پایان نامه با کلید واژگان حضرت محمد (ص)، مسجد الحرام

دانلود پایان نامه ارشد

مهاجران برگزار شد، دربارة اصول دين با مردم سخن گفت.
تأسيس مسجد به مثابة يك نهاد اجتماعي، نشان وحدت مسلمانان، مركز آموزش و پرورش و پرستش، مهم‌ترين و نخستين اقدام عملي حضرت محمد (ص) در جهت پيوند دين و دانش بود.(طوسي، 1409، ج5، ص299)
2-3-3. وحدت جامعه در سايه پيوند معنوي افراد
سياستمداران كارآزموده، مي‌كوشند كه انقلابي‌ترين آرمان‌هاي خود را بر سنت‌هاي اجتماعي و فرهنگي ريشه‌دار و كهن جامعه بنياد نهند.
دو قبيلة اوس و خزرج و مهاجران مكه زيربناي پديدة بزرگ اجتماعي و هسته مركزي امت اسلامي در مدينه شمرده مي‌شدند. وجود رخنه در اين “بنا” امري طبيعي به نظر مي‌رسيد. دوگانگي ميان اوس و خزرج- كه سالياني دراز يكديگر را مي‌كشتند- تعصب همشهري‌گري يثربيان و مكيان آينده را در ابهام قرار مي‌داد.
اعراب باديه نشنين كه اسلام مي پذيرفتند نيز از تعصبي شديد برخوردار بودند. گوناگوني زبان، نژاد و زادگاه اين تازه ايمان آوردگان، در آيندة نزديك، دامنة اختلافات را فزوني مي‌بخشيد و اساس توحيد و حكومت الهي را تهديد مي‌كرد. يكي از راه‌هاي كاهش اين خطر و نفوذ دادن هم‌پيماني ديني و پيوند معنوي به جاي تعصب قومي و حزبي به درون شخصيت افراد، عقد اخوت بود. بدين ترتيب مهاجران كه همة دارايي‌شان را در مكه به سوداي حفظ دينشان نهاده بودند، در سرپرستي انصار قرار گرفتند و در مزرعه، خانه و آسايش آنان شريك شدند. رهاورد ديگر اين همبستگي ديني، احساس مسئووليت مسلمانان در برابر تنگدستي، بيماري و دشواري‌هاي سياسي و اجتماعي يكديگر بود. (شهيدي، 1362، ص66)
نكتة نهايي در اين بحث، تحليل پيمان برادري پيامبر (ص) و علي (ع) است. اگر عقد اخوت ميان رسول خدا و يك تن از اوس يا خزرج بسته مي‌شد، معضل تحريك عواطف دو گروه انصار پيش مي‌آمد. پيامبر، با انتخاب علي، هم بر همتايي او با خود تأكيد ورزيد و هم از بروز بحران و تعصبات جاهلي پيشگيري كرد.

3-3-3. همزيستي مسالمت‌آميز در قالب نخستين قانون اساسي
به فرمان خدا، منشور مقدسي كه بخشي از قانون اساسي حكومت و تأمين كنندة مصالح ملي امت اسلام شمرده مي‌شد از سوي پيامبر (ع) اعلام گرديد و مورد تصويب همگان قرار گرفت. اين منشور كه هر قسمت آن داراي ابعاد گوناگون است از سه بخش اصلي تشكيل شده است:
1. روابط مسلمانان اوس و خزرج و مسئوليت متقابل انصار و مهاجر نسبت به يكديگر در همان مقطع زماني خاص.
2. قرارداد ترك تعرض بين مسلمانان و يهود.
3. بخش عمومي و جهاني كه حافظ وحدت مسلمانان در همة زمان‌هاست.
اين منشوركه پانزده قرن پيش منتشر شد و بيش از چهل بند دارد- امروز نيز براي از ميان بردن مشكلات اجتماعي، حقوقي، اقتصادي، سياسي و فرهنگي مسلمانان سودمنداست. بديع‌ترين ويژگي اين قانون، احترام به مخالفان و رسميت بخشيدن به حقوق اقليت‌هاي ديني است.
پيامبر اكرم (ص) كه با اقبال مناسب مردم يثرب، نخستين اصول و پايه‌هاي تمدن و مدنيت جامعه‌اش را بر شكيبايي، تفاهم، نفي استبداد، مهرباني و همزيستي انساني نهاده بود، نه تنها موردتهديد مكيان، كه در داخل مدينه نيز رودروي دو گروه مخالف (يهوديان و منافقان) قرار گرفت و عمر با بركت حضرت در طي ده سال در مدينه به درگيري با مثلث شوم شرك (اشراف قريش)، نژادپرستي (يهوديان) و نفاق (در ميان مسلمانان) سپري شد.
از ميان حركت‌هاي نظامي كه پيامبر اسلام، خود در آنها شركت و به نحوي فرماندهي آن را بر عهده داشت، نه غزوه (بدر، احد، خندق، بني‌قريظه، خيبر، فتح مكه، حنين، طائف و بني مصطلق) به درگيري مسلحانه انجاميده است و از اين ميان تنها جنگ بدر با مشركان بود و در ساير نبردها رد پاي يهوديان و منافقان را مي‌توان يافت.
4-3. ماهيت جنگ‌هاي پيامبر (ص)
از نظر قرآن و منابع ديني جنگ تنها براي جلوگيري از آلودگي و فساد زمين، محفوظ ماندن پرستشگاه‌ها و جلوگيري از خطر ويراني مراكزي كه درمقابل جباران و طاغوتان از حاكميت قانون الهي دم مي‌زنند، جلوگيري از ستمگري و دفاع از مظلومان و به تعبيري تنها براي مقابله با هر آنچه مانع كمال، رستگاري و سعادت انسان است، مجاز شمرده شده است؛ نه براي استثمار اقتصادي يا برتري طلبي سياسي يا توسعه طلبي اجتماعي و جغرافيايي، مسايلي كه در طول تاريخ حيات پر رنج انسان، امنيت وآرامش را از آنان سلب كرده، بيشترين زيان و خسارت را بر آنها تحميل نموده است.
از نظر اسلام اختلافات ديني نيز توجيه‌گر جنگ نيست و پيروان اديان و عقايد گوناگون مي‌توانند در كنار يكديگر با مسالمت زندگي كنند و نه تنها از جنگ و خونريزي بپرهيزند، بلكه در ارزش‌هاي مشترك با يكديگر همكاري كنند. خداوند در بارة زندگي مسالمت‌آميز مسلمانان با اهل كتاب، از زبان پيامبر اكرم (ص) مي‌فرمايد: “اي اهل كتاب، بياييد بر آن سخن حق كه ميان ما و شما يكسان است، استواري بورزيم.”
سيرة عملي پيامبر (ص) نيز در تمامي درگيري‌ها با مشركان، كفار يا يهوديان، بر ترك تجاوز و ستم استوار بود و اساساً فلسفة جهاد در اسلام، برقراري عدالت و تأمين مصالح واقعي و آزادي‌هاي مردم، براساس ارزش‌هاي انساني و ديني بوده است.
در همة نبردهاي پيامبر(ص) عنصر سياسي در كنار عنصر ديني قرار دارد و دستاورد اصلي جنگ‌ها را تركيبي از اهداف ديني و سياسي تشكيل داده است و به هيچ صورت نشاني از كشورگشايي و مقاصد پست دنيوي، انتقام و تجاوز در آن يافت نمي‌شود.
آنچه حضرت محمد (ص) را حتي در جنگ‌هايش جاودانه ساخته است، محوريت اعتلاي كلمة حق در همه ستم‌ستيزي‌هاي اوست. برهمين اساس، آن حضرت نيت رزمندگان در جنگ با ستمگران و اشراف قريش را نيز مي‌كاود.
1-4-3. تدابير جنگي
با كاوش در جزيي‌ترين حوادث 23 سال دعوت و تبليغ حضرت محمد (ص) و ده سال نبرد و درگيري مخالفان با او، به خوبي مي‌توان دريافت كه پيامبر (ص) هم داراي طرح كلان نظامي بوده و هم در موقعيت‌هاي مختلف از تدابير مناسب بهره برده است.
برخي از اصول جنگي پيامبر (ص) عبارت بود از:
1) شناسايي دقيق و كامل دشمن از طريق جمع‌آوري اطلاعات، آمار و خبرگيري‌هاي دقيق
2) اجتناب از جنگ‌هاي همزمان در چند جبهه
3) رعايت اصل غافلگيري و مخفي نگه داشتن اسرار نظامي
4) فشار اقتصادي بر دشمن
5) بهره‌گيري از نيروهاي تهاجمي و ضربتي و سرعت در پوشش‌هاي عملياتي
6) فرماندهي عالي و پيشگامي در تمامي لحظات بحراني و محورهاي تشديد نبرد
7) مراقبت كامل وحدت مجاهدان
8) بهره‌گيري دقيق و مناسب از شيوة جنگ رواني
9) توجه به اصول اخلاقي و انساني
10) توجه به نظرها و پيشنهادهاي فرماندهان نظامي
به هر ترتيب، چنين شگردهايي، تنها بخشي از برنامه هدايتي و حكومتي پيامبر اكرم (ص) بوده است؛ حكومتي كه سنگ بناي آن با لبيك يك مرد جوان و يك زن ميانسال آغاز شده بود، با دو دهه فعاليت، در لحظه‌هاي واپسين و زمان رحلت بنيانگذارش، بيش از يك ميليون كيلومتر مربع گسترش پيدا كرد و مشتاقاني در آن سوي جهان يافته بود.
2-4-3. جريان نفاق و منافقان
جريان نفاق، فريب و دورويي است و حكايت منافقان، حكايت چهره‌هاي زيبا و مقدس‌نماست كه بر آن نام “خدا” نقش بسته است. نفاق، پديدة همراه هميشگي تاريخ است…
بر پاية نظر قرآن و دلايل ديگر، كشتزار تخم نفاق، مدينه بود و علت عمدة آن، پديدار شدن قدرت متشكل و سازمان سياسي و اجتماعي دولت در آن شهر بوده است.
نقش منفي، خيانت‌آلود و كارشكنانة منافقان در رويداد احد، بني‌مصطلق، تبوك، بني قينقاع، احزاب و مسجد ضرار بسيار آشكار است. شگفت آنكه در بيشتر توطئه‌هاي منافقان، به نوعي همدستي ميان آنان و يهوديان به چشم مي‌خورد.
در پي جنگ بدر كه بر اشرافيت قريش ضربه‌اي هولناك وارد ساخته بود، مشركان در انتظار فرصت براي انتقام، لحظه‌شماري مي‌كردند؛ تا آنكه سپاه قريش با سه هزار جنگجو، كه هفتصدتن آن زره‌پوش و سواره بودند، به سوي مدينه شتافتند. سپاه اسلام با هزار تن و امكانات بسيار محدودتر، تصميم به جنگ در خارج از مدينه گرفت. در چنين موقعيتي منافقان به فرماندهي عبدالله بن ابي، با سيصد تن، از سپاه مسلمانان گسستند و با برخي تبليغات و شايعه‌پراكني‌ها زمينة آشفتگي در سپاه مسلمانان را فرآهم آوردند. از سويي تخلف برخي از رزمندگان محافظ درة احد سبب شد مسلمانان در احد شكست خوردند و بهترين ياران پيامبر (ص) به شهادت رسيدند.
پس از پيروزي مسلمانان در رويداد بني مصطلق (سال ششم هجري) سركردة نفاق با ارائة طرحي اقتصادي تأكيد كرد كه اگر به پيامبر و مسلمانان كمك مالي نشود، اصحاب از گرد او پراكنده مي‌شوند و مدينه را ترك خواهد كرد. هنوز سخنان خيانت‌آلود او زمينة فتنه‌اي دامنگير را فراهم نياورده بود كه آيات اول سوره منافقين تكليف پيامبر با آنان و بطلان ادعاهايشان را به صراحت بيان كرد. در حالي كه همه مي‌پنداشتند پيامبر (ص) عبدالله بن اُبي را خواهد كشت، فرزند او نزد پيامبر آمد و گفت: “چنانچه قصد كشتن او را داريد، اين وظيفه را به من واگذاريد” ولي حضرت محمد (ص) با مهرباني فرمود: “نه، با او مدارا خواهيم كرد”
درغگويي، تظاهر به اصلاح طلبي، فقدان شعور واقعي، نداشتن انديشه و فهم درست، سرگرداني و حيرت، شايعه‌پراكني، اضطراب دروني، تعصب بيجا، دورويي و لجاجت‌بخشي از ويژگي‌هاي رفتاري و شخصيتي اينان است. توطئه‌ها و كارشكني‌هاي ديگري نيز توسط منافقان انجام شده است.
وقتي مسلمانان خود را براي جنگ تبوك آماده مي‌كردند، به پيامبر (ص) گزارش شد گروهي از منافقان در منزل “سويلم يهودي” گرد آمده‌اند و راه‌هاي جلوگيري از شركت مسلمانان در جهاد را بررسي مي‌كنند. پيامبر براي ارعاب توطئه‌گران گروهي را مأمور ساخت تا هنگام انعقاد جلسه، توطئه‌گران را غافلگير كنند. وقتي سپاه آماده شد و به سوي تبوك حركت كرد، منافقان خود را در شمار لشكر اسلام قرار دادند و در ركاب آن حضرت از مدينه بيرون رفتند؛ ولي هنوز نيمي از راه را نپيموده بودند كه به رهبري “ابن ابي” بازگشتند. بازگشت اين گروه، كه شمارشان را حتي يك سوم لشكر اسلام نگاشته‌اند، ضربة روحي بزرگي به سربازان اسلام وارد ساخت. كارشكني و توطئه آنان در جنگ خندق، نقشة آنان براي كشتن پيامبر (ص) به وسيلة گروه دوازده نفري، هم‌پيمان شدن با يهود بني نضير، مسخره كردن مسلمانان، اظهار بي‌ادبي به پيامبر (ص) و … بخشي از دشمني‌هاي اين گروه شمرده مي‌شود. (ابن هشام، 1418، ج2، ص177)

3-4-3. صلح حديبيه

نقشه منطقه حديبيه
عزم مسلمانان براي انجام حج
در ماه ذيقعده سال ششم رسول خدا(ص) در خواب ديد با يارانش به مکه رفته و به طواف خانه خدا و انجام مناسک عمره موفق گشته ‏اند. خدا در قرآن در اين باره مي فرمايد: “لَّقَدْ صَدَقَ اللَّـهُ رَسُولَهُ الرُّؤْيا بِالْحَقِ، لَتَدْخُلُنَّ الْمَسْجِدَ الْحَرَامَ إِن شَاءَ اللَّـهُ آمِنِينَ مُحَلِّقِينَ رُءُوسَکمْ وَمُقَصِّرِينَ لَا تَخَافُون، فَعَلِمَ مَا لَمْ تَعْلَمُوا فَجَعَلَ مِن دُونِ ذلِک فَتْحًا قَرِيبًا” (فتح، 27)؛ حقاً خدا رؤياي پيامبر خود را تحقّق بخشيد (که ديده بود:) شما بدون شک، به خواست خدا در حالي که سر تراشيده و موي (و ناخن) کوتاه کرده ايد، با خاطري آسوده در مسجد الحرام درخواهيد آمد. خدا آنچه را که نمي‌دانستيد دانست و غير از اين، پيروزي نزديکي (براي شما) قرار داد.)
پيغمبر اين خواب را براي اصحاب نقل کرده و وعده آن را به آنها داد و اصحاب را براي عزيمت به مکه و اداي مراسم عمره فراخواند و چون از کينه توزي و جنگ افروزي قُرَيش يا ممانعت آنان بيمناک بود، اعراب اطراف مدينه را نيز به همراهي در اين سفر دعوت کرد. (ابن هشام،1418، ج?، ص???) قبايل مزبور به جز عده معدودي، دعوت آن حضرت را نپذيرفتند و تنها همان مهاجر و انصار مدينه بودند که اکثراً آماده حرکت ‏شدند و به همراه آن حضرت از مدينه بيرون رفتند.
تعداد مسلمانان
کاروان مسلمانان، متشکل از مهاجران و انصار و عرب

پایان نامه
Previous Entries پایان نامه با کلید واژگان رسول خدا (ص)، نماز جماعت، نماز جمعه Next Entries دانلود پایان نامه با موضوع ﺗﻮزﻳﻊ، ﺗﻮﻟﻴﺪات، ﺣﻔﺎﻇﺖ