را دنبال می کنند که از آن جمله می توان به این موارد اشاره نمود و البته دراین امر تردیدی نیست که اهداف نهایی تروریست ها در طول زمان دچار تغییر شده است :
1-تغییر رژیم؛ به معنای سرنگون کردن یک حکومت و جانشین کردن آن به وسیله حکومتی است که رهبری آن به عهده تروریست ها است.
2-تغییر قلمرو؛ که هدف از آن جدا کردن یک سرزمین از یک دولت و تاسیس یک دولت جدید مثل: ببرهای تامیل که در پی چنین هدفی در پاره ای از مناطق تامیل نشین سریلانکا هستند، یا پیوستن به دولت دیگری است مثل: لشکر طیبه در پاکستان که مایل هستند چنین کاری را با همکاری هندی های کشمیری به انجام برساند.
3-تغییر سیاست؛این مفهوم مجموعه ای وسیع تربا درخواست های کمتری را شامل می شود،مانند: خواست القاعده برای عدم حمایت آمریکا از اسرائیل و رژیم های عربی منطقه مانند عربستان سعودی.(حاجیانی،ضمیری،1379 :26،27)
4-کنترل اجتماعی: تحمیل اراده و رفتار فردی به جای دولت؛ برای مثال در آمریکا گروه کوکلوس کلان به دنبال سرکوب سیاهان بود.
5-حفظ وضعیت موجود؛ در این حالت گروه تروریستی با مخالفینی که می خواهند وضع موجود را برهم زنند به مخالفت می پردازد و مقابله می کند. اکثر سازمانهای شبه نظامی راستگرای آمریکای لاتین از این هدف پیروی می کردند.(توکلی:1391: 82،83)
“الکسپی اشمیت” در تعریف تروریسم اینگونه بیان می دارد:
“تروریسم روشی از مبارزه است که در آن از قربانیان نمادین یا اتفاقی یا به عنوان هدف ابزاری خشونت استفاده می شود، این قربانیان ابزاری غالبا دارای ویژگی های گروهی یا طبقاتی مشترک هستند که معیار انتخاب آنان به عنوان قربانی است”. (سیمبر،1388: 31)
“توماس تورونتون”، پنج هدف اولیه برای تروریست ها بیان می کند که عبارتند از :
تقویت روحیه، تبلیغ، انحراف افکار و توجه، حذف نیروهای رقیب و تحریک.
هم

پایان نامه
Previous Entries پایان نامه با کلید واژگان اقدامات تروریستی، مبانی فکری، مبانی نظری، حقوق بین الملل Next Entries پایان نامه با کلید واژگان قرآن کریم، افغانستان، ایدئولوژی، عربستان سعودی