پایان نامه با کلید واژگان ايل، نقي، بسيار

دانلود پایان نامه ارشد

د داوودخان مي فرستد تا اگر تا نزديک غروب آفتاب سوار به امداد من نرسانيد سوارهاي ايلات شهر را تصرف خواهند کرد. چون اين خبر به داوودخان دادند فوري سوارهاي خود را با ترتيب حرکت داد و با نهايت عجله وارد ميدان جنگ شدند و ضرغام الدوله فرزندش را با دويست سوار فرستاد. سوارهاي کلهر در ورودي سنگرهاي شهري را که از سربازها گرفته بودند، از تصرف سوارهاي سالارالدوله خارج کردند و آنها را افراد دادند(شب 26 ربيع الثاني 1286هـ. ش 1325 .ق.)( همان :575)
تا جايي که روزنامه صور اسرافيل به نقل از ملت و مجلس از ايل کلهر تشکر به عمل مي آورد و با عنوان، ((جناب امير الامراء العظام داوودخان سهام الممالک ايل خاني قبيله کلهر)) از داوودخان تشکر نمود و اين غلبه و فتح را شبيه به اعجاز مي داند و داوودخان را فاتح و غالب حقيقي مي شمارد.

زندگينامه:
نقي آزاد فرزند آقابيگ دوم آذر ماه هزار و دويست و پنجاه هجري شمسي در روستاي شوهان1 در بخش حميل واقع در 35 کيلومتري شرق اسلام آباد ديده به جهان گشود پدر وي((آقا بيگ)) دهدار روستاهاي شوهان و سراب شوهان بوده و سواد مکتب خانه اي نيز داشته است و از طريق کشاورزي امرار معاش مي نموده و از لحاظ اقتصادي جزو طبقه متوسط مردم منطقه بودند که همين تمکن مالي موجب شد تا فرزندش((نقي)) به تحصيلات مکتبخانه اي پرداخته و در علومي چون حديث و قرآن پيشرفت قابل توجهي داشته باشد و با توجه به علاقه وافر به اشعار قدما خصوصاً ((حافظ، فردوسي و سعدي)) و هم چنين برخورداري از طبع بالاي شعري در سن جواني شروع به سرودن شعر(کردي، فارسي) نمود و هم چنين با توجه به درک عميق مفاهيم قرآني و کتب ديني و برخورداري از فن سخنوري، وي بسيار بليغ و شيوا و نافذ به ايراد سخن مي پرداخت و در بين مطالب في البداهه از اشعار کردي يا فارسي استفاده مي نمود چنانچه مستمعين از سخنانش لذت مي بردند به نحوي که آوازه شهرتش تمام منطقه را دربرگرفت و سران قبايل و ايلات در اکثر مراسم شادي و شيون ((خون صلح، خواستگاري و…)) وي را براي ايراد سخن دعوت مي کردند.
چنانچه که خود مي گويد:
(به روزي بودمي من پيش آهنگ ز بهر صلح يا آرايش جنگ)
از جمله اين دستگاه ها دستگاه داوودخاني بزرگترين ايلخان ايل کلهر و بعد از آن سليمان خان اميراعظم رئيس العشاير کلهر و فرزند داوودخان و هم چنين بعد از مرگ سليمان خان و در عهد رضاخان از مشاوران صديق و طرف مشورت عباس خان قباديان نوه داوودخان محسوب مي گرديد که لقب دبير هم در اين دستگاه به او داده شد.
وي علاوه بر شغل دبيري در اين دستگاه ها به عنوان نماينده ايل کلهر به طوايف ديگر و حتي به مرکز حکومت براي اخذ قرارداد يا رفع مشکلات و موانع و بحث و گفتگو اعزام مي شد.
وي در طول حيات 4 زن اختيار کرد که از سه زن داراي 3 پسر و 3 دختر مي باشد که يکي از برادرانش بنام احمد نيز داراي ذوق شعري بوده و مدح ائمه اشعار زيادي دارد و هم چنين از برادرانش بنام عباس و افراسياب نيز اشعاري به زبان کردي و فارسي موجود مي باشد که حکايت از اين موضوع دارد که ايشان داراي خانواده اي با فرهنگ و ادب بوده است. يکي از مثنوي هاي کردي مشهور ايشان که با اين بيت شروع مي شود(( مولا گرداون مولا گرداون روله م گرفتار گيج گردوان)) را زماني سروده است که پسرش احمد را به اجباري((خدمت سربازي)) برده اند و چون در آن زمان سربازان از وضعيت نامناسبي برخوردار بودند و اوضاع مملکت بسيار ناآرام بوده است و بوسيله سربازان به سرکوب ناآرامي ها و دزدان و ياغيان مي پرداختند و هم چنين کسي که به خدمت سربازي مي رفت احتمال کشته شدنش زياد بود و يا پيش مي آمد که سربازي نمي توانست و ديدن خانواده بيايد لذا پدر و مادر و فاميل و حتي ايل و طايفه با شيون سربازان خود را راهي مي کردند که وي اين ماجرا را در اين مثنوي به گردابي تشبيه مي کند که فرزندش در آن گرفتار است و از مولايش علي(ع) براي نجات او طلب ياري مي نمايد.دراشعارش “واله”تخلص مي کرد.
اشعار کردي و فارسي نقي آزاد مشتمل بر قصايد و غزليات و قصيده مسمط و مثنوي است کلهرنامه وي بر وزن شاهنامه فردوسي و متأثر از وي که در شرح حماسه هاي ايل کلهر سروده شده است و قسمت کمي از آن(در حدود 470 بيت)که آن هم سينه به سينه باقي مانده جمع آوري و بخش عمده آن از بين رفته است که دليل آن به درستي معلوم نيست. شايد يکي از دلايل آن اين باشد که وي چون در کلهرنامه حقايق را به نظم مي کشيد و هر کس دلاوري از خود نشان مي داد در اشعارش جا داشت به مذاق عده اي خوش نيامد و در نابودي آن دست داشتند وي داراي مذهب شيعه اثني عشري بوده و ارادت بسيار زيادي به ائمه اطهار و معصومين داشته که اين موضوع را مي توان از اشعارش به خوبي دريافت و ايشان به غير از سرودن شعر در سرودن نوحه نيز مهارت داشته و در ايام سوگواري عاشورا نوحه خواني مي کرده است.
نقي آزاد در جواني بسيار خوش اندام و خوش سيما بوده و خلق و خوي نيکوي وي زبانزد بوده است و نيز از تمکن مالي خوبي برخوردار بوده چنانچه خودش مي گويد:
((نگاه حسن من اندر جوانـــي زدودي از دل معـــــشوقکان زنگ
دگر از بخشش و از خلق نيکو هم از توش و توان و هوش و فرهنگ
ز خود بالاتر از ثــروت نديدم مرا ثروت نــمي گنجيــــد در چنگ
ولي در صحـــنه علم و ادب کس نبددر ايل من چون من گرانســـــنگ))
اما اين وضعيت در اواخر عمر وي دگرگون شده و بواسطه بذل و بخشش بيش از حد وضعيت مالي و معيشتي وي بسيار ضعيف گرديد چنانچه در بعضي اشعارش از اطرافيانش به خاطر بي توجهي آنها بسيار گله مند و ناراحت است.
شايستگي و لياقت وي سبب شد تا مدتي بعنوان نايب الحکومه(بخشدار) جلالوند و ماهيدشت برگزيده شود. يکي از مشکلات و موانع زندگي وي که تأثير بسيار زيادي بر زندگي و حتي اشعار وي باقي گذاشت فرار وي از دست مأموران رضاخان به عراق و هفت سال آوارگي و دربدري وي در آن جا است در نجف مجوز محضرداري(عاقدي)دريافت نمود که بدون چشم داشت اکثر عقدهاي منطقه بوسيله ايشان صورت مي گرفت. از جمله شغلهايي که وي در طول زندگي داشته اند عبارتند از:
1- کشاورزي 2- منشي سليمان خان حاکم کلهر 3- منشي عباس خان قباديان حاکم کلهر و نماينده استان پنجم مجلس شورا 4- دبير مجالس و محافل و شوراهاي کلهر 5- نايب الحکومه منطقه جلاوند کرمانشاه 6- نايب الحکومه ماهيدشت. دوران زندگي او مقارن با پادشاهي محمدشاه بعد از او احمدشاه قاجار و سپس حکومت رضاشاه پهلوي و محمدرضا پهلوي بود. که حادثه فرار وي به عراق در جريان تبعيد احمدشاه توسط رضاشاه از طريق مرز غربي (از ايل کلهر) صورت گرفت. بدين شکل که رضاشاه به بهانه سفر احمدشاه را از مرز قصرشيرين که روانه عراق مي کند که سران ايل کلهر با آگاهي از نيت رضاشاه در صدد دستگيري و برگرداندن احمدشاه بر مي آيند يکي از افراد مخفيانه اين خبر را به رضاشاه مي رساند و وي مسير بازگشت را تغيير داده و از طريق کردستان به تهران بر مي گردد و پس از بازگشت و تثبيت قدرت دستور دستگيري سران ايل از جمله نقي آزاد را صادر مي نمايد که بسياري از سران از جمله عباس خان و خانواده اش دستگير و روانه زندان مي شوند و نقي آزاد هم به کوه هاي اطراف (قلاجه) متواري و بعد از مدتي راهي عراق شده و در نجف سکني مي گزيند و اين دوري از وطن هفت سال به طول مي انجامد تا اينکه بواسطه بزرگان ايلي و کشوري امان نامه دريافت و به ايران باز مي گردد. وي علاوه بر اينکه در محضر علماي نجف به فرا گرفتن علوم پرداخت بلکه از جانب آنان اجازه عاقدي (محضرداري) دريافت که تا پايان عمر بدون چشم داشت اکثر عقدهاي منطقه توسط وي انجام مي شد. وي در سن 82 سالگي در پائيز 1332 ديده از جهان فرو بست و مزارش در جوار بارگاه حضرت معصومه قم قرار دارد.

زبان شعر:
در اغلب اشعار نقي آزاد گاه بيت مطلع ياد و سه بيت اوّل شعر زيبا و با شکوه است و از شاعري فصيح و بليغ خبر مي دهد. اما از ابيات دوّم و سوّم به سستي مي گرايد. در مواردي اين افول و ضعف به علّت تغيير محتواي شعر است و گويي شاعر مي خواهد سخن را با خواننده و شنونده ي مخاطب خود همسان سازد.
يکي از ويژگي هاي شعر نقي آزاد اين است که مانند ناصرخسرو شاعري متعهد و مکتبي بوده است و شعر را به قصد تعليم و تأثير مي سروده است و به زيبايي و هنر شعر چندان توجهي نداشته است.
زبان شاعر يک دست و داراي تشخّص زباني نيست و اين به دليل تفاوت محتوا، نوع اشعار و يکسان مخاطبان است.
نخستين شاخصه زباني شاعر، بسامد بالاي واژگان غير فارسي و بويژه عربي است که 15 تا 20 درصد واژگان اشعار را در بر مي گيرند.
دومين ويژگي، کاربرد واژه هاي مرکب و مشتق- مرکب است.
اگرچه اين خصيصه در همه ي اشعار يکسان نيست، امّا ويژگي برجسته اي است. چنان که در 15 بيت صفحه 29، 12 واژه مرکب و مشتق – مرکب وجود دارد که 4 واژه مرکب است: ديگرگون – نوجوان – مجنون طرز – دل نما و 9 واژه مشتق – مرکب است: داد و نوا – يوسف روي – آزاد مرد – بازجويي – ماه روي – بازجوي – وصل جوي – ديوانه خوي که در ساخت 6 واژه مشتق – مرکب از ((ي)) مصدري بهره برده است سومين ويژگي، کاربرد مختصات کهن زبان فارسي:
الف: مَر – مر … را:
مر آن بد گوهر ناپاک طيــــــنت بسان دشمني داراي کينـــــــت ص 48
مر آن خود کشته را سازند نوشت اگر مار است بنهندش به دوشت ص 28
به چاقوي کثيف زنــــگ خورده مر او را سر بريد و زد بگــــُرده
ب: (( راي)) فک اضافه و حرف اضافه:
تو را اماره نفست رهـــنمون شد که جانت از تن عريان زبون شد ص 48
تو را گفتم به هر جايي قضا هست قضا بهر پرنده در فضا هــتست ص 48
پ: اندر به جاي در:
در بيابان تفکر اندرم غـرقه حيرت شوم چون بنگرم ص 29
ت: شدن به معني رفتن:
چشم گريان جانب دجله شدي شاد و خندان روي بر حجله شدي ص 29
ث: آوردن آمدن به جاي شدن:
ز خدا نصيبم آمد که ببينم اين لذايذ
ج: آوردن دو حرف اضافه:
به کنج عزلت اندر چون غريبان به سر بر هم کلاهي شيک و خوشرنگ
چ: آوردن((ابا)) به جاي ((با)):
ابا دو صد سوار غرقه در شنگ
ح: افعال کهن فارسي
آغازد: بلبل آن روزي که گردد وصل جوي شيون آغازد، شود ديوانه خوي
خ: ((همان)) در معناي قيدي، هم چنين- نيز.
همان از ضرب سيلي فکر بايد که از استاد جز شُکرش نشايد
چهارمين ويژگي، تخفيف و تغيير ساختار واژه:
نتاند نمي تواند
(هيچ وي بي تو نتاند زندگي هم تو بي او نيستت پايندگي)
گريي مي گريي
(گفت ني‌ني کامجو هستم ز‌وصل گفت پس بهر‌چه گريي؟‌گفت فصل)
نَغَمات نَغمات
(نيز بودي بار بد با موکش و با ضرب و تار ساز و موسيقار و نغمات و سرود جان شکار)
پنجمين ويژگي، استشهاد به آيات و احاديث:
علي است آن که زمام زمانه است به دستش فراتر است ز قوسين و بام سدره، نشستش ص5
اشاره به سوره نجم آيه 10-8 ((و هو بالافق الاعلي. ثم دني فتدلي. فکان قاب قوسين اوادني)).
آن که بي درس و معلم يافت آداب علوم ز ابتداي آفرينش تا الي يوم الحساب ص 33
اشاره به سوره اعراف، آيه 156(( آنان که پيروي مي کنند آن رسولي را که نبي امّي است که مي يابند او را مذکور در تورات و انجيل)).
دگر يــک قسمتـــش بر خير خــــود دان عَسي اَن تکرهوا بر خــــوان ز قرآن
گوي که مولود کيست؟ آن که جهان بهر او از عدم و نيستي هست و پديدار شد
اشاره به حديث قدسي ((لولاک لما

پایان نامه
Previous Entries پایان نامه با کلید واژگان شاه طهماسب، ابراز وجود، دارالفنون Next Entries پایان نامه با کلید واژگان دوره بازگشت، ملک الشعرا، عصر مشروطه